장음표시 사용
11쪽
VIII PRΛΕFATIO purent. Ne quid ad noscendum Catilinam deesset, eius Vitam linte coniurationem, ex antiquis monumentis collectum , post Cutilinarium bellum cxhibuimus. Fragmenta pene omnia, quem ud eventum quodque referre Verisimile sit , exposuimus ; Viuin quidem aperiente eodem De Iros--S, Sed quae tamen res, nondum latine tentatu, Donnullius certe laboris suit. Denique duas ad Caesarem Epistolas non grammatico tantum, Sed
otiam historice illustravimus, quod nemo adhuc interpretum fecerat. Quid vero tibi meum ego, trudite lector, operam venditem y liabes ipse tu, unde iiulices. Silebo igitur de geographico et vortiorum Indicibus , qui Omnino tibi novi Pro-Ponuntur ; et de Notitia litteraria , in qua nihil cognitione dignum omisit vir eruditissimus ADt. Alex. Barbier, Regiarum Bibliothecarum custos Et administrator; veniamque ad ipsum auctoris
Duno milii occurrebant rationes: una Uave
campi, qui primis et vulgatis editionibus et codicibus plurimis proprius accedit , sed spuria
quaedam et Sallustio perporum obtrusa retinet; Altera Corti, qui, studio adventitia resecandi, . Renuina interdum et vere Sullustiana recidit. Jue i diuin serunt iter Bipontinus , Cortio tamen 1'rΟΡior, et quaedam ipse audens non soliciter illiquando , Vel Dori Decessurio: nam ego quidem Siccoustitui, explicanda, non immutanda Votorum scripta. ΙΙaec Omnia contuli, et ex quinquU iiD-tiquissimis Bibliolocac Regiae membranis recenSui;
12쪽
PRAEFATIO ITqua diligentia, attente legentes aestimabunt. Dicere satis fuerit nihil me, omnino nihil, de meo dedisse; et quoties dubitationi locus fuit, rati
nem admissae lectionis, Vel in nota, vel in V riantium delectu ad calcem reiecto, exposuisSe. Sic emendutum habes denuoque recensitum textum , nec ullis tamen occurrentibus alibi lectionia
hus defraudaris. Si quid opus pergenti melius visum est, quam quod prius receperam riuum typis mandata corrigi non possent ), in Variantibus
monui; V. g. ad illud, circumoeniri innocentes; et seeluti esseta Parente. Sed rara eiusmodi exempla, et leviora quam haec duo. Dixi ad Catilinae
interpretationem accedenti nondum satis patuisse,
qui cursus mihi peragendus esset. Quod illi op rae meae initio deest, in addendis aliquatenus supplevi. Neque vero abesse volui, quod in magnis Crispi editionibus legitur , Iulii Exsuperuntii, parvilicet ponderis, opusculum. Et illud eo reccpi libentius, quod in manibus erat Regiae Bibliothecae codex nondum exploratus, ad cuius fidem lectiones apud ceteros manifesto corruptus emendavi . Ium quod ad scripturae rationem Spectat, magna ex parte sequutus sum quod in Sallustio ab omnibus observari solet. Itaque scripsi maxumus , Paullo , cauSSG , litera , exSul, Molgus, adseorsum; item quis et dis, sine accentus nota , pro queis et diis . Dedi etiam Omnis pro Omnes , Bipontino duce, quum locus sic exhibetur ab aliquo vetere grammatico . Sed non nnimustulit, omnes accusativos in is refingere . Nam in ea re , quae , teste Gellio, apud antiquos non
13쪽
certis regulis , sed ad aurium iudicium dirigebatur , quo iure nos aliquid pronunciemus y Non scripsi conligit, conlocat, inlecebras ; quae so inae quid utilitatis habeant non video, nisi quod aures offendunt. Et quid detrimenti, quaeso, patitur Sallustius, si non obsoleta, horrida, aspera, ruam antiquam Vocant, scriptura exuratus pr eat y In quibusdam, analogiae rationem habui, ut in verbis sequutus, sequutuS, quum, nunciam quod ex eodem fonte est , quam nunc are ).Μaxima vero diligentia adhibita est, ut semel recepta scribendi ratio ubique sibi constet. Non tamen
in re molestiae ac taedai plena fieri potuit, quin Operae his terve aberrarent; et memini ubi relictum sit Paulo pro Paulls ; locutus pro loquutus ; Muraena pro Murena . Sed haec indulgens lector eo facilius condonabit, quod confitemur. Restat ut moneam, in notis et quidquid ipsius Sallustii non est, tritam et vulgarem orthographiam , a quae et ipsa interdum pro illustrati ne esse potest v inquit Hernius, praefat. ad
ptionem ad expediendum quod difficile est susceptam , quid ipsam difficultatibus impedire attinet λSed iam vale, Lector humanissime; et ita operam meam acceptam habere Velis, si eam pro una tua utilitate suscepi.
14쪽
' aius Crispus Sallustius natus est Amiterni, inragro Sabino, eae Plebeia gente, anno V. C. 668,
ante Christum 86, C. Mario sePtimum consule. Ateium Praetextatum, cognomine Philologum, Acheniensem, qui artem rhetoricam Romae Professus est, magιstrum habuit iam adolescens; --nis scilicet disciplinae studiosus, et eius PracSemtim quae in discenda auit scribenda historia Demscitur. Daque omnes romanas res in unum quo
clam breolarium redactas Ateius ei tradidit, quo Paracior historiam scribere Dolenti materia fo
Sed iuuenilem anim- sollicitabat ingens famae amor, decuSque ex admiis honoribus plebeio homini Denturum. A literarum igitur studio aniamum ad reipublicae munia convertit, ambitionis et honorum fastidium mou experturus, literarum Mero nunquam. Non defuere tamen Petenti quos custiebat honores. Quaestor fuit; quo actatis suae anno, Parum ConStat: si legitimo, qui vigesimus smtimus emat, coniici Potest, eum, Caesare et Bibulo coss. quarto post Catilinariam coniurationem anno V. C. 695, hunc magistratum adePtum CSSU. Ceterum non multum fuit nomen eius in rePublia
15쪽
XII VITAca ante annum 'o i, quo tribunus Plebis creatus est. Quo tempore maximis Roma ferMere discor
diis; cunctis imperii cupidine flagrantibus, dum
illi quam habent potestatem retinere volunt, alii habentibus eripere. Nam foris Caesar re ubi cam Mictoriis augendo, domi Pompeius callidioriambitu, tyrannidem affectabant. Hic nenim, quo certius dictator feret, dictaturae conic tum
Prae feferre;interea discordiarum causas occultus serere, ut turbulentae libertatis taedium animos ad unius in erium avocaret. Iam eo conscio atque etiam auctore, iactari voces in Dulgus, a nunquam quieturam romanam rem, nisi suρra Mem simul et metum elatus magistratus studia Partium com-
PCSceret a nunc Vmulum paucis seditiosis tuis rum materiam feri; terreri senatum; dilacerari ren ublicam; esse tamen remedium tantis malis, dictaturam; esse, qui dictator nominetur. a Inistrhaec imo, in suburbano secessu , ut Midebatur, Oti βus, et quod flagrantissime cuρiebat verbis recu-βaus, cen oribus reipublicae insidiabatur. Sed Pluribus terrorem iniecerat dictaturae nomen regno Proximum, Syllaeque adiutor quondam et quasi discmulus Pompeius. Igitur Roma quotidianis motibus agitabatur, nec ullus a kalendis ianuariis usque ad quintilem menSem urbi fuerat magistratus. Vinc Clodius
Praeturam, illinc Milo consulatum in annum Sequentem Petebant. Sed neutro rerum, quaS προ- ret, futurum censorem ferente, magnae et GSSi- uuae caedes inter utriusque servos, quos ad iuStOrum ProPe exercituum multitudinem secum ducebant , in ipso foro edebantur. Tandem alterius neco lis diiudicata est. Decimo tertio dic aut c
16쪽
Q, CRISPI SALLUSTII XII isul. subruarias anni oet, interficitur a Milone Possimus turbarum concitator clodius; sed Aria alia, non Publica, ultione inferceptus, non in
nem turbarum cecidit, sed in nODarum o agisnem. In has Sallustius totum se coniecit, mali sceler Is malus castigator et Mindex. Dum enim lacria mans Fuloia stantem circum interfecti coniugis Cudarer ρlebcm concitaret, cursitabat Sallustius socios et adiutoresfurori Suo quaerens; factoque iragenti concursu, ex roraris, in quibus nudum cx uentumque Clodii cadaver amectabatur, in Mialonem atroci oratione inrectus est. Sequuta Grationem haud in ar rabies. Tollitur a Plebe Cloati cor Pus, translatumque in curiam Hostiliam, busto ex senasorum subSelliis facto, crematu Comruonte inter flammas tanta aede, et basilicram Por iam, quac PrῬωr incendio erat, continen iruina trahente. Fuere tunc una cum Sallustio triabunt PomPeius Rufus, et Munatius Plancus, digni qui galla tuoarent. Huius Munatii Cicero, Milonem tu licio ἀefendens, intermortuas ambusti tria hiani Plebis conciones vocat. Et Sallustium quoque, in hac Tullii Oratione, multa Oblique Petunt,
ilium oero Sallustiani in Milonem odii non Nullustio magis quam Faustae, quae Syllae sitia
Milonis uxor fuit, Probrosum narratur. Scilicet H Prehensum in adulterio a Milone Crimum, nec nisi magna Pecunia mulctatum, et tangis crudelial n caesum, ab eo dimissum fuiss2. Haec foeda
Publici incendii causa. Qui fuerit istius dimica-
17쪽
XIV UITAtionis exiIus, Pulsumque in exsilium, Tullio frustra dicente, Milonem, nemini prorsus ignotum. Sed brerem Mictoriae laetitiam tulere mali cisees, et in incensae curiae Poenam damnati sunt Rufus, Munatius, et Sextus Clodius, Clodiani quondam furoris dux atque signifer. Sallustius ροenam in Praesentia erefugit; sed anno 7O4, censorcS pius Pulcher et Piso eum ob infamiam morum
Omnes fere interpretes, et praesertim Mir Ῥ- time inter nostrates de Sallustio meritus sie Ρr sident De Brosses existimant Sallustium tunc temporis Catilinarium bellum scymsisse. Quam Ορinionem frmare Midetur tertii cultis finis, quo princmum malas artes et inseidiam conqueritur. Attamen, quod in hac eadem historia Catonis et Caesaris mores et indolem descripsit, id non nisi utroque mortuo fecisse satis amaret. Sed remoti et De Brosses, seri potuisse, ut alio ten Orc historiam coniurationis, alio cloquentem hunc Ux-CurSum conscriPSCrit, qui ccrte non necessario admodum uinculo narrationi cohaeret. Ceterum ignominiae suae memoria, et inustaca censoribus notae dolor iratum animum incenderunt. Hinc forsan Mehemens ista ten oris sui morum insectatio; hinc tristis et aFer in senatores
animus, quum nihil istis ignosceret, qui nihil msi
igno erant. Sallus ius tres et Miginti annos natus, Catilinariae coniurationi adfuerat Nectator, non
Particeps. Quae licet historiam scribere inc senti Utima sit conditio, diffscile tamen erat loqui de Mi entibus adhuc; quum Praesertim Posterioriabus remublicae turbis immixtus fuisset, et iis Plerumque ad crSus et insonsus, quorum facita meΠιὼ-
18쪽
XUrabat. A tamen nullum studii aut irae indicium tu eius narratione amaret, nisi quod parcius et quasi ab inuito laudatum Ciceronem meri O reprehenderis. timum quidem consulem eum MO-cat; ait luculentam et utilem reipublicae fuisse primam eius in Catilinam orationem: nonne Mero Parum pro facto laudatus videbitur, qui remρα- .hlicam sine ulla caede, Praeter quinque Parricia Earum sumticium, defendit ae conserMaoit 8 Patrem Patriae Ciceronem, audiente frequentissimo senatu, Q. Catulus et M. Cato nominaMerunt; a tae sunt Ciceroni gratiae Derbis an lissimis, quod Mirtute , consilio , Prudentia sua , re tablicam α maximis periculis liberasset. Decreta eius nomine diis immortalibus sumticatio est, qui honos antea togato nemini contigerat; L. Gellius cio cam ei coronam deberi dixit; statua illum inaurata C uae decuriones decorarunt, et Patronum Gανι arunt, ProPter salutem illius urbis consul
tu serνα tam suo. Haec omnes historici memora-ν runt : solus Sallustius nihil ex iis refert. Vnde illi in tanto laudum concentu silentium p Nihil quidem narrat Sallustius quod non Merum sit; sed non omnia dicit, quae Mera sunt; et hoc quoque mendacii genus est, Vera reticere. At enim non iustam historiam et Omnium, quae quisque fecerit, curiosam scribere, sed PerbreMem unius coniurationis imaginem adumbrare instia uerat. Cur ergo eum remoseit ab Oculis, quem ante omnes decuit eminerep inonne, si Catilinam craedes et incendia Patriae minitancem Ostendere Aebuit, ostendendus quoque erat Patriae seruator
Tullius8 Intueri in Pron tu est atque odisse Gabinium,Cethegum,Lentulum nefando consilio qu
19쪽
si immortuos et in scelere cons ultos Suo nrt- Squamne Mero Iot facinorum Fcctacul essus animus inter meritas bono Miro laudes et Praeminoirtuti debita conquiescctst Scelusue dumtaxat Midebimus, nusquam sceleris Mindicati me MempFateamur sane isto silencio argui tacitum ino dentis Odium, et ea, MiMente Tullio , reticere M
lentis, quae Tullio tam grata auditu fuissent. Quae quidem Vinio Plurimum Malebit apud Tu
lianae indolis memores, nec Oblitos quanto Ia dum amore tantus ille Dir semPer sagrase rit. Vix unum annum a negotiis Sallustius abfu rat, quum inquietum et otii impatientem in mΡ-dias reipublicae procellas novae res immisctriant. Exarserat Pompeium inter et Caesarem ciMile ιρο Ium, et intra sexaginta dierum Fatium tota Italia in Caesaris Potestatem concesserat. Tum quies iomnino Maledixit Sallustius: ρotiente enim rerum eo qui sibi iamdudum amicus foret, Uerabat sehreoi ad summa Perseenturum. Hoc ten ore PUGmam Distolam de ordinanda rePublica, quam quidam falso secundam Mocant, ad Caesarem Scri- Psisse cum recto coniicies, si modo has Distolas,
quod non leuibus de causis a birmat Dir hiscoriae romanae et Sallustiani ingenii Peritissimus sto president De Brosses), Sallustianas esse credideris. Igifur faMente Caesare, anno V. C. 7O6, iterum quaestor factus est, Patuitque illi Per hanc dignia
ιulem ad senatum reditus. Quaesturam Romaelum ille gerebat, quum huius quem vicerat ultor Caesar Pori eianam caedem Niliaca clade Mindicaret. I 'unc circa Alexandriae obsidionem haerenti Sallustium alteram ePistolam scripsisse Pu-
20쪽
tant. Sed Paulo Post, Ae Pio Micta, Caesar RO-
mam rcdiit anno V. C. 7o , et tunc Sallussius Praetor jactus. Eo fere ten ore, uxorem duxit Terenticim, quam redux ex pon eii castris Tullitis rePudiarat, rei familiaris nimis incuriosam, Tralliolamque filiam durius habentem. Eam Scialicet ex Tullii thalamis non puduit in Sallustii Trallio inimici nUtias Prorun ere, recentis foΠ-san iniuriae memoria, quum voluerit nomen et crastic cum eo consociare, quicum et iVaS POSSCI.
Quamquam non facile intelligi ρο est tam in a
ris matrimonii causa; quime Terentia tanto Aelecta conitιgio in Sallustium deseoloebatur; Sallustius a bini atem iungebat cum ea domo, Cuius iaedecus Probrosae immortalitati mandarat Φse, Prodito, in historia coniurationis, Catilinae stu-PVO Cum Mirgine Mestali Fabia, quae fuit Teren-
tirae soror . Ex quo, ut Obicen dicamus, no um Su- ut cur argumentum scriρtam ante hoc temPus C tilinariam coniurationenia Sin aliter, quomodo tae Fabiae dedecore non tacuisset, qui tam multa
Catilinae adolescentis flagitia silentio Praetcr miserat ZInferca Scipio et Cato, auxiliante Iuba Mau Vitianiac rogC, DCliquiis Partium, quae Pro libemtato Pugna crant, in Amrica collectis, bellum ci-
I Restat lamon adhue aliquis dubitandi locus; quod Cicero ne verimm quidem ullum do Sallustiis litorii in Brulo , tibi do inimicis etiam suis Non relicem se multis exemplis docuit. Nisi sorte Satristinin Praetermiserit, quod is nullus dixissct causas, et, scriptor licol praestauit,simus, IO- cum inlor oriatorcs non lici teret. elerum sexistimat Miadleton, Vit. Cic., Sallustiana opera, quocumque tonavi re composita surrint, D in anto Augusti Principatum in lucom odita suisse. - Non est dubitationi locus; num Ci-eoro ipso in Iruici monet se de viventibus reticere velle ; nec des aliis sum loquitur quam do Marcello et Caesare. Sic emendari iussit Burnoas V. C. Tvv.