장음표시 사용
61쪽
M De Ueterum Acclamat. & plausu
remmoneret. Haec Pierius. Ac quod dicit, manibus sese complodentibus Plausum effici, id ego illi dederim sane non inuitus. quod addit autem, suisse eam manuum conrI Asionem in Sardanapali Hatua expressam; in eo. si me dicam haerere, nihil mentiar . in promptu est ambigendi causa ; nam ex Strabone , & Athenaeo conitat , aliud nihil suille eo Sardana pali statuae gestis expressumi quam inutilium & a tacetarum rerum contemptum si quidem in ea de erae pollex ac medius digitus sese Ualide collidentes crepitum edere-vi debantur. qui sane gestus, non plati sus erat, sed inaniratig ac vi-ltissimae rei index , quemadmodum di citati auctores testificant tir, di notum est ex eo , quod nunc etiam, cum lubet vilem & ab lictam reni exprimere , non alium gethim usurpamus a atque illud , digitorum sintdem ex itas dignum , ita peruulgatum est , ut iam prouerbii locum obtineat, de re inutili O contempta Strabonis At A thenaei verba , quoniam huc apte cadnnt, adscribam libenter. E-δε, ait Strabo in quartodecimo de Ceographia libro , ῶναι
χειρος δαιτυλους, ων ἀν άποκροτουντα & Paulo post, ipsani monumenti Insci iptionem commemorans, Ebθιε, inquit ,
αποκροτηαατος. quae nos in I. atinum sic vertimus, Atque inibi
Sardanapali mouimentum esse ac lapideam imaginem , dexterAE manus digitos coniEugentem , ae Ῥeluti crepitum edeurem Ede , bibe , lude, nam catervi res hominum haud digna sunt hocce digitorum crepitu Apud Athenaeum autem in I 2
Deipnosophistarum libro his ipsis verbis scriptum videas ,
ποου -οκροτήμα- aομε λέγων. Esseramus Latine eadem ista, e
62쪽
IDII mus sardanapalas , eum toto vita decursu voluptatem pluisVimi fecisset, post obitum declarat insculptis monumento digia eis, res taminum esse ridiculo , O ne digitorum dignas Inrepitu , quem collises inter se digitis duobus significauit , inutialem vero curam esse , qua impenditur reliquis. Illinc haud procul aberat Sardoapali monumentum , Mi sculpta in la de fiat imago dextera manus coniunctis digitis , Nelsi ad fi num elidendum. Ede , bibe, Iude . reliqua ne digitorum qiaiadem frepitu digna sunt . hac scilicet illa loquebattir insin
iis . Stephanii, etiam in libro de Urbibus , verbo A 'γυ
quae sic Latine sonant,Ede , bibe , lude. catera ne digitorum quidem erepitu digna sunt. In quibus sane locis tria sunt, quae in usum nostrum observemus. primum est, Non ambarum, sed unius duntaxat manus, crepitum illum suis. se . alterum solitum illum edi ex digitis inter se collisis, seu compressis. postremum, suisse eundem inanitatis ac rei contemptae indicem . Quae tria plausu neutiquam dici possunt. siquidem hic, quemadmodum non ita multo post diacam uberius, nonnisi artificiosa utriusq; manus collisione fiebat ; di amplius erat laetitiae ac gratulationis signum. Primum aute illud,quod animaduertendum diximus, aperte significatur , dum in iis locis dexterae solummodo manus mentio fit. Ostenditur alterum ex eo dilucide , quod ad rem illam exprimendam, voces ἀποκροτέω , & --ριτημα ad dinni auctores usurpant . quas quidem voces idem omnino valere, quod , Digitis concrepare, & Digitorum crepitus, qui Dis unus paullo in Graecis exercitatior non magno negotio deprehendet. & docet Eustathius , ut est in linguae c.raecae
Thelam O, verbo αποκριτημα ea voce digitorum con spationem,
seu , erepitum, significari. subiicit autem Eustathius creputum illum ex digito medio pollici primum innixo , deinde inrulpam ei subiectam illiso, excitari. Quod autem tertio loco posui, satis indicant ea, quς ex iisdem'auctoribus , citatis
Iocis, protulimus in extremo adiecta , τ' ἰκάποκροτώματος,quae sententia habent huiusmodi, ex Sardanapali scilicet mente & lasciuia, Vt res hominum uniuerse, βω- cibo pota , ludo , cateriA; voluptatibu3 confer tur, ne dis
63쪽
aliorum quidem crepitu digna set, ut pote contemnendae omnino ac pro nihilo putandae. siue autem, τας ἀποκρου αὐ- νInscriplionis ipsius verbum sit, ut omnes pene libri habent, siue eorundem auctorum Inscriptionem explicantur,quemadmodum ad Strabonem distinguit S adnotat vir doctilliis mus, nihilominus simpcr res nostra manet. Atque haec quidem omnia quoniam planil Iime scripta sunt, eo fit, ut Valerianum Pierium mirer , qui adducio proxime superius li- tiro, a tantis viris dissentiens , Sardanapali jtatuae gelium ,
Inon ad inanium ac vilium rerum contemptum, sed ad plausum, laetitiae ac gratulationis. signum , trahere maluerit. Hic mihi Arrianum afferet Pierius, qui in secundo de Alexandri J.xpcditione libro , tumulum Sardanapali commemorans , i 'eo collocarum dicit Sardanapalum τας χειρας
Menturae Vulcanis interpretatione, Manus coctideutem, vi is
Ilausibus fieri solet; atque ita confici, ut ex hoc Sardanapali simulachro plaudendi modus elucescat. Verum, quidquid sit de horum rei borum sensu S interpretatione, Arriani ce
re opinionem inanem di commentitiam esse totam, non m
do grauis i ii auctores, ut vidimus, Strabo & Athenaeus, quibus non habere fidem in re tali pene sit nefas , firmissime coarguunt, sed res etiam ipsa clamat apertissime . Siquidem luit Sardanapali statua , vel ipso heste Arriano, in eo, quem dixi libro non longe.admodum, ob id unum in tumulo collocata, ut indicaret res hominum uniuersas prae voluptati-hus ridiculas esse ac pro nihilo ducendas. Qui autem fieri Potest, ut ad id exprimendum Plausus adhiberetur, qui suae laetitiae semper ac gratulationis,munquam inanitatis aut contemnendae rei, fgnum e Quanto igitur Strabonis & Ath Maei, quam Arriani; nostra, quam Pierii, sententia procedit commodius p quam sine offensione ulla ita quidem res est Quapropter, cum artificiosus plaudendi modus ex Sardanapali simulachro neutiquam elici poisit, aliunde petenda eritimus rei cognitio. Quam quidem ut iacilius consequamur, Placet duo praemonere. primum est , Vtramque manum in plaudendo adhibitam. alterum, suisse manus easdem elatas
64쪽
batur Ac primum illud haud obscure partim ex i)s,quae sis pra posui, partim ex iis, quq mox dicam,potest perspici . Etenim cap. 7. cum in eo potissimiam disterre ab Acclamationo plausuin probaremus, quod fieret vocibus Acclamatio, Pla sus manibus daretur , quaecunque ad hoc euincendum Vcte, rum Ioca protulimus, in ers, nonήunius duntaxatsed utrius que manus naxntio fit. mox autem ex Seneca, Philostrato , de Aristisneto ostendemus, plausum ipsum non nisi ex artificiosa manus ad manum collisione excitari . ex quo sequi oportet, ut ambae manus in Plaudendo adhiberentur. Alterum vero ex Iuuenalis Satyra tertia cognoscitur; quo in loco, non semel a nobis citato , plaudentem adulatorem exprimens Iuvenalis, tollere eum manus scribit,atque a facie sua in eos iactare, quibus plaudebat ; ejus verba sunt haec,
Nocte, dieque potes alienum sumere Nullum ,
A facie rectare mamus i laudare paratus . atque etiam ex Martialis epigrim. s. libri Io. ita scribentis de Auditorum plausu recitantibus Poetis dari solito, Saepius assingam recitanti earmina λ tu stas, Et pariter geminas texdis in ora manus pin ora scilicet recitantihm .ut idem omnino sit, Manus a facete iactare,& , Tendere in ora. Quod si huc etiam vocem illam, Monere mmus , de qua semel atque iterum superius ex Varrone, Columella, Plinio,& ali)s diximus, trahere velis; id ego , si minus ut verum , at ut maxime verisimile , non
Verum, his ita positis, iam, quae fuerit artificiosa manuniri in plaudendo consormatio , videamus . Apud Senecam in Qua si num Naturalium libro a. cap. 27. cum de nubium inter se collisarum sono verba faceret , haec de manuum item in plaudendo consormatione scripta teliquit, midotem ρ non quemadmodum risti a manus inter se plavsum edunt , Fc illi rum inter se sebiam omis Iolen esse magnus, quia gua concκ nnt ρ ovibus e vestigio attexuit, ipso Capitis et 8.
initio, Mid nina nubis impingi monti lus, nec sonum seri . pri-mΗm omnium, non quochnqtie modo illisae sunt , fcηant, sed si te fura comἴσω ad sonum edendum . auersa inter se mav
65쪽
Pise non plaudunt, sed palma cum palma collata plausum rurit. O piarimum interes , Nirum caua concutiantur , an Flamst in extentae. Sed planius omnino ac distincte ungis rem t eam iunior Philostratus in Comi imagine ita persequitur ,
κυμβαλών. Quae hoc modo conuertas, Plausum etiam imitatur pictura, cuius maxime indiget Comus . Nam dextera contractis
digitis subiectam sinistram ad cavum plectit, ut manus Umba lorum more percusse consonae favi. Haec Philostratus ; quibus- eum ea, quae Aristaenetus in epist. Io. libri primi prodidit. maxime congruunt i inibi enim de Plausu in Cydippi &Acontii nil ptias dato loquens, ω δἰ τη, παυδὸς ἡλικliratae, in
mus haec quoque, ab iis, qui Graece nesciunt, paruo labore 'ratiam initiari , At Virginis aequales perfectum tum demum I menaeum cecinere: e queis si qua Gycrepare νisa, respicit eam ebori magma, O ad modulum commode reducit, manibus simώlintrepans. alius c ticis applaudere,dextera contractis igitis subi cta lauae palmam feriens, νt manus complosa dulcem simum, haeorum in modum, ederent. Seneca igitur a Dertiosi me omnino, & sine circuitione dicit ulla, manum alteram alteri ad-xerse, non auerse, illi iam , palma scilicet cum palma collata, ausum facere. Philostratus autem , dc Aristaenetus , Dexteram maxum contractam , O fere in pugnum deductam , Dua palmam apte percutientem, plausum condicere . Vt iam satis constet, artificiosa omnino manus utriusque conformationeae illisione plausum effci, palma nimirum cum palma collata interdum , interdum dexterae digitis paullulum contra-ἐiis,& laeuae palmam apte serientibus. Quae vero sunt adisera in extremo Philostrati & Aristaenetii verba , Ut per cinamamus, cymbalorum more , confovae favi, & , Vt manus complosa kem s m, Ombalairam in modum, tiarent, hoc am lius
66쪽
signiscant, plici ex artificioso illo manuum motu sentim, nee insuauem , nec absurdum. Quae res mihi causam Ze tuas m & necessariam attulit, vellia hoc loco faciendi de so nStu , quem solerent multiplicem exercitatae ut plaudendo
Multiplex omnino fuisse Plausuum genus , ex multiplici' sono, quem plau
dentes manus redderent. Cymbalorum etiam ac Tympanorum loni tum artificiosa manuum collisione ex prensum. Tria Plausuum gencia a Sue tonio comm c morari. , Bombos nimirum , Imbrices, ac Testas.
Arian enus certe Gregorius , vir sani im- mus & eruditi munus , multiplicem plau- dentium manuum sonitum ac crepitum' generatim expreisit in oratione q. semela' atque iterum a nobis citata , Plausum, eanorae mansium actionis nomine appellans.
Quod idem etiam factitatum suisse o seruo ab Africano Corippo, dum in secundo de laudibus Iustini Imperatoris libro cecinit in hunc
Ingeminantq; taxos dulci mo lamine placus . . Singillatim autem Cymbalorum sonum artificiosa manuum collisione redditum aliquando; satis indicant, quae proxime silperius ex Philos rato , & Aristaeneto adduximus , Ut n huiunt. manus complosa sitim sonum, cymbaIorum in modum, D a edeasnr.
67쪽
eterent. Probant hoc idem Plinii Verba , in epist. I . libri . sic scribentis . Plausus tantum, ac potius Cymbala, ac D pana illis canticis desunt . quo loci vides, non Cymbalorum modo, sed Tummanorum etiam sonitum manibus exprellil- se quandoque plaudentes . Suetonius autem tria omnino Plausuum genera commemorat ; utique ex triplici lono , quem artisciosus hic plaudentium manuum motus emcere consueuit: Bombos appellato Imbrices, ac Testas. quibus autem suam sententiam ostendit , sunt haec illius in Nverba, stiperius etiam a nobis indicata, Fris ordinis , O quinque amprius miliaὸ plebe robum ima iu- entutis undique elegit Nero, qui, diuisi in factiones, /ιausium Fenera condiscerent: Bombos, ct Imbrιces, o Testas vocabant ceperamque nauarent cantanti sibi. Talis est Tranquillicus in quo triplex quidem constituitur Plausuum genus , & suum etiam cuique gener nomen imponitur; veruntamen, cur ita nominentur , nulla prorsus redditur causa. quae res nobis curant iniecit minime mediocrem experiundi , polletne de iis nominibus dicialiquid , quod erudito I.e-Hi iv . t 8 ctori non incommo- f. de dictum vide- u
68쪽
Declaratum , quid essent Bombi in Plaus bus . quid Testae, quid Imbrices.
Ominis apud Latinos vere apum sonitus est . atque hoc Plinio teste dicimus; apud quem, de apum operibus agentem ita in lib. o. cap. Io. scriptum legitur , I stis ope, is haec , ιnterdiu statio ad portas more
esti orum , noctu quies in matutinlim , donec a excitet gemino aut triplici bombo , νe buccino aliquo. & in eiusdem capitis extremo , cum advesperascit, tu siluco Sirepunt minua ac minus , donec una cicumuolet, eodem quo excitauit bombo, ceu quietem capere imperans , hoc cinrorum more ς tunc repcnte omneK conticescunt. & Varrone etiam , a quo pauca haec ex lib. 2. de re rustica sumpsimus, apsius, enumerat Varro eximen
dorum fauorum signa , coniecturam faciunt , se intus faciunt bombum . Testae vero vasa erant ex argilla lutoque facta , Icad ignem tosta, unde & nomen inuenere. Et has quidem suisse olim apte percussas, seu pulsatas, multi magna auctoritate viri tradiderunt. In Aristophanis Ranis ita est , Sed uid opus in lyra ad hanc rem e Vbi illa tulis erepitans p ad quem locum Graecus enarrator , Lyra, inquit, inopia testactionnulli accipientes crepitum faciebant. De re eadem in II. Iuvenalis Satyra haec dicuntur. Non capit ho nugas humilis domus odiat ille
Tesarum crepitus. Tinas, ait vetus Iuvenalis Interpres ex docti Viri emendatione ., antea percutiebant fallantibus pantomimis . quia tunc Mon erat, νι mesochori percuterent manibus. Planissime etiam
Athenaeus in I . libro ex Didymo di Aristophane, Diomassisam bra rice conchas O testas com . . Ilodere .
69쪽
lodere, at numerosum escere sali ratibus sonum, ut tenatur εχ Ranis Arso ames. Suidas demum in verbo ξυλυώιων , Dities , inquid, Atheniensis primus inuenit hamoniam in te iactae . vesiis , quae pressiabant ligno. & in verbo , ιν ηt, Dioclem Athenienam inuenisse harmoniam in xctilibus , γα ρul
Merit bacillo. Ex quibus omnibus sex minimum elucescunt. Primum , Tellas olim vere pulsatas seu percussas. alterum , saetitatum id ligno, seu bacillo. tertium, saltantibus potitR-muna Pantomimis . quartum, lyrae vice solitas illas circumferri . quintum, huius harmoniae inuentotem ac Principem suisse Dioclem Atheniensem . postremum , nonnisi procudento tempore factum, ut manuum collisione te irarum iste crepitus exprimeretur. QNar cum ita,sint, longe fallitur meo iuditio Ioannes Brodaeus, vir caeteroqui doctissimus, dum in Niscellancis libro p. cap. II. adducitim Iuurnalis locum, explicans , Tesias comminiscitur inseri ol in solitas ab architectis in parietes, in theatri, potissimum , H, quemamodum re Φrocas reddit Echo Noces, exceptum ea hominum spectam lium plausum cum barmonia quadam redderent. Imbrices porro erant tegulae curuae & oblongae ad an cendum imbrem ex primo sui vi tectis applicitae. Crediderim autemo, has quoque suisse ad Testarum modum, apte Olim percussas, nisi mauis collisas,ut certum redderent
His ita patefactis, inico, de quo mi aeritur, ecquid sit v xi , non difficile est videre . Nain certe triplicem hunc somnum , siue crepitum, in saltationibus , ac: lndis ab initio so Itium usurpari, didicit postea artificiosa manuum plaude tium collisio in spectaculis, publicisque auditorijs, prim rez. Ac Neroni quidem publice cantanti eos omnes suisici adhibitos cognoscimus ex Tranquilli loco, a nobis paullo
Bombum igitur in Plausibus interpretor sonitum illam , quem ad apum similitudinem , leuiorem , me fatisi di nctam ,
manus apte sese in plaudendo collidentes reddebant . Qui vero Plausus percussarum, aut collisarum, siue imbricum , siue renarMm, crepitum maxime imitarentur, ii Imbricum, ac To
70쪽
Dixerit hic aliquis, Imbricum nomen fuisse huic plausui impositum. non quod imitaretur, ut dictum est,pulsatarum. seu collisarum Imbricum sonitum , sed quia eadentis stipertegulas pluuiae crepitum exprimeret. equidem contra mini me tendam ; neque verum, quod esse potest, insipienter negabo. quapropter Per me quidem liceat unicuique de dii hus utrum malit probare. hoc enim, an illud, an utrumque potius sequatur, ad rem minimum interest. Reliqua nunc videamus , ad Plausuum , & Αcclamationum disserentiam Iongo post interuallo redeuntes.
Plausus nonnisi pnesentibus datos, at factas imterdum absentibus Acclamationes.
N hoe etiam videntur a Plausibus differre Acclamationes, quod istae fierent quand que absentibus,nonnisi praesentibus ij da
Ac de posteriori quidem , quin ita sit,
nihil est, quare quisquam dubitet , cum Omnes tum C corum , tum Latinorum loci, qui de Plausibus posunt adduci, id-IPlum a Pirtissime confirment. Eos ego, quod hoc toto in opere pateant omnibus, sintque positi in promptu, idcirco de industria Praeterniitto. Prius vero, saetas nimirum quandoque absentibus Acci matrones , quoniam ab iis non saris animaduersum video , ut de Acclamationibus multa collegerunt , nos ex graui Dus , ac vetustis Atreioribus notum faciamus. Quas igiturna Auarito Caino commemorat Gallicanus Vuleatius factas Antorimo Commodo Acclamationes, eas in absentem emi Grata Paruo labore cognoscet quicunque legendo meminerit , optatam