장음표시 사용
101쪽
Quamobrem, harissimi in Christo filii, tam vestris quam illustris et gloriosi filii nostri
Lodoici Francorum regis petitionibus annuendum censuimus, ut Compendiensem eatorum Cornelii et Cipriani ecclesiam, in qua omnipotenti Domino militatis apostolice sedis privilegio muniremus. Idem enim locus' prout veterum munimentorum series manifestat, specialiter ad sedem apostolicam pertinere et in Romano ecclesie jure e gnoscitur permanere. Per presentis igitur privilegii paginam apostolica auctoritate statuimus ut quecumque bona quecumque possessiones, concessione pontificum, liberalitate regum vel oblatione fidelium, aut aliis justis modis, ad eandem videntur ecclesiam pertinere, et quecumque in futurum, largiente Deo juste atque canonice poterit adipisci, firma vobis vestrisque successoribus et illibata permaneant. Preterea quieti vestre attentius providentes, antiquas et inconcussas ecclesie vestre consuetudines consi mamus, ut videlicet si quis vobis et ecclesie vestre ausu temerario injuriosus extiterit, aut res vestras distraxerit, et canonice monitus satisfacere contempserit, liceat vobis in eum excommunicationis proserre sententiam et satisfacienti absolutionis gratiam indulgere. Porro excommunicatus, donec resipuerit, ab omnibus devitetur Antiquam etiam libertatem illibatam servari vobis et vestro ecclesie cupientes, statuimus ut extra capitulum vestrum, nullius nisi Romani pontificis et ejus legati cogamini subire judicium, sed vestra negotia, in capitulo ventilata, decani et fratrum judicio terminentur, quatenus, prestante Deo, quemadmodum a parochialibus servitiis ex antiqua ordinatione immunes existitis, ita etiam, sub apostolice sedis protectione, ab omnium episcoporum, seu aliarum quarumlibet personarum ditione atque gravamine liberi maneatis. Vestra itaque interest, filii in Christo varissimi, ita in omnipotentis Dei servitio insudare, ita in Romane ecclesie unitate atque obedientia permanere, ut hac semper inveniamini gratia digniores. Si qua igitur in futurum ecclesiastica secularisve persona hanc nostre constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire temptaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, eamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri
Ihesu Christi aliena sat atque in extremo examine districte ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem ecclesie justa servantibus sit pax Domini nostri Jhesu Christi quatenus et hic fructum bone actionis percipiant et apud districtum judicem premia eterne pacis
Ego Calixtus catholice eceleste episcopus subscripsi. Datum Senonis, per manum Grisogoni sancte Romane ecclesie diaconi cardinalis ac bibliothecari, II nonas decembris, indictione XIIIa Incarnationis Dominice anno M o XVIIII', pontificatus autem domini Calixti secundi pape I A. Amen.
I. Militaris CB, CRO. - . Uncis inertisa desunt in B laeeratum est filium. - . res in B.
102쪽
Lovis Io Grosci prend fous Sisauvegarde Ies habitanis de Compieme; a Doland de les arrθter a molas de in lieues do Ia ille, si cem'este cas de flagrant dedit 3 Ordonne que leurs proces seront, aulant que possibie, juges a Com-piegne devant Ia juridictio competente, et les inculpos a l'abri de oute vexation usqu'au ou duilaid c leur assuro uisauf-conduitiouron Our et une nuit e cas de recusatio de juge et de renuo a ne a uir juridiction, sans exiger 'argent 4 Regie la perceptio de frais de procύdure et des amendes: s Fixe a dux ous te racha des hestiau pris a causer dommage, outre Pindemnito due ou lo tori constatet 6 Concede aux disicheur et a Ieur heritier lacio uissanc perpo- tuesse de leur essaris dans Iadoret de Compiegno mais interdit out auire de richementa 1'aveni ; ' Ensin, pou faciliter te marche de Compiegno, declaro inviolablectes personne qui ' rendront, tant ara'aude qu'a retour, lassenNolles fous Iocouid'une accusation anterieure.
Cetto charte n'estias dateo mala nous favons que Lisiar de Crepy, - donta sentencera'excommunication, annonccle vers Iaran, resta commeune perpetuelle menace, ou empecherrioute tentative de contravention,
103쪽
Ludovicus rex UI. De libertate hominum Compendiensium. O nullus in Compendio capta ur.
I Dei nomine, ipsius ego propitiatione Frahcorum rex, Iudovicus. Quoniam
predecessoribus nostris, Francorum regibus, αἰ sedem suam, villam scilicet Compendium, ob dignitatem singularis sanctuarii ususque sui multiplicitatem, quodam amoris privilegio, 3 caram fuisse cognovimus. Ideo nos quoque, consideratione simili, nostris eam temporibus disposuimus diligendam. Statuimus igitur et statuendo firmamus, ut tam clerici quam laici, pauperes seu divites, omnes ejus colae, tanta in perpetuum securitate donentur cibi qui non committit ne timeat; qui autem commiserit, secundum leges expccte judicari. Firmamus, imquam, ut nullus qui eam inhabitet 6 per regem aut per ministeriales suos, sive etiam assensu illius, alicubi infra quinque leugas propriis ipsius regis servientibus exceptis, 7 capiatur, nisi sorte in delinquendo quis presentialiter interceptus, et tunc etiam, si misericordia non su venit, pro ratione saltem 8 delicti quod commissum est legaliter emendetur. Quod si, adversus illorum quempiam, rex, aut ministeriales sui, querelam habuerint, ad eum ' sub cujus potestate qui accusatur manserit fiat inde proclamatio et, quantum potestas illa secundum justitiam poterit aut debebit, Compendii to clamatores recipere non recusent, plena usque ad diem placiti securitate eidem inculpato concessa. Si vero per potestatem predictam exequi renuerit ii justitiam, per totam placiti diem atque noctem suturam, induciis ei datis, quando abeundi quolibet, sine pecunia tamen, securam adhue habeat i a lacultatem, nulla postmodum ex parte regis securitate confidat. Porro si relicta pecunia legi non sufficit et emendationi, ea suscepta, nichil ultra talab eo qui justitiam secerit exigatur; si autem superaverit, pro legibus emendatione completa, reliquum dimittatur. Volumus preterea atque precipimus i l ut quotiens servientes regis sepedictorum hominum boves, vaccas, jumenta, porcos, oves, Seu alia cujuslibet generis animalia, in orissacto campo ibirum se dixerint invenisse, custosque animalium, quicumque sit ille, negaverit, servientes, si voluerint, illud comprobent sacramento. Et sic tandem 16 custos predictus lege qua vivit, duobus videlicet solidis, sive unum, sive plurinia, sive unius hominis, sive multorum sint animalia iri ea redimat ei vero in cujus inventa sunt dampno, dampnum quod presentialiter factum est, pro estimatione congrua reformetur. I 8 De cetero quia multo sumptu murioque labore, quidam ex ipsis hominibus exstripationes quasdam quae Vulgo sartappellantur, in silva nostra I9 secerant, quamquam longo jam tempore incultas atque desertas jusserimus remanere, pro anima tamen gloriosae recordationis patris nostri Philippi leto serenissimi regis ac nostra eas a quibus prius lacte sunt et eorum her
104쪽
dibus deinceps excolendas concedimus. Sed ne amplius silvam exstirpare at presumant inhibemus. Postremo hoc quoque subjungimus, ut quicumque Compendium, ad mercatum, venerit, in adventu suo sive reditu, si presen astitialiter non commiserit, de preterito neminem quantum regis attingit potestas, reformidet. Haec autem omnia, ut a successoribus nostris inviolabiliter tene a tantiir, nec postquam semel bene gesta sunt ulterius debeant iterari, vicario, pro nobis, sacramento firmari precipimus. Sue sionensis presulis a J Lesi ardi multorumque cum eo sacerdotum, tam decant quam caeterorum Compendiensium, excommunicatione roborari, litteris et precepto sancciri,
majestatis adi regiae sigillo pariter insigniri.
'originalis placard dit illeson, porta it u scea ou se voyait Iero seant e majeste i D. Μabillon nous apprendisu'a a connaissance,c'etai l'unique charte, o Louis VI avai fait metire Son monogram me,d'adleurs semblabi a celui de se predecesse ursi me me nom. Our comprendre es protestation auxquessos cette charte ait allusion il laut serappeter que, vivant a chroni quo de Mallicra is , ous Philippe I , eni'an ii D, in cutis gran assaiblissement dans laionnale questa quatriem anne d regne de ovis VI, en IIIa, iis en ut, secondientionno en es termes Iterum nummi mutati sunt et cum granis aliis facti.
I. ARBE, t. II, se ai8. - s. Fragment inedit fune Chronique de Maille ais, publies paru Paul Marctegandans lautaioth de Ecotidia Charlas, serie t. II, p. 48.
105쪽
Chalons, remontant a I'an III 3, nous apprend quela nouuello monnateratait mollio argenti et mollio cuivre moneta cujus media pars argentea erat .L'assaiblissemen qui eut lie en IIa est Ugalement consigno a cette date dans la chronique de alliezais Mense novembri, mutati sunt nummi, dit-elle. O s'explique ainst facilement te mecontente montinu'Eprouverent IesComptagnois en apprenant qu'o devait oucher a leur monnale our en
u denter de Louis VI, diocri pari de Onverter dans les Emoires dela SocUte des Antiquat id PDardie, t. IX, p. 8 I. En IIIo, Louis te Gros, promet aux habitant de Compiegne, mecontent de alte ration des monnales, dela'en plus uappe dans leur ille . Aussi a date de cetierapoque l'atelier monStaire de Compiegne cesse-t-ilde lanctionne et Ia numismatique ne nou OGe-Nelle plus aucune piecelaappo dans cette, ille usqu'aux annoes de la Ligue. Lors duis lego de Paris, en 389, Henri III transporta latonnate decette ville a Compi egne . Son successe ur, Henri IU maintini cette translation et y translara galement 1 monnate 'Amiens Des monnates 'or etd'argent furent alor frapples a Compiegne en asse grande quantites A lapacification du royaume, te ro rendit avx deux villes, dgformais Soumises, leur diablissemen monotaire et l'atelier de Compiegne sui det sinitivement Supprime, is
Ludovicus rex I. De mones non facienda aput Compendium.
In nomine sancte Trinitatis. Ego Ludovicus, Dei gratia rex Francorum Notum fieri
voles cunctis fidelibus, tam futuris, quam et instantibus, quod nos qui contra Voluntatem hominum de Compendio, ibi monetam fieri volebamus, tum M propter discordiam inde ortam, tum propter eorum petieionem, illis concedimus, ut neque nos
106쪽
nec heres noster, umquam amplius Compendii monetam fieri faciamus sed illis imperpetuum annuimus, ut talis moneta ad medietatem ibi perpetua mittatur qualis antecessorum suorum temporibus ibidem cucurrisse cognoscitur'. Quod ne valeat oblivione deleri, scripto commendavimus, et ne possit a posteris infirmari, sigilli nostri auctoritate et nominis nostri haractere subterfirmavimus. Datum Parisius publice anno incarnati Verbi QC XX regni nostri XIII , Adelaydis regine VI 7 adstantibus in palatio nostro quorum nomina sublitulata sunt et signa. S. Stephani, dapilari, S. Gilleberti muticularii, S. Hugonis, constabularii, S. Wid.
donis', camerarii. Data per manum Stephani, cancellarii. Loco monogram m.
XLIVLE BESANT D 'OM DU CHAPITRE DE CHALONS RECON AIS SANC E
De bisanteo, nobis reddendo annua im apud Pons ron, a cononicis thalaunensibus. IN nomine sancte et individue Trinitatis. Notificamus tam presentibus, quam laturis, quod ecclesia nostra Cathalaunensis Compendiensi ecclesie singulis annis. persolvet hi santium auri boni et ponderis trium denariorum et oboli Cathalaunensis monete, apud Pontigonem in manu ministerialis Compendiensis ecclesie dominicai Anplius Conpendii CB. - . Meundum CARTUL. I. Mutatur CRO. - 4. Dignoscitur Rp. - .inctum CARTUL. - . Adelaudis CARTU L. - . Mendos II CARTUL Dria scriptum Di IIImo I siue VI. Uxorem duxit tilaidem rex Ludovicus anno ills. - . Guidoni CRO, CRp.
107쪽
9OCARTULARIUM MONASTERII Laetara Derusalem, et hoc propter terram quamdam infra parrochiam sancti Amandi sitam et homines pertinentes ad ipsam terram, que quia reclamabant a nobis dicentes esse de potestate Pontigonis, secundum preceptum Caroli Regis, nos sub hoc censu ab illis accepimus volentes juste possidere. Quod ut posteris nostris ratum permaneat assensu capituli nostri et impressione sigilli corroboramus.
XLVLE BESANT D 'OR DU CFIAPITRE DE CHALON SCONFIRMATION DE 'ACCORD
Mathieu, cardinat, duoque 'Albano legat duraaint-Siege, confirme unaccord fait devant tui et devant Renaud archevoque de Reims, Henri, archevoque de Sens, et lusi eur e hque de ces deu provinces, entre Ieschanoines de Compiegne et ceu de Sa int-Etienne de Chalons, relativementa une terre situe a Satnt-Amando et dependante didomatne de Ponthion LI venali d'etre convenu que, our oui de ceti terre de chapitre de Sain Elienne payerat annuellementi hesant d'or a colui de Compiegne.
De bisanti auri nobis annuatim apud Ponrigonem ab ecclesia Caraalaunensi p.rsolvendo.
Μ Dei gratia Albanensis episcopus, apostolice sedis legatus dilectis siliis
canonicis sancti Cornelii Compendiensis ecclesie et canonicis sanctio Stephani Cathalaunensis in perpetuum. Concordiam que in nostra et venerabilium fratrum nostrorum Reginaldi, Remensis, Henrici Senonensis archiepiscoporum, et qliamplurium episcoporum comprovincialium presentia, de terra in villa saneti
108쪽
9IΑmandi sita, que ad Pontigonem pertinet et de qua inter vos diu querela extiterat, facta est apostolica auctoritate confirmamus. Ita sane quod, sicut ibidem constitutumes prefata Cathalaunensis ecclesia Compendiensi ecclesie quotannis bisantium boni auri et justi ponderis, id est trium denariorum et oboli, Cathalaunensis monete, dominica Lariara Maerusalem, apud Pontigonem ministeriali Compendiensis ecclesie perso, vat. Et ut de etero firmiter et inviolabiliter permaneat, sigilli nostri impressione firmando corroboravimus. Actum reeis Incarnationis Dominice anno M C XV
XLVI CAPPY - ΟΝ - PRIE URE DE SAINΤ-ΜE DARD
eae titre de orar de Capy doni 1'original est e parchem in fortentier ayant encore Ι'attache duisceau teque s'est perdu, fui fait double, fulvant 1 pratique ordinatre de ce tem p la, qui estoit dans te traiies ou contracis qui se falsolent respectivement entre deu partyes, 'userra une lauisse de parcheminitiee en deux, escrivant 1 transaction to ut entiere de chacu des eu cost S esgallement, 'cSt-a-dire ave autant de lignes et aulant de lettres a chaque ligne, d'une pari comme deI'autre et a milieu, Surcle lys, I'on escrivolt en grosses lettres te no de la principalle desdeucoglises enire tesquelles se falsol le traite e la maniere Suivantes:
109쪽
IN NOMINE PATRIS ET FIUI ET SPIRITUS SANCTl. AMEN.NOTUM FIERI VOLUM
quam presentibus tam futuris, quia Gerardus
sancte Compendiensis ecclesie beati Cornelii terram, quam de ipsa ecclesia, subeensus redditione, tenebat, libere et absolute reddidit. Sienum GAUFRIDI DECANI.Sienum JouANNis CANTORIS.IN NOMINE PATRIS ET FILII ET SPIRITUS SANCTI. - . NOTUM FIERI VOLUMUS
quam presentibus tam futuris quia Gerardus de Capi, Ulgeri filius, Sancte Compendiensis ecclesie beati Cornelii
ipsa eclesia subcensus redditione, tenebat, libere et absolute reddidit. Sienum GAUFRiD DE NI. Sienum JoHANNI CANTORIS.
De risus solidis Melaesi de Capi nisi sesvendis. I nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti. Amen. Notum fieri volumus quam
presentibus tam futuris quia Gerardus de Capi, Ulgeri alius sancte Compendiensis ecclesie beati Cornelii terram, quam de ipsa ecclesia, sub census redditione, tenebat, libere et absolute reddidit. Nos autem sancte predicte Compendiensis ecclesie canonici, precibus ejusdem Girardi et filiorum ejus aerram ipsam ecclesie de Capi, subcensu quinque solidorum illius monete qua census et consuetudines in eadem provincia persolventur, habendam concessimus ita quide in ut census ille quotannis ad predictam
110쪽
S. CORNEM COMPENDIENSIS 3 compendiensem ecclesiam, ad festum sancti Martini hiemalis aut insta octavas dolo ratur. Ut autem nostra concessio rata sit, nec in ternum deleri possit, scripto commendantes, sigilli nostri impressione corroboravimus, et eorum qui presentes affuorunt nomina et signa subscribi precepimus. S. Gaufridi derani, S. Iohannis eantoris, S Odardi prepositi, S. Ivonis eronis, s Ivonismorardi S. Litiardi, S. Leoais, S Drogonis, S Roberti, S. Geroldi, S. Gui-
Signa monachorum ecclesie de Capici S. Petri prioris, S. Guillelmi, S. Petri, S. Roberti S. Simonis, S Haimerici Famulorum eorum nominaci Bernoldus, Robertus, Henricus, Guido, Ogerus, Lambertus Laici Compendienses Oberius prepositus regis, Dodo prepositus sancto Μarie, Bosardus, Iaro, Fuleo Rotoldi filius, Albertus deeanus regis, Gualterus orardi filius.
Eudes, prieu de Mint-Μarti des-Champs, remercio Ies chanoines de Compiegne 'avoi ratisiel la donation ait par Gerard de Cappy aumonastere de Cappy, placi fous Iaraetendance imm6diate de sonorieureti
rffere la date de I'un et de I'autre de cectitres a l'une de ces deux annies j veu dire des suinites lettres de donation demorare de Capy et decesses 'Eudes prieur de SatnNMartin, squelles elle ne se trou e pas exprimee v D. BERTHEAU, Histoire de Compie ne, D io , ms Biblioth de Iamue de Compiegne. De terris quas monacti sanes Martini a Campis mane, nobis apud Capetum. Dinem in Christo dominis et fratribus beati Cornelii de Compendio frater
Odo sancti Martini de Campis salutem. Conventioni que inter vos et monachos nostros, qui sunt apud Capetum, de terra, quam concessistis ad censum, sicut caraula testatur, quam eis sigillo vestro firmastis, eommunis capituli nostri eoa-