장음표시 사용
381쪽
Cum tertium Rector Academiae declaratus esset,
De salua Eugnomosynes, quae favi in fro constantinopolitam, juxta statuam mmae Emporii. Uanquam solennitas hujus diei gravissima oratione Reverendi Viri Ex Rectoris Magnifici.
quemadmodum alibi solet contenta esse poterat, quando tamen
loci jubet, ut etiam pro aulpicio regiminis Academici verba concipiantur, faciendum est, ut receptae consuetudini quam minimo patientiae vestrae incommodo pareamus, Auditores. Hoc autem ita potissimum me consequi posse credebam , si id operam darem. ut & ficilitate verborum , ct arsumqnti quadam varietate, taedium continuatae recitationis occuparetur. Quo
circa non est, quod de magni rebus momenti, de summa Republica, de spe pacis in Europa, vel de causis bellorum, quae his . diebus. quatiunt orbem Christianum , me dicturum expectetis. Nec est animus fullam Juris Publici Privative controversiam, utcunque studiorum meorum pro- sessioni convenientem, hac hora
seligere ad dicendum. Non jura Maiestatis , non Substitutio. num , Fideicommisibrum , vel Interdictorum, perplexam subiblitatem, non et I legem Gallus, aut 3 F iter a Fratre, vel legem iacta, quae millies lecta inecdum intellecta dicitur, en cleabimus. Est Scriptor recemtioris
382쪽
tioris Graeeita Constantinopolita- auditorio doctissimorum homunus. qui lii Ulum πατε ἰωνinum de literis studiorum agen eoivit in lucem,itis, atque Consularis , aut Impe- Georgius Ginus appellatur. S)iratoris Romani, ad Quirites suos Ex eo rem minimε gravem. , jsediverba facientis. Coinus ille, ne 1 praesenti, ut videbatur, Occa ivos diutius moremur, 6 narrat,sione non abhorrentem placuitiin foro novae R0mae, quam C excerpere i modo sis niihi sit,istantinus Magnus suam urbem in oratione Latina verbis uti pe- vocavit, statuam fuisse positam, regrinis, quod ne fieret, olim infit, τηλ Rhetorices magistris inter Am δ' ae/ςερά - . tis praecepta relatum nasse ae- τεχον, quae dextra manu scepιri , eepimus. Quando nec Marcus sinistra librum tenebat. Cum minTullius in omnibus suis orationbido mihi sceptrum Academicum, bus uspiam Graece loqui sustinuit, libellis e fastigio pendulis orna.
praeterquam semel unico verbo .itum, trader*tur, in mentem ve.
quod eadem esseacia vernaculeiniebat : ipse culini statua , efferre non potesat. Caesar etiam quῶ -ἀisi diversim habuisset mTiberius , cum in oratione pu-iscriptionem, nihil commodius i blica monopolii vocem circumiretio sceptro, eoque libro, quam non posset , haud tamen prius Imperium Academicum reprae. eam pronuntiaVit, quam Sena-ssentare potuisset. Nam Regestus veniam sellicite praelatus es & Principes liberaeque civitates, set. At ego quintiliani senten-iquae scholas doctrinarum exce tiam Iaudo, qui sae Artis regulastias landavere. Doctores juvem commendat , ut cujusque pru-itutis non modo librorum, sed &dentiae relinquat, ne superstitionesImperii in Studioses curam habe- praeceptorum contra naturam causire, eaque causa jure Sceptro trahuntur. Et est sine dubiotrum effulgere voluerunt. Sed longe dispar ratio Prosessoria in in Graecia mihi non constat, cob
i . . , . s. a . . legia. s De cuius aetate . scriptis, horumque editionibus, Fabricius agit, in
υγ originem sol rias muri fere iacenam, Paulo tamen Papa II. posteriorem
383쪽
Iegia : Miditorum hoc notabili honore, jurisdictionis & Imperii , in suae conditionis homines
fuisse condecorata: proinde sim tuae nostrae symbola hune sensum accipere non patitur vetusu moris in illa gente recordatio. Est alia verisimilior interpretatio , cute ex solo statuae illius adspectu . vel imaginatione, cuilibet in mentem occurrere debetι eam stilicet nihil fuisse quam typum Principis Platonici, quem 'aut esse philosophum , aut oportere philo phari, divinus ille,' sicut
eum Veleres honorant, sapientiae magister praedicabat. Intelli. go satis, . Ornatisi i Auritores, quanto cum expectationi, vestrae damno tam luculenta, statute n strae sensa refellere cogar, quibus alioquin hoc Auditorium pubeherrime persenare potuisset. Qii id enim dignius attentione vestra excogitari posset, quam si
rationibus S exemplis ego comprobassem , quam praeclara sit
copula sceptri atque libri, quam
longe aliis praestent Rerum M.
tem prudentiam eloquentia sapientiaeque dost ina excoluerunti Sed quominus' hanc magnificam sceptri librique' significationem statuae nostrae applicare & orati ne prosequi passim, facit inscriptio, qua Corinus eam suisse di. stinctam testatur, τις ΕΥΓNΩ- Mori Nns. Quod Latine reddendum videtur. Statua BONAE MENTIS. Nam vocabulum, in simplices suas re-sblutum , nihil magis proprie Semeaeiter indicare videtur, ut Budaeus t etiam auctor est, quam bonam mentem , etsi aliter a Grer-rio Douia, qui primus hunc Auctorem o peregrinatione Turcie retulit, vertatur. Mihi praeter vocis utim originalem, etiam
rei ipsius cum hisce symbolis convenientia, ct reliquai mu es requisita , quae Codanust sceptro libroque designari intelligit, in hunc sensum mitisee blandiebantur. Namque scep
esse, Conringius existimat, de Anti . Aead. dus. U. s xo. ubi etiam de IMME is Aeavimica ex Authentica Riderici disquiritur. Cons. Orn. van Leh U, Miaa ad M.AAth. brevi typis iterum describendae.' Apud Polybium M XII. HU. eap. . pr.' In Comment. ling. Gr. 3 69p. qui tamen-amitatem recte eonvertit . qusque eontrarium 2γνωμοσύ,ην iniqui atem. Porro Reptrum . ω Liber legum intestiam videntur. legitimi imperil. aequabilis regiminis adumbiandi massa Vid. Oration us argumenti altera. Diuili eo by Coral
384쪽
vocabulum reddi putem , quam ut mula vult, avia candido δε in genio praedita. Nam ἀγχίνους, si voculam resolvas . ille demum vere dicitur, qui praesentis &evtrompti sit ingenii . qui non e
nginquo arce it ratiocinia sed evelligio, quoties usus venit, ad perpetrandas meditationes excitat, cujusmodi expeditum animi imperium in suas cogitationes Reptro, cujus motum intenti observant ministri. aptissime adum. hratur. Librum Eugnomosynae additum scribi Coclinus , τὸ
per libros comparatur. Quod si haec duo conjur iis, Auditores, nihil aliud si inus S Auctoresstituae indisarei voltasse videt,
tur . quam 'haste duas res ad M. nam mentem requuti, Ingenium,mque Memoriare. : Nec dubium,
quin id, quibus istae duae facultates animi bene persectoque sum datae, ponendi sinu in eo.
aberauris virtute desticia Matur, ni-
-hil praeeipui in ullo genere doctrinae praestare posse manifestum est Sub ingenio complectimur omnino quoque judicium , sine
cujus rectitudine celeritas cogi, lationum honam mentem nullo mindo perficere pinest, ct quando
perfectum dicimus ingenium momoria que, civiliter utrumque intelligimus, ne quem omnibus numeris absolutum utraque lacu, tale praesumatis. Iam hoc inter duo bonae mentis symbola nostia. tenes Ornati simi, intereste an, madvertite, quod ingenium quidem ab Auctore naturae Deo sine studio operaque nostra singulis tribuatur D sed memoria .: sinet quai ingenium inutile ac otiosum iest . tractatione librorum imprimis instituenda sit. Quapropter, si bonae mentis amatores haberi vultis, non oportet ita vos fide. re ingeniis, . in diurna noctu naque manu i os evolvatis, ne, si ingenio, sine. memoria rerum
praestantissim , solo polleatis, cuvillatores potius & sephistae , uam vere docti esse videamini. aepe mihi inter studiosos oh D 'vare uicuit, adolestantes isti bribus ingeniis praeduos. qui ta diores alios ingenti ispercilio
spernerent, 'quos tamen deinde . multo
385쪽
multo sequiorem exitum utrosque secisis perspexerim; ut hi tristiores hebetioresque illos hila res ingeniososque longo intervallo pota se relinquerent ; nulla alia causa, quam quod hi libros, o quibus altera pars bonae mensis se matur , diligenter adsiduoque terendo , desectum ingenii memoriaeque supplerent. Illi sceptro suo contenti eoque stolide innixi
loco bonae mentis vacuum cere.
hrum tenuissent. Non secus acs Princeps aliquis sceptro eburneo aureoque praesulgens cives suos adeo neglectim haberet, ut omnes sub alienam ditionem redigi pateretur. Nam quod est Rex, qui non habeat quibus imperet , idem mihi videtur esse iu- genium sine memoria rerum frugiferarum. Quin adeo sieut Rex appellari non potest , qui caret imperio subjectis, ita .non modo bona mens sine memoria librorum esse nequit , sed ne sceptri quidem insigne tali ingenio per se licet eximio convenire potest. Nam ideo vel maxime ingenium sceptro adsimilatur . non modo percipiat res propositas ,
sed etiam judicet de illis; nam judicare praecipuum Resis officium est, cujus gratia potissicium
de rebus infinitis, quae viro s, pienti judicandae obveniunt, instituet cogitationes suas ad discernendum inter verum & sal. sum, cui prius omnium rerum proprietates ex eruditis librorum monumentis non penitus S exacte constiterint' siquidem iacultas discernendi e comparatione diversarum rerum conflictuque dissidentium sententiarum , quas semerit librorum mcmoria, colligi S invalescere debet. Sed ita rem se habere credo, Iuvenes vetii, vos haud gravate concelsuros, quis enim bonae mentis compos id neget 8 utinam
aeque facile veternum excutere
possemus iis . qui ingenia naturaeque dona adepti non paenitenda, vel etiam eximia, qualia divina bonitate plerique vestrum postidetis ut gratulari vobis liceat, minus tamen in studiis profiebunt, quia libris . segnius incumbunt , memoriamque sua supel- , lectile instruere , curae non habent. Deus, larem', , naturalem
ingenii, vim omnibus largitur . varieque singulis dispertitur, ab
tamen. Omnibus ex aequo verism. mum accinuere carmen antiqui , Deum' Diebarmi dii tum est apud Stobaeum. θω. III. p. 363. cui addesis geminum.
386쪽
Deum cuncta vindere laboribus; nec adeo quisquam insanus esse debet, ut ea conditione se putet
adeptus felicissimam. Quis unquam sine bona mente doctus Stapiens fuit 7 sed non est bona mens, nec illa se dat cuiquam , nisi eum sceptro libroque simul,
eum ingenio memoriaque, labore multo ad omnigenam rerum notitiam severa lege subacta. Verum enimvero numquid ad eruditionem duntaxat acquirendam
haec duo symbola bona mentis suppeditant argumentum 7 est nislatior & aliud majoris aliquanto momenti, quod 'gnom γηa libro sceptroque sito spectatoribus inculcat. Et de sceptri quidam interpretatione diserentem audia. mus Aristolosem in epistola, quam dedit ad generosum Auditorem suum, qui unus instar omnium ei fuit , Alexandrum, quando libras metoricorum posteriores ei inscribebat, ubi inter alia; V2σπερο inquit, ἐνὶ σωτηρτοπέδου, ἔ- λίγγ μετα πωδώ- έγε -ν ἐςὶ Quemadmodum m. perator es salutis auctor exercitui,
sic ratio eum di pilia dux N imperatrix est vita. Si auctores si, tuae BrZantinete haec philosophi
verba in conspectu habuissent,
non potuerant, credo, vim semientiamque eorum emacius e
primere , quam per statuam hona mentis , steptro libroque ins biam. Si enim tu claro diserteque velis expositum quid bona meηrsit, nihil. opinor , ad rem magis appositum protuleris, quam uod Ille dixit, Hτἀ π alac, id est, ratio erudita. Quinniam vero, docente eodem philosopho, dux S iπperatrix vitae est Ratio; quid officium ejus in
imperando vitae modo rectius elegantius quam sceptrum indic verit 7 Et si disciplina eruditi nis ad compositionem bonae menis tir est necessaria, sicut ab Arbstotele ponitur, qui melius illai quam libro demonstraretur Τ ut intelligamus, rationem ad imperandum laetam regni sui partes nullo modo feliciter explicare posse, nisi libro instructam verbque praelucente doctrina. Credo , vos audivisie, 'venes, mentem humanam a philo2phis' in duas partes distingui, quarum al
tera sit λογικη νεγεμονικη , rati
natis imperatoria; rursus ait ram esse volunt ἄλογον f μηρετι-
, irrationalem 6' seruientem Quo modo secptrum rationis non
387쪽
Megrae menti, sed ejus Blummodo parti tribuenda, ct sic per
excellentiam bona mens ea pars ,
nimi foret appellanda , cui imperandi facultas in alteram sibi subjectam conveniret. Me qui dem parum delectat illa rei simplicissimae, divinae particulae aurae, distributio in partes opposi-ina , parumque abest, quin Sa
lassii t notum S populare dimim
magis arrideat: Ommis, inquit ille, nUtra dis in animo S conraressa est; animi imperio , corporis servitio magis utimur, alterum nobiscum diis , alterum communν cum
bellais es. Proinde genius ille coelestis originis. Mens . inquam, Ela ct tota. moilo sui compos, imperium in corporeas is ultates exercet, aut si quando servire deprehenditur . non est in eum usum pars altera muniis deciden. da ; sed ipsa totaque mens, ea dem cui imperium dedimus, corporeis affectuum insultibus succumbere . ct a gradu suo dejici intelligitur, ut recentiores philosophiae Magistri g i sanius S re.
Eti is tradere videntur. Imo Ue. ro existimas erim . antique Din
vaequc philos,phiae rationes hac varie forsitan verbis potius ,
uam rei ipsius interpretatione,iscrepantes videri Nam ut Histeres in mente duas partes, quubus uno eodemque tempore j bendi parendique saeuitates sibi invicem oppositae inessent, e tam crediderint, mihi non sit verosimile . nec unde probetur observo. Sed hoc equidem viderunt, animum hominis aliquando sortem validumque coercendis libidinibus . aliquando mollemiisque cedentem animadverti. Has aptitudines, quae diverso respectu aliisque S aliis temporibus in mente conspiciuntur , tintidem lacultates appellarunt ἔquod ego non video, cur mihi
quoque in illa Sallastiana, novae. que philosephiae hypothesi, fac
re non liceat. Imperio mentis,
ait ille, magis utimur, id est, semquenIius ; est etiam ubi turpi o
sequio mens a voluptatibus rapi agique patitur in transversum Ita modo facultas imperandi , in eadem illa mente conspicitur, de dum mactuat animus inter imperium , corpori imprimendum ovol ab eo perpetiendum, nihi at surdi a veteribus exaudio, cum facultatem imperatoriam servulemque inter se contendere dicunt p
388쪽
eunt; modo sani sensus cxplicatio, quam ex recentiore domi. na occupavimus , emendet ambiguitatem verborum, ubi rerum nulla contrarietas ese potest. Quam vero illud sceptrum rationis intersit bene gubernari, fac, Ie existimabit, qui cogitet, in corpore nostro nihil habitare boni, sed latere in eo semina atque lamenta innumerabilium vi. tiorum , quae generositati puritatique bonae mentis, acerrime asversantur, eamque continuis perturbationibus ae insultibus in se. stant , adversus quorum insidias si quis animum adsidua constan. tit S honestatis meditatione penitus firmaverit, nae huic veri s me dictum illud accinemus :omnia regna tenebis, Cum poteris Rex esse tui. O) Haec suit
illa celebris veterum philosophorum palaestra, quam certatim nec sine magno plerique fructu calca-
vere, qui inter eos sapientiae fibma eXcelluerunt. Pulchri nobis atque beati videmur Christini, quando illorum, omnesque virtutcs, in
splendida peccata , magnifice imcrepamus ; ipsi plerumque ne minimis quidem a Bectuum incudisionibus , ut omni die pudenda patet experientia , pares. Quin si jure nostro constantiam illorum, ut illa sane vitio suo non
caruit , reprehendere volumu, , censeo; demus hoc operam, ut frequenti intentaque exercitatio,
ne, mens nostra motus corpore , quibus regali praeest 1inperio, habeat in potestate, ne fallacissimis cupiditatum illec bris , importunisque affectuum irruptionibus cedentes, nos sedivorum nostrorum libidini, tur.
pissimaeque dominationi subjiciumus. io Est operae pretium ,
Auditores , recognoscere , quaes
tu audiantis de IV. Cons. Hon. m. 26α. . a' ita vul3o nostri eum Ausustino, quasi vero Rationem inter & Fidem nulla interis, cederet disserentia: eademque essent officia hominum moralia. quae bona sent opem Christianorum. Alia certe virtus hominis est erratione, εἰ alia Christiani ex ita Quam ει vis itaque virtus, ex ratione quae est, Christisina non sit, vismi tamen aest, actio ii Di3pe moralis suae conveniens normae. Et frustra Paulinum illud occinitur, in υἰ . ad Rom ev. xlU. La. M Quidquid ex fide non est, peccatum est; is siquidem eam Aqpostolus sim hie vocat, quam Chrillianae libertatis persuasionem plus semes thterno. tatus iam fuerat. vs I4 11. Vid vitringa . lib. V. Obsisvate. ωρ. ig. item ex Grysostomo Erasmus d ι. denique locus Philouis apud Qericum ibid. Qinde illud Plinii pertinet lib. I. v. 8. dubitas, ne feceris.
389쪽
grande , quam sublime veteres de hoc sceptro bonae mentis super assectus omnesque motus corporeos philosophentur; ut cuishlus eorum minus sit familiaris, inter participes divinae conscientiae versari se arbitretur; Facis rem Optimam ij ιibi salutarem, hortatur Lucilium Seneca M si, ut scribis, perseveras ire ad bonam inen.rm. Non potest res tanta sne a miniculo Numinis sare; Bonus vir e Deo nemo est. Ille dat cons.lia magnisca S certa. Maser tua res estisque es, quam ut credi similis huic, in quo est , corvus msst. Sacer intra nos spintus Imrit , malorum honorumque nostr
rum observator is custos. Hic prout a nobis ιractatus es, ita nos ipses tractat. Prope est a re Deus, te- eum es, intus s. Quis non aliquem e schola Patrum hominem eaelesti affatu supra terrenas assectiones elatum, de sceptro San- qi Spiritus animos fidelium reonte, conesonantem audire se putet y Nec mirum, si haec S t,lia legentes pii Patres Senecam in Christianorum numero Ponen
dum judicaverunt. iet Sed idem
, ille Sapiens Romanus, qui tam altum adsurgebat, aliquanto deinceps humilior ingreditur. Quis Deus, inquit, incertum es, non
sunt ad caelum elevandae manus,
propria virtus es, quaeris, quae sit 8 animus S ratio in animo perfecta. Quid es autem quod ab illo ratio haec exigit 8 re η facillimam. secum dum naturam suam vivere. 13 At
nos e contra divinitus certi sumus, ni manus eleventur ad caelum , ni virtus inde aliena, Q. praque naturam mentibus assundidatur, fieri non posse, quin miser1 atque deformi servitute pars melior nostri infra deteriorem
proculcetur, S captiva teneatur. Quo minus ad severandum put mus, quod princeps recentioris
scholae philosophus ti ) inter e
gregia multa, quibus interiorem hominis notitiam illustravit,' ita tradidit; esse nullum adeo inse licis hominem in zehit, adeo .te nacem animi afiectum, etsi congentium aut Vetustate corroboratum , qui jugi exercitatione , mentisque contentione , subigie pugnarique non possit. Facile equidem patiar, ut benevola im
390쪽
ierpretatione sublevetur adsertio, parum alioqui memor imbecillitatis humanae , quam sacrarum literarum tabulae passim nobis inculcant. Inde videlicet docemur, sceptrum, quo bona mens Christi. ana subjectum corpus moderatur, esse divinae virtutis efficaciam ;nee illam sine libro , ut etiam hac parte statuae nostrae signa se suumque mysterium implere vi. deantur. I lic liber non e porii cu , vel Academia, D'n e peripato, vel ex horto, sed . e case ni aula demisius, generiaue liu mano per Prophetas ct Aposto-jos traditus , absolutam uberrimamque bonae mentis institutio.
nem In quaerentibus suppeditat , qua de re latius agendi copia dabatur , nisi disciplinae nostrae , hujusque loci , ct auditorii ex
hetis: ita descriptam, Atuditores , Eugnomosynen, sive statuam bonae mentis , eiusque frugiferam interpretationem, ut eius adspectus non modo vos commonefaciat, ingenio iungendam esse variarum rerum e libris me uam; se j iiiprimis operam esse damdam , ut regnum MN mentis in assectus ct voluptates, ' in om nia, quibus mens bona corrumpi,
& reala mens fieri queat, elier ceatur ; proinde etiam in pectinniam, qua nihil in rebus humanis ad pervertendos animos. subruendamque virtutem exitiabilius esse , tam monita Sapien-ttim, quum innumera ab omni
aevo in 'utramque partem exempla docuerunt. Nonne vobis hac gratia veteres illi juxta statuam hodie mentis sceptro1libroque insignitam, in eodem soro Hermen Eqssyrium crumenam praeseren-xim stat uisse. videntur ' nam sic idem ille Codinus auctor est ,
Lugnomosinem suisse statuam Herme . sive Mercurii, m arsupium portantis. Exhibete vobis apud animos vestros BONAM MENTEM, ut Reginam vel Imperatricem sceptro consipicuam, juxtaque vel infra eam Hermen pecuniam ostentanteni: nuin qua re
clarius inescari putuisset , binnam menIem pecuniis imper, re debere ς perinde ac omotaqueρ homines arant , navigant,*dificant , virtuti parere Sr iusius idem cujus modo de menvis, i imperio sententiam intelle.
ximus, ct 6 scriptum reliquit PNon expectabitis , Auditores, ut latius in philosophiam hujus