장음표시 사용
41쪽
diureticam fundendi sanguinem . eiusque serositates exhauriendi , diuersa quamuis actione ; quod Acidus primario agit in continens suis aculeis foraminando fibrosas vessiculas, unde serostas emeet, Athali vero agit in contentum sanguinem, quem elastica Vi tumefacit, & impellit , ut vessiculae disrumpantur. Ceu Vinum, quod Edolio dupliciter potest erumpere, Vcl quia spiculum aliquod perforauerit vas, vel quia inclissi musti spiritus
effervescens, S tumens vim intulerit continenti. Domestica sane similitudo, sed ad mentem Hi pocratis in primo libro de diecta , qui ex manifestis obscura retexit. Applicando proficue Theoricam usui Medico inserendum videtur , quod ubi sanguis spiritibus turgens, aeluxurians erumpit in hemoragias, remanente cῆteroqui suificiente consistentia fibrarum, Acida praesertim liquoribus diluta peropportuna censenda sint, non ad spiritus coagulandos , ut tradidit Quercetanus, sed ut ijs foraminentur vessiculae ad evaporandos spiritus inclusos impetum molientes in sanguine. Vbi vero sanguinis vitiola tenuitas apparet ex fibrarum deffectu, vellasitudine, Acida omnino fugienda . Vidimus enim sepe tali sanguinis diathes hemoragia laborantes Velocius oppe tere , quibus Acida exhibebantur ad sanguinem, ut credebatur coagulandum, quum reuera fibrarum reliquum per Acida corroderetur, dc potius ad restaurandas fibras crassa praecipienda fuissent alimenta . Praeterea ex eo quod in Iacte, ac sanguine fluuida per 'Acidum praecipitata coagulantur, & solida corruduntur, equitur, Ut in calculorum assectionibus, praecauendae impediendaeque calculi generationi Acida omnia sugenda sint , cuiuo exemplum, ut erudite exponit Excell. D.
42쪽
Iacobus Sinibaldiis in suo Apolo Bistonte his verbs: ba.
buimus in Matrona calculis obnoxia , quae usu vini, in aquae Tiberis, optimo in ceteris et itae insituto, per biennium se praesemauit immunem ; at superuento Asmate, altero morborum eius familiari, fati piritu curata per mensem, nubritico S subinde morbo et ebementius ingemuit, calculis in proximo mensesepius expressis 3 quos illius acidi spiritui culpa genitos testatur etiam Robertus a Bostle in baec verba. Hoc autem declarabo exemplo coagulationis , quam feci ope salium acidorum , ut Diritus fatis, em albuminis otii ad aqueam maxime consepentiam contusi ἱ atque buiusmodi etiam coagulatio effici in laete poterit, quod non tantum cito coagulari poteri piris a-tis 3 ut sat notum est, sed corporibus etiam non chimice praeparatis , ut coagulo, succoque limonum ; atque experimentis hunc in scopum factis ostensum est; si quaedam Acida in sanguinis massam immediate conueherentur, eo in liquore ea esse coagulanda etiam tunc, cum in Animalis adhuc viventis organis perseuerat.Postquam Vero calculus iam generatus est, aut saltem proxima illius materia iam a languine segregata, Acida sum- mopere proficua censenda essent, praesertim vehementia, N in forma corrosiua exhibita . Subiungit noui enim quemdam dolore calculorum diu vexatum, qui tandem sumpto cyatho succi caeparum, calculos in minuta friamenta trituratos confestim e minxit, gutture tamen OL sensus, quod fauces succi mordacitas inflammavit, delibravitque. Tanta est naturae imbecillitas, ut absolutam Acidi potentiam innoxie sustinere nequeat, liquore autem aliquo temperatam, enervem adeo sentiat, ut po-rjus verendum sit ne obtuse vires Acidi, praecipitando
43쪽
3o eo amplius coagulare, quam corrodendo dissoluere, sint
Econtra in Asthmate pituitoso Acida moderate sumpta incidunt, attenuant, & deobstruunt pulmonum in- farctus, ideoque recte praescribuntur Oximet, modicum salis spiritus, aut aceti squilitici; Vehementia vero acida spirandi dissicultatem mirum in modum adaugent, eo quod intolerabili vellicatione nerui pneumatici, ataque laringis musculi spasmodice contrahantur; tum quia tanta fit in arterijs per acidum vehementia cruoris, diu ruptio, Se praecipitatio, ut fibrosae partes a serosis se iunctis , harumque vehiculo distitutae in pulmonum venis desedeant, de stagnent. Postremis videtur inserendum,quod ubi serositates ad urinae vias traducere aggredimur,sedulo distinguendum sit,quando diureticis acidis , quando alhalicis procedendum , quorum usus promiscue sine ullo discrimine proponi solet a plerisque: siquidem in Hydrope Anasarcha , in qua spiritibus , activisque principiis non exaltatis, Ut
par erat, limpharum incrastamento natura obruitur , quantumuis aliqualem per acida diuretica dissolutionem sperare possis, improficua tamen ea curatio , utpotὸ ad morbi causam, exaltationis scilicet, ac spirituum defectum non directa ; qui sane desectus Athalicis spirituosis
tumefacientibus,simulque promouentibus exaltationem reparatur. Quod secus erit in Hydrope Tympanite, in qua', quia salia praeter modum luxuriantes succos nutritiuos flatuose intumescentes peruertunt: Momentum
salutis dependet ab acidis abbundanter absumptis,exemplo Hidro pricae, apud Auicennam, Mulieris, quum ingelia Punicorum incredibilis quantitas omnino sanauit.
44쪽
Aridum Armentativum ubi paratur. C A P. IV. NON incongrue superius innuimus tractatum de
Acido illumque enim filium solis cumTacch.v cauimus: Namq;tam ratiociniu generale,particulari prγcedere fas erat, quam ut suppositu in inferiori ratiocinio probatu existeretur. Restat modo videre,an accedat,vel existat tale acidum in stomacho;inde quomodo per err re e stomacho delabente morbosum euadat hancq;.asse tionem demonstro pro maiori lumine, ac inteligentia
in resolutione, ac reunione lapidis, de calculi in Cap. quod in alcati in vaginato lapidestit, vel in renibus, vel vestica ; aut alijsque corporis partibus. Videre ergo, an sedes, S: sucina acidi ventriculus sit; Quidquid alij senserint lienem non stomachus; hanc enim potius cloacam, non ossicinam dicam: canes namque quibus liena.diradicatus est , adhuc voraces esse, si credimus experto Lo uerio; quod tamen aliter euenire deberet, si acidi sedes licu esset , non stomachus, cum aedacitas , & fames
ab ipso acido pululet, ut ex Hipp. Aph. I. In longis huimibus intestinorum si ructus acidussuperueniat, qui
prius non erat bonum, idem sonat redijt stomacho aciditas , qui cum cibum, vel succum vitalem transmutat, tunc necessarib optima alimenti dissolutio instar aquae , ex qua tunc sanitas suscitatur. Quare meo arbitratu clare deducitur sedem acidi lienem non esse, illo namque diradicato, utpote causa acidi defficeret effectus vellicationis , & consequenter concoctionis, & dissolutionis ex ipso praecedenti, quamobrem, per conuertentiam licet arguere
45쪽
32 arguere exρermanentia nimirum es ius exissentiam tau D, dc vice versa ab esse inferrimus, causam esse illam, qua posita ponitur esse ius , 'qua remota remouetur effectus . Si igitur dempto. liene perseuerat adhuc, diuque conseruatur ariditas in stomacho , cui dens signutria eis ex eodem claborari continuo, tamquam immediato sui instrumento, ad alterandum, coquendum , ac diuidendum alimentum , instar aquae regiae cum auro, cui competit aurum dissoluere Scc. Hinc natura prouida in functionibus, ne praeualeat acidum in stomacho, & in
proesuditium , ac destructionem viventis , ingerit in aliquibus Rapinae Auibus, ac Piscibus, alijsque animalibus, uti aliquando saxiculis, non per modum inquam alimenti, nam quid ex his extrahi potest sed ut diuertatur superfluum acidum stomachi,Sc lieni suppeditetur.
Alias atrophia laborarent, Sc numquam pinguescerent: Unde euidenter nostrum persiliit alterium, lienem cloacam, non acidi ossicinam ese, quamuis Anonimus quidam Thomae Bartholino scribat, ac redarguat sequentibus verbis ; Non ne in liene patet ductus, qui ad ven- . triculi fundum pergit , euidens ergo signum es nouinm tare acidum in ventriculo, sed a liene derivare;
limo etiam praecitatus urget experientia,nimirum; nulla
pars corporis praeter lienem sapit aciditatem, unde deglutitus lien praesertim suillus ventriculi grauitatem rei Iniauet, quia et porigit acidum. At in cassum hec,similiaq;dicunt,nam hoc idem nobis
sauei,S in aduersarij iugulum retorquetur argumentum. Ductus enim, qui inter lienem, ventriculumque intercedit, potius piocedere ex ventriculo in lienem, quam e
contra demotaratur ; nam inest fundo ventriculi per
46쪽
aduersarium i adeoque congruentius videtur ex stomaacho iminente seculentas acidi partes, ac superfluitates excolari in lienem , quam ab hoc inseriori in stagnum, derivari, sicut idem licet arguere, quamuis sit ductus a fonte superiori, stagnum inferius in dubium nullus reuocauerit a stagno in fontem aquam corriuari;similiter ratiocinandum est in casu nostro,atq: etiam validius oste ditur dicta veritas experientia, qua multoties comprobatum vidimus per ligamentum medio ductui iniectum , qui statim versus stomachum turgescere, non auter prope lienem fuit depraesaensus, ex quo liquet originem acidi in stomacho descendere, euerso iam aduersarij funis damento reliquum corruit, ut consideranti patet. Mirum cnim non est lienem sapere aciditatem,cum si ei uiadem acidi stagnum , ideoque deglutitus lien praesertinia suillus, elleuat ventriculi grauitatem , quia acadum in
eo in lusum stomachi comunicatum auget innatum acidum, iuuatque ad alterandum, ac digerendum, Se coi sequentὸr leuitatem austert; Hinc falsaturae omnes, atq. ciborum condimenta ad acuendum apetitum acida sunt,
ut succus citri, arant ij dcc. Haecque est ratio, quare acida spleneticis amica sint; unde Celsus, S Hippocrates malagma ad lienem aceto conficiunt ; hocque nos docet quotidiana experientia , tale acidum inneste in ventriculo, nam sanusquisque ieiune lactis haustum bibat, illicoque illud evomat, tunc acidum lingua percipiet, Scvidebitur lac semi caseatum , quasi acetum illi inspersum fuisset. Imo simile fere acidum reperitur in natura obstetricia manu,quod in ultro omne alimentum quatuor, vel quinque horis ad moto simplici calore extraneo In lacteum chilum ex acido in salsum transmutat iucundo
47쪽
spectaculo , quod ad oculum cuilibet id expectinii d
monstrari potest. Tachenius quoque in cap. . comprobat unico verbo,cu acido stomac ty alimento aikalitato ffalsus cbiItis , falsa urina, en m inji , qui numquam fui degustarunt: salsussu sera dfuisanguis, carnes, ossa, imb isto aliut excreta λ HOgelandius talem succum
spiritui vini mixti cum chalcantho equi parauit. Fracassatus vero salinum recipit sermentum , sed illud Mercuriale , ac armoniacum censet , 5 maxime volatile parum sollicitus , an a Ventriculo, veta liene, vel recrementis ciborum prodeat. Eile autem spiritum accidum experientia probat. Eximatur enim vel in sanislimis ex cauitate Venticuli chylus, semper , de ubique acidus deprehendetur, quomodocumque demum stipuerit imgeila . Media via prudenter graditur , Fer. Lossius se mentum este acido salinum , quia tanta est eius varietas ratione indiuiduorum, Sc specierum; Hic magis acidum, ibi magis salsum; ratione etiam aetatis Variare. In veteris lire nullam salse inem in iuuene aliquam 3 In adultis hominibus acidulum in infantibus insipidum , in canibus modo salsum, modo acidum,unde manifeste acidum si praeualeat extra stomachum esse morbosum cognoscimus,prout etiam subiungit praecitatus Tac. cap. 28. cum
ruero acidum mn at alitatur ius sum priusquam mes-raica transit, in casu in ea recipitur adfanguinem per prans acessi patim liuifbret,uelpleuriti effanguis enim tunc tempυris emissus in grumoi cu res τι, eo quγ sup
xam acidum at ali cogit. Nec id calori tribuendum est prout docet Elmontius in tractatu de aura vitali. Canes consuete trituranι ossa in Amilitudinem erusiarum farinae , ta indepolt subiungit tot putrefactionum varietates
48쪽
rates , tot percora mniaspanis specie diuersa , quo pecus
animalium pane nutriuntur.Vnde praecitatus;est ergo i
fert spiritus vitali anguis per et fermenti ,' motus cord is resolutus in auram salsam illuminatam virtual ter , quod lumen in nobis est calidum in pisce mero friguactualiter, sic ut numquam quandiu uiuit , es' siubsistit, queat ad caloris potentiam adspirare; Ex hoc deducimus,
quod a moderato calore excitatur,ab immoderato extina
guttur ; sicut lucema ab immoderato, & deficiente oleo extinguitur. Quare non incongrue Hipp. in libro de humoribus dixit , τι in animantibus stomachus alit. calefacit , refrigerat ,sicut in et egetabilibus terra: id sonat si machum elle omnium actionum praesidem, quae in compore solius acidi vitalis gratia ibidem latentis ccntinia
Instrumentum itaque vitale, aut seminalis virtus vo .ca ut tibi libet in omnibus rebus aciditas inest, aut ocι culta,quae a veteris nostris potentialiter dicitur ; illa vi tus manifeste in stomacho habitat, in reliquis omnibus membris occulte attestante Hippocrate lib.de arte. II rmo inquit, non habet unum venIriculum , sed plures, Omnes musculistium etentriculum babent ; ossicium est in . aliud ens transmutare duarum facultatum ope,nimirum acido innato, & alhali acquisito. Patet quod in sano ventriculo acidum volatile numqua deficiens inhabitat, cuius benescio alimela,quae Cmnia nullo excepto Athali volatilis plena sunt in chilli vel succum primo acescentem,inde paulatim in salsum,idest maturum vertat, Sc transmutat, e contra in stomacho aegrotantium animalium,tunc acescit,quidem verbi gratia lae,sed non imprimitur vitali caractere, propterea acim Ea ditas
49쪽
ditas fit putrefactiua , quae non nutrit, sed inatum adauget. Hinc Hippocrates in diuersis febribus, non Ut turba medicorum in omnibus prohibet Iactis haustum . Latet ergo aciditas in sino ventriculo viventiu ,quae tamen non solum simpliciter coagulat, sed in ipsa coagulatione imprimit specificam vitalem Vim ipsius animalis,quq quam uis in acido consistat, differt tamen a quQuiS acido, cum alibi in uniuerso mundo similis,non reperiatur,continetaque in se quidquid indiuidui animal habet,& in futurum . . quamdiu Vivet habebit:cum hoc acido chyliscatur lac, de in alimentum recipitur 3 in cane nimirum induit canis
Innesse tale acidu iii ventriculo viventis, docet Tach. cap. ι .sequentibus verbis.'tatorum. bellaurum Trinam propter copiam, quam ingurgitant minguntsingulis horis praeserta a Uno rbenano aquoso,non existimo debere omnes venarum ductus transire, alias tincta decumrErel hec tamen urina colore aquae similis,tamen salsa est, scut illa,quae tincIa a moderato potu generatur,quod pro' bat lixivium athali atum, e contra urina morientium licet mingant in pauca quantitate, Ur tincta, caret omnino falsidine , ut in at ali praeter commune,liquid in cibis a se
umunt necesse est itaque Uxu falsum generari debere ab impressione acidi vitalis in stomacbo sedentis ; quod mori eretes deserit paulatim.
Actenus Tac. Igitur in stomacho omne ingestum in salsum volatile trans nutari debet;chilus autem propter errorem, vel Internu genitu, Vel externum,uel minus,vel nimis acescat,
ut ex Hippochri te lib. primo dedietasi importune, φρο iolenter cog/tur omni successu privabitur, Fltatoribus
50쪽
tatoribus i & helluonibus videmus , qui assumpta quandoque per νomitum reijciunt acidum redulentia, non proportionatur: tunc sit alimoniae , M subsequentibus ventriculis ineptum, importuna aciditas per me seraica perreptans, tunc totum corpus inequaliter calet, de quoniam alimentum disproportionatum est, fieri etiam ineptum exhalationi necelle est. Praecitatus lib. de dieta necessarium est,quae ab Use Iecernuntur, ac producuntur dissimilia steri. Vnde vulgus dicit poros eisu obstructos, Sctranspirationem prohibitam , necessario sequi febrim, vel morbum. Hinc omnis morbus iuxta piaecitatur consiliit, vel in materia goagulata, vel solata, quae vel magis, vel minas dii seri tota saporis qualitate , quorum numerum infinitam receniet Hipp. de veteri medicina 6. aph. i. Ructus acidus, qui prius non erat nidorosis superueniens bonam pronuntiare, quod sonat in omni morbo soluto, e.g. alui fluxu deficit stomacho aciditas , N quibus barcadest ijs prouenit flacus,vel intestinorum leuitas ex nimio salso sapore,qui sapor sarutem di soluit molliter concreta, uumquam tamen erit exitiosus, S: lacte solo superatur, eo quod lac facili masalsis comiscetur , eluiturque S sin vero proportionatum acidum, athali etia debito calore omnibus ventriculis, sistet vi Hipp. lib. I. de die ta , e ' concors concordi adhaereat,ac ais Ieatsine pugna, in des dio, Mo v catur sanitas, atque sic perficitur, dc coagul tur smegma,quod,& ipsum , si quandoque disproportionatur, fit morbosum. suo contrario ad sanitatem reduci, recoqui, & in salsum
Hinc liquet ventriculi fermentum esse illud principiaspermaticum ab saeyulijs perpetuaIum , quo cuncta sunt