장음표시 사용
431쪽
nium obses hvitus, prima pueritiae rudimenta in urbe severbistis antiquae, & in domo ejus, auem diximus. -mi S philo sophi ct Imperatoris deposuit. i6ὶ De Alexandro autem ejus mio quid est notius, quam eum apientiae doctrinaeque notitiam majori gloriae' sibi quam omnia
lari unae ornamenta , quam tintius orbis Imperium reputasse. nec ideo illum L rebus gerendis non modo esse retardatum, sed adjutum maximi . S i inflammatum fuisse, ut ipse nunquam dissimulavit. in de Idio caesare,
qui ut aetate, sic peritia studiorum superavit Alexandrum , ubhil addam; nisi q-d ex inaedi 'aetatione fatuae, suae olim ad Maginem eius existit, intelligi potest, quae alteri manu gla. diues . altera litinam tenebat, cum elogio; ex tumue Har. i8 Nec mirabitur e libro Caesarem extitilla , qui Grata audiverit
exemplum. Electus' erat II mrator ille contra: duos orientis potentissimos Reges i Mithridatem atque Tigranem .r Ingressus
est navem rei , militaris adtae imperitus, duntaxat ut tanti motus bellum administraturus: M. vigationis ille totum' tempus ialibris orsus est atque eonsumsit. eo fructu, ut perfectus Impera tor. ἡ navi exiret. 4bmmumquε Ducem continuo praestaret ' to 3 Quare finiamus hune locutii ARegis eruditissimi dicto . qui boves esso non homines ι ebat, quicunque Regum princi pumque dignitatem scientia lit rarum dehonestari putabam. eto Saperest igitur, si obtinere non possunt studiorum obtrectatores,doetrinam Principum simplicuier esse Aedantismum; saltem ut in Doctores atque magistros, qui
hoc uitum agunt, nec aliud qui 'inim profitentur, haec appellatio conveniat: verum si per in temptum illud nomen, quemadmodum fit, honestarum , artium doctoribus adisibitur, qui r
tione probret possit, ut qui sal
binimum institutum .in s iet te human1 exercent, contumeliae emia demonstrarentur mur S undis. non sua Prosemr .
432쪽
sid Consul, atque Proconsul Romanus, ct tamen invidendis laudibus cumulat Isaeum, qui annum sexagesimum Excesserat, & adhue Scholasticus tantum erat, diebus & noctibus nihil aliud agens, nihil loquens, nihil audiens; quo nomine vir summus eum non modo , doctissimum sed etiam beatissimum praedicabat. 2I Verum ratio, cur illi professionem doctrinae Padantismum esse velint, haec imprimis
artibus se dedunt, qui libris imdesinenter incumbunt, nihil aliud audiunt, nihil vident,fad res civiles gerendas inhabiles Sinidonei fiant. Quanquam justa
erat responsio, nullam inde comtemptus aut reprehensionis ea
sim hominibus a tritura forensi remotis imputari posse, malo immen recta prius cum AEliano et et respondere;. qui ad hanc ipsam objectionem , E. τὶς ἀπράκτους του - γεαυτή 6 ανοητα σα-τα g oi quis, in-uli, Philosopbor, hoc est, D rina Professares, rerum agendarum esse dicar imperitos, me is impruden-
iam atquι sustitiam Use suam de-
i clarat. in cujus rei fidem multa ex omni antiquitate refert exempla doctorum sapientiae, qui noR modo Respubl. egregi8, cum vi Verent, gubernarunt, sed etiam saluberrimis legibus earum per i petuitati consuluerunt. . Quid e . nim aliud Zaleucus . clavondas. Archytas, Thales, Bias, Chilon. Pittacus, Cleobulus, ct Anaxi, mander suere, quam Prosessor doctrinae, iidemque Rectores civitatum, & legumlatores felicia-simi. et a Nec alitis suit Xenophon, dux illorum decem millium, quorum expeditio adhuc inter miracula rei militaris habetur, habebiturque semper. et o Plato auctem quid in assione civili posset. in sua quidem Republica noluit ostendere, quippe quam justissi,
mus Aristides ἀδικίας δε πινην, muta egensem injustitu , imstabatur. Sed Platonis auctoritati te praeceptisque Dion Syracusanbrimpotentem Dionysii tyrannidem everti nesve per Platonem steti , quo min*s optimi S duratu ri status conditor fuisset, si monita Praeceptoris Dion custodire
potuisset. 25 At illa quidem laus
servata Timoleonti , qui ex viginti
433쪽
annorum secessu literario, prae-ile Gallicus, uiam Lipsius appe, sectus exercitui Siciliam imma-Ilat, Mi aes --u, suo te rubus tyrannis pur vit, & ex pore pro me is & synonymia assiim perditaque Rempublicam Padamismi narrat usurpatum suis- post se florentissimam reliquit. se Maclytersi titulum , ut idem dis quin ipse mare pigrε mi- esset, inquam, Magistri, atquentia iunctus est in oppugnationeJPaedantae cc omen. 3T Unde Tanagrae atque Corinthi 27 ieiprudenter non ita pridem phil sum denique Meratem tribus vlablisphi nostrates Mam iri nominbus hi bellum esse profectum eomititulo Doctoris philo ophiae magnota Dehim, Ampnipolin. & - consensa tegere & illustrare v adaeam, idem mianus testatuniluerunt: nam illud Magistri 'sin quis denique Aristidem, P. nudum nimis S tritum via.
riclem, Demetrium Phaleraeum,lgatumque evaserat; quod iam Phocionem, summos fuisse ne- dum vereor, ne non aliquandoseit philosophos, ct simul Impe- ipsis mctoribus ut ho fatores, Reique publicae guber- rum , quoque vilitas novo titulinatores Τ 293 Proinde non est,seonmento det senti videatur. opinor, quod eorum refellam ea- 32 Mundus regitur opinionibus. villationes, qui ut Theologos.& ct hae nominibus magis. quam Iurisconsultos , atque Medicos ,Irerum differentiis osciuntur, m numero eximi emc. xime in Duoris reputationibus dant, Philist os tamen hoc no- Hoc jam olim ita visum Leonidisi e peculiariter designare. B-lNexandri Magni Ephoro; qui . lent, in quo totus in ubique eum antea Regalium puerorum feepticorum ille princeys Sam lyraeceptores Paedagogi appellarensatenus Rhetor Dicimur. 3o Quinitur, noluit hoc nomine jam trito etiam superiore seculo Idales η- nimis Mutari φιυγ- , ait Plu.
434쪽
tarchus, τὸ π δαγωγί--tur. 3 Quin nec ipsi aliarum καλου , licet Facultatum Prosessores parum liue illud nomen rem pulchram ct i, conseris Videntur, quando ex lustrem contineat ;-ctioris literaturae saepe minus is,3 καθηγητοῦie, Altor ct siciti, S a criticis reprehensi ab Praeceptor Principis, ' τὸ το ἀξίω-Igre serunt errorea sibi pueriles μα, ob dignitatis reputationem objici, atque adeo vel ipsi prin, apud vulgus, appellari voluit. 33 lcipes, philologis notam Padage Caeterum , non expectabitis i gorum adscribere gaudent. as me Auditores Ornatissimi, ut pro-lSed tamen iniqua est haec o hem, Philosophiam nihilo magis trectatio, virisque de genere hi contemptui esse debere , quaanim o praeclare meritis indigna reliquas studiorum facultates, idiNisi enim per hor fuisset, menim ex iis, quae modo de variisitiamnum mera barbaries orbem
Philosophiae Prosessoribus adducta i Christianum obsideret, eandem- sunt, abunde praestitimus. Una que dominae conditionem ha.
pars haud ignobilis doctrinae stu- : beremus, qualem ante renatas ibdiorum superest, cui vehemens t teras in omni genere studiorum Padantismi controversia propriis i suisse accepimus. 36 Τ logia l.
rationibus movetur , Philologia ,ibue Thomistis aut nescio quibus quatenus haec inprimis ακεμβειαν Lombardinis forent similes; D. Grammaticam custodit, S ab aliis reconfusti nihil quam Accursimi.
servari postulat. Cum enim ea aut Bariolistae; Medici rudes omiscirca res minutas versari, & cu-inis elegantiae Empi,ici; Philos in curiosa verborum a rebus agen- phia adhuc illas horridas & incul- dis perquam aliena videatur, nul-itas notione&. quibus olim reserta pars eruditionis ad ingenium ta fuit, erutiaret. Nunc omnes Padantismi, sicut eum vulgo con- disciplinae humanioris literaturaecipiunt, propius accedere credi-ibeneficio ad simplicitatem nito.
Grammaticis; itern in Studia Hugnaxiraiis.. Ejusdem ferie argumenti sunt Perletonii. Uamhergeii, Schraminii, & Cl. Di akenborsii Dissertationes d. νιili ara Liuraru-B:ιν raniorum in grauioribus dbciplinis. . -
435쪽
remque veteriam pene redacta, movoque cultu & ornatu cohonestatae sunt. 37 Quin, aut ego talor, aut qui philologicis aribbus excellunt, lono altius sepra Pedantismi contemptum evehum tur , quam plerique superiorum, quae dicuntur, Facultatum Docto. res: Nam qui Dasimos, Scaliginros, Salmasios, ne reliquos enumerem, nihil quam Padantas fuisse contenderet, nae is justissimo gravissimoque literati orbis convitio exploderetur. Excelsius d. admirabilius aliquid in ejusmodi nominum auditu intelligitur, quam quod vulgaris doctrinae laudibus aequiparari possit. 38 Ego vero nec ip-ssis inferiorum Sciatarum magiseros
dantas appellari patior. Ecquid enim, malum i meriti sunt homines utili stimam societati humanae loperam incredibili cum labore Ravantes, ut contumeliae & in-
sectandi causa las si eos nomis
nua per omnia disciplinarum g nera vagati, nihil invenimus . quod hominibus sana mente praeditis putido ineptoque Padanti nomine dignum videri posset. nnimvero non possum existimare apud homines prudentiam adseverantes majoris pretii futurum esse, quod ego plerisque potentibus in causa haberi puto, quum doctrime professionem hac voce d
honestare soleant. Fere enim ita ratiocinantur: Doctores studi rum utcunque regulas ct praecepta de omnibus belli pacisque negotiis tradant, ipses tamen nihil in Republiea , nihil domi militiaeve posse, nisi artibus uti v lint, quae gravitati prosessionis
eorum minus conveniant, quanquam ct his ipsis raro dissiculte que se applicare seleant. Ad hane objectwnem nihil respondebo, sed
narin 33ὶ Venim tamen neque omamenta studiis ipsis, aut verba rebus anteferenda magis quam equo phalerae, aut fimbria Vestimento mentem meam ea de re explicui. rem in Va . Delion. Inm Civ. tum in Orat. Inari. Dai. pro G aioribus. Cons. Jo. Ba aliis in Eu/horm. υνι ι. ν. 29. ed. in 1.
38) De Erasmo vid. Bayle in Din. Crit v. Erasmo De I C. Maligero Idem d. α er S litarana. p. 34o. As. De Iosepho Scaligero Teissierius in Aviis. ad Eutia
uditor. eom. I. p. 14ς π to m. ιIι p. 96. Denique de Salmasio Menagius in Ani satu μMnis. Coiis Stollit Historia Liter. pari. I. cap. III. I. I 8 p. t 64. 3O Quum enim ipsae & hurae ἐκ siriuas ab ista niti labe i inmunes. prosessio e nim ut itidem immunis sit necesse est. An vero unum forte aetatis discipulorum diaserimen, Scholasticos magis doctores, quam academicos . probroso Paedantarum uotisbeia choro Hac sane ratione non Theologi solum catechia antes, sed ipsi omniano parentes, ante alios digni vir, istino hoc convitio viaerentur.
436쪽
narrabo vobis historiam ex AElim ae ineptiae, prae tano, μή quae se habet: Π quibus ille divinus Aristonis scinonis filius dux Athenien- lius suos auditores beati O m. sum, cum maxime secundo re. mium igitur talem studiosi hombrum successu floreret. patriam- nes, sua si bona norint, isqueque crebris victoriis auetam plu- generose utantur & insistanti di. rimum illustraret, ideoque om- camus hoc jam audacter, Mon d nia in RepubL sere pro arbimo mestici sed tantum non adversse regeret, vixque scirent Atheniem rii auctoritate testimonii fidentes.ses, quo eum honore potissimum Iam si desectus potentiae nullum dignarentur ; cum ita in homi- Padantismo praetextum dare pinnum oculis S admiratione ver. test, multo minus apud hominea saretur, incidit aliquando in Pla- cordatos id efiiciet illa. quae intonem, extra moenia cum quibus- doctissimis hominibus sere depre, dam discipulis S ambulantem. henditur, emem motin F mHunc primo Timotheus gravit, ἄπειρον Ma, qua inter aulicos diete aspectus vultuque venerabilem seculi homines sepe com suspicere ecepit; at eum disseren- miciend ct prope deridendostem audiret de virtute , veraque i se boni ct dom viri praebent. Ne felicitate, abreptus admiratione ad hane quidem difficultatem rerum pulcherrimarum, non pin meas rationes apponam; Sed re-tuit se continere, quin exclama-sseram quod Michas Ammanus deret ω ἔ Βίου s --: Aab iano Tumebo, homine politio-O uitam vera is beatisudinem, S rum stientia suo atque postero
ad suos conversius, nos . inquit, tempore maximo, commemoratres magnas tractare nobis vide i 4 I cum hujus, inquit, ingenium
mur, quamlii de supplementis, explorare vellem, an F ei contigis& de triremibus, de pecuniarum set, quod de b inurus nimium d contributionibus, de expeditio ictis aliquando intelleainam; ut alimnibus nauticis de termestribus, d. vir cerebris insuescemes suum inmnique de ho-ibua ct Magistra- tam . nitiise rus obsolita sapuriuitibus distribuendis . in Senatu i id opere deduxi hominem in m vel apud populum agimus; mori ρmmer , qui a profess- Φληναφοι :τοι; sed nugae sunt istae t studiorum ejus penitus abhorrebant.
437쪽
. 296 Sed repperi, inquit, ingenium adeo exprompιum atque politum , judicii
tam exacti memoriam , ut omni vi-ra sua tempore , nihil aliud quam id de quo identidem loquebamur, Visese videretur. Duntaxat una res, ait Montanus, evidenter ei dem
rat, quod Asium pallii , habitumque
oorporis atque gestum , ad modum aulica conuersarionis nullo modo fommore posset , qua prosecto, ait idem Gallus, sunt res nullius pretii atque momenti. quod velim observent,
qui hodie pro Paedantis habenteos , qui cultu scemineo molle cere, qui commode saltare, Coemam fictitiam in gradus frangere, ad compositum modum ambulare, vocemque ad blanditias extenuare non didicerunt. Sciant, sapientes ea non modo flocci facere , sed re noxia atque damno.
sa putare. Quo tandem igitur desinet oratio nosisy nimine P dami us erit, quam succus loliginis atrae, quam indoctorum invidorumque hominum jejuna calumnia' vereor, ut hoc obtineri possit. Idem ille, quem modo laudavi Montanus, dari Padantismum tenet exuli controversiam, hominumque etiam summorum e-jna rei testimonia citat, inter mlia eximii Poetae deget versum , quem ego ex hoc loco GaIllae non audeo efferre; ' sententia est, odi morte tenus doctrinam Pindaniamin. 42 Uidendum igitur, ne non haec res ita sit comparata , ut certum ejus diserimen &intelligentia 'uaedam constitui possit; vix enim fieri potest, ut adeb sortis adseveratio cordatis hominibus exciderit, ubi nullum erat in rei veritate fundamentum. I amen ne Montanus quidem, licet inscriptio capitis sit de radan-rifra; quem unicum mihi locum de hoc argumento scriptum inter
veteres atque recentes auctores
videre contigit; ne is quidem ipse quid proprie sit Poetantismus
plicat, aut explicare curat: Rationes saltem indagat, quare doctrina tam fiequenter in Padan romum degeneret , omnibusque resutatis , hane unum amplectitur, quod hodie non amor ipse docctrina, sed; lucri cupiditas eos, qui docti halentur, ad cultum studiorum δειον r. 3ὶ Sed utcumque severe existimanti haec ratio sorte non spernenda sit; tamen ut hodie Padantismum etiam viri prudentes interpretantur , quanto quisque minus peeuniae honesto. studio.
438쪽
re tanto propius a mistria dantismi abesse judicatur. Ego siecogitavi, an non ex ipse nomine , quod jam toties ex Messimus, aliquod filum, cujus ductu rei nutura ,1inumaeque rationes indugentur , apprehendi possit. Re- dantismi vocabulum ex Paedagogismo corruptum esse nemini dubium videri potest. Unde
qui primi hoc convicio doctrinam insectati sunt, eiusmodi vitium in hominibus doctis nota.
re voluere, quod Redagogis aut frequens est, aut eiusmodi esse creditur : Absit enim ut de vibris honestissimis atque gravissimis qui primis puerorum latibiis sunt praepositi , . quic quam in universum odiosi, meritisque eorum indigni praesumendum putemus. Sane qui nobis familiariter cogniti sunt, eos ab hisce quae narrabimus vitiis , alienisti mos esse, bene sumus adseverati. Non potest tamen negari , quin ita frequenter accidat, ut qui omne suum tempus in grese puerorum transigit, eos. que minis S timore in ossieto continet, adssidua consuetudine quasi in naturam vertente, talem habitum sere contrahat, ut etiam
inter alios homines ,raaliisque -- casionibus Paedagogica lauctoritatis indoles:elucescat; iduue tam dis. siculter evitari potest . ut etiam suaves amaenique homines ingenii cognoverimus, qui utcunquain, familiari conversi ione nihil ejusmodi prae se ferrent; quotiea tamen aliquid pro autoritate administrabant, incontinenti radigogus e vultu, e sermone. Omn
que eorum gestu, liquido apparebat. Primum igitur Paedagogismi vitium fastus, ct inepta autωritatis assectatio habetur. Praeterea, qui perpetuo in ludis inter
pueros versatur, cum ingenium ejus minutis exercitiis necessario
insuescat, ct dicta rebus aequam debeat, vix aliter evenire potes quam ut Iudicium ejus de aliis
ouoque majoris momenti rebus, ct ipsa oratio sensim degeneret . ineptiamque nescio quam per Om nia redoleat 7 maxime cum,ad
civilia negotia vel agenda vel di. Judicanda suo more e serunt. Denique sunt etiam sua vitia Paedagogis, sicut aliis hominibus, ibbido, ebrietas, avaritia, impi tas , aliaque plura 3 sed hoc illis peculiare prae caeteris, est, quod dum in ludo cum pueris asunt illa strenue dissimulant, gravitat2
Hoc modo: μι uamι, ει aganta, Hianu, scut Itali, & veteres Franc Galli pronunciant.
439쪽
& severitate di altitudinem conditi, sola honesta inculcantes, &rigide peccantibus interminantes, inque punientes ob ea quibus ipsi graviora multa flagranter omni die admittunt. Non est equidem, quod haec ita quis accipiat, quasi puerorum Mistris ea vitia magis essent similiaria quam aliis mortalibus 1 sed hoc ad praesens institutum pertinet, mod, ubi illa contage sunt infelii. vultu severo, & ad virtutis imitamen. tum effeto, inter puertar soleant ac debeant uti. s) Nestio, an
hae observationes comparationesque suificiant. ad radantisini tentandam descriptionem, ut dica, mus, eum esse doctrinam, fasu, sintae ficta, nupto M judicio , μ' ruptam. O Si proposito meo fibtisfaciendum est, auditores, opo tet hane definitionem per omniasta membra exequamur, quod ninscio, an hoc tempore, cujus cinpiam nobis hic actas largitur , absolvi possit. Videbimus quo us
que meorum laterum, auriumquavestrarum patientia duratura si Primo omnium, quando Padamismum diximus esse doctrinam, satis intelli dum dedimus, non ut, que solos Prosessores, aut Lud, magistros, hoc vitio esse insectos, sed etiam Medicos, Advocatos, Pastores, Senatores, Nobiles .imo Reges atque Principes, Squicunque doctrinae participes haberi gaudent, in hunc censium venire posse, si dominam suam fami ,: virtute ficta, ineptoque judicio corrumpant. Fayttas prima Padamismi nota esse debet, ut vult definitio; non ut omne ge nus superbiae, quod in quavis hinminum sorte se passim exerit, hue referamus; est quaedam species subtilior, & ad usium applicati nemque doctrinae propius accedens, quam ego duplicem videre videor, alteram fastum. alteram V ationem appellabimus. 47 astus non modo in his animadvertitur, qui jactantia enormi
Vid. Commentarius Divis. Miu, de Doctoribus Vmbnuicis. Coni. Masmus in Enc MOr. d. l. Alias aliorum definitiones recenset illustratque Iamra L L λ 6. seqq. sicut enim fastus Μιdantam facit. ita aulica adfectatio hilinonem effoemina. tum vn petis finaiινε. Et quemadmodum inepta doctrinae ostentatio cha sanaria, se fiatio ιMasonis a. & Satvrica aliorem insinatio Machismi mus 'citur. Denique haud praetereundin ille titularum furiossa ansitur, quasi liga sibi vinita eruditioque. minus iussicerent ad veram laudem meritumque decus. Et de fastu quidem paea eo. riso Retthius. deque saetaeotium Belgarum Schroderus. de thrasoni o Sal. denus . tum de Lilienthalius, denique Car. Henr. He
440쪽
mi intolerabilis sint, ut Palaemon Rhetor apud Suetonium 48 qui literas secum S morituras praedicabat ; sed omnes qui de rebus
sardiorum agentes, fermone vultuque αυγάδειαν, suique admirationem. comtemptis aliis, praeis serunt. nemo dubitat, quin hie sit radantismus. Huc quoque retulerim, qui dissentientes a se ferre nequeunt, ct tales hilariam considero. Qitibusdam mos est continuo, si quis ab se diversum
νν δὐοτι , Petilis in morem hosti, ter arma vibrare; quo furore passim homines doctrinam probessi magno cum ordinis sui opprobrio
praetextus obtendi soleant, ego se existimo, fastum impotentem, magiserique assectationem, plinrasque lites, sive magnae , sive
Parvae moveantur, excitare, so-
saepe decori, sine cura boni ma. lique , ad Ecclesiam vel Rempublicam inde redundantis. Est , liud genus eorum, qui contra semas dispicare, sublata ad stontem supercilio, Pteroque ad . memtum depresso, temeritatis increpant, rationibus aggredi dedipnantur aut desperant; vel etiam. qui torvo vultu. tumentibus oculis, fulminantibus verbis in assiversarios invehuntur; hoc est iblud ipsum, quod Lucianus in in. λιεῖ So vocat τ δαγωγειν ; ita enim cum pueris agunt aDgiseri Latε patebat hic articulus, de utroque genere fastus per omnes disciplinaa facile demonstramdus; sed hac parte laboris super. sedebimus; nam initium ii Themisos faciendum esset; in quem ordinem tanta mihi reverentia superest, ut eum attinyre non ausim; so caeteros, ..his omissis, examinare ncm habet gratiam. 48ὶ In libro δε-Gramm. eap. a 3. Addes Baylium in Di I. ciis v. Apio. 49 Et quae literarum apud nos calamitas est, Hubrum id tenus grammaticalium saecunda nuper seges, immo infelix lolium .. rursus emoruit; editis tot libellorum moniliis; Sapienιιa Hγριώμeati, Atri De nescio cuius, rure certe Sc stiva. quam tranquillo Mularum mitique secessu dignioris; arvo Norico . lacerandae Gundlingilm,si mortem famae; quasi non & facile cuivis asino esset mortuis leonibus insultare;
Ch astoma/ώia Pesroniana, cui merito Satiricus occinat: mis tulerit Gνacchos de S. tiana querentes' Adlidet Ouocarum Hammensem, Charistram AmaIiam, Crisicam Vannum. aliaque non pauca; totidem hercle stultitiae atque impudcntiae saeculi nostii ad posteros monumenta. so Din. I. s. 6rχ. I. edit Cl. Mis xii. Vnde verbum medii aevi pa/dquam, pro iseere, apua du Fresne in Gloss. mad est inf. lat. h. v. Vid. Sup. πιι. 4η.