장음표시 사용
381쪽
Talis etiam venustas est apud Xenopholarem , nain, quum G ci exhibitissent mulierem, quae Pyrrhicam saltaret , Legatus Paphlagonum liuerrogauit, num Graeci mulieres haberent belli sectas di Cui Graec una quidam respondit . Nas esse malieres prae eorum Regem , eastris exauum, fugere compulissent. In qua v 'nustate , duplex est aculeus , unus quidem quod Graecorumin mulieres non lint e mulierum vulgo, sed iero Aniarones: alius , quod ea foret imbellia, siue infirmitas Regis Paphlagonum,ut feminae quoque, eum ad iugam adegerint. Dispescuntur ulterius veneres ;uam quaedam sunt in rebus ipsis ut si loquamur deludis, choraeis , hortis Sc. quis enim de Cupidine Erymnim, aut de risu ploratum fecerit ι quaedam in tractatione, quum rebus natura iniucundis, atque odiolis , quaedam conciliatur delectatio, ut Xenophon de Aglaitia i Persa dixit: ii ly Facilius est ignem ex eo excutere, claam risa 4 et quo dicto ex homine prorsus inficeto,ac illepido, lepidum quid
excussit. dam suile venusta simul a natura, modo tractandi,ut apud Homerum in Odyllea quum dicitur. Sicus ast quando Panderes filia Chloreis luscinia bene canit, ' veta recens stante nouo,arborum in festis sedem densis, qua frequenter versans fundit personantem vocem, filium autem ttigens Itylum dilcctuis, quem quondam ferro interfecit per insaniam, filiam Aethi Regis. V bi a natura est iucunditas, quum memorantur Ver, Iaiscinia cantus : a tractatio,
ne vero , quia Luscinia dicitur filia Pandarei, seri Pandionis, &Chloreis idest propago Chloris nymphae, Zephyro nuptae . or tio quoque venusta alia est ira calamistrata, ed fucata, quaeramtione nimij cultus, cra ob asiectationem frigescere solet, & pr pterea est fugienda: alia vero est ςum amplitudine , & a ) Δ-gnuare, a qua oratio dicitur splendida: splendor enim est cubtus cum graui dignitate coniunctus : quae venustas ducet orationes Deliberativi,&. Iudicialis generiS. Inter venustatem , qtiae est cum dignitate, ex eam qitae est cum uim cura'. mediat
genus dicendi ii Ostoridam, ae luliare,quod decet inationes generis Demonstrativi. .
Q,Venusias quoad sententias , oritur in primis ex adagiis, ac prouerbijs, tum etiam ex tabulis siue nouis , siue antiquis. Sic Aristoteles rationem reddit , quur aquila senio confecta, fame pereat, quia videlicet num homo foret, hospites iniuria soleri r alm-xere. Sic quum quidam de sele Ictinuet, eam prolium incc
382쪽
mento gliscere, di in decremeato extenua' i, subiecit: uo sionem praebuisse faoulae , qui luira ictein dicitur peperille . inonides dixit, suille quein stan virmn iminute Taiunt, ex aera a Vesca io fabrefaetan, luem, quin Sardi probi rςnt in Creta proficitat , ipse in ignena iiiiiivit, petaoriousque bardocuim --
Iulit qui quilini Opterea tingere ii rob aris calorem, deis via debautiir , de sic ringentes, qviasi ridente , in eiu conii exu Pere runt: Inde dieturicii, Risus Sardonicita. Secundo oritur venustas ex tilliore linaturato , quum ii ianita luetas vertitur tu riatum, ut quuna quis cingulum videns , scrpentem putauit. Te
tio xx im gin iis, t quum Axistophanes galluui galline u Medorum Regi similem eiie dixit: l egi quidem , quia purpura vcssitur quum uiane cantat, e lecto desitimus , ii die cus ac ciamante Rege, metuimus: Medorum vero, quia cristant
gestaterectam , sic Medorunt Rex , eo ab alijs di re . quod ibidram ii recta ., de in sublime elatam deierat, alij vero i ad)- deorsim vergentem. ito ex hyperbolis,n
tamen quibuslibet, nani quaedam ridiculae magis sunt, quan vci Πstae propterea ti igidae reputantur , viqiuim Aristopha ucs , Persea iuri iugillans ingluulam ait, illos in freno boue auasi ro panibus. Dium autem vetuuitam a ridiculo, primo, ratione materi , qui in venusto est hortus, fons dic in ridiculo Irus Thersites ut quibus est detormitas siue dolore, aut admiratione . Iuli edictione, quae in venusto est pulchra, ornata ac silauis: in ridi .eulo humilis, ac vulgaris. Tertio sitiemam venustas proposita mirabet delectationena , . quam sequiturlaus: atqui ex stula selibus risum captat, es: ipse rideri nictetur. Ridicula vero ista Comaui; , satyris, ac mimis conti uint, si invero grauibiis
verba V viatis , x rammatici venustae 'tant, quae significant res a pinu iucundas, ut floriimini auricomum a =ci gratas anssitu, ut Medulla, rennis, hinnulax, quae aia cla mulcent ob concursit in liquidarum: vel. quae ex modo signi ο caudi molliunt id, Miuxa alioquin foret ingratum . si magis tristac di retur ; ut seirex pto decrepito, niatrolia pira
383쪽
tonitruvin ; specialitar autem venustatem adferunt verba concisa,& quum paucis effertur id, quod , si pluribus verbis diceretur , invenustius seret: vi, quum Agasias apud Xenophonteni exprobrasset Apollonidi, quod Graecus non taret, eo quod ait, res haberet per ratas more Lydorum, quinque tantum subiecit Vllabas, nempe r et 3) Et sic eras: id enim lepidii is, ac venustius fuit , quam si putribus verbis id exprimeretur. Huc referri potest dilogia , idest oratio res duas significans , ut quum dicitur Amazonem dormisse rona non luta; Praeter enim id, quod prima facie huiusmodi oratio importare videtur, significat etia
ius ina erat adhuc virgo, siquidem ret -.-- β sset,
ν emistatem adfert in primis ordo verborum, ut quum Xeno' rhon de Cyro a se dimittere Synesium ait: Donasse illi munera,est equum, π ruricam,'m 'em, in agrurn hon amphils diripi. Perusi sit veliustas, si postreuium domina, quod planὰ inusitatum erat,. initio, aut in medio collocasset. Delude o) re pluatis, seu se γ repetitio , ut quum Sappho alti Virginitas , Virginiras qud meas Virginitas Odein figura respondet 2 3 am--ὰs veniam ad te,non amplius. is anet rectio etiam 7 ripentis,ut est in illo eius Sapphiis dicentis 1 MN eoo omnia inm vimins, fera capru , fers matri Mium, ubi praecipua est venustas ex verbi repetitione. arto translatio, hi, quum usurpantur ve
M. quae de lao in aliud immigraiunt domicilium , ut quum dicitur, flos aetatis , Italiae Oeellvin . Quinto apostrophe ad in
Mima , ut est illa. Plautinat . . l l P
Pessuli , heus pessuli, vos faluto labens,
Uos.mma, vos velo, vos peto, artiis obsecro. Gerite amanti mihi morem amarismi r i
Seκto composita, ut est illud Ia ) Domine Maonerauer. le est Homericum, a ra) Vrbiwm euersor siue, ut, Plautus exprecVrbicam. . Septimo ι2ς τολε- earia, de plebeia reo estiue usurpata,sicut a 3m in Mes significae propria homitiem solitarium: Aristoteles tamen eam'vocem tritast apibus inlinaturis; dum ait 13a Vox singularis, er certa, quia videlicet tempore migrationis vocem edunt diuersim abea, qya alii
linoibiunt tempore. Tempestiud alitem usurpantur voces e vuD. . tunc maxime, quum seruos, aut alios ὀ tace loqui facimus.
Octauo usui ea , ut, si Psittacum dicas adulatoribus adulari, A a a qui
384쪽
nui locus potest Eb quarto comprehendi. Nono Molpis
u ium Sappho au i 3 2 Per,ocbus excessuit , sicht yra cantor resbias Isiue excellit, ut Cantor Lesbius praesta tutini genis. Decimo mutatio consilii, quum scilicA, ta line ducti, revocamus prius dicta, ut apud eamdem S phum In alium attollite superam limen fabra lunai
coirigit enim , quod dixerat , quia nequit homo esse Marciaeqcialis. Vndecimo , quiun alienum versum apte nostrae inissenilis orationi, ut quum Aristophanes ridet Iouem, quod, quilius ulmine malo impetere deberet, illud torqueat in templa, tibi sacrata: Quod quia impie dictum videri poterat, quali allude ad illud Homericum . M 3, Sed quum ad Savium sacruma pero ximus promontorium Athenarum , ait, it 34J is seintimonio quens iaculatur, O Sunium promontorium Athenarum. Duodecimo quae dicunturii 3 3Jpraeter expectationem,ut quum Cyclops dolium hospitale, quod parauerat, dixit sene , ut I 36J Neminemne e Vlysiem, postremum comederet post suos socios e nullus enim tale expectasset donum. Denique venustatem adferunt accus tiones tectae, quomodo apud.Xenoph tem narratur, quod Seuthis Thracum Rex , conuiuio excepit Duces Graecorii , , re deinde Heraclidem quemdam subornauit , ut comi uarum
singulos hortaretur, quo, honoris gratia , Seuthi donarent aliquid: quo pacto tectὰ Seuthi Regis sordes, ae auaritian
Inter schemata, quae s 373 venustatem pariunt,in prinus memorantur si 38J similitῖν incipiens, di ira 9Js litis eadem, lummodo vi eiuracictatio, & satietas , quam fugere poteris, tum a Idi opsi, quum inter primum , & lγostremum membrum similo, interposueris aliquid, tum It IJtra irestione'. Iturantetiam 1 vidiximus Repetitio, siq3J siue ii 3l Reuersio, si QMplicatis, si 1J Gradatio, sique J Traductio , & alia de quibus mus in schematologia. Idem praestabunt liq6J Partitio metra , di ii 37J Innovatis, de Iro prolepsi, R S: similia siue schemata Grammaticorum'. Forma ista venustatis nullas habet peculiares sententias, ve-que propriam methodum,Verbis tamen gaudet propriis, lo-sticis .
385쪽
NM ε Meribus postus , quam longis, ac peregrinis: poetica Mon hi eruatur , sed parcu a littit. Menibia debent este, vel
meuiocritςx longa, vel breuia sed continuata, & connexata , taut alia ex alios pendeant. In comi ositione, vitandi, hiatus,&. per conssinantauin concursus. Propius abest a posearum compositione, quam aliae idaeae , quapropter talis cite debet , ut esto versum non essi in . laus tan im absit a versu; ideo admittit pedes versuum etiam heroicoru, ut dactylos, sponda os, dianapaestos . Verba quibus peri ι constant, debent esset is ilpan ollabarum numer , accentu , siue quantitate similia : cum hoc tamen stat, quod , nihil venuitati varietate. commoda. tius. Clausulae non debent este insistentes, seu stabiles, immo potius pendulae, ideoque penultinia debet cile breuis, S ultima longa, vel e contra. Monosyllaba in fine etiam adfert venustatem, ut in illo Horatii
Parturiem montes, nascetur ridicasius mus:
Iit in Maniliana Itaqur non mihi tam copui, quam modus in dicendo quaerendus est. Aduersatur huic ibrmae, breuita obscuritatem pariens , di propterea crucians potius, quam oblectans. Eidenti, etiam nocet anxia cura , quam i Is a I pariergiam vocant a uorida enim dictio . naturali ornanda est. venustate , alioqu/n incidet in vitium affectationis, quod appellatur I i5 2ὶ cac elia. Imaenustas vero nascitur, tum a rebus, ut si res turpes aperte Latinis , ac propriis nomines verbis ; Tum a verbis, ut in illo de quodam insecto, quod dicitur Teth dis Dep est loca monia-6., rni olat vero, atque irru pit in cauas quercus: quod putares di-
tum de fero aliquo animante,vnde,dictum de in se. igidum est, Ac invenustum . Compositio etiam ingrata: de invenusta est, si oratio sit sinitis dii ii patae , ac diuulsae, ut, si sic se habuerit , ct hoc , & illud occiditor. Erit etiam ingrata, si membra sine fractis similia, pia colligata. Velut etiani , si periodi sin rcontinuae non interruptae per aliud dicendi genus; que lasmodum, si sint longae aveo, ut dicentem prope sui cent,na inita satietatem adferunt, At molestiam . . Quarta forma est s i 8J Concitatio, siue praeceps dicendi g nu , ut non sit simplex celeritas. Non enirn sufficit, Oiationen esse perspicuam, magnam , de. Pulchram , quoruli' pr mum . necessitatis, alterum dignitatis, tertium sucu itati is a ovum non debeat e te ignouis , nec malin i lotypum si b fago
386쪽
recumbentem , aut stagnantem aquam, sed potius similis. plenis currentem ripis , aut iuuenem animo alacrem , emore Hetiam vegetum, ac valentena, ideo est ire saria coimitati in qua ei additur dicendi vis, ae , velocitis, quae cuilibet inuis opotest characteri, Siquidem dicendi vis dist in tenui character:
Hie idaea nullas habet sententias proprias, ii fartilam tui gnaratio, nempe acuta dicta. Formaeconcitationis ni ethodus, est, ut breuibiis obiectivircinitis, breues subdantur siautiones; quod mi iam fieri potest sprimo enim ρογnet aest si qJ miro ram argumentoris obiero . ,ec do , possunt us aduersario objectionem anticipare , di diluere per antithesim , siue prolepsim . Tertio adhiberi potestii 3 J Sγndrome sitiae6morem qua unum concedimus, sed est rum opponimus, ut , Litterarum quidem radices aniarae sunt, sed stuctus dulces. Admittit ἱ rigJ Comitatis omne verborum genus , Sed maximu gaudet breuibus , quia celerius absoluumtur. Eius schemata, vel reddunt Ora nem incisam , & ta, men id facere non videntur, quod prinant Ooquitur . , & Iι a J ratio talias incisini siaa: Vel videntur orationem incidere, sed non incidunt, vepraestat liis Reuersio, qui, post iactain declinationem, . imus nam, quam priniario spcctat oratio: s idola Peicissio , de Irori Excursio, qualia aliquidconcedimus uvialuid siniis
387쪽
concitationem Percursio verotiuae tantum, quum membrasunt longiora. Vel identur incidere , & de fabo incidunt , ut repetitia, rerutticacis , si ol ronosio , or misersiis, de quibus adium in schematologia . Coinpositio caueat ne sit hiulca: Pedes amat celeres , qualis est tro chaeus , qui pes in clausulis laudatur. Quinta idaea est mos. Moris autem, Hermogenes sex facit species , seu partes, quae sunt, , I 166J Suaauas, li6,J acrimonia, li65J modestia, letoI veritas, &in obiureando . siinplicitatis sententiae in primis sunt emdem , quae puritatis , aliquanto tamen communiores , deinde quae simplicibus hominibus conueruunt, ut Tityrus ait:
sic Didor Anna, fatebor enim , miseri post fata sic Mi. Tule in iii Maintiana: C. mimius fuit P. bolatis imius fa-
eauer arum rerum paserfamiliatre prudens,' autentus . sen in re paulo ni in m sideratus, qui socieratem cum Sexto Nolo fecerit , viro h o , vere,amen mu 3ω ia tuto ut iura societatis.
o iureni patris fambas nosse posset. Tertio, quum multa opetuntur exempla ab animalibus, stirpibus, aut similibus, nau, ta inqtriam, nam vivim , aut alterum, suauitatem potitus, quim simplicitarein adfert. Qirario quum iureiurando nobis aduersaritim', vel auditores obstringimus, aut parua de re, aliquid niteturando a mamus. Quod si iii mentum' vim habeat argumenti, non simplicitatena, sed splendorem, ac magnitis dinem parit. Methodus simplieitatis est eadem, ac ibrinae pur, taris, addimus tantum nos , simplicitarem consequi poste, si singula ininutatium narrenuis, aut si res graues ,raudὰ Propoei natis , de .absque Mit uitione. Dicito simplicitatis etiam ea, dem est, quae puritatis, quemadmodum etiam schemata . Onsulae, di compositio, ex forma puritatis petenda erunt. lia 68J Saauitas , a levastate disseis , quod nuic opponatur tu pe . illi asperum . Maxilud vero suavitas conssistit in sententiis, in quibus narramus fabnias poeticas , aut etiam ea, qiue .ecto
sint in historiis, fabilla,sa tamen sint , ut de Romulo, de Remo a lupa mittitis i. Vel ea historica, in quibus aliquid fabulosum adniiscetur. I 369J Suavis etiam est narratio eorum, quibus maximὰ assicitur sensus, ut descriptioties horti, sontis , cob
388쪽
sis', dic: Neemilius suave est auditori, suam . aut stro muta siue a)sinium, propinquorum , vel amicorum, siue operurata, a aut sit idiqrum audire laudes: Et denique suauis est latuprs pisa, ct apostropbs , ad res inanimes, autiintellectu ca
rentes. Methodus erit eadem, ac in forma par) puritatis,ques admodum etiam Gictio, nempu constans ex Verbis propriis. aut metaphoris non longe petitis, non tamen ita , ut o tum respuat, quiuimmo illa oratio suavior erit, quae, citra assectationem, erit magis picta. Admittit etiam poetiis . Nepitheta , citra tamen satietatem. Schemata, de compositio erunt, ut in pulchritudine, R puritate, nisi quod quanaoquMetiam vocalium coacursus suauitatem conciliat , ut liquet ex illo Virgilii Ecloga 3.
Clausula erit ut in venustate, & dignitate . . . is 2 Acramoma autem , duobus constat sententiarum generibus, nam vel acuta sinapi iciter efferimus, ut Cyrus secit apud Tulliit in in Catone maiore , dicens a Nolite arbitrarii me, quo. τοbis discessero , nvivam , aut nisilum fore, Vel simplicia saeuia explieamus Is quod fieri quadrifariam potesti, vel enim j l .idimus cr8 aequinoeari eὴ usurpando vocabulum in noua , sed conuenietate significatione quoadi i ut s tes) scomines Velies si 86ὶ visorum amertricem . Vel ob si 8 3'soni similitιὸin m . est in vocibus constantibus eiulain sere Ilitteris, Vel nepetendo vocem cum lignificationis mutatione; ut es in r8. pura asi antesidi, est .duq . Vel conivu-ctionein duat uvi me auiorarum, quarum prima sit mollior, alia durior, v in Maniliai at: Coranthum , Patres vestri , totius Ginia se en , ixtinctum esse voluerunt. Namvirum erae simpliciter dicere , Corinthum extinctum , id verontolle, di mitra
redditum , praemittendo lumen. .
is p) Modestia, quae poti is aequanimitas dicenda est; Nam modestia Gnecis est ipvi fossi γος, comprehendit etiam
epicheiam , piaeter sententias cac methodiam , in reliquis conuenit cum iuxa puritatis. Sententiae autem citis' 'ruiu, quum nostra extenuamus, qui modus maxinad loci uti habed i nexo
389쪽
: nuutuis . siue Adulualius . ae optime de R Mentim, his pse in in insistit . sed ait, ea se tantum p sequi 'elio: quae
uis e populo in tali causa dicere posset . Vel. Muni orato ait .se , aduersarii iniportunitate, coactum dicere; Vel quum prehensuri, laudamus. ut secit Tullius in M iliana, la
danS Hortensium. α Catulum, quorum sententiam refutabat; Mςtbodus vero erit , vel per extenuationeni nostrorum bonorunt .siue hoc aperte, siue occulce liat, inamo quanto extenuatio est tectior, tantis, malo ni indicat modestiam. Veipriam per. is et i praterstimam, quae aliquando , ne lim dem , commemorat bona , quae praeterit , aliquando vero tantum , nominetenus, est prieteritio , utiquum dicimus nos praeterituros M quae ialtem cursu uxlibamus .Vesper narrationem, qu Ares nudas breuiter , de ordine recolimus, . ni hil extrinsecus ai-
Sexta idaea ,ed quinta pars oratii is moratae, est Veritas, in qua quaevis sententiae. locum habent, maxime simplicitatis , im 3 verrimis sermo plex est; b Acmethodum pertinee
non praedicare animi assectioneinu, ut quum. icit praemunitionem optamus, admirantur ,. vetitur visi. Deinde aduersari rum argumenta non dissimulare . sed vere proponere , atquc
eis respondere ab me. praemunitione. Ulterius aggredi ex albriimo , nani id videtur indicium orationis impremeditatae Insuper variatio sthematum, ut quum a ludicibus ad nos, an is ad aduersariuin transimus .. Praeterea I9 confrilis vi; fatebor enim , miseri post ora Sura
C iugis, sparsos fraterua caede Paenates . si et ii Soliu hic inflexit sensus , ammamque labantem, i ib. Impubi. Ag osco veteris vestigia flamma . et M. Sed mihi vel .testas optompriss ιma dehiscat Ues later omnipotens adigar me Mine ad umbras indi Pallotes et b . Dia i , η ie sue pus dam , Ante pudor quam se violo , ut tua iura νeolao I meos, primus qui me sibi tanais, amores ii
390쪽
Sesaemata hoc pertinentia sunt, qiue ostendunt orationem ex animo proficisci, ut ipy apo Dube ad aduersarium , & curii arvi interrogatione . . ror monstratio. ao Dubitano, os Beticentur a Iudicuim oratoris , siue de persona, stue do aut re ros, correctio', de D Osritatio, quae tamen a
non debet esse absoluta, alioquia indicaret uinditationem , dc ita suspecta redueretur. Membra, compositio , de ciausula ia vehementi, nisi in Orationei lugubri . aut ivisericordi, quando debent esse, ut in Oratiotie simplici . . Sexta moratae orationis pars, est zo grauitas , quae est grauis, ac molesta auditoribus Oratio , nempe qua orator cum ipsis auditoribus expostulat: ynde eius sententiae sunt iovi e probi viues, quae applicantur , vel ad res. ut quam quis ait, , Fro meritis in Maa. aut nulla accepilleienzucia, aut pro in
ximis, minima: Vel ad personas , ut si quis dicat , se obia
in exilium evici, quod alius maximis iit honoribus aut dignitatibus ornatus. , Methodus magis proportionata, erit dis simulanter inlini ...tani de se, I qsta in tete aduersatio V lunataec ii ad methodumi, i arrogatulo in dubitationem reii area a confessas, vel Haureas dumtantor asstinara; vet ali ore, uid essene uamim , quos tantien indicare volie , iucesi rium non in quivis modus itoniae. Retiquo communia ha
betcum modestia a simplicitat . . . U
eam habet: alia praedita est: vi dicendi , s. id non apparet alia a trὶ dmotis esse videtur, sed non qualis est illa apud
Fortunam mini rima , oenobiis bestam , Cuiusmodi etia in erat oratio sophitarum , quae vim habere videbatur ob verborui grauitatem , quumetamen in rebus , ac sententiis vis nulla ibret'. Hilius, idaeae sententi sunt,uel a13,
incredibiles, contra omnium , vel salisian maximae partis homitium , opinionem . Vel rivi Obscura , itaui a paucis, iisque Ieruditis tantiitri , inteIligantur. Vel ars mimine , quibus . aduersariorit m argum da, Mimos retorquem l . vestadiam.