장음표시 사용
71쪽
Romanam continuo , quam adeptus fuerat, amitteret. Quod nempe X ure Quiritium, ut antea, auctore eodem Tullio vidimus, civis Romanus alterius civitatis simul civis esse non posset: no peritus nempe, ut mox ait ibidem, in i Iuris ac moris, ncmo unguum, qui hanc civitiat mrer inere veIet, in aliam se dicavit. Unde Gaditanus, quod ibi vult Cicero, postliminio patriae suae civis denuo laetus, Romana inde civitate, qua onatus fuerat, excidebat si cui praeterea vel exilio, et rejectione civitatis , Romanae nempe id fieri ab eo poterat. Hanc vero postremam, quam tangit ibidem Cicero, amittenda Romana civitatis viam, o reiecit ionem nempe civitatis, comprobarunt exemplo suo, ut de aliis sileam, Romani cives, qui, ut de iis paullo ante, dicetur mox plenius, sponte in colonias Latinas proficiscebantur. Quam in rem, ut alia iam mittam, expressa sunt ejusdem Ciceronis pro Caruina verba p eerte queri hoc solere me non praeterit ut ex me ea, quae tibi in mentem non veniunt audi- qu madmodum si CL
VITAS ADIMI non sit, IN COLONIAS LATINAS I e STRI CI ES profecti sunt aut SUA VOLUNTATE, aut legis mulcta profecti sunt: uam muli iam si s irre voluissem, tum manere in civitate potuissent. Unde mediam capitis diminutionem passos tradit Boethius, cujus ea de Sio- cum adnotarunt iam viri docti, qui in Latinas Colonias mittebantur, cives Romani. Quibus etiam, qui sua voluntate Romanam amittebant seu reiiciebant civitatem, adscribi debet ille, cuius supra saeta est mentio, Rutilius
qui in exilium quidem ab urbe pulsus, sed reiecta, qua postea illi patebat, in urbem redeundi facultate, se myrnaeum civem prae Romano esse deinceps maluit. Nempe ut id tangit rursus pro Balbo Tullius, quod hoc esset r-
72쪽
missimum fundamentum Romanae libertatis, cro sui εο--que Iuris di retinendi se dimittendi esse dominum immo iam
ante, neque mutare civitatem quisquam invitin potest ,--α, SI VALIT mutare mn potest. Cuiusmodi autem voluntariam reiectionem civitatis, si originariis, uti eos vocarunt , aliorum oppidorum civibus non permiserunt sub
Caesaribus Romani juxta illud, quod a Dioclesiano Imp. in Codice dicitur : ORIGINE propria neminem posse VOLUM TE SUA EXIMI manifestum est. Quomodo caeteroquin Athenis reccptum fuisse docet in Cratone ,
Plato, ut quisque Atheniensium civis liberam haberet cum facultatibus suis alio emigrandi facultatem. Alias autem Romanae civitatis amittendar, & quas supra obiter adtigimus, vias; ut ad metallum, vel ad opus metalli, vel ad bestias, aut capitale aliud supplicium damnatis contigit aut vero incensis, seu qui ad delectrum, quo militiam detractarent, non responderant vel qui in patronos maxime ingrati, contumeliosi exstiterant, ideo hic non memorat, ut facile licet adsequi, Cicero quod non civitatem blum, ut vidimus, sed libertatem quoque iidem amitterent i si maximam proinde, non vero mediam solum, qua ct amittebatur Romana civitas, Capitis diminutionem passi; inde vel vere in servi utem essene iidem redacti v μυι--- Montinuo fierent. Quam uam, quod hic certe notandum est, inter rei capitalis
amnarorum poenas, unde Or vel servitus contingebat, etiam ademptio civitatis ab Ulpiano adnumeretur a)REI CAPITALIS dii natum sis accipere debemm ex ua ausa damnatio, rae mors vel etiam I TATIS AMISSIM. εἰ servit reminut. Idem de amissione civitatis tradideris r Cap. 3. x ag. I. T. Laed. H. Steph. Cap. i. cI Vid. Leg. XI. D. de capiaci Vid. it. XXVIII Cod. re inutis. de Municip. Originar co Eodem. u Leg. Iv. Cod. Eodem a Leg. II. D. de Poenis.
73쪽
iam ante Cicero, eo loco, quem supra adtulimus: Moui stant RERUM CAPITALIUM condonnati, is prius L. ne CIVITATEM AMITTEBANT c. nempe quod mi unetivitatis fit apitis minutio, uti a Paullo I. C. dici anitea vidimus Quo reserre praeterea licet Romanos cives, qui dissimulata conditione, accepti quidem pretii se distrahi erant passi inde maximam capitis diminutionem subeuntes, libertatem, quam frustra repeterent, ac civitatem proinde amittebant. atque id e constitutione, quae
etiamnum legitur, Imp. Gordiani di par ausis seju qui disimulata iamditione sua di ahi se possine eius qui pretium participatus est Nam superiori uid mnon denegatur libertatis defensita posteriori autem, etsi CIVIS ROMANUS SIT, participatus est pretium , LIBERTAS DENEGAT . ad vero, quod adtendi quoque hic de bet, Ciceronis adhuc aevo, sequutis dein aetatibus contigit, ut non civibus solum Romanis singulatim, extra memoratos illos ab eodem Oratore, aut aliunde notas, amittendae civitatis viasci sed universis etiam oppidis, quod Sulla frustra, ut paullo ante vidimus, tentaverat, erepta subinde fuerit a Caesaribus civitas isti a M. Antonio, sed tanquam e defuncto J. Caesaris commentariis, prout id de eo refert, succenset alibi idem e Tullius. Quod ab Augusto p terea, Cato, aliisque Imperatoribus factum constat, qua de re postea dicetur, ubi qua ratio datae vel ademptae sub iis principibus Romanae civitatis fuerit, agendi erit Iocus. suum tamen liberis a parenti-tibus, quibus alioquin in os olim vitae ac necis potestas
erat permissa, libertas, Quod in f Constantini Imp. constitutione legitur, adde, Vel civitas, eripi non possi
74쪽
set. Transiisse enim vulgo ad liberos posterosque datam semel cuipiam a populo Romano, vel a Principe civitatem, aliunde notum; nec Caligulae, x qui tamen Ἀ-lio id ius relinquendum statuebat, sed aliis dein posteris adimendum, ratio ea in re habita deinceps legitur. trumque vero illud, de quo hic, superiori capite agebatur Romanam nempe civitatem amittere aut alterius esse simul urbis civem erat, ut de hisce loquitur Cicero, contra θ praeclara araue divinitin inde a principio Romani nominis eo arat jura nempe ut de iis tangit ibidem aene quis no rum plus ouam unius ivitatis esse posset addita etiam eius rei causiaci dissimilitudo enim eivitatum varietatem iuris habeat necesse est: ne auis invitus civitate mutetur: nee, quod postremo addit, in ivitate maneat inυitus.
De duplici civium, qui nati in municipiis, patrii de potiori patriae, prae aliis civitatibus, o urbis
Romae, prae Originali patria, conditione Ciceronis, Dionis Cassii, Taciti, ac veterum Juris-consultorum loca ea de re adducta. De praesidiariis Romanorum militibus, i uate donatis es anti quam inde patriam amittentibus, ex Aristide. NEqu vero, quod hic quoque notandum est, priamum illud, ne quis Romanus plus quam unius civitatis esset civis natis in Romanorum muniacipiis civibus ullatenus obfuit quin iidem cum in pa- U Sueton in talis cis. c. Pro Balbo et 13. triaN
75쪽
tria, in qua nati erant, aut ea Ortii tum Romae, in cujus civitatem crant recepti, magistratus gererent quod non adeo duarum diversarum urbium, quam unius, etsi aliqua inter eas privati iuris, qua de re postea dicetur, esset varietas, cives censerentur. suam in rem praeclaras
exstat apud Ciceronem de a Legibus,, qui praeteriri hic non debct, locus ubi, quum in Ciceroniana ad Arpinum municipium Villa se eo loco vel maxime deicetari, Attico suo dixisset Tullius; quidem quod haec esset, seu Arpinum, sua, fratris sui, Quinti nonape tum praesentis,
germana p.rtriaci quaerit continuo Atticus, numquid duri ha- Dcrcnt patrii Wannon esset illa una patria, Roma nempe, tam im nisi forte quod addit, I pienti Catoni fui patria, non Roma, sed Tusculum Ad quae autem respondet Tullius ego mehercule illi se omnibus municipibus DUAS esse censeo PATRIAS: unam naturae, altemn C TATIS Ut iste Cato, cum esset Tusculi natus, in populi Romani civitat m susceptus sit itaque eum ortu ustilanus esset, IULTATE Romanus habuit alteram loci patriam, alteram iuris. Quod quum
Atticorum exemplo illustrasset Cicero, qui Sunii iidem forent ac Attici addit, ac ut potiorem quidem, inter duas illas municipum patrias, Romae rationem habendam doceatu bysi ct nos eam PATRIAM ducimus, tibi miti,
i iam, qua excepti sumus. Sed necesse est .rit te eam Re STARE, qua Reipublici nomen uni Ueriae MITATIS est pro qua mori, O cui nos totos dedere, es in qua ni Da omnia 'nere, quasi consecrare Zbemus : dein, torque ego hanc c-am esse PATRIAM, Arpinum, nempe, nunquam negiabo, dum
illis h. e. Roma, AE MAIOR, ET II, C IN EA COMPINEAT Quibus postremis utique ei bis luculenter id quod paullo ante actigeram, adstruitur quod etsi duas
patrias haberent id genus municipes eam, in qua nati erant, Romam, in quam civitatem erant adscripti, isti a Lib. II. c. i. M id Lib. II. c. 2.
76쪽
nempe unam, vel ori, ut Vulgo Graeci ea in re aiunt, alteram ει ὰμ unius tamen civitatis, Romae nempe, in qua prior, seu naturalis pistria includeretur, non vero duarum urbium cives iidem vulgo censerentur. Qua ratione etiam
factum licet adsequi, ut cui patria legibus vel edietis I peratorum interdictum foret, idem Juxta 6 Ulpianum, Roma exulare cogeretur; ac, ut idem mox ait, quod magis est , urbe quam patria interdici. Unde etiam, quod haec haud parum illustrat, profectium legitur illud MMenatis apud Dionem consilium quo is omnibus in
orbe Romano, ac proinde extra Italiam quoque, dandam suadebat civitatem ut illi deinceps, se uniam remera ur
bem Romam nempe ea viro, in quibus nati erant, oppida, agros nimium, vicos reputarent, ψ -υτ , μῶν οντως - -
t, ἀγοk -νοωρον τε Ἀναι Quomodo vicissim de illo Vulcatio Moscho in exilium a Romanis pulso, Ma Massiliensibus, ut paullo ante dictum, in civem recepto, dicitur ibidem apud Tacitum bona sua Reipubl. eorum, ut PATRI, E linqueret. Ut proinde duplex eidem Vulcatio fuerit patri naturalis quiciem Roma, unde su- erat in exilium pulsus, seu Romanum aliquod municipium altera vero, in quam idem receptus, eaque inde, quod ait Cicero m ire, seu potior ejus patria Massiliaci cujus
Equidem, ac unde haec rursus il ustrantur, quum sequentibus temporibus, sub M. Antonino Imperatore, civitate Romana donati essent, quicunque in Romani orbis provinciis aut oppidis delecti erant milites, ut praesidiarii in imperii limitibus constituerentur ea concitione id factum ab Aristide, qui hoc resari, dicitur a ut iidem continuo naturalem patriam amitterent, immo ne prositeri quidcm e Leg. VII. Sect is D de se Lib. VII. p. 479.
77쪽
eam prae pudore deinceps vellent. Quae cum singularia sint ejus rei documenta, nec alibi facile, quod equidem sciam, obvia, ipsa Graeci oratoris ea de re ad Imperatores verba hic adponere, haud erit, ut opinor, inconsultum t
quos, nempe qui e provincialibus ad tutandos imperii limites mitterentur ut invenistis, simul Ἀ A quemque TRIA LIBERASTIS, O VESTRA CHTATE iei - NASTIS: ita ut non ausint deinceps prae pudore antiquam pro teri originem: CIVITATE vero donata, MILITES eos essecistis, ut jam nec ives vestri militent, e qui militant, cives nihilominus ni quum O ANTI AM CIVITATEM AMISERINT, VESTR sint ab eodem tempore CIVES a praesidiarii Onstituti Quomodo ἡλιδες alioquin in penu Romanarum legum, quod paullo ante vidimus, ab sh Ulpiano dicuntur Marciano, non qui amissa patria civitate Romanam fuerant, ut hi milites, consequuti sed qui in opus publicum perpetuo dati, aut in insulam de
portati, Romanam civitatem amiserant, ac inde extorres, seu sine ei υitate, ut ea vox ἀναλιδες, ibidem ad literam redditur, habebantur. E quibus autem Aristidis verbis liquet, meliori fuisse conditionc munieipes, quibus duas fuisse patrias, ut modo vidimus, docet Cicero unam naturae seu Loi, alteram juris neque hunc Consularem, instar illorum militum, erubuisse, suam, qua ortus erat, patriam g orat in Rom. p.38 o. T. r. si Leg. XVII. D. de Poenis. h Leg. I. Sed α. . deae De Legib. K. I. c. 2. profi-
78쪽
profiteri, de qua ibidem ait Graσue ego hane meam esse PATRIAM, Arpinum nempe, nunetuam negabo. Unde etiam, ut preterea observo, ubi honores mul in duabus civitatibus gerendi cuipiam municipali deferebantur, potior, iuxta Pupinianum, i est ORIGINIS caussa, illius nempe municipii, seu civitatis, quae originidis pistrio , ut ca a m Paulo J. C. dicitur, idem foret. Adde quod ab Hermogeniano, qui ultimus in catalogo veterum Juris- consultorum recensetur, e quorum commentariis vel responsis Romanorum legum Corpus est conflatum, dicitur is ML NICEPS esse desinit, maioriam diptus dignitatem, quantum ad munera, auantum vero AD IONOREM, REI INERE.
creditur. ORIGINEM, sui nempe, ut bene ibi notant in terpretes, municipit. Quomouo a Paulo ibidem dicitur o Senatores es eorum filio ORIGINI eximuntur, licet municipalem possideant dignitat cm. Qua proinde ratione factum intelligimus, ut, sicut Mamilius Tusculi Dictator, untiquis urbis temporibus apud p Livium dicitur aut M. Portius Cedus Dictator Municipi Caeritum, legitur in veteri σ)Iapide ; ita Milo Lanuvii, in naturali nempe patria Dictator, quod rursus r Cicerone constat, exstiterit Scquidem codem tempore, quo idem Milo Romae, post alios honores ibi gestos , ac proinde dudum Senatoriam, quod de municipe ait Hermogenianus, adeptus disiaitatem, consulatum peteret i aut Ciceronis filius, , Edilis apud municipes suos Arpinates, idque patris, quod ipse in Epistola ad D. Brutum testatur, voluntate factus, qui que solus, eodem teste, in illo suo municipio magistratus crearetur Quomodo insuper de nodam Catinensi
η Leg. XXIII. D. Eodem. c. Leg.XXII. Sect. I. Eodem. o Lib. III. 1 Grut Thes CCXIV.
79쪽
L. Manlio ait alibi Cicero si s una eum reliquis Neape- litanu ciυι Romann factus, Decuriosue Neapoli. Unde etiam, ut hoc praeterea addam, quod inde illustratur, contigit, ut sequutis temporibus adrianus Imperator prout de eo refert in ejus vita partianus: u in mirutaria Praetorem Imperator egit: per Larin. oppida es Dictator OELIM, O Duumvir fuito apud μι politanos Demarchin iis PATRIA SUA Gunquinnatis, O dein Adriae auinquennalis, ubi in olla patria. Erat enim pridem Lege Iulia, ut ea de re mox dicetur, data Civitas omnibus illis per Latium, ac dein per taliam oppidis ' ea Vero, quae putria eius ibidem vocatur, qua nempe orti erant Hadriani maiorcs, seu qualem originis nomine dici in libris veterum Iuris-consultorum, Imperatorum constitutionibus modo vidimus, Hispaniae urbs talis , municipii nomine ac iure iam Augusti, ut e nummis ejus,, de qua re infra, constat temporibus ornata legitur. Id forte adtentione
magis ibi dignum, quod idem Hadrianus Athenis Archon exstitisse, apud P Lionem similiter aut Xiphilinum dicitur quum nec dum Athenienses co aevo in Romanam civitatem ascitos constet i ac praeterea, quod e Demosthene supra iam adtigi, novo etiam apud Athcnienses civi, non liceret Archontis munus, uti nec ullum lcerdotium capessere. Adeo ut pridie solita civium Romanorum aut Athe niensium etiam jura,' pro ea quidem, quae supra leges Auguilo data jam sucrat, ac dein jus Succes ribus, po
testate, id ab Hadriano factiim statuere Continuo liceat.
Sed qua de re opportunior, ubi de haud dissimili Gallieni faeto quo is Athenis Archon fuerit ac inde civis ibidem adscribi, lucris omnibus Atheniensium intercis voluerit, uti ea de re in ejus vita Pollio, agendi erit in sequentibus locuS. t Ibid. Epist. o. x Lib. XLIX. p. 293. i. In Haurian. cap. z. In Gallicno. c. i.
80쪽
ORBIS ROMANUS. sin m T. VII. De civitate integris Latii, aut Italia populis, cum jure suffragii, aut sine eodem, data. Dcempla utriusque instituti, e Lirito, Velleio, Dionysio Halicarii. Gellio, Fem, aliisque Lirituε
explicatus in illustratis. .m vero, ut institutam hic commentationem
persequamur, maior paullatim dignatio Romanae civitatis evasisset, tuis illius urbis potentia, &a uncato per Latium Italiam imperio haud mirum, si iuris illius gratia, pro insigni beneficio, vel ad augen- rem Romanam, ut ea de re aiebat pol devictos Latinos, a Camillus seu honoris e iussis, ut mox a b Livio dicitur, uerit bene meritis subinde, aut subaetis etiam eiusdem Latii vel Italiae oppidis ac populis impertita Cuius autem beneficii, sicut datae devictas quondam Latin
rum populis ac Hernicis civitatis, seu ut cam vocat, I πηλιτωας Prima, ut observo, occurrit apud e) Dionysium
Halicarn mentio, ad Consules anni V. C. CCLXVIII, Spurium Cassium, Proculum Virginium, ac proinde interiectis solum viginti quatuor annis a pulsis Regibus ac parta libertate. Ibi enim inducitur se iactans Cassius, quod secundo suo consulatu, ac proinde iam anno urbis CCLX Latinos Romanorum cognatos, ingenii glo