장음표시 사용
311쪽
3oo Christophori Cosci Lib. II.
sandalo inde oborta, ct his habitis, deveni ad pradiciam transmissonem p repti Nec ereditur Iudici de eodem 1 os scandalo testanti Terraedol. d. cons.
Imo nec Episcopo sine probationibus in praejudicium Tertii , fixos des est adhibenda πιλ in Cap. Conquerente n. a. de renit. θοIiat. α ibi αNon enim creditur Iudici etiam Episcopo , si dicit Clericum eriminosum . sedaoy oportet, quod legitime eonset ' & post
ubi quod non omnis, qui dicit: Pax vobis : quin Columba es exaudiendus tradit Piton. Niseept. Eceles. 63. n. I I. tom.3. α ibi π Ordinaris , ct Superiorisne probatione: URrenti aIiquid . di in
xime in materia . quod d/Iictum , O i famiam maximam irruat, non essee credensum - ibique in terminis assertionis ordinarii allegat Crescent. dec. I 3.
Disc. ct 'Regular. majorem voluisset probationem , quam allertionem Discopi, cui de jure non est credendum in praejudicium Tertii, 8c decis39 a.
tra judicia Iiter sacta ab Emo Card. tune 'scopo Asculano , qua licet emanainrit' a Tiro in eminenti vignitate eossituro , ct de euus animi candore dubitari non
potes, tamen quia in judiciis aqualiturritorose en servanda , ct in illa parte relaxari non debet juris rigor, prour in omnibus judiciis eonsanter servatur , quod bujusmodi attosationibus nulla fides adhibeatur, etiamsi t jurata , quando eontra Tertiuiὸ adducuntur . ideo illa minime in casu, de quo agitur , es su
eiens ad probandam hane renunciationem α Unde nil mirum, si expeditis sine praecedenti legitima causae cognitione similibus praeceptis a Judicibus vel ignorautibus . vel violentis, supremum Tribunal Α. C. illa pluries ros in gradu appellationis revocavit , prout ad Justitiae tramites revocare
tenetur cum condemnatione Curiae
in damnis, & expensis , quia Iudex io; sine jurisdictione processit.
Et merito quidem , quia horum Praeceptorum transmissione, debitis scandali non praecedentibus probationibus , summopere , & injuste lardiatur bona fama , bonumque nome a
Laici, sive Ecclesiastici, ejusque cha racter, R decus, & pudicitia saltem Hopulativa Mulieris sive nuptae , sive
innuptae, quorum omnium . licci non vera, aut non probata inhonestas inasinuatur mentibus hominum , itaui masseratur scandalum, non evitetur,
simulque violantur Canonica Iura , quae aliqua potius toleranda volunt, quamvis fieri non deberent, quando publicis praesertim ducumentis pro bari non possunt Can. Plerumquε actcausa. quaR. 7. , ne remedium scan- IIa datum pariat Can. Denique 6., ibique gloss. veta. Venia diri. . cap. I. , ibique Us. verb. Remittenda dis. gr. Gloss. in Cap. Commessationes I. Terb. Cum smuItitudine dis. 44.
praeceptum δ' non conυersando , quia irrogat praecisam Familiis infamiam. II 3 nativamque libertatem restringit, rationi , dc aequitati repugnat , quod
praeterverso Iuris ordiae ab ipso praecepto judicium incipiatur , sed prius constare debet in actis de scandalo ,
& diffamatione eorum, quibus prae IIΦceptum est transmittendum Gazdin. ad defens reor. defens. 29. cap. I. nu. II.
dex transmittere inquimionem, nec illum formare potuit secundum receptam, ianionem ae Et praecipue de inhonestate ras . . Mulieris . cum enim haec praesumi debeat honesta . bonae eonditionis, de optimae qualitatis , & famae ex praesumptione Iuris, quod nemo malus II 6 praesumitur , nisi talis probetur Cap. Dudum I 6. De praesumpr. L. Servos Io.j. de manumis rasam. Fari 'ac qu. T. n.a 7, ct a 83. . ideo pro honesta ha heri debet, nisi contrariam ex actis appareat, & quidem necessario ante.
312쪽
De Separatione Tori Coniugalis Cap.XIII. et oi
non autem post praeceptum , quia
non sufficitis quod aliquid sit verum, II nisi in actis sit probatum, dc Judici constet, ut super eo landari possit ab
illo sententia Alex. cons. I 86. num. Iς.
vers. En obsalsi diceretur lib. a. Auctor de interiori domo inter opera SBer-IIS nard. e . a g. α ibi α Anta proba , ct se judica; non enim qui accusatur , sedi. sui convincitur reus est α Neque suspicio lassicit ad condemnandum S.I dor. Itb.a. Ossc. α ibi α Nullum judices suspicionis arbitris ; periculosium enim ιn is suspicinibus quemquam judicare πImo nee secundum conscientiam, hoc est secundum privatam scientiam, si-II9 ve notitiam, sed secundum acta , &probata est judicandum Can Iudicet 3.
ut si Iudex non suspicetur, non prae sumat, non probabile, aut verisimile Credat, aliquem commisisse delictum , sed quod magis est , propriis
ωculis viderit quempiam delictu Committentem, adhuc illum condemnare nequit, si deliquisse in actis lGIao gitime non probetur Farinacc. qu.a I. n. I 6a. ct seq. OnciοI. resolui. Crimin. verb. Iudex resolui. s. n. I. cta. Clari in s .M. qu. 8. vers. Sed pone n.ς.. Hujusmodi vero praeceptum ideo infamiam , eamque maximam im
rogat, quia quisque supponere debet esse justum , nec factum sine praecedentibus indiciis, circumstantiis, prae sumptionibus, & eonjecturis ejus ponderis , ut ab illis necessario possit imferri Carnale commercium, quod deduci solet ab examine Testium , quiata I viderint aliquem actum obscenum, ex, quo sequi potuerit inhonestas, alias scandalum esset pharisaicum Men
dan. de exequut. mandati cap.26. num εἰ
θ 9. vers. Idem talis par. a. aibita Dem. taIis MuIter debet esse suspecta. IMMMATA de orimine Concubinatus θαontra quam Testes deponerent esse H
NICATIONIS eum Curico, debentque Tes a deponere aliquas PRAES V
ex quibus dicta INFAMIA Origimem traxit, nam SINE ISTIS infamia simpliciterprobata , non esset infamia , sed
vana vox populi, de qua non es cura
Deserri nec etiam potest cuicumque Testi de praedicto actu deponenti , ct praecipue Testibus, ad gravan- Iaa
dum Accusatum, Carceratione Coa
ctis, nec e contra aliis, qui ad gravandum eumdem Accusatum laetanister parati noscuntur. Primi si quidem prius negativi, deinde carcerati, ac carceris squallore deterriti statim evadunt assirmativi, & veritatem in salsitatem commutant, ut libertatem adipiscantur, quorum proinde depo-
sitio pro ingenua haberi non potest
sponte, sed per vim. ct radio Carceris assu tus cte. ut se ab illis liberaret, Aedeposuit. Ideo per vim depositio hujus
Testis extorta videtur in , Sc convenit Bon ad Pannim. gener. cap.77. in appendis. n. 3. α ibi π Ea etenim, qua deinponunt Testes earcerati , taediοCarceris praesumuntur deponere, non ex veritate αMaxime si fuerint Mercatores , vel Artifices, aut laboratores, & Operarii, qui cum propter Carcerationem quotidianum lucrum ex nego tiatione, vel ex arte proveniens amittant , & respective victum pro se , suaque familia ex pmpria industria acquirere impediantur , proprium interesse veritati , ct juramento prae ponentes , facile essiciuntur pedum raetrii . Minorem merentur fidem alii vel ex invidia , vel ex inimicitia , vel ex odio, aut ex vindicta quod est investigandum ) contra Accusatum audaciter , prompte , alacriter, & ia
Sunt enim suspecti , quia nimis cito Iasdeponunt.
Potissimum si deponant de prava
313쪽
consuetudine Parochi cum aliqua seemina sive nupta , sive innupta, Judex enim meminisse debet . quod Deus 1 dis non sinit Vituperatores Sacerdotum ab Ecclesiae Iudicibus audiri Gn. Aecusatio I . causa quati.7. α ibi a Dominus Sacri Corporis sui tractatores a vilibus , ac reprobis, ct non idoneis personis ins mari noIuit, nee talumniari cte. unde er Dominus ait per Prophetam ravi vos tangit, me tangit, o tangit pupillam oeuli mei ere. Quoniam injuria eorum ad Christum pertinet ra Conis sonat Sext. in seq. Can. Si qui sunt I 6.dic . caus a. qu. . ibi ' Si qui sunt via ruperatores , aut accusatores Episcoporum, ves reliquorum Sacerdotum, non oportet eos a budicibus EeeIesa audiri antequam eorum discutiatur exsimati nis suspicio, vel opinio α Et debet etiam advertere, quod Parochi ob illorum officium multorum odium incurrunt,ia, & positi proinde dicuntur tamquam signum ad sagittam Cap. a ualiter, o quando a ve accusar. , quodque qualiscumque diffamationis adgersus Pa. Tochum probatio non sufficit, sed dis famatio talis esse debet,ut sine pericu ias io tolerari. & sine scandalo dissimu Iari non possit d. Cay OuaIiter, ct
quando a , ibique Farnan. n. A . De accusat. , eaque Concurrente . adhucia; ad expeditionem praecepti de non conversando deveniendum non esse cenis
seo, quia per illud exosus. & invisus universo suo Populo redderetur . sed si post trinam monitionem , praecedentiscandali probatione , secreto factam appareat, & probetur incorrigibilis, absque dicto praecepto , datis prius . raci defensionibus , poterit non solum ab ossicio suspendi , verum etiam Beneia ficio privari, ut praescribit Sac. Con- eis. Tridentin. d. eay. I . Sessaς. de re. format. ' ibi auod si a Superioribus moniti ab iis se non absinuerint tertia
parte fructuum, obventionum, ac pro ventuum beneficiorum storum quortim
eumque . ct pensionum ipso facto mi privati. qua fabrica Ecclesia , aut a Iteripio Ioeo arbitrio Episcopi applicetur, 'mero in deIim eodem eum eadem . vel aliasemina perseυerantes, secunda monitioni adhue non parve risi, non tantum fructus omηes , ac proventus suorum beneficiorum , ct pessones ex ipse amittant, qui praedictis locis applicentur, sed etiam a beneficiorum Userum adminiHratione, quoad ordinarius etiam uti Sedis Apo-
soli, deIegatus arbitrabitur , suspenduntur; Et si ita suspensi nihilominus eas
non exprilant, aut emn iis etiam verissentur . tunc beneficiis , portionibus . ae
eiis . ct pensionibus quibuscumque Ee elemnicis perpetuo priventiar di & dixit
Rot. in d. Leodire. Pasoratus I 6. Patinuar. 17oa. g. Injuntria cori mi. Si vero suerit simplex Sacerdos de eadem prava consuetudine accusatus, eaque Concludenter probetur, omnia pariter prudentialia remedia prius sunt adhibenda, ut scandalum I 3 Temoveatur, atque peccatum , ne illius crimen per acta publica cum Lai corum scandalo confirmetur Cap. Magna 7. De Vota, sed si adhibitis omni bus remediis , factisque secreto trihus Canonicis monitionibus, necessa rium reputetur eidem expedire praeceptum de non conversando , hoc nun- I3a
quam cosignetur Cursori. seu Ba-julo , ut illud Clerico tradat, sed subscribi fiat ab ipso Clerico , ut quan tum fieri potest, publicum non red- 133 datur . nam Sacri Canones nolunt, quod delicta Ecclesiasticorum . nec etiam propter poenitentiam , publica evadant Cap. Presbter s. di t. 8a. 13
cum non procedat, ne grex FAIis in re scanda Ium patiatur es, Nee enim debet Sacerdos publice paenitere, sicut Laicvs I inc maximopere dolendum est nostris hisce temporibus , quibus non solum Clericis frequenter, & publice praedicta expediuntur praecepta , sed in puniendis eorum criminibus nullum inter eos, ct laicos servatur cum intolerabili abusu discrimen, &pro quacumque etiam levi causa di bus quoque testis ad majorem Populi concursum carcerantur, ad carceres 13sper publicas vias, atque plateas a satellitibus veris saepe canibus tamquam Tauri, & Vituli, & caro pro macello trahuntur, ac diuturna re- I36
314쪽
De Separatione Tori Conjugalis Cap. XIII. 3oa
tentione in secretis carceribus laniantur , non tamen in Tribunalibus Epi-138 scopalibus Thusciae , in quibus timetur Deus , timentur Censurae, titimentur recursus ad Sacras Urbis Congregationes , venerabilis apud illa est Clericalis, & maxime Sacerdota lis character, & fere nunquam audi, tur Sacerdos, minusque Parochus informalibus earceribus retentus, quia sciunt non ita facile procedendum 13st esse ad eorum capturam, n Censuram 1 ci excommunicationis incurrant Clar. in
in. 6θ seqq. viae.in praei .crim. Cau. cap. 123. nec ignorant, quod Clerico-Tum captura ordinis aestimatio lηditur . ac semel laesa , vix unquam suo pristino splendori restituitur Bimius respons vos. a. cons. I r. sub n. 86 α ibi α141 Cum Clericisnt lux Mundi, nis summa
necessetate adigantur . non debent esse et a faciles Vicarii ad eorum famam macuis
andum fiatim concessa captura cum tanta sensione, ct scandalo , cum saepe
Uulgus moυeatur magis salsa opinione , quam veritate : unde summopere ea- mendum eri , ne his capturis . ct relentionibus , Saeri Clericorum ordinis Ui-inatio Iadatur , eum semel Qensa , vix 143 unquam reparari psi αQuamobrem Contra auctores carincerationum tam monstruosae , & det
stabilis naturae man. Segura de Avi Iosin virem . Iudie. Eccles par. a. cap. 13. v I 3. sic exclamat se ibi α Heu quam inique , ct imprudenter Clericorum captura a Iudicibus Ecelsa iici Fori hodie 144 practicatur: qui quidem eupiditate , seu jactantia ducti, is excitati, O B LE-I ς UIA quacumque delicta . ct tibi FUGAI 6 minime timetur praesertim ubi POE- 14γ NA CORPORALIS non υenit irroganda , ad incareerandos . di affligendos Chrisos Samini ex quali quali informati ne si foti levissimis praesumptionibus non ve
Ubi ponderandae sunt tres illae
148 circumstantiae,quarum primati ob levia quacumque erimina α secunda αUbifu-I49 xa minime timetur di & tertia: Ubi poena corporalis non venit irroganda a nam eKhis singularis concursus unius mouis Isostruosissimam reddit carcerationem,& ea maxime α Ubi fuga minime trumetur π ejus quidem effractae , ut Clericus carcerari nequeat , quamvis absque dubio delictum commiserit. quatenus de ejus fuga timeri non possisit, alias carcerationem mandans ab Is Iincursu Censurae in Can. Siquis suadente II. quas. non evadit immunis. Et quamvis ad evitandam hujusmodi Censuram juxta antiquorum Canonum dispositionem non solum suspicio fugae, verum etiam pol monitiones protervia , Ec incorrigibiIitas Isarequireretur, ut statuit INNOCEM
tent. excommunicat. iis verbis di eam Antineorrigibiles α ex quibus notat gloss. verb. Violenter quod ut esset capturae locus absque incursu Censurarum. in Mandante . necessaria crat incorrigibilitas, sed haeci amplius juxta recentiores Sacrorum Canonum sanctiones necessaria non sit , ut colligitur ex Is 3 Cap. Si Clericos i s. De sententi excom
reat incorrigibiles illos ponderanda sunt tamen una simul ea ipsitus textus verba α ne fugiant π ex quibus manifeste constat, quod hodie quoque mandans carcerationem Clerici Censuram incurrit , quatenus de illius Is fuga timere non possit. De fuga vero suspectus esse n quit Clericus, qui pendente accusa tione ..& examine testium domi propriae moratur , palamque se offert , aut est in Civitate, vel Dioecesi Beneficiatus Com. conssuit. tom 4. α ibi vi IssAd hoe ut Episeopus Clericum capere,ctinearcerare post, requiritur , quod OGricus illest fugitivus . text. es oci sed ille non dicitur fugitivus , neque de fuga suspectus, qui tam notabiliter , ut habet casus. Teneficiatus f in illa Tiae- es, ut dicta Io. Andr. cte. Unde quia de fuga suspectus non erat. non fuit ju-
ne captus , nec incarceratus , ct per consequens capiens , vel mandans capi
in sententiam Canonis : Si quis suadem Is fite: inciderunt α itaque quoad incumsum in Censuram concludunt Ciar. ,
315쪽
Bimius, Farinaee. Ioe. est. , aliique plures relati a Io. Andr. in d. Cap. Si cis
ricos De sentent. excommunicat. in o.
At quod pejus est aliqui ordina
rii non solum hoc minime scrvant, sed etiam quamvis ipsi laici sine praecedentibus inditiis carcerari non pos-- sint , nihilominus Clericos neque de fuga suspectos, neque per testium depositionem legitime inditiatos, sed a solo Accusatore, qui nihil probat, inculpatos Carcerare faciunt , licet
relaxantes Capturae mandatum Contra
Clericum nullis , vel levibus , non autem gravissimis indiciis concurreniatibus , hoc est, ad differentiam laicorum ) lassicientibus ad torturam
Is 8 municationem Hasec. in prax. Episc.
Monaceli. Ioc. cie. r. in ρβη. qvo.28. n.ς. vers. β ro nunquid , ac teneantur ad refectionem omnium damno- I s 9 rum,&expensarum, ut pluribus relatis probat Gnaeein. Ioc.cit. N. hanc sententiam communem esse testatur Farinace.
Mea non intcrest decidere, an si-I6o milesIudices hujusmodi excessius committant ex ignorantia, vel ex malitia : Id unum certi stimum est , quod quicumque Judices cogitare debent se minus scire , quam oportet scire , ideoque quotidie horas praecipue ve-spertinas , atque nocturnas otiosi, nugisque, seu murmurationibus applicati in Conversationibus , vel in Apothecis non insumant studio Le- .gum , Iurium , & Causarum sedulo incumbant , Iura tamquam inanes s . bulas non existiment , dispositioni
Sacrorum Canonum obsequontes pa' reant , Censuras , ut Haeretici, non spernant , & Sacra Congregationis Re- .selutiones non parvipendacit , alias
cum peccato sine poenitentia , cum Censuris sine absolutione , cum debitiis damnorum, & expensarum sinere-fectione properabunt ad aeternitatem. Interea tamen providendum Omnino videtur , ne Clerici tam grave detrimentum in anima propter . dedecus characteris in corpore propter famae laesionem, & in aere Propter expensas, & damna patianiatur , nec minus inhibendum , ne ullus Episcopus tanta facilitate expediat praecepta de non conversando contra Sacerdotes, nunquam Vero contra Parochos , neque in Ecclesiasticorum Causis se conformare audeat dispositioni Constitutionis Tarbarinae 16 Idiei ag. Maii 164 i. pro Tribunalibus
laicis, non autem Ecclesiasticis emanatae , ita ut lata sententia condemnatoria. praecipue pro delictis carnis Contra quemlibet Contumacem Sace dotem , eam in posterum ad tubae sonitum prout in aliqua Dioecesi servatur publicare nequeat coram numeroso populo in publica platea Civitatis cum nominatione Sacerdotis
condemnati , & socii criminis , expressisque loco, tempore, aC Omni bus etiam turpibus circumstantiis, quibus commissum fuit delictum , non cooperiendo ad exerat plum Constantini Imperatoris delinquentem Can. In Isascripturis 8.diss. 96. , sed apud etiam de tali crimine non informatos, atque
pusillos deturpando sacrum illum characterem , sine quo nec ipse Episcopus cum potestate ordinis esse posset. iEadem facilitate expediendi praecepta de non conυersando Episcopi, &Judices Ecclesiastici uti non debent contra Puellas honestae familiae , etiam probato scandalo , siquidem reflectendum venit , quod adversus illas prosi inplici 1 upro etiam indubitato ex officio procedi nequit, ne ipsae , ea- 163rumque familiae infamentur , quodque eamdem irrogat infamiam prae-Ceptum de non conversando quia car- I54nale praesupponit commercium inter - masculum , & foeminam reciprocam 16ς habentes consuetudinem , ideo adversus
316쪽
De Separatione Tori Coniugalis Cap.XIII. 3oue
versus hujusmodi Puellas procedi debet cum magna circumspectione , unia
de ego quoties habui ad aures certas de scandalo probationes , antequam ordinarem super eodem scandalo com fici processum , Vocare . Consuevi Puellae Patrem , seu Fratrem , vel Patruum, aut iis deficientibus, Matrem , eosque monui , ut filiam, seu
Sororem , aut neptem cogerent ad honeste vivendum . Praedictamque deserendam consuetudinem , eam,
namque infamiam , quae oriri non poterat ex praecepto, si illud non trans. misissem quod tamen , durante conistumaCia , transmittere coactus essem ipsi nihilominus tacendo, veI negligendo . aut dissimulando , seu conia sentiendo , propter populi murmurationem, sibi Componebant , etiamsi nullum in facto scandalum activum intervenisset. Cum qua paterna monitione fere semper intentum obtinui, quia vel ipsi curarunt , quod talis consuetudo Cessaret, vel quod inter filiam , seu sororem , aut neptem , &Virum frequentantem Matrimonium celerius iniretur, & si aliquando ita procedendo nihil profeci, trina praeis missa secreto monitione , Probatoque scandalo, injunxi in abscondito praeceptum de non conversando soli viro , ut minus, quam fieri posset, honestas Puellae laederetur. Si vero Puella erat plebeja, ac infimae conditionis, eamdem adhibuixo 6 Cautelam , licet enim probatum sit scandalum, nihilominus non expedit neque his statim praeceptum transmittere , quia 'hujus generis foeminae. Cum uno tantum Viro familiaritatem. habentes , cum se Vident tali praecepto pro impudicis coram populo publicatas , omnino penitus vereCuu-diam amittunt , seque prostituunt,
x6 & non semel post praeceptum pro
gnantes evadunt , quibus praecipue convenit exprobratio Propert. lib. 3. de mulier. incontin. Eleg. I 8.
s ubi eontempti rupisis stoena pudoris
Nescitis capta mentis habere modum.
Quod si talis cautela inutilis suit praeis missis, ut supra , monitionibus utique eidem praeceptum transmisi; Sed raedictam non adhibui caeutelam ,ed trinam tantummodo praecedentem moniti em , quoties Puella erat filia matris inhonestae , quia malae soboles I 68 malorum parentum actionem imitantur D. Gregor. homiI. ao. in Evange ante med. juxta illud
unde & ipsa inhones a praesumitur
tionibus per me adductis inriι.6m. 44.
enim ait Horat. Ode 4. lib. Nee imbellemferoces Progenerant Aquila Columbam;
ideoque illi se stupratam fuisse asserenti nec etiam concurrentibus ad
miniculis aliqua adhibetur fides, ut faciat indicium ad inquirendum 169
seq. dummodo tamen inhonestas Maistris sit inhonestas meretricia Cap. Si Irci gens. anglorum. 9. di I. ς6. et: ibi α Serali commixtione meretricum animandum
est degeneres populos, ct ignobiles, ct furentes libidine fore procreandos nouautem inhonestas simplex , veluti si semel , vel bis cum uno, aut altero Viro inhonestatem exercuerit in occulto hujusmodi namque Foeminae, quae meretricio more non vivunt, nec publicas inhonestates committunt , inho. IIInestae non reputantur Farinacc.qu. I 4s.
ut nec etiam leges privantes dote Mulieres luxuriose viventes, illas quoque I a comprehendant RaynaId. in supplement. ad observat. crimin. βιπIetra. ad cap. 28. n. I. ct seqq. tom. q. Ursaya Insit. Cri-
ni praevalere videtur RonaId.ct Ursa.
317쪽
3os Christophori Cosci Lib. II.
ye opinio,ex ratione,quam asserunt ni- . mirum, quia statim ac istae Foeminae ab Amasio sunt desponsatae omnis praecedens macula sublata censetur , & quia mulier quae affectu maritali,
passa fuit se cognosci carnaliter ab Amasio , inhonesta diei non possit Secus tamen si Puella poli occultam deflorationem dotem ex dispositione Testatoris solis Virginibus debitam,
obtinuerit, eam namque in praejudicium alterius Puellae , quae vere sit Virgo, retinere non posse , sed restitutioni obligata esse videtur ; Ne
tamen maculam , quae est occulta, in sui detrimentum publicare cogatur, recurrere poterit ad Card. Majorem Poenitentiarium, cui san. mem. IN
NOCENTIUS XII. in sua Constitui.
diei 9. Septembr. IS9 a. super facultatibus ejusdem Majoris Poenitentiarii emanata ita specialiter indulsit di ibi a Cum Puellis, qua Virgines non sunt, ct
dotes petunt, seu obtinuerunt a Constaternitatibus , aut aliis Iocis , vel Diis Dionibus piis , quibus injuncium es, ut alias Virginibus tantum dent, seu disria buant, in occultis, ct in foro conscientia tantum, quatenus ille in poserum honese vivant saeuitatem habeat diis
Quando demum Foeminae sunt Conjugatae, major en debet Judicisi a circumspectio, & quemadmodum nec pro adulterio, nisi sit publicum, ¬orium , & Conjugi innocenti cognitum ex vicio procedi potest , ut supra η.3 . θ 36. ita pro prava Consuetudine Conjugatae absque prudenti consilio , cautela , & circumspectione ad praecepti transmissionem deveniri non debet, ne inter Maritum,& Uxorem deteriores sequantur exitus , & ne praebeatur saltem occasio Divortii, maxime quando agitur de dicto, aut auditu incerto, vel affectato paucorum pravae qualitatis limminum , quorum procacitate legitiat 4 ma non sunt foedanda Connubia leg.
& si constet concludenter de scandaialo, adhuc servanda erit regula tra- I ς dita a Rayna Ido de qua supra n.6O.
Quod si constito de publica diffa
matione , justificato insubsistentibus, sed apparenter concludentibus Proinbationibus , publico scandalo , Se praemissis tribus monitionibus Iudex cum jurisdictione, aut his monitionibus neglectis sine jurisdictione praece.
Ptum de non conversindo expedierit,& Praeceptatus se innocentem , & Calumniatum esse probaverit, praeceptum est ab eodem Iudice revocanis
dum , eoque renuente, ad tramites
Benedictina Consiturionis incipien. 'Iu titia gladium a Ioc. est. adJudicem Superiorem pro obtinenda justitia re- II 6 Currere non impeditur a ibi di Chese mal ale uno de' Preceitati rivmi herad'essere innocente, non IDIO debba cancellas it precerto O in tutio gratis , o ai yiis con soli trepaoli, e non piu per iI ID ereto di cancellaeione, ma in OItre resial medesimo l' arbitrio di contreire i suoi Calunniatori, e quando mai dat Giud ce, da cui e stato precellato , se gli ne-
eorrere a Giudici Superiori, per Ottenerela revocadione, serυando pero inlatio ilprecerto , che gli de stato satio ae ubi notanda est ea expressa conditio ae Ser vando pero inlatio it precetto,ehe gli e sa-το fatro zz quae proculdubio declarat noluista Legislatorem, quod pendente appellatione , seu recursu super
Praecepti revocatione , Praeceptatus in Carceribus retineatur, alias su- ITTperflua fuisset , quia in carceribus detentus etiam absque tali conditio- .ne , illud pernecesse servare deberet, cum Carceratus sit ab hominum conis sortio sejunetus. Et hoc etiam procedere teneo, quando Praeceptatus fuit ob praecepti transgressionem carceribus mancipatus, a quibus per Judicem Recursus est illico dimittendus , dc
habilitandus, quatenus ex actis Coastet praeceptum esse nullum , vel quia fuerit expeditum sine probatione dita famationis , & scandali, aut sub de-
318쪽
De Separatione Tori Conjugalis Cap. XIII. 3o
positione testium non integrae fidei. precetto , avendo pero Iasciato ii mioqui plures patiantur exceptiones, Schiaυο , per ser mio ; Ma dolenda aut tribus non praemissis monitioni- queso disendere iI suo onore , e queIIobus, in hisce namque casibus praeceis deIIa sua Donna,m'Obbligas asar ricors ad pium , ut probavi, non ligat, &im- Amurat, quale subito sentenUὸ a θυο pune sperni potest. IOro, condannandorinvidiose Insidiatore Nec etiam ligare, sed impune neIla pena di Ioo. peede , e dichiarando,idis sperni posse arbitror praeceptum de che te Bottegheson pubbIlebe a chicchesia . non conversando , neque loquendo, e che iI Uiserre non puὸ ObbIstare aleuno addita clausula α nee etiam sub specie fervis piu d'una. che d'un altra Tolteia boni di maxime si fuerit sc allocutio ga solio preteso di precerto di
interdicta inter Sacerdotem , & Mu- statuitur prae te rea in eadem Ponislierem , cui proinde Sacerdos in casu tificia Consi tutione loe. cit., quod pr necessitatis , & repentini accidentis bata contraventione praecepti , Vir nec . Sacramentum poenitentiae in de- transgressor condemnetur in poenam sectu aliorum Sacerdotum mini lirare exilii, aut in aliam in praecepto com- 1 soposset, quod esset, iniquum. Si vero minatam α ibi η Pro tu , che Aa IaMulier publicam alicujus artis apO- controvendione , s' es visa contro ι'U thecam haberet, & cum ea praece- mo Ia pena detressio, o altra pana eo ptatus publice , S palam ab illa ν minata net precetto, quale non possa merces emere prohiberetur, hoc inhu- mai commutas in ρena pecuniaria seneax ρ manum e Te ab ipsis Turcis existima- nostro specia I Reseritto , e de nos i A tur , ut refert Iacobus Saranda Orator cessori ra Poena autem in praecepto ex- . Venetus in manuscripta relatione suae presse comminata apud aliqua Tri. Legationis Conflatinopoli expletae an- bunalia solet esse non exilium , ut sup-na Is o. his praecisis verbis ta Rispello ponere eadem C situtio videtur, sed alle Borteghe de'Negου, e manisattvre gravissima poena triremium ad quinia sono cosi sacrosante, che e per Iegredi quennium . quam si Iudex commine-
natura serυato inviolabit mente , che a tur ad terrorem, nullum gravamen
ut uno nicebesa pos Oetarsi ι' ingres , inducit. Si vero Comminetur, & de-e iI trattenes in s. . perche ne anche il inde probata transgressione , Iudex Prene e Supremo puὸ con giuso titola illam tuo Decreto, seu sententia exeia impedire Ia pubblica negoetiatione in tal qui mandet, talis poena exorbitatu muniera . ebe se daI 'it 6ο ritenes esse videtur , & Consequenter injusta, se in ossa Bollega per Concubina una DOm neque commensurata delicto prositna . ed en trasse in essa si fu marito delia esse deberet Francise . Osei. seu Ue-mede a. che u ri tb, e ebe percio re- ean. Seneηs in Op. Cognoscentes n. 4. ς. sano tilla lor leue preceitati di nonias De Connittit. Siquidem pro adulterio conυersare , eon tutio eio Ia situs,etia concludenter probato vir adulter non pu. procedere contro di Ioro, benebe etiam in Tribunali Emi Urbis vi earii par ero inseme , perrae si tro vano in nonnisi in eamdem poenam triremium ικαο pubblico , e in eoUeguenda in filo, ad quinquennium condemnatur Ra3
Ia fra itura dei precello. Asa perchei n.34 Solutus vero, qui solutam deflo- anche in quei Tas vi βηο genti ravit , dc deflorasse probatur , vel nul-
319쪽
3o8 Christophori Cosci Lib. II
vers Horentia Te Comit. dee. Florent. . unico num. Io. θ seqq. Cur ergo eamdem gravissimam , ct ignominiosam poenam triremium subire debet Praeceptatus , si sit Uxoratus , pro solis cum particulari foemina sibi interdictis allocutionibus , quae adulterio aequiparari non possunt , nec a1.3 longe actuale adulterium inducunt Quanam ratione eidem poenae, & infamiae obnoxius esse debet Praeceptatus liber. & solutus pro solis cum s luta habitis verbis , quae non aequivalent stupro quod , ultra dotem, tanta poena minime punitur & Puellae florem virginitatis si Virgo sit inta- 184 ctum relinquunt 8 In tanta profecto
delictorum disparitate cum aequalitate tamen poenae quoad praecepti Contra ventionem , nonnisi ejusdem Poenae exorbitantia , & injustitia detestanda videtur, pro qua Iudex nul-18s iam meretur excusationem ; Et quemadmodum pro denegata revocatione. praecepti datur recursus , seu appellatio , ita pro evitanda executione hujus exorbitantis poenae , ob prae cepti transgressionem, appellationem 186 esse concedendam firmiter teneo propter gravamen irreparabile.
Nec Iudex a quo aegreferre deis bet , quod appellatio in utroque Ca-I87 su concedatur, nam potius bonus Iudex gaudet de appellatione , quia si bene judicavit, gaudet de sui Judicati confirmatione , & si Iudex ad quem
illud ex ignorantia, vel malitia non confirmat , Cum ad Iramites Juris confirmari mereretur , nihil de ejus culpa participat; Si vero male jus i. cavit , cum bene judicare putaret,
audet de ejusdem sui Iudicati in-srmatione, quodque suus error emendetur , ut jus suum unicuique tribuatur . Sed si nititur impedire per fas ,
I 88 & nesas appellationem , ostendit non ignorare se male judicasse , nec velle, ut examinata iterum Causa a Iudice appellationis. Appellans ab eo Condemnatus absolvatur , sed cum executione sui Iudicati sive justi, sive injusti poenam in quam illum ira potius , quam ratione ductus convidemnavit , omnino subire cogatur . . ' Ad impediendam tamen appellationem aliquis Ordinarius in actu Visitationis abutitur potestate Ac nomica, seu Epichria , cum ex informata conscientia , & ex abrupto Clerico, vel Mulieri sive nuptae , sive innuptae verbale praeceptum expedit de non conversando sub poena carc rationis , aliisque arbitrio &c., quod
non ligat , seu saltem contra illud competit appellatio. Tym quia nec ipse Supremus Princeps Epichria uti potest nisi prius habuerit extrajudicialiter ad aures eas ipsas probationes , quae in Judicium deduime delietum plene concluderent Crup. de s Idaur. observat. 3. nu. v. o. T. et seqq. Matthau, ct Sane de re crimin. coutr. a I. n. s 3. θ 54. Cum aliis relatisa Tormald. observat. erim. in Proam.
s. 6. u.39. 9 seqq. Tum quia praecede re semper debet cognitio causae , 8ctrina monitio ex juribus desuper allatis; Tum demum quia hodie ad evitandas oppressiones usu receptum est, quod nec etiam in Visitatione pro morum quoque correctioneordini narii Uisitatores absque ulla figura Judicii procedere valent, sed Procosius cum te minis licet brevioribus conficere te. nentur RonaId. Observat. crimi I. in
supplem. ad cap.3 a. supplex. 3.sub n. 1 Sa. vers. Hodie, ct v. Is Quod autem dixi circa necessutatem trinae monitionis , ut Iudex
cum jurisdictione pro adulterii delicto ex vicio procedere valeat, non ex.
tenditur quidem ad casum, quo Iudex procedat ad querelam Partis. & signanter ad casum, quo agatur de Separatione Tori. Quoad actionem enim Conjugi innocenti competenistem pro Tori Separatione non est necesse , nec quod monitiones, aut prae
cepta praecedant, nec quod praedi me a 39 cautelae adhibeantur, sed semper. &quandocumque promota fuerit civi liter instantia pro Separatione Tori propter adulterium , atque de illo constiterit, non solum Conjux innocens adultero Conjugale debitum red- I9Odere
320쪽
De Separatione Tori Coniugalis Cap.XIII. aoy
dere non tenetur S. Matth. cap. ς. vers. 3a. Navarr. in sanual. cap. M.
n.23. Verum etiam fit inde locus exeiacutioni dispositionis Sacrorum Canonum , qui ad oecurrendum scandalis, atque peccatis ex Evangelio provide tyr statuerunt . ut solum adulterium de
per se justam praebcat caulam divortio Cap. Significasi 4. De diυοrt. Cap. Exparre 9. vers Si qua igitur de Spon-Iρa Di., quod & cautum habemus de Iure Civili ad Ixt. in L. Consensu 8. g. Si qua igitur Od. de repud. . & tra
Maxime si Conjux innocens ad- 193 versus alterum Criminale Iudicium instituerit, aut etiam in Judicio Civili alter alterius adulteria , delicta ,
malosque mores detexerit. aut alter alterum calumniatus fuerit Cyriae. ntr. IT 3. nu. I. O S. tom. I. TriDisan. deeAς. sub n. 9. ct n. 13. dee 6 a. per tot. lib. I. Rot. dec. 7 6. nu. I. par I. ct de 328. n.I. O a. par. 13. recen. ct in
Asnanien. Separationis Tori 14. Nati Iras. g. Rario sie decidendi cor. Card. One. ct in Remana Separationis Tori Io. Ianuar. I73s. g. O. eor. De isae ibi di Potissmum , cum in longo , acrique Processu hujus litis nee Marituse averit ab insectando uxorem, eam que ea lamniando, ct uxor maxima eum ιamne boni nominis Viri detexerit ejus malos mores , o neqaitiam usque ad Objectionem eriminis lenocinii, ct se talis commisse lite pendente . Inde enim praesumitur exarsisse inter ipsos acerbiora odia,er impia bilis inimicitias ctetadeoque hac sola causa sussceret ad Tori Separationem, ne alias Iuctuosior sit rediams, quam discessus
At his etiam non concurrentibus
796 pro perpetua Separatione Tori iussi. eit solum adulterium ex juribus desuper allatis. Dixi supra num.3o. ν quod in Causa SeparationisTori propter adul- rysterium Iudex privativus est Iudex Ecclesiasticus , quod & iterum con- , firmo non solum in casu adulterii, sed etiam in quocumque casu , in quo de Tori Separatione sit agendum. At si
Infideles , Catholicis Principibus subjecti , prout sunt Iudaei, divortium petant ratione adulterii, aut saevitiarum, tunc non Iudex Ecclesiasticus erit competens, quia ipsi Sacris Canonibus in Spiritualibus , dc I96 Sacramentalibus non subjiciuntur. Cap. Gaudemus 8. De Δυοrt. Glos istas Clement. I .verb. Principum Te te lib. sed Judex Laicus tum quia eorum Connubium est contractus mere temporalis , cujus cognitio ad Judicem Laicum pertinere debet, tum quia Divortium ex praedictis causis statutum est non tantum de Iure Canonico, sed dc de Iure Communi Romanorum, ut colligitur ex Text. in Auth. De nuptiis L Mitiores vers. Si igitur Mulier tale aliquid ct in I. consensu 8. GL de repud. o alibi, cui regulariter Iudaei ἔργligantur L. Nemo Iudaeorum 6. L Iu
dat commvni Romano γ. L. 2 emo Exi rus 8. Cod. de Iudais.
sed si inter fidelem conversum ad fidem. & Conjugem infidelem adhuc in infidelitate manentem Causa Divortii sit agitanda. ita distinguendum erit ἔ Aut infidelis est Actor. qui se ilicet agat ad divortium , vel ad nullitatem Matrimonii, & hie λdelem convenire tenetur coram Iudiisce Ecclesiastico . qui in Causa Matriis Issmoniali eompetens est Iudex pidelium : Aut Fidelis est Actor, & ipse IpsIusdelem coram Iudice Laico , qui
ejus est competens Iudex, convenire debet, ex regula Iuris, quod in uir que casu est servanda , quod Actor aoci nempe tenetur sequi sorum Rei Cape Sitatricus s. Cap. Cum sit gmerate 8. de Foro competen. L. Quia etiam 3. U. de