장음표시 사용
111쪽
Ioo Institutionum Iupis Gnonis; 'tum , perseuerantem omnium consensum proserunt in rebus fia ei dogmaticis.
IV. Si quando tamen inter sese Patres dissentire imueniantur, attendenda est potior ratio cuiuslibet . Quo enim quisque ratione nititur meliore, eo maioris auctoritatis ipsius verba esse putantur H. Hac autem in re standum est. lupr
mo iudicio Sedis apostolicae vel concilii generalis, quotiens discordia Patrum vim legis adimit suis ipsorum dictis dissentaneis. V. Quae a iuris pontificii auctoribus selecta sunt, atque in corpore iuris inclusa Patrum dicta , parem cum stutulis pontificiis vim habent . Nam sua secit, quae probauit,& quibus auctoritatem suam impertita est Romana Sedes b). VI. Ne circumferamur omni vento doctrinae , . Apostolus prohibet se): negatque omnes esse Doctores d). Itaque se. cernendi sunt codices commentitii sanctis Patribus. salso imscripti se) a genuinis , non s ecus atque apocryphae decretales
a canonicis . Nonnunquam ethnicorum testimonia reipublicae christianae bene suffragant ar . Hae in re praestat imitari S.
Lugustinum, qui nonnulla a paganis philosophis mutuatus ita monet : s forte vera dixerum es non solum formidan. da non sunν, verum etiam ab his tanquam ab iniustis possess
.ribus in nostrum usum vindicanda. ' . ε .
9ὶ Eo. ad Ephesios eap. . . 47 D. ad Grinthios υρ. I a. e 'rales sunt libri eonititutiontina apostolicarum, Itinerarium S. Petri S. Clementi tributum . Actus Andreae, Philippi. Petri, & Thomae Apost rotam. Euangelium Thaddati,& Thomae, quo utuntur Manichaei, item Bama bae, Bartholomaei, Andreae. Actus Tectae, & pauli. Poenitentiae Adae, Origenis. S. Cypriani. phisbloqus ab haeretieis S. Ambrosi nomine praesignatus. o-msthla Tertulliani, Posthumiani, & Galli, Montani, alterius Clementis Ale-i xandrini, Cassiania epistola Chriiii ad Agbarum Edessae regem, aliique sexeenti, quos inter apocryphos reiecit Gelasius in synodo Romana in ι . Iuncta Romana 3 dist. I. cist S. Aug. lib. a de doctrina christiana cap. s.
112쪽
m e lectionibus eo num .r Canones variis ia Iocis ae remporibus editos resistere I a 'Aureuut orientales occidentales. a Canones vulgo apostolicos . constitutionum apostolicarum IL, Mos octo non S. Clemens, sed auctor incertus collegit. 3 Codra canonum ecclesiae uniuersae quano sedulo prodiis quum grσω tum latine. 4 Eumque subsecutae gradatim sunt graecae collectiones Theodo-Viti, Trullana ct Photii tot aliis celebriores.s Codex vetus eanonum ecclesiae Romana a Dion o exiguo . concinnatus se lo sexto . a' 6 Dein accesserunν latina collectiones chronologiei tam S. νι-
dori Hispalensis, quam alterius Isidori vago mercatoris . Aio
7 Digestae. Aia seruato rerum ordine breuiationes , collect;
nn , concordiae canonum decretorum plurimae. 8 . Corpus iuris eanonici quatuor nune voluminibus continet- .s Decretum Gratian; XII secuti editum praeuiis collection,i bus praeualuit rerum copia oe ordine. Io auod a Romanis Correctoribus emendatum nouas adhuc ai mittis re aras curatiorcs . II Decreta in eo contenta non eandem vim Iegis habent , sed vatiam pro conditione auctorum , a quiἶus ea Gratianus
Ia Primam huius operis partem distinctiones , alteram causas , . rartiam de , consecratione Gratianus inscripsit. 13 Vuinque decretatium compilationes ad Gratiani. Decretum accessere gradatim.14. At sexta tantum Gregoriana primarius textus Decretalium
editus in quinque libros distribuitur. II Mox aher Sextus Decretalis Bonifatii VIII in totidem I bros dissectus. I6Diuitiaco by Corale
113쪽
rcet Insii titionam Mis Canovicii 6 Tm: us deis .ie Clementinariim textus ex concit i Vennem sis es' Clementis V decretis oe constitutionibus conflatus .
17 Postemus Extrauagantium Ioannis XXII , o communium.1 8 Extrauagantes t e vim legis ponti ne instam retisent, si ad rempus editae excipiantur. 19 Septimus Decreralium Lugdunensis priuata prodiit auctori mie, alter Clementis VIII suppressus in ortu suo es. et o Bullarii Romani conseitutiones posteriores in compendium ν digere , easque adnectere Decretali 'n rubricis , pr purin
o semel constituta iura promulgarentur latius,& possent
omnibus innotescere , quae aut immota semper aut . nouata aliquando essent , quaeque paulatim accessissent noua veteribus: collectiones canonum idcirco prodivere apud orientales primum, deinde apud occidentales. II. Vetustissima omnium est collectio canonum, qui dicuntur Apostolorum, Una cum octo libris constitutionum vulgo apsolicarum; quam incetius quidem auctor post tertium ulum paulo ante Nicaenam synodum peregit sa). Expi rata enim res est eos nec a sanctu Apos olis in concilio Hierosolymitano sancitos, neque a S. Clemente diui Petri di scipulo collectos . Sed meritissimo iure inter apocryphos fuisse ablegatos b) : quicquid aliter senserint S. Io. Damasce
a .Patres Niefini primum hos canones eommemorarunt. Fos tamen in-eognitos fuisse post medietatem seculi tertii, quo tempore ea. emtrouersia, an baptisinus haereticorum validus, nec ne seret, diu exarduit inter Stephanum Papam , & B. Cyprianum Carthaginensem eum Firmiliano Caesareens ; hoe vel unum suadet, quod Firmilianus & S. Cyprianus aliis obscuris auctoritatibus maximo partium studio conquistis nunquam laudauerint ean es 46, & vulgo Apostolorum, suae ipsorum sententiae manifeste fauentes: quippe qui episeopum &presbyterum baptisma haereticorum admittentes, aut pollutum baptismo haereti eorum non rebapinantes, damnari ac deponi iubent. Ecquis eos Mediderit in qnam ignoratos a tantis viris, si extitissent
b) A Gelasio Papa in synodo Romana inean. fancta Romana 3 d . rs. a S. Isidoto Hispalens in. ωn. 1 dis. ο, ceteris emunctae naris Pontifieibus &
114쪽
Lib. I. Tit. IX. Do eouectionibus canonum. I 3
qui omnes generatim esse legitimos Apostolorum scelus contendunt. Cardinales autem Bellarminus se , & Baronius d)post Humbertum feJ priores quinquaginta solum genuinos putant, reliquos triginta quinque non item : ad id opinandum ducti, quia nbuerant eosdem so priores in collectione Dionysii exigui ab ecclesia Roniana adoptatos, reiectis ce-.teris , Ic a victoritate canonica in occidente uniuerso praediis
tos . Disciplinam secundi & tertii seculi , quae in plerisque
orientalium ecclesiarum seruabatur , ex decretis episcoporum synodicis ante Nicaenam synodum verisimiliter haustam , continent e & nonnisi sexto ecclesiae seculo vim legis communis omnino obtinuerunt apud uniuersos orientales f). III. Quarto declinante seculo apparuit graecus codex
canonurn ecclesiae uniuersae, complectens I 63 canones continuato nexu une aliqua interpolatione coordinatos quos com
pilator inoenus fg desumsit primum ex . concilio Nicaeno ,
ctoribus. In primis veterum Patrum nullus inter eanonicas noui T stamenti scripturas aecensuit canones hoste apostoliem, neque inter ecclesiastica scripta primi seeulit tametsi eis diligentissime singulatim conquirendis vaeaverint S. Hieronymus, Eusebius, aliique. Nee a Uictore Papa see do seculo exeunte, totaque Romana ecclesia contra Asianct quartadeeimanos unquam obiecta suit auctoritas ean. 7, quo vetatur celebratio Paschatis eum Iudaeis ante vernale aequinoctium . II, nonnulli illorum canonum a doctrina Apostolorum ,& moribus aeui apostolici longe dissonant, praesertim ean. ' de trina mersione baptizandorum, can. II , , 39 Ao de prouinciis & dioecesibas e lesiasticis, de annuis archiepiscoporum synodis, de portione ecclesiae ab ea episcopi distinguenda: ceteri id genus.
e Leonis IX legatum apostolicum in can. Gemmiis 3 dist. rsis Ex Novi. 6 lustiniani in fu. praefat. ad Epiphanium Patriarcham Constantinop. . ex sexta synodo oecumenica in can 'plactiit 4 dist. io, cet ris graecorum synodis. o Alii eum Christophoro Iustello, qui in veteti m. eodiee bibliothecae palatinae inspexisse nomen inscriptum Stephani episeopi Ephesini tradit, hunc existimat auctorem, Peu. de Mana lib. I is rauco . cap. a. Alii Sabinum He-
115쪽
Io4 Institution Iuris Canonis; tum ex quinque particularibus synodis graecarum dioecesum, Ancyrana, Neocaesariensi, Gangrensi, Antiochaena, Laodicaena, demum ex generali concilio Constantinopolitano I. Hanc co, lectionem probauit concilium Chalcedonense sa) : effecitque, ut usus canonum localium initio non egressus dioeceses aut'
prouincias, in quibus conditi essent b), ad ecclesiam postea
Romanam seu verius uniuersam extenderetur ope huius eois dicis , in latinum quoque sermonem translati. IV. Procedentibus temporibus nedum adnexi mododicto codici fuerunt canones et 7 Chalcedonenses verum aliae et am- collemones a diuersis viris concinnatae qua graecis qua latinis . Celebriores graecorum sunt ea Theodoriti episcopi CPrensis , Trullanae synodi , & Photii : praeter nomocanones& synopses Theodori . Abbatis, Simonis Logothetae', Alexit, Aristini, Arsenii: Harmenopuli, Pselli, Anonymi, Matthaei Blastaris, & si quae sunt aliae. U. Eandem latini prouinciam suscipere non destiterunt. Seculo VI Dionysius exiguus graecis , latinisque litteris in-' structissimus nouo codici latine consando , qui eodex vetus canonum ecclesiae Romanae inscribitur, manum admouit consu-sione priscae versionis incitatus . In eo vltra canones I 63 vetusti codicis graeci recensuit canones 27 Chalcedonenses, deinde so canones vulgo Apostolorum, tum Sardicenses a I, R Asricanos I 38, ad extremum decreta pontificia a Siricio usque ad Hormisdam. Collectio haec usum celeberrimum Scuniis
raeleae putant eum Antonio Augustino hi pras. 2 Itom. ex Merate lib. I his . ecoI. cap. s. Neutri assentitur non sine eausa Io. Douiatius lib. 3 praenot. 3. existimans de auctore is o non liquere satis. M Can. I, ibit Regulas sanctorum Patriam per fingula nunc υ que conis cilia ransitutas proprium robur obtinere decrevimus. b) Alios praeter Niesenos canones ab ecelesa Romana probatos non fuisse ante eontilium Chalcedonense, liquet ex Innoeentii Im.' ad Theophilum Alexandrinum. in coli. Lab ana & Coss. Tu quoque cale iudicio raceurre ad onodum prox me in Corso celebrandam pnta pro eausa S. Io. Chrysostomi 8c illis iuxta
Nicaeni concilii eanones re decreta contendet alios quippe eanones Romana non
admittit Melesia . Idemque Pontifex eadem sere seripit ad eleium Constant,nopolitanum, teste Sozomeno lib. 8 his. cap. I 6.
116쪽
Lb. I. Tit. IX. De tollectionibus c. 'Nonum. IGIunitiersalem sortita est in ecclesia Romana & iudiciis ecclesiasticis occidentalin a). VI. Post accellarunt passim perplures nouis canonibus Rdecretis locupletatae gollectiones , duplicis tamen formae . In alteris enim recensio canonum & conciliorum continua serua. to solum ordine temporum sine ulla distinctione niateriarum perinde facta est , atque in veteti iam dicto codice Dionysiano. Quales sunt ea S. Isidori Hispalensis , R alia pseudo Isidori vulgo dicti mercatoris seculo octauo. Praetereaque recentiores conciliorum elaboratae XUI seculo a Iacobo Mer. lino , Petro Crabbeo, Francisco Iouerio , Laurentio Surio, Seuerino Binio, Sc superiori seculo pol trema a Philippo Lab. beo & Gabriele Cossartio , cuius editio nouis addita mentis uberrima , & tomis recusa Venetiis eit anno I 28. In singulis hisce posterioribus collectionibus prostant commentitiae priscorum Pontificum epistolae ante Siricium, quas pseudo Isidorus primum euulgauit . Hunc alii putant suisse Isidorum episcopum Se tubensem , qui adfuit Toletano XVI concilio δ) opera cuiusdam monachi Benedictini usum . Alii cum Blondello malunt Beneclictum leuitam Moguntinum in Gallia Besgica , ubi ea primum apparuit, collectionem pseudo Isidorianam constasse, inscriptam isdoro S. Eulogii Cordubensis fratri Moguntino mercatori se . Utraque opinione reiecta Ioannem Anglum, qui sub Carolo M. in Galliis, mox Mo-guntiae degit , sub Isidori mercatoris nomine latere veros milius . coniicit Carolus Blastus coaevus noster in absolutissimo commentario de collectione canonum Udori mercatoris M. Laruatus iste Isidorus supposita ruin decretalium inquam cum Petro Coutantio) quam si perniciose de eccle- Tom.I. ' O a sa
aὶ Cassiculorius eap. a et diu non tes ion. hare de Dionysio inquit: Ex gr. cis exemplaribus eanones eeelsiasticos . . . magna eloquentia luee composuit: quos hod7e usu celeberrimo Romana erelisia complectitar . Contestis hae in re est Leo IV in ean. de libellis x disi. 3o. b Ex chronteo Luitprandi ad an. r68I. . c Blondet l. praua. cap. s. cd p. vlt. g. 3.
117쪽
tao6 Ins turionum Iuris Canon es , sia meritus, dici vix potes. Hinc debilitati penitus , fractique disciplinae nerui , perturbata episcoporum iura , subiectae iudiciorum leges , aut m iferum furem in modum afflii Le, hinc discor- .diarum, seditionum ais litium seges immensa , quae ror seculis ad ecclesae dedecus, fideliumque offensionem fruticauit . Neque lid solum sed alienae etiam communionis hominibus aperta ingens ad calumnias fenestra. Cum enim putida tot scripta mendacii 'in simulare promptum esset , ac re quidem vera insinua darent , ipsi, conuincerentque , gradum inde ad genuina insimulanda δε- icerint. Errorem, ut par erat, refellam parum contenti, in v ritatem ipsam inuolarunt. Exprobrata catholicis nimia credulita
fuco falsi a persa sapientissima decreta , sanctiores ritus explosi, reiecta sine pudore ae modo fundatissima quaeque fummorum
Pontificum iura, aut certe ad tenuem exilemque umbram re
dacta sa). Toto coelo aberrare, qui obmurmurant Romanos Pomtifices tantae fraudis conscios vel suasores fuisse , praelaudatus Blascus luculenter commonstrat, adstruens coniecturis minime spernendis uoannem Anglum Moguntiae degentem commentitias decretales conscio Riculso archiepiscopo Moguntino , qui dignitatem Primatis Galliae & Moguntiae perpetuam sibi & sedi
suae Moguntinae addicere studebat, contexuisse. Quandoquidem tradit Hincmarus Rhemens s , quod eo ectarum euiusmodi σι solorum volumen de Hispania Alatum Riculsus episcopus Mo-guntinus in huiusmodi epistolis , scut oe in Capitulis regiis puta Capitularibus sudiosus obtinuir , ct isas Galliae r giones ex illo repleri freti b d tametsi opinione vulgi, & Riculfi testimonio deceptus Hinc marus eas credidit a B. Isidoro Hispalensi collectas, quo ficto nomine ipsas ambabus ulnis Hispani primum , mox Galli, ceteri per occidentem nonnullique orientalium exceperunt. Enim vero studuit potissimum sallax Isidorus e potestatem Primatis adeo stabilire atque ampliare, ut Romani Pontificis iuribus non semel detrahat, & pD
118쪽
Lib. I. Tit. IX. De collectionibus canonum. I prem pristis Ilatriarchis iaciat ri & quod magis est, uniuersalem curae lollicitudinem episcopis modo tribuat Primatui Romano iniuriosam, modo ordinariam episcoporum poteitate in D, ruat omnino, eamque nonnisi ab apostolica Sede prima delegatam & profluentem lateatur . Si quam monarchicam dominationem primae Sedis , & sanctitatem perpetuam exaggerat: quid opus apocryphis testimoniis habet uix ipsa ex ditibnis bibliorum oraculis in orbe toto effulgens λ
dine materiarum fragmenta canonum, quae ad positas ingenio auctoris rubricas collimant. Cuiusmodi sunt Breuiatio cauonum a Fulgentio Ferrando Carthaginensi diacono concinnata , eo lectio canonum orientalium Martini Bracarensis , breuiarium canonicum di concordia eanonum Cresconii Asricani episcopi, Capitula so ab Hadriano Papa tradita Ingi tramno Mediomatricum episcopo , & codex canonum ab eodem Pontifice oblata Carolo M. , liber eanonum paenitentialium Anonymi , Panitentiale item Romanum , & Theodori, Bedae , Egiberti , ac Rabani Mauri , eanonum collectio Re nonis Abbatis , ' Decretunt seu munum Decretorum volum en Bu chardi Wormaciensis episcopi , authentica oe' compendios eo lectio regularum Anselmi Lucensis , Tarraconenses & Cafara gustana collectio Hildeberti Caenomanensis , liber Canonum , ia contra invaseres Cardinalis Deusdedit, Decretum , & Pamnormia Iuonis Camotensis, Pol'campus Gregorii Hispani presbyteri , collectio Hibernica, ex Andegavensis ceterae. CAP. I. De Corpore Iuris Canonici.
I conflant Corpus Iuris Canonici aeque in scholis atque in iudiciis receptissimum .
canonicorum, numero 3oso, quam Gratianus Tuscus monachus Belaedictinus priuata edidit auctoritate sub Eugenio III anno o 2 1 a 3 ι , Di siligod by Corale
119쪽
Io8 Institutionum Iuris Canonici II 3I, eique hunc ideo titulum inscripsit concordia Afreta iis
eanonum , quia canones in speciem pugnantes sategit imteriectis passim interpretationibus conciliare. Ea tantam apud omnes aestimationem laudemque nacta continuo est, ut cunctis
aliis, quae praei uerant, neglectis collectionibus solam ipsius avictoritatem ultro sectarentur omnes quum in scholis priuatisque interpretationibus, tum in iudiciis : & auctorem communi consensione insignirent magiseri Decretorum. Qui inpe qui ceteris praestare visus est in primis copia rerum uberiore , magni sique additamentis recentiorum canonum & legum. 2 , partium methodo, quae redolet Iustinianaeam cooriadinationem iuris ciuilis. 3, disputatione causarum seu quaestionum forensi potius, quam scholastico more. 4, conciliatione canonum sibi inuicem aduersantium & solutione dissicultatum plerunque idonea & recta. His praxiarum addatur iudicium viri & sanctitate & sapientia eximii S. Caroli MDromaei, qui antecetarem canonibus Gratiani declarandis instituit, Ῥηde fera inquit maiorum instituta oe ritus , optimumque ecclesiae administranda genus hauriretur .X. . Menda tamen quamplurima in - istiusmodi opus i repserunt, quae Gratianum detegunt magis vitio temporis , quam ingenio expertem fuisse scientia morum primitiuae ecclesiae, historia , & authographis codicibus : locupletem vero falsis mercibus pseudo Isidori, impurisque ceterorum collectio. nibus & synopsibus. Permulta porro capitula obtrudit desumta ex commentitiis epistolis Pontificum ante Siricium, alia apud auctores inscriptos nullatenus inuenta, alia corrupta vel detorta in alienum sensum, aliter. quam in authographis inueniuntur, alia, qu ae diuersi auctores dixerunt, Uni solum attributa. Tandem in conciliandis canonum antinomiis haud semel habhicinatus est. Naevos istos deprehendere otii sunt cum glossa. toribus S. Antoninus, Io. Quintinus, Antonius Demochares, Antonius Contius, AntoniuS Augustinus . Dum hic duos ibbros de emendatione Gratia i conscriberet , Pius IV , & V,
120쪽
Lib. I. T LIX. De talemonibus eanonum . rostium Gregorius XIII Pontifices prouidentissimi id interesse rei
publicae rati, ne pessundaretur omnino Corpus Decretorum , neue eius auctoritas vacillaret , prouinciam emendationis domandarunt viris lectissimis sa), quos Correctores Romanos appellant. Hi textu nil mutato innumeris notis in margine atque in calce singulorum, fere capitum adiectis indicarunt , suppleueruntque germanas epigraphes , nectisnes , sententias , collaris visisque codicibus antiquissimis ad id undique conqui sitis. At plura superesse adhuc corrigenda , & Gregorianam
correctionem non obsistere nouis emendationibus ac censuris curatioribus, commonuit scitissime Benedictus XIV b). XI. Publica Sedis apostolicae auctoritate destitutum, Cor.
pus Decretorum quum ante , tum post Gregorianam emendationem, non est qui iure abnuat . Vim ideo iuris communis non habent singulae in eo contentae sententiae : sest quaelibet suam primigeniam . qua extra collectaneam potiretur , nunc etiam obtinet. Nam Gratianus solam magistri & monachi personam gerens ea, quae refert, Non potuit efficere. Vt maiori pollerent auctoritate, quam antea fuerint, inquam cum
Antonio Augustino so . Itaque siqua sunt ab eodem, relata ex pontificiis epistolis aut ex conciliis generalibus ; ea sup ma illa potestate, qua excelliunt, apud onmes vim legis obibnent. Secus quae ex prouincialibus conciliis , aut ex eplicoporum , aliciarumque sanctorum Patrum libris , aut epistolis accepta sint. Accidit autem saepe, ut fatis sint apud Grati, num inscriptiones simgulorum capitum T inde fit, ut ne illa quidem capita vim legis obtineant, quae' dicunmr esse sumta ex Romanorum Pontificum aut generalium eonciliorum decretis : sed necesse est adire sontes, unde manarunt, Vt certa ab
a Eos nominatim laudat noulat Id. 4 primi. eop. 23, b Lib. pM. et de Sisa. Dei beatif. beat. eanon eat. cap. IX N. Iosm collaudamur M id comprobandum Doulat in praenot. Schelestrat. iae antiqv. inustr. differt. a eam rase, Caes. Bellarmin. da scriptor. eccles. Petrus dirime. de Pitheis. s Am. Augustia. in praefat. ad eamnes paenitentiales .