장음표시 사용
811쪽
qui est ut unita sit, omnique ex parte cohaerens, non aspera, non diuulsa: quae naturae vis est in cogendo, eadem in coquendo. Quorsum inquiet aliquis) cum tanti passim hasce coctionis notas aestimet Hippocrates, Urinas coctas malas in Prorheticis asseruit 3 nullus in Epidemicis obijt, qui coetas urinas excreuerit: Quonam igitur iure tales in Prorheticis damnantur' Facilis ex Galeno solutio, nam vel detrahenda dictio
malae: vel cum Ruso legendum ψε πιπονα κακά hoc est urinae quae cum labore excer nuntur malae, non aute πέπονα hoc est coctae.
Melius adhuc meo iudicio fuerit priuatiua particula quae inuenitur, in fine dictionis,'is adiecta Apostrophes nota dictioni πέπονα
praefixisse, vis eius sit, ουρ επονα-Urinae incoctae malae, tumque nulla reliqua inuenietur difficultas. Quid de alijs sedimentorum color saestimandum Z Si urina suerit subrubra, & Ω- dimentum subrubrum, ac laeve, diuturnior hi C morbus quam primus, sed maxime salutaris. Salutaris, quia humoris integerrimi, puta sanguinis exuperantiam indicat non e X-quisita ratione consecti. Diuturnior, quia humidioris, & magis seros, qui non nisi tempore coquitur. Nigram vitiosam appellat Hippocrates, Galenus exitialem: quoniam vel ob vehementem frigiditatem accidit, unde caloris extinctio: vel ob insignem calorem, unde
812쪽
exustio, & colliquatio. Et haec in febribus sub praefatis limitationibus audienda, itemque ad c ceteros transferenda. Ad crassitiem quod attinet, & tenuitatem, respondet utru- que, victus formae vel humori dominanti. De quantitate pariter iudicandu , copiosumnaque & crassum sedimentum pariunt crassi, multiq; humores: nullum, aut Omnino pau- , Gal. p. de cum, & tenue, biliosi: ac sere nebulam po-ς c. δ/- tius, aut appensum, quam sedimentum. Qua
ob causam in pueris serme omnibus, Madultis otiose degentibus, aut quouis alio' modo repletis, sitis multam Hypostasim habent urinae, quoniam in his redundant cruditates : in pueris propter voracitatem , in adultis etiam propter desidiem. Quamobrem qui vel ex otio , vel ex ingluvie febricitant, si sanitati restixuendi sunt, plurimusedimentum deponant necesse est. E contrarinjs qui ex inedia & labore, nubes, vel suspensio bona sufficit. Quantitas ergo ex se nihil indicat, sed cum prauis signis conlucta vel cum benignis, eorum vim manifestius declarat, pro cuiusque morbi, humoris, aetatis, sexus, coeteroruque his similium ratione. Addidit postremo aequalitatem Hippocrates quae qualitati est & substantiae communis. In duobus autem consistit aequalitas. Primo nempe in singularum partium similitudine & paritate, tum in colore tum in substantia. Secundo in continuitate tempo-xis siue perseuerantia, quae nunquam marier,
813쪽
modo alba est, modo alterius Ooloris, vel modo laeuis nunc aspera, diuturnitatis Mminoris fiduciae ac securitatis praebet augurium. Simili ratione, quae una ex parte alba est, ex altera citrina, crocea vel alterius coloris, hinc laeuis, illinc aspera & rugosa, hinc continua, & cohaerens: illinc veluti fissa atque diuulsa, neque breuitatem, aut facilitatem, neque certitudinem ullam pollicetur, sed vehementem perturbationem. Quae aliunde adueniunt contenta, seroque permiscentur, ratione loci nihil a praecedentibus dissident, easdem urinae sedes occu
pant , sed diuersas plane sui primordij causas
Innatant corona, spuma, bullae, olei veluti puncta, pinguedo. Coronae color dominantis humoris colorem exprimit, ex cuius natura de morbi longitudine, & securitate licet coniectari. Spuma ὲ flatibus, vel humorum ab internis incendio commotione excitatur.
Bullae quo solutu difficiliores eo magis pertinaces humores significat, ά quibus contumcces pariter oriantur assectus. Quippe tenuis humor qualis exquis in aqua habetur, quoties purum acrem compraehendit, diuti' non continet sed statim rescissis bullulis in propriam sedem remeare sinit :qua de causa prompte in mari spuma soluitur. Crassus vero & glutinosus humor quoties turbule
tam 3c nebulosam substantiam intra se in-
814쪽
cluserit, plurimum retinet, quoniam nec illa sursum versus sestinat, nec facile rescinditur. Vertai non tantum ex bullis solutu difficilibus, sed simpliciter ex bullis morbi longitudine auguratus est Hippocrates. Quoniam sinquit Galenus cum flatuosus spiritus Una cum Urinis excernitur, frigida aegritudinem indicat: sed frigidum omne aegre solubile est, & vix coctionem admittit quamobrem in longum protrahitur. olei puncta, & telis araneoru similis pinguedo innatans, colliquationem corporis atque consumptionem nuntiant. Oleagineas quidem Urinas prauas nuncupat Hippocrates, prauiores tamen sunt pingues aestimandae. Notent hic & alibi iuniores accurate distinguendum, nunquid particularem renum affectu sequantur urinae , nam pingues Vrinas νε vocat idem Hippocrates, hoc est renum vitium indicantes: Ubi partem assectam discernendi nobis via aperit vox hoc est coferta. Nam colliquati circa renes adipis partibus transsumptio, ad urinas celerrima, simulque tota fit non paulatim: in alijs partibus non item, desertur primum pinguedo ad venas proximas, ab his ad alias dum tandem perueniat ad renes. Medium vel fundum urinae tenent quaedam corpuscula sarinae crassiori similia, vel squammulis aut furfuri, Vel capillis, aut pulti, a quibus suturi euentus praesagia nobis cum no- stro doctore depromenda. In summa haec vel
815쪽
vel renum aut vesicae particulares effectias minime quandoque lethales demonstrant r
quationiS , aut mortis.l Deterius vero si squammularum more con-l sistat : si tenue admodum & candidum esti vitiosum est, furfureum deterius. Farinacea γquidem Hypostasis vere mala, ut pote quae 22 si lia diuturnum fore morbum ostendit, multam- ue requiri coctionem, quam priusquam aboluat natura plurimum morte praeuenitur.3 Addo hanc iplam duarum simul dispositionum esse indicem grandis scilicet colliqua- . tionis ,& caliditatis aestuosie , quae sanguit nem adurit. In ea quae squam mas repraesentat, vasorum partes superficiales omninoi resoluutur atque colliquantur. Similiter ini sursurea. Huius particulae tanto sunt squam mulis crassores & minores, quanto 'ameael sunt his lisis tenuiores atque latiores. Tel nuis porro Urina cum eiusmodi crassamen ' ZZ l to, venas: non tenuis, pati vesicam indicabit. t Sub hac eadem distinctione capillamenta Galen- vel in renum vitium , vel in venarum affe- .eloci. U. istum retorquebis. Fiunt autem veluti capilli eκ crassa lentaque materia calore in venis incensa atque exsiccata, quod ex eorum colore & mole colligit Galenus, quamobre dc venarum seruorem, dc affectus diu-
816쪽
turnitatem portendunt. Eandem illorum interiibus generationem, ex praegressa causa, Mcurationis methodo, arguit idem Galenus: nam quidam tale corpus medii cubiti Iongitudine excreuit, qui toto sere praecedente anno Orobum & fabam comederat , saepissi- 'niri; caseum& tenerum, dc siccum, omnes que alis quibus talia mingere contigit, cibis craessioribus vescebantur, contra vero attenuantibus & incidentibus ac victu hu- meetante eurabantur. solum fundum occupant pus,& pituita. Pus quidem ,interni abscessus aue . ineris argumentum. Pituita ut plurimum a cerebro, vel a ventriculo ac intestinis fertur in renes, quantumque ex se est longitudinem minatur: quanquam non imid perpetuum, leui enim Cathartico, saepὲ ad annu diueris
His quae ad urinas pertinent declarasse se satis, in quibus aliquanto suimus longiores,quod nullum plane aliud eorum quae intra venas sunt signum habemus euidens de manifestum, ex quo certivi in acutis se-hribus de futuro euentu, ac de agendis sententiam seramus. In eiectionibus de sudoribus erimus breuiores.
817쪽
gna ex deiectionibus promendast
D Eiectio optima est inquit Hippocrates,
si mollis constansque eoque tempore e.υ. secreta qui secundum valetudinem assueuit, si copia ex ratione ingesti cibi, si enim talis excernitur, venter inserior bene habet. Ad..dit postea subrufa nec graveolens esto. Quiabus verbis deiectionis laudabilis notas ex quatuor fontibus derivat. Ex substantia, ex Iecretionis tempore, quantitate,& qualita, te, quae non modo probam ventris inferioris hoc est ventriculi & intestinorum dis. positio. .em attestatur, sed praeterea nihil in eum ex hepate, bene, vel aliunde incumbere. Itaque praefatis , eontrariae deiectiones. vel prauam ventris constitutionem denota- bunt, vel humorum praeter naturam ex alijs et partibus affluxum. Damnat in primis Hippocrates deiectio, ines crebras & paucas propter desidendi i borem qui insomnium parit. Frequetes quo- que & multas, propter, viriu)exolutionem. Damnat praeterea aquosas, ut pote crudas. Spumantes, ut quae vel astatus copia, vel ab aestu vehementer agitante. Candidas abru
818쪽
qualitate modica & quantitate pauca timnaturaliter esse debetit. 4Si ergo vel propter obstructionem meati Cholidochi distribui ad intestina bilis neque at vel alio rapiatur, alba, aut cineritia eru
Damnat quoque versicolores, aut syncerau, croceas admodum , porraceas, liuid nigras , opimas, scelidas , laeves. Verscolore varios tum affectus, tum humores desim unde longitudinis & periculi metus. In diuturno morbo synceras deiectiones malum ostedere annotauit idem Hippocrates, nam exustam omnem natiuam humiditatem in dicanti Croceae admodum, aut virides, bilis croceae permistam copiam. Porraceae, eius dem coloris bilem notant. Liuidae modicum bilem nigram modice permista. Nigrae synceram bilem atram. Opimae consumptam ab igneo calore : pinguedi em , saetidae putredinem, laeves cofirmatam ac uniuersalem prauitatem: laeue enim redditur quicquid e corpore excernitur, aut quod habeat aequalem coctionem itavi nulla pars naturae alterationem fugiat, aut propter vehementem consumptionem, ut nulla pars materiae supersit imperpessa, ut igitur addita salubribus aequalitas, illa salubriora reddit & sirmiora sic prauis adiuncta, deteriora ipsa: efficit. Quae de urinis & alui excrementis scrip simus debent sub ijsdem rationibus dc limitationibus proportione intelligi: speetaduque
819쪽
in primis, num vel . ab aliuniptis, vel aliunde extrinsecus, virorumque tum substalitia, tum qualitas, tum qualitas immutetur. Num etia naturae vi & beneficio quod molestum est critice expellentis, nam a furore dissicultatem intestinorum laudat Hippocrates alibi cum in febribus non intermittantibus lividas, cruentas, foetidas Se biliosas omnes r. pho .s excreationes damnasset, mox subiecit, si bene exeant siue per alui excretionem, siue per urinas, bonas aestimandas: bene exeunt clara apparent coctionis signa, coeteraque praesata laudatae cristos indicia occurrunt. Amplius nigras deiectiones admodum improbat iEc cum sebre & sine febre :& quo plures deteriores fuerint colores, eo deterius aestimat, non tamen si e medicamento excludantur , sed si spote naturae exturbentur: nam inulti deiectionum colores praeter naturam ar. sponte educti naultarum malarumque in corpore dispositionum proserunt notas: sed a medicamento vim habente varia pellicere.
nihil absurdi imo vero naturae victoria &humorum in sequendo facilitas demonstratur. Et haec gratia exepli dicta sussciant ad cautelam. Sed vereor haesuros circa petitum a laetore prognosticum non paucos , qui enim fit in id quod sanis atque aegrotis commune est malo imputetur 3 an suavem in . bene valentibus odorem aliquem spirant alui excrementa, qualis in animantium quorundam deiectionibus percipitur Z an non
820쪽
Potius tetrum, ac perpetuo Laetidumὶ quid quod qualia assumpta sunt , neque bdore immutata si ertcernantur extremae imbecillitatis est argumentum Z vel ergo perpetua in lmis putredo , si hanc peffetub foetor indicat; vel non est ratio sumciens cur in sanis lscetorem probemus, aut eunde certe in aegrotis potius, quam in illis improbemus. lAdmittimus nos foetorem etiam in sanis putredinis esse sobolem, sed hic dum ordinarius est , ordinarias etia causas prodit, sin extraordinarius, extraordinarias. Urinae M alui excrementa scelida non 3ppellamus nisi 'acum a consueto modψ deficiunt, de limites naturae solitos praetergrediuntur. Quae om- ni foetore destituta sunt, calorem ita exiguum esse significant : ut non modo non perficiat tsed ne aggrediatur quidem coetionem. Sed quae in sanorum saecibus iaetoris qam lsa nunquid etiam in excrementis natiui ca- toris actio illucescit Z quae natiuo calori ὁ iputredini communioὶ non omnem foetoris sauiam in c*lorem reij cimus,sia est ex par-xe maxeriς culpa, sed neque calorem prorsas a culpa Vfindicamus. Calorem inquam) non quidem natiuum sed extraneum quodammodo: nam quo tempore in ventriculo se soctio, naturalis calor in omnes ingessi cibi partes se se quabiliter diffundit, homogenea, ab hieterogeneis separat atque segregat. lnaturi alendarum partium similia sunt