장음표시 사용
101쪽
sectata.Namque solus,ut illi ferunt,
Sapiens uno minores Ioue,diues, Liber moratus,pulcher,rex dentque rerum,
Sed quid his immoramur, quibus ipse non aduersaris λ qui prudctiam artem regiam esse definis,ac regem esse non eum,qui legum ciuilium intelligentia valeat sed qui prudentia caeteris antecellat. Absurdum vero quod regi prudentia & victu rerum humanarum eincellenti lege in adiecisti veluti collegam, aut potius moderatricem libidinum.Illud enim ε .
Vere poeQNullum numen abe δι hi rudentia. Ea legibus omnib' superior est, quae quasi a chitectonice versatur in publicis rebus, legura rogandarum &abrogandarum ratio, init perandi, vetandi, permittendi, ac puniendi ε hi scientia. quibus rebus ciuilium lcga potestas
omnis ac vis continetur. - Sia tu liberam Arem somniumpotestate tradis, in quo summaperffiaque prudentia cernitur , eumque licet mi με se Urgiis, delegia natura tamen regem esse contendis. Sed quia tales non reperiuntur , eum qui proxime ad ritim exce lestem naturae praestantiam accesserit similitudinem quandam in eo vera regis amplexus , etiam regem Vpero. Verum quia non solum regem , verumenam hominem esse meministi , multa per i- orantiam errantem , multa sponte peccauer ,
102쪽
scure prae te fers haud esse praesent s disput tionis id ius quo Scottae reges hucusque Vi xθre, sed institui et hunc dialogu, ut eo hire sublato nouum introducas, quod tuo palato a sapiit, quod tuo iudicio naturae magis Cosissent,neu esse videatur. Nani si rei uni nostr rum annales euoluamus,summa iuris ac leguyotestate penes reges semper misse reperie- . t .cii. . ita .Exemplis huius rei plenae sunt historiae, quas tibi cosulendas relinquo. sed ne fidem ex omploriim elevare, verbisque nostrana orat sqnem refellere queas, obsignatis tabulis aga:audi vetustissima patriae lege, multis ante Brusium naium annis latam , cuius armis rcgnu hoc,quantu quantu est, longa postet
si A. iurisdictione & imperio possidet '
Boei seot Inprofanis rebu ncmo im dicitio, nisi quem iuririst.uii. eundo moestas regia praefecerit. liuo regis nomine i s omne redditor, conuentus mdicuntor,concilia conuocanter. Ne cuis alia quam regia auctoritate metistratum obtineto.
Si quis in alterius quam in regis verba iuraueris, capital esto.
Nemofundum praedium,agrum alia quam regis a sectoritate ιburito.
103쪽
i Si quis optimatium alienae ditionis a Pitatem traxeris,capite Milo. Sunt & alia permulta huius legis capita regit i potestatis auertioni consentanea.Npn audis i qψ diserte loquatur Duo sunt quibus omne is continetur imperium,duobus reipublics te- a Poribus acco minodata,leges & arma,quora summam potestatem cum patriae lex anti- ii quissima regi vindicet,ut quod ait ille, IV liti pacem,uiribus arma regat, ii quid est ei quod ad libera omniu rerum arii bitrium desideretur Regis nomine ius red- ditur, magistratus a rege creantur, comitia i indicuntur,in solius verba iura tur, omnia re-- nni prsdia selius auctoritate possidentur, solitides de obsequium clientelarum lege debe- tu solus iuri dicundo prς est, solus gladij potestatem solus merum habet imperium,quibus ergo legibus obnoxius agit,nisi quas ipse tibi praescripserit3Nae tu valde nostra ib iniquus es,qui lege ante quingentos annos lata, tot s sculorum usu retentam,odio regum antiquare studes, in cuius obseruations tamen
fixuni est Scotici regni fundamentum,at ly
104쪽
omnia salutis publici mometa vertutur.ta datur opinione veterum egregia vox Ehiiij, Moribus antiquis resar Roniana,viri jur. Tu verb praecipite consilio mutandam regni faciem arbitraris, conculcatis maiorum ii situtis, ac tota reipubl. ratione perturbata. Alid iure vivitur,alio tu vivendum putas. Ne vis regis arbitrio regnum permitti, sed inestitudinis. Regi legem adhibes cupiditatum moderatricem,auAore populo,non re*e,lktam. Quin profers si quam habes. Passim Gnim legis,nescio cuius, mentionem dialogus ille nobis inculcat tuus, sed loquentem audire cupio : nusquam enim verbum eius vlluni attulisti. Nec potes sane. Nunquam cnim
ullo artio Scotis audita lex est, quae legitimae dominationis modum ullum principi definiret. Quinimo si qua lex olim in hanc sim-tentiam scripta fuit,ea populi cosensu, ea diuersa regnandi ratione, ea legibus in contrarium promulgatis abiit in desuetudinem, victus ne fama quidem rem aserit, nisi quae nuper auctore te prodiit ab inferis, nusto iuris, nullo veritatis argumento subnixa. At, inquies, non estverissimile solis Motiae regibus lliberam & infinitam in seos populares a ma- lioribus relictam esse potestatem,clim caeteri mortales regum imperia legum cacellis ci
105쪽
Apo LoeIA. 87cumscripserint, multis experimentis edocti,
recte libertate legibus, quam regibus credi. Eius rei testem citas Macedone Philippum,
qui,cum vetulae,ut causam suam audirer,roganti,respondis et,sibi non esse otium, illaqsubiecisset,igitur ne sis rex,admonitus ossicij paruit, & quod regum essct munus agnouit. Rem opinor attigisti Sed & Gorgo Cleomedis filia,chm videret seruum hospiti Asiaticoseccos detrahentem , accurrens ad patrem, exclamauit, pater, hospes manus non
habet. ino ex puellae dicto de tota Laconica disciplina , regumque domestica consu tudine iudicare possumus. Addis Agesilaum α Leonidam , caeterosque Lacedaemoniorureges,qui hoc instituto vixEre. Addis deScythas,qui regia dignitate praediti, vel suos distringebant equos, vel aliud operis faciebat,
quod multo magis a nostris moribus abhorret.His Sc Stoicum tuum regem adde, si lubet, equidem no repugno. At quorsum ista Non enim iam de regum agitur officio, non de veteru sancta sobrietate, non de parsimonia & abstinenti non de nostroru teporum munditiis & elegatia,no de luxu sc nequitia, quae si praesentis essent instituti, nostrorum regum platro'; non modo conferrcm vel ribus illis,sed de unu omnibus anteponerem
106쪽
Robertumssisusium , parentem n obis regiae stirpis, qui humi cubare, in ferarum speluncis delitescere, baccis arborum, herbaru radicibus,& aquae potione vitam tolerare,iam inde a teneris assueuerat. De potestate regu& imperio nobis controuersia est, adstriet ne legibus illa sint, an v cro soluta & libera. Sed equidem miror te virit ita variae Iceti ius oblitu Diodori Siculia qui tibi unus omnium instar esse debuit. Is AEgyptiorum roges usque adeo legibus addictos fuisse na
rat, ut ex earum imperio priuatam vitam stinerent. Neque enim iudicandi solum, aut cogendae pecuniae ratio,verum etiam edendi bibendique certa mensura, deambulandi,lauandi,& cum uxore cubandi, modus ei lege definitus erat,ut non a legislatore, sed a peri tissimo medico totius vitae ratio composita
illi praescriptaque videretur. Huius rei si ni minisses, nihil ad victoriam atque triumphutibi reliqui fecisses.Verum idem auctor solis hoc Egyptiorum regibus in rnore positum
fuisse refert, cum aliarum gentium atque nationum omnium reges infinita licentia, ac ivollantate sua pro lege regn rent. De iure regni apudScotos nostra omnis disputatio est, de quo nullum verbum Diodorus.
107쪽
QV o Ni A M vero testimonia illa tua frigi
diuscule responderunt, nec tibi magis quam mihi patrocinantur, M. Tullium huius opinionis auctorem laudas, quem equidem: non reor usqueadeo oblitum sui, ut se causae vindicem obtulerit, eius periculum in se rei cepturus. Nam quq ex eo protulisti, auetorisi talem rei cotrouersis defugiunt. Recita ver- ba.' Mihi quidem non apud Medos Olum ut aiti Herodotus,sed etiam apud maiores nostros iusinaei fuendae causa videntur olim bene morati reges con ti tituti.Nam cum premeretur initio multitudo ab qui maiores opes habebant ad unum aliquyconfugiebant,virtutepraestantem, qui cum prohiberet iniuria tenuiores, aequitate con intuenda summos cum infimis pari iure retinebat. Eademque con=tueniarum legum ea afuit, quae regum,Ius enim semper quaesitu Ul aequabile. Neque enim aliter essetius adfab υno iv loeb bono viro consequeba tu eo erant contenti:cum id minus contingeret gessiunt inuentae,quae cum omnibus semper una atque eade voce loquerentur. Ergo hoc quidem perspicuum est, eos agimperandu deli solitos, quorum de tu titia magna esset opinio multiiussinis. gdiun- Elo vero ut iidem etiam prudentes haberentur,nia hil erat quod homines his an floribms nonposse consequi se arbitrarentur. Albi sternantur equi,
108쪽
nam his verbis triumphu tibi M. Cicero e
crevi nisi mentem atque sententiam viri penitus intueamur. Eam igitur,atque adeo verba,si libet,singula ponderemus. Iustitiam usique adeo vitae degendae necessariam esse dicit,ut ne piratae quidem & latrones, qui m leficio & scelere pascutur,possint sine ulla iustitiae particula vivere. Nam qui eorum cubpia qui una latrocinatur,furatur aliquid,aut
eripit, is sibi ne in latrocinio quidem relinquit locu Archipirata nisi squabiliter praeda
dispertiat,aut occiditur a sociis,aut relinquitur. Leges enim quas da esse latronii ait, quibus pareant, quas obscruet. Exeptis ea firmat
Barguli cuiusdam latronis Illyrici, & Viriati Lusitant,quibus squabilis Praedae partitio magnas peperit opes. Apud Medos vero Deio-ces quida cu latrocinia passim exerceret, ut est apud Herodotum, & aequissime de prinda statueret, propter iustitia rcgnum adeptus est. o alludens Mar.Tullius, Mihi quidem, inquit, non apud Medos solum, ut ait Herodotus,sed etia apud maiores nostros, iustitiae fruendae causa,videntur olim bene morati reges constituti. Mortuo siquidem Romulo sine liberis,et succcstar Numa Pompilius pie tatis atque iustitiae fama Curibus , oppido Sabinorum,accitus est ad Romani gubern
109쪽
Apo LocrΑ cula regni capessenda. Quin & Tullus Hostilius , de Seruius Tullius regnum sibi virtutis opinione pepererunt. Atque ut regum, sic de legum constituendarum iustitia caua fuit Aus enim semper quaesitum est aequabile, quod in contractibus arithmetica proportione stultum sapienti,diuiti pauperem exs quaret in honoribus autem deferendis propo tione geometrica non numerum, sed podus& dignitatem intueretur.Secus enim in summa aequabilitate iuris summa esset inaequaliatas,ut ait Plato, 3 imo pro iure coleretur iniui s vria. Cum igitur premeretur initio multitudo ab iis qui maiores opes habebant, ad unum aliquem confugiebant virtute praestante,qui prohiberet iniuria tenuiores, de summos cit infimis pari iure retineret. Alii vero quibus suspecta erat hominu ingenia, ad omne odii
det amoris auram mutabilia,tutius rem credi legibus arbitrati sunt,quae cu omnibus f per una atque eade voce loqueretur. Ex quibus apparet iustitiae fritedae causa leges inuetas,ut ed reges,sed quod inops illa & imbecilla multitudo,cu tenuitati dissidens suς,aduersus potentioru iniurias unius se viri permisit arbitrio,eius imperia logum repagulis inesv- iscrit, nullum plane verbii. Hoc igitur voluit auctor ille tuus,populoru alios regibus,quo
110쪽
9a pRO REGI Bus rum voluntas legum csset loco,ali'saliis in gistratibus subeste maluisse,quorum potest in omnis legibus csset obnoxia. Hos liberos po pulos appestat,quod illorum libertas credit sit regibus, ex quorum nutu toti pendeant. Reges enim in quorum ditionem populi ius omne transiuit,legibus solutos esse significat magistratibus vero, qui liberis praesunt populis , exlegu sanctionibus imperandi m .dum praescribi. Eius Merba sunt libro de legibus tercio. Mib porro tam aptum es ad ius con-- .ditionemque naturae diuod cum dico legem a medici intelli: volo quam imperium. Imperiorum varia genera statuit,ac proinde subdit. Omno antiquaegentes regibus quondaparuerunt. Guοἱ genus imperii primum ad homines iustisi Os sapietissimos deferebatur, deinde etiam deincepsposteris prodebatur,quod oe in iis etiam qui nunc
regnant manet. Quibus aute regi potesas nonpiacuit,noni, nemim sed nonsemper um parere πο- luerunt. os aute quoniam leges damu liberis populis, quaeque de optima repubsentiremus in sex libris ante diximus, accommodabimus hoc tepore leges ad illum que probamus ciuitatis statum.Magistratibus igitur opus est ne quorum prudentia, ac dii etia esse ciuitas non potest,quorumque defcriptione omnis reipublicae moderatio continetur.