장음표시 사용
631쪽
ORATIONE s. cupite secundo, item secundo, capite septimo, item tertio, capite undecimo ri & Magnorum Primo, capite vicesimo secundo, item tertio, capite secundo, meminit non semel. Ejus vitium, qui voluptates omnes auersatur, neque
non inueniebat magis commodam, docendi gratia, λοι β', ον vocavit. Nec alium descripsit Tullius pro Caelio. mobrem, quem fora. re inueneritis, qui aspernetur oculis pulchritudinem rerum, non odore pilo, non tactu, non sapore capiatur, excludat auribus omnem siuauitatem. Talem Aristoteles ο οιυν uno verbo dixit. Latine agre-sem dixeris. quanquam non proprie. Ita enim eum alibi vocarat qui in jocis deficit: sicut βωμολοχον qui excedit. Eum item qui in ira modum non seruat. Quare, docendi causa, a specie ad genus, vocabulum traduxit: sicut patres familias unum cepe instrumentum diuersis usibus accommodant. Ita intemperanti opposuit agrestem. Est ergo vitium Et quanquam idem Aristoteles in Magnis obser- uat, tales cepe a Comicis in scenam produci solere, tamen non est vitium ridiculum, ideoque nec commodum Satyrae argumentum. Tantum abest,ut hoc sibi Seneca elegerit.Ta-
632쪽
mus. Et idcirco idem Cicero , postquam hominem agrestem loco jam adducto descripsit, addit deinde: huic homini egosonasse , ct pauci,
Deos propitios, plerique autem iratos putabunt. Imitatus Aristotelem qui dixerat, η Θεον, πόρ οσανθ ρωπου τ τοιοῦτον εἰνα . aut Deum e se,aut longe ab homine abesse talem.Talis est Demea apud ven stissimum autorem. In quo hanc ἀνωρ ηπιαν, siue acerbitatem, quemadmodum urbane dixisse eam Tullius videtur, lepide depingit. Ego ille agrestis,stisus, tristis,truculentin, tenax. Statim autem odium conjungit, ut est artifex diuinus.
Nunc erasia aetate hoc stum pro labore ab his sero odium. Ideoque idem Cicero, patrem ejusmodi, isse pidum in liberos parentem, alibi vocavit. Alia est ρηστα, seu stupiditas, quae in eodem Demea a Syro diuinitus illuditur : quod eorum nihil quae a Ctesiphonte palam gererentur, aduerteret. Quae est illa,quam & in sene altero Chremete notat Menedemus. Ego me non tam astutum neque ita perspicacem esse, id scio. Sed hic adjutor meus, ct monitor, o pra-ημ
Ηος mihi praestat. in me quiduis harum rerum
633쪽
In illum nihil potest: nam exsiverat ejus stultitia
Talem apud Plautum Mostellariae Simonem facete circumducit Tranio. Neq; paucos alios subinde serui. Talem intelligit Catullus, Male
nihilsentis. hoc est ad verbu, οἰναρ έlεις. Et haec sane est quae proprie β ηαοι dicitur. A ltera, docendi tantum causa, ut jam dicebamus, indefectu nominis,plerunque cum praefatione a doctore magno usurpatur. Nam cum paucas a
Platone & aliis philosephis vitiorum ac virtutum accepisset appellationes,ipse plurimas finxisset, quibusda bis aut saepius coactus filii uti Quae illi sane venia debetur. Est enim species
translationis.Et a se mutuatur, quae ab aliis accipere non poterat Neq; hoc distimulat. Hinc capite septimo Nicomachiorum secundi,
enim G m , est Iurisconsultorum quas. Vt cumqgasi contractum dicunt. um omnes, inquit . νο-
tutauisugit, est agrestis quasi. Et eodem capite,
ut locos alios omittam, nomen dari negauerat. Di in voluptatibns excedunt, inquit, ασωlo , hoc est,intemperantes,dicuntur, Excessus autem intemperansa. ovi autem deficiant in voluptatibus, fissupauci. uuare nec nomen inuenere. Tandem addidit, εςωσαν δε αναἰογηροι. hoc est, sint ta-
η, id est, ditantur nunc tamen pidi. At Vero, Qq 3 altera,
634쪽
ci D PN IEL Is HEiN si Ialtera, de qua nunc agimus, non ad mores, sed ad rationem spe stat. neque ζ , sed της 2Bνο- est. qualem Augustus intellexit, cum ἐς Hae βεβλα φ , Tranquillo teta, dixit Claudium. Non enim paucioribus dese stum hunc ridiculum notare magnus princeps potuit. quem Theophrastusta λογοις e ti εργο ς , tardit tem animi infastis ac dictis definit. Et deinde addit characteres, qui omnino Claudio conueniunt. Si inquit,illi qui sit talis, nuncium at serat, obii se ex amicis aliquem: ibi in pultu tristi l
chryrmas effundet, &, God felix sit ac austum, re-
θondebit. De hoc autem Tranquillus, occisa Messalina, paulo postquam in triclinio decubuit, cur
domina non veniret, inquisiuit. Et recte inconsiderantiam vocat. Quam magis tamen habes insequenti. Ducturus contra fas Agrippinam uxorem, non cessauit omni ratione, filiam ct alumnam, ct in gremio suo natam atque educatam, praedicare. Mera quippe ἀποοσεξίοι f αβλεψία, aut negligentia, ut loquitur Tranquillus, rerum,& inco- notatur. Nam quam Suetonius vocat, & stolidi tatis, quae sunt ejus species, έκsνισμοῦς habes passim . Ut cum inter alia edicta duo proponit. Quorum altero
monet, UT PROVENTU VINEARUM VBERI, BENE PICARENTVR DOLIA : altero, NIHIL AEQUE FACERE AD VIPERAE MOR-βVM , QUAM TAXI ARvORIS SUCCVM.
635쪽
ORATIONE s. UEt cum ex tabella pronunciat, sECUNDUM
EOS SE SENTIRE , QUI PRO POSVIssENT
VERA. Neque stupor hic opponitura α, siue intemperantia,yt superiotisummi enim soli in Claudio. Quippe cum intemperantia, teste Philosopho, circa eas occupetur Voluptates quae in tacta potissimum consistunt&gustu , utraeque tribuuntur Claudio , ut de utriusque excessus. cibi, inquit Tranquillus, vinique, quocunqne ct tempore ct loco appetenti*mus. Et paulo post: nec temere pnquam triclinio excessi, nisi distentus ac madens. Quas Eudemiis οἰνοφλυγιας s πολυφαγιας vocat Philosophus. Quod ad alteras, idem mulierosium sitisse notat. Quare, haec stupiditas, ut dixi, siue ἀν
β ηστοι, non opponitur seu intemperantiae, neque ignorantiae. eruditus enim
tuit Claudius : neque industriae. laboriosus enim fuit. sed prudentiae: in qua requiruntur, teste Aristotele, reministentia, experientia, ct sagacitas, cum quibus omnes stupiditatis species, sed praecipue, cum hac quidem inculta tu, cum illis a tem pugnat, quam Claudio non semel tribuit Tranquillus, Oblivio. Ipsam
autem prudentiam,prouidentiana nonnunquam vocanx veteres.Ideoque Nero, Senecae instinctu, in Laudatione Claudii pro populo, cum
traducere stupiditatem ejus vellet,a prouidentia ac sapientia,eum,Tacito teste, commendauit. Postquam ad prouidentiam sapientiamque exit,
636쪽
616 DANIELIS HEIN SI Inenio risu teimperare. Quare obliuio quam vocat Tranquillus, in Claudio,non crat λήθη, ut
in illo Orbilim νbinam est litterarum obliuis'
Nemo enim, proprie memoriam in eo des-derauit. Erat enim Claudius, sed non hoc est, memoria valebat, non reminiscentia.Tenebat enim omnes pro pe Homeri versus. Memoria autem saepe est in tardissimis ingeniis. At sine reminiscentia nemo prudens esse potest. Aliud enim colligendum est ex alio : ideoque quasi syllogismus
quidam estieminiscentia:quemadmodum instar induehionis est experientia.Vtrumque au. tem in consiliis requiritur. In iis aut e cernitur. prudentia. Ergo obliuio in Suetonio non opponitur simpliciter τῆμνημ'. quanquam hanc quoque in prudentia requirit fautor libri Devirtutibus & vitiis, quem nonnulli Arist.teli asscribunt. Sicut idem interimprudentiae demnetus, τυυ ἀμνημο- Γυ ponit : quam obliuionem dixit Tranquillus. Oh liaec omnia, nςmo unquam benignior ridendi materia ab ineunte aetate fuit Claudio,aut magis aulicorum expositus ludibriis,ut multis docet TranquiljR . qui dormienti ac stertendi soccos ibisse inductos nonnunquam notat,ut repente exper
gefactus, faciem sibi confricaret. Item, cum post coenam obdormisceret , palmularum ossibus petitum. Quae sunt Satyrae scurr*
637쪽
ORATIONES. 6IIrum .somnus autem quasi est imago.Est enim vinculum quasi, ejus Iartis a qua
sensus oriuntur: ἔμορμου οἰον δεσμος τις
6 ακ cta, ait Philosophus. Ideoque dormitantes,quasi vinctos ac constrictos , si praesertim se moueant ac jactent, ridemus. Tum emente sua quasi egrediuntur. Ideo ridicule agunt, cum praesertim vigilare incipiunt. quod is κνοιιω in dormientibus urbane dixit admindum,sii premus sapientiae magister.Sed ad haec in Claudio non pauca accedebant, quae festiuis hominibus ridendi argumentum stippe di- taxent. Inter alia, ut noster loquitur, vox rauca, intricata, ct qualis es bestitis marinis selet. Cu icum ira accedebat, etiam magis ridiculum efficiebat, &vt minus intelligi posset. Accedebat constitutio morbosa , hemiplexia nimirum: quae ut mentem turbat, IIc in corpore et in κίνηcιν Hus non parum tardat.
Vnde ridicula capitis trepidatio , quam sepe admodum festiue tangit Seneca. Quemadmodum in illis: Nuntiatur Ioui venise quendum bona flatura, bene sanum, nestio quid illum minari:
idue enim caput mouere , pedem dextrum trahere. Vnde& solutio manus, quam non minus facete illudit. Accedebant δοῦ ingurgitationes crebrae, dc sagina corporis: quo nihil magis diuinae partem aurae obfuscat, & stuporem inducit. Vt res non ad dis Θεωί ν,sed ad St θη-
in Claudio spectaret. Vnde illud diui- Qq s num
638쪽
618 D AN iELIs HE IN num: Est aliquid in eo Stoici Dei jam video. nec cor nec ut habet. Accedebant multa alia: inprimis ruetius, dc ex illa parte sonitus obsceni, qua secilius loquebatur: quorum licentiam in conuiuiis publice se indulturum promittebat. aliaque id genus, plane belluina. Quare nulla
unquam res magis ridicula Rom. Pop. euenit, ' quam cum in Deorum referretur numerum
homo,silapidus ecors,stultus, inconsiderans, obliui pii , ct fatum : quem parentes ipsi, hominem,non absolutum a natura ,sed tantum inchoatum, dictitabant: ut Tranquillus notat. Praesertim cum jam omnibus liceret judicare , neque qui
quam magis Principi pla ceret. Nihil enim gratius Neroni erat. qui occasione qualibet de stoliditate Claudii agebat. Sen Eei ergo, dc invisus pridem illi, & ab eo in ellilium eiectiis, cum deberet Deo stolido
κυνθωσιν,voce leuiter detorta conscripsit.Duo
autem agit. Nam & Claudii stupiditateni &religionem stultam Romanorum , ac praeserettim morem Consecrationis, siue Augusto introductum, lepide sugillat. Nunc quo pacto index, siue inscriptio , conueniat subiecto, videamus. Primo omnium libellum hunc festivitamum edidit Beatus Rhenanus cum inseripti
ne tali: Iudus L. Annei Seneca δε morte Claudii. Sane παχυμερως & parum accurate. Non
nim tam est de morte Claudii, quam de iis quae
639쪽
O R APT I o N E S. ci' quae mortem ejus secuta sunt. hoc est, de Consecratione, & quae post Cbnsecrationem euenerunt. Qua occasione de toto homine ejusque moribus ac vita agit. Primus autem summus vir Hadrianus Iunius, lib. Adimas
MCrsionum I. cap. xv II, hanc quam nunc habemus , ex Dionis abbreuiatore Xiphilin autori reddidit. Alpud quem ita legitur: Συν-
μασας, Hoc est, Composivit 9 Seneca libellum, cra vocolocynthosis , alludendo ad vocem ἁ-Θ-α-.τω0ν, id est, Consecrationem, Iecit titulum. Cum autem plerique vellent, boleto, quae est se gupecies, veneno illito, ab Agrippina Claudium filisse sublatum, ab eo desumptam esse inscriptionem , omnes quoque VolueIunt. Quare interpres Xiphilini hunc in modum reddidit superiora:Scripsit enim is Seneca librum, quem apocolocyntho sim, qua si immortalitatem esubolai partam, nominauit. Iunius vero sic notat: ocolocynthosin autem nominauit Seneca. eo quod Claudius mediculo boleto, quasi pharmaco purgatorio , quod olim frequens e cocobnthide concinnabatar quam agrestem cucurbitam vocare licet periit. Mira res. Si interpreti credimus, boletus est cu
tici enim, teste Athenaeo, sine aspiratione, sic treliqui cum aspiratione , scribebant. Et tamen
640쪽
cro DANIEL Is HEIN si Imen haec communis est doctorum opinio, aboleto esse inscriptum libellum. Iam autem Iunio, primum medico, deinde viro tanto, quam multa illo indigna exciderunt 3 Cui in hoc tamen conuenit cum reliquis, quod nimirum a boleto quo sublatus est Claudius, petendam esse inscriptionem existimat. Primo autem ait Claudium , boleto medicato,
quasi purgatorio sublatum esse pharmaco. Dii
vestram fidemi Nam ut reliqua omittam,quis scripsit unquam, Claudio venenum medicinae loco esse datum , aut medicinam potius veneni loco λ Habes apud Suetonium, Agrippinam boletum medicatum obtulisse Claudio. qui utramque de causa mortis ejus refert opinionem. Oidam tradunt epulanti in arce cum sacerdotibus , per Halatum spadonem praegustatorem, alii domestico conuiuio per ipsam agrippinam, quae
boletum medicatum avido ciborum talium obtulerat. Vbi quis non videt, boletum medicatum dici, non qui usum medicinae haberet,aut cum medicina aliqua conjunctum , sed veneno illitum 3 sicut Tacitus vim medicaminu eodem in loco vim veneni dixit. Infusium delectabili cibo boletorum venenum nec vim medicaminis statim intellectam ; socordiaue Claudii an vinolentia e Ipse mentis suae optimus interpres. Idque Graecorum more , quo nihil usitatius Romanis. Saltem Nonium suum consuluisset vir max