장음표시 사용
291쪽
di 8o Christophori Cosci Lib. II.
tur ab adulterio si sit honestae ,
probataeque vitae , & supponitur illum contraxisse ante Matrimonium . xi Excusatur Uxor , si illum de adulterio accusaverit per Rot. in Placentina eor. Card. Busso, sed excusatio subsistere non videtur. ia Etiamsi Maritus ante Matrimonium morbum gallicum contraxerit , adhuc Uxor est ab eo staparanda, donec ille ab ipso se liberaverit .
13 Separatio est perpetua, si morisbus contagiosus sit insanabilis.14 Morbus gallicus est insanabilis. Is Ideo ob hanc pestem separatio
debet esse perpetua . I 6 Sola injuria illata Toro maritali per hunc morbum satis est ad separandam Uxorem a Viro. 17 Uxor , quae sciens Matrimonium contraxit cum Viro morbo coniatagioso laborante licite ab eo se separare nequit. Distingue nili certum sit periculum vitae , ut n. 18.2a. a 26.
I9 Secus si morbus mortem in fallibiliter inserat , ct n. 26. 3 a. 37. M Solus Deus est Dominus vitae, &mortis , O num. ap. ai Nemo scienter directe, & nonnisi praeter latentionem in directe sibi mortem in serre potest, di
as Declarantur Text. in Cap. I. est a. De Conjug. Iuros, ct n. 34. a Homo est Blum Custos propriae vitae , non absolutus Dominus. 31 Amcris furore nihil est vehemenia
33 Non sunt facienda mala, ut e eis
38 Facta Separatione ob morbum contagiosum , Filii remanere debent apud Conjugem sanum . EpriΜA 'causa Separatio. nis Tori ad Tempus est morbus contagiosus , aut aliud grave salutis periculum , ubi enim Medicorum , seu Peritorum iudicio periculum aliquod gravis insectionis probabiliter imminet, Conjugi sano petenti Separatio non tantum quoad Torum , sed etiam quoad cohabstationem debetur , si nedum ex redditione debiti Conjugalia , sed & ex sola cohabitatione ejusdem gravis infectionis periculum probabiliter timeri contingat , ut a communiter sentiunt noctores , inter quos Barbos in Cap. ahιoniam a. De Conjug. lepros. Rei ensues. in Ius Can.
sub num.a. di seqq. Hoc autem deducitur ex Cap. I. Te Conjug. Iepros, ubi dicitur. quod si Conjux sanus non possit induci ad cohabitandum cum Conjuge leproso, ad id non est cogendus, dummodo
uterque, altero vivente , continentiam servet ibi z: Si vero ad hoc a reduci non poterunt, eis arctius injungas , ut uterqueis altero vivente , continentiam servet Tet , ex ea quidem
naturali interpretatione , quod Conjuges in Matrimonii contractu suorum a corporum potestatem sibi invicem tradunt, seque obligant ad cohabitandum , salva tamen proprii individui incolumitate , Cum ergo ex habitatione cum Conjuge infecto morbo contagioso , grave salutis corporis periculum probabiliter time tur , tunc neque reddendi conjugale debitum . neque una simul cohabitandi urget obligatio; Praeterea oris do naturae postulat, seu saltem com Cedit . ut prius proprii individui incolumitati consulatur , ordinata nam inque caritas incipit ab Ego argumento
292쪽
De Separatione Tori Conjugalis Cap. XII. et 81
Text. in Can. Si non licet g. eauf. 23. quaes. s. Conceditur igitur Separatio Tori ob febrim ethicam Sanct. de γatrini. lib.9. disp.24. nnm. 3. , ubi quod etiam Conjux qualibet alia febri l
borans non tenetur alteri reddere debitum . Pariterque conceditur ob morbum gallicum , emophii sim , lepram , & quemcumque alium morisbum contagiosum, ex quo vehemensa vitae periculum immineat Ἐοι. decis
par I 8 tom.2. recem. , non obstantibus
contrariis opinionibus , de quibus eadem Rot. d. deci 49. sub πιι q. par.
tom. I. reten. , dummodo morbus ve-6 re sit contagiosus Rot. decis 8OI. n. I 3.
7 Peritorum testimonio probetur Zacch. qua H. Medie. IV. lib. Io. confa6 nu. . non contriforens43. num M. Adden.
tem. a. , & in Camerinen. , seu Firmana Separationis rari a3. Iunii I 47. g. 9.et Io. eoram Lana , et in Romana Separationis Tori, et AIimentorum Io. Maii 17 8. g. T. et Io. coram tartada , et in
FUnanire. Separationis Ari 3I. Ianuarii I 9 g. 8. eoram Canilliae , et in Placentina Separationis Dri s. Iunii I sa. g. vlι. coro Card. BuΤ. et in Romana Separationis Tori a . Iunii I 6o. g. Canse autem coram Canilliae, non
8 autem per solam Tellium fidem Rot.
Ob morbum autem contagiosum Separatio Tori regulariter est tem Poralis , quousque nempe morbus ς Conjugis insecti perdurat. Hinc Rota in L Placentina Separationis rari I. Iunii I sa. cor. Card. Bussia Virum excusat ab Adulterio, quia P rochus , Magistratus , 8t Concives eum inter honestos , probataeque vitae homines recensent, . sed admittit ante Matrimonium luem celticam , seu morbum gallicum contraxisse; Io Excusat Uxorem Tori separationem violatae fidei causa petentem, utpote
quae ab improbis. & vilissimis Testibus decepta virum adulterum credi derit , sed subjungit plures Telles p cunia allectos falsum perhibuisse testimonium , quo supposito mihi videtur , quod Uxor neutiquam ab illis fuerit decepta , sed ipsam et fuerit causa falsitatis , quia nonnisi per
eamdem Uxorem interesse in Causa habentem pecunia corrupti praesumi II debeant. Et tandem non perpetuam propter adulterium , quod non concurrisse supponit,Uxori Separationem concedit, sed dumtaxat ad tempus ob morbum gallicum ante Matrim nium per virum acquisitum, eidemque Uxori per eum a primis maritali-hus congressibus communicatum , ita
manere debeant, donec, ct quousque Vir ab eodem morbo se liberaverit. Ut tamen vera loquar , quamvis Separatio Tori ob morbum contagiosum de sui natura sit temporali s quan do tamen agitur de morbo insanabili, is Separatio proculdubio debet esse per tua , prout insanabilis est morisbus gallicus Rot. dees 49. numer. 6.
par. q. tom. I. rece . , sive acquisitus
ante . sive post Matrimonium , ataut nec externa corporis inspectio omnino removeat luem celticam intus plerumque latentem Zacch. quas . Nedic. Igal. lib. ς. tit. Io. num. D. ROt. in Romana Separationis Tori , ct Abimentο- rum Io. Maii I 48. g.ao. cor. Cortadas
ct in Possanien. Separationis Tori 3I-Panuarii I749. g. m. cor. Cani Iliae . ct in Romana Separationis Tori ar. Iunii
II 6 o. g. Cavsa aurem estram eod. , ubi
quod ob hanc pestem Separatio debet esse perpetua α ibi a Eeque morbo praesupposito utpote gravissimo , nee me delis faciliter ab Iergendo locum omnino
allatis in proposito Natr. consaq. per
recen. . ct coram Molines dee. 378. n. iner. 8. O in Romana Separationis Tori
293쪽
α81 Christophos Cosci Lib. II.
tiae . Et deinde in seq. g. Despicienda optime subjungit , quod quamvis dari posset casus. quod Maritus ab hujusmodi labe expurgaretur quod Ego ex Medicorum sententia dissicillimum existimo ) adhuc recuperata ab eo salus non tollit injuriam Tero maritali tu Iatam praecedenter per venerei morbi
16 communicationem , ct persese susscientem ad sejungendam uxorem a Viro . Si vero Mulier sponte contraxit Natrimonium cum Viro, quem prius sciebat lepra, vel morbo gallico, aut alio simili contagioso morbo laborantem , non posse licite se separare nee quoad Torum, nec quoad habitatio. 1ν nem , quia cesserit juri suo, sicut is . qui sciens vitium mercis . nihilomiianus emit post Text. in Cap. a. De Conjug. Iepros, unanimiter tenent Reif
IO. par.3 cap. I. nu. 6. vers. Porro cum
aliis apud Saneb. de Matrim lib. s. dia
Haec tamen opinio generaliter sumpta mihi non satisfacit, sed dumtaxat cum distinctione . Aut enim communicatio morbi Peritorum judicio nonnisi bonam valetudinem citra mortem , certumque imminentis
mortis periculum laedere valet. R in hoc casu Mulierem ante Matrimonium nequaquam id ignorantem, de Mλtrimonium sponte nihilominus Contrahentem teneri Viro petenti deis bitum reddere, & ab eo nullo modo se separare posse concedo, nec illi convenit nis dicere Heu patior telis vulnera sacta meis . Aut morbus est ejus malignantis
naturae. ut non solum bonam valetudinem laedat, sed ad mortem in falli
biliter tendat, & tunc Mulierem a Viro separandam esse censeo , nec teneri reddere debitum , quamvis hunc
Is Viri morbum non ignorans se illi junxerit Matrimonio.
Ad ita sentiendum me impellit non solum quod docet inter alios Ciceri de Osse. lib. i. ' ibi ' Principio
generi animantium amn es a natura tributum . vise, vitam , corpusqMe tueatur , declinetque ea , qua nocitura via deantur ' At magis urget, certistimum illud' principium , quod nemo est Dominus vitae suae Leg. Liber homo
bere potest plenum vitae nostrae dominium , & propterea nemo scienter directe , & non nisi praeter intentionem, a Iin directe sibi mortem inserre valet, quod est de fide, ut in proposito monent SaImaticens theol. me L ira I. as. cap. I. nu. Io 8. sed quisque propriam salutem tueri, nec gravi mortis discrimini illam exponere tenetur, alias mortaliter peccat Gn. Si non licet 8. causa3. quas. s. D. Augi sis. de Cloit. Set Iib. I. D. Thom. a. a. quaes. 64. art.ς. Samb. demtiam. lib.9.d.disp. a . num. 8. 9. IO. O 24. Navarr. in ManuaI. cap. q. sub n. I r. vers Duodecimo peccat SaImaticens theoI. morat ira I. as. d. cap. . num. Ia .ct seq., nisi Deus alicui inspiraret, aut praeciperet, ut se interimeret, quemadmodum de
S. Apollonia, & quibusdam aliis Sanctis Martyribus memoriae traditum est P. Taul. Hieronym. a S. Helena in m-
Quoties ergo Mulier vesano amo se obcaecata Viro nupsit , ex.cujus congressu , dc cohabitatione sciebat, ob ejus lethalem morbum mortem
sibi imminere . nec ipsa in sua pertinaciae constans esse debet , quia sic indirecte saltem , & advertenter se
occideret , & mortaliter peccaret, nec Iudex illam ad subeundam moria a atem , & peccandum cogere potest, magis enim urget praeceptum abstinendi a peccato, quam reddendi debitum obligatio San . de I atris.
lib. q. d. disput. ΣΑ. n. s. Nec relevat exemplum ejus,quistiens vitium mercis illam emit, id enim ad summum probat contractus validitatem, prout non obstante praedicta morbi scientia , attento utriuiaque Contrahentis reciproco, libero que
294쪽
De Separatione Tori Coniugalis Cap.XII. et 83
in e consensu validum esse hunc quoque Matrimonii contractum non nego , sed quemadmodum si illa merces peste sit infecta, qui illam emit, liscet emerit cum praecisa scientia hujus pestiferae qualitatis, eam tamen re tinere non potest, quando scit, quod eX ejus retentione sibi mors imminet, quia cum non sit suae vitae Dominus. 3 nec mortem sibi dare , nec eam sibi accelerare valet , ita Mulier , etsi sciret ex Matrimonio propter Viri morbum sibi mortem sine dubio imminere , nihilominus Cum eo Matrimonium sponte contraxit,cum ipso tamen quo ad Torum, & cohabitationem PCrmanere non debet, quia illi sive uno, sive altero modo sibi mor-24 tem advertenter dare, aut Procurare, aut accelerare non licet. Nec obflat Text. iv d. Cav. I. De
ita praecipit ae ibi di Mandamus quatenus ut Uxores Viros , or Viri mores, qui lepra morbum incurrunt, sequantur, o eis conjugali assectione mini serent, βο- ' licitis exhortationibus inducere non pos- ponas . Si vero ad hoc induci non poterunt , eis arctius injungas , tit uterque , aItero vivente , continentiam servet.
αuod si mandatum tuum servare contempserit , vinetiIε excommunicationis a Urinstas αNec etiam obstare potest alter Tex . in Cap.a. eod. tit. , ubi idem Pontifex ita statuit m ibi Ouoniam nemani licet, excepta eatis. Iornicationis , Uxorem dimittere, consat, quod
μυρ Mulier lepra percussa fuerit, seu
alia grati infirmitate detenta , non eria Viro propterea separanda , aut etiam dimittenda α. Siquidem in priori Textu adsensum D. Bonatent. 4. ds. 3 a. art. a. qua l. a. habemus consilium iis veru his expressum ae &Iicitis exhortatiο-nibus inducere non postponas; si vero ad hoc induci non poterunt, eis arcitus in jungas , ut uterque , aItero vivente , continentiam sertiet In posteriori vero urget mandatum , sive etiam in
priori, altentis iis subsequentibus verbis a αuod Amandatam tuum servare contempserint , vin Io exeommunieationis adfringas a sed hoc non obstante Nandato, non tenetur Coniux sanus cum altero lepra , seu conta
gioso morbo laborante indistincte co- ας habitare , eique Conjugale reddere debitum , sed distinguendum est intcr lepram , & lepram . Datur enim
lepra , quae ex solo contactu , aut consuetudine propagatur , ac in cit alios, altera vero aegrotanti tantum adhaeret . eumque solum, affligit Tenedict. XIV. Se θnod. Diae. ces lib. I 3. cap. I a. num. 28. De prima ergo hujus morbi specie praecitati Textus non loquuntur, nec loqui possunt , sed de secunda , ob quam Separatio inter Conjuges non admittitur , nempe in eo tantum casu, quo grave infectionis periculum sano Coa.jugi non immineat, ut inter alios dein clarat Sanch. de Matrim. lib. 9. d. di sput. a . , ubi relatis num. I s. pluribus
Doctoribus tam Theologis, quam Iuris-Peritis, qui dispositioni praecitati Cap a. innixi obligationem in sano Conjuge reddendi debitum admittunt
ex ea ratione , quod ex momentanea
conjunctione ad copulam periculum non imminet insectionis, Θeinde nummer. II. subjungit α ibi ae Nee obviat Text. in Cap. a. De Conjug. Iepros, intelligitur enim, ubi ea redditio non cediι
in reddentis notabile damnum , arque
tione , qua eam probant, nempe quia ex tam bre Di eo unc ione non imminet isse-LI is periculum. Quia manisse sentim i, eo imminente . cessare reddendi
bligationem α ibique congerit 34. DD. . inter quos C et. θ D. Anta-nin. hoc idem sentientes, quod & ipse
es hanc eamdem sententiam semper amplexa est, &secuta Sae. Iht. Romana , ut ex ejus Decimnibus desuper allatis luculenter apparet. In praedicto autem Cap. a. De
Conjug. lepros conceditur quidem insuper , quod etiam Vir leprosus cum Muliere sana, si ipsa velit, Matria asmonium inire possit, dc eonsequenter, N n a eo
295쪽
28 Christophori Cosci Lib. II.
eo inito. Mulier debitum reddere teneatur α ibi ae Leprosi autem , si continere nolunt, ct aliquas . qnae sbi nubere velint , invenerint, liberum est eis ad Matrimonium convolare G , sed neque in Cap. I. , neque in d. Cap. a. De
Conjug. lepros legitur , quod Mulier
sana, quae cum hac scientia morbi Viro leproso nupsit, cum Co Perma I re , eique debitum reddere tenea.
tur , etiamsi certum si pericu Ium infectionis tendentis ad mortem , qua CX-
pressione deficiente , inde nil aliud inferri potest, quam quod si ille , qui
cum ignorantia vel occulti,uel subsequentis morbi alterius Contrahentis matrimonium inivit, teneatur cohabi. tare, nec separari valeat, nisi immineat periculum infectionis, quia morbus sit ejus naturae, ut alios non inficiat,altera contra , qui scienter cum Conjuge morbo contagioso laborante, Matrimonium contraxit, separari non pose sit, quia alterius morbus Matrimo. nium praecessit, nec ab eo fuit ignoratus , quamvis ex eodem morbo diuturno , & quasi habituali, solum immineat , sed citra mortem , pericu tum infectionis, at nunquam tamen hoc admittendum erit, quando agitur de morbis etiam non ignoratis ,& αἱ mortem omnino tendentibus, hoc
enim casu neutiquam praesumi potest, quod Ius Canonicum praecipere vOluerit cohabitationem, quae tamquam peccaminosa, & illicita uti tendens ad mortem, utique non est servanda. sed ea tantum , quae sine peccato, &licite servari possit Salmaticens theo
morat tracI 9. cap. lς. n. I. Utque haec veritas Clara , clamrior etiam evadat, fingere juvat,quod Mulier annosa , indotata , vilis , nec pulchra Maritum invenire desperet, sed t1ndem illi se offerat Vir lubricitatibus deditus , α luxuriosus, cujus hoc abominabile vitium eidem Mulieri sit cognitum, & proinde juxta ipsius Viri desiderium illi cum jura
mento promittat, se ipsi debitum reddituram semper , 5c quandocumque voluerit, etiamsi infirma fuerit ad mortem, quatenus ab eo desponsetur , prout ipse hujusmodi prominsone acceptam contrahat Cum illa
Matrimonium. Hoc inito deinde Mulier infirmetur, & judicio Nedic rum sperare possit amissam obtinere sanitatem , dummodo a reddendo Conjugali debito abstineat, sin minus
mortem effugere non valeat. Quem
admodum ista , non obstante promissione , etiam juramento sulcita, nec tenetur, nec cogi potest ad reddendum debitum , ne cum mortali peccato se ipsam interimat, ita & multo minus Mulier , quae sine ulla expressa promissione, scienter nupsit Viro laboranti morbo, qui, nisi ab eo separetur , judicio Medicorum sibi necem inseri, cum eodem Viro cohabitare
tenetur, Cum neutra de vita , tam
quam de re non sua sive tacite, sive expresse disponere potuerit . Homo enim est solum custos propriae vitae, nec habet jus , & auctoritatem in ipsam, nec est illius absolutus Domi. 27 minus, sed unus Deus, ut nos docet Sapient. cap. I 6. vers. 13. π ibi πTu es Nomine, qui vita, di mortis ha- bes potesatem π , & pariter Deuteron. cap.32. vers. 39. π ibi α Eoo Occidam , et ego viveresa. iam: Quod cum sit,
ut dixi, de fide, a Catholicis quacumque promissione, seu obligatione sive tacita , sive expressia . sive simplici, sive etiam cum juramento firmata neutiquam refragante , est intemerate servandum.
Nequaquam obstante,quod quemadmodum Praelatus, seu Parochus ex
ossicio, Rex lege justitiae est obligatus ad consulendum spirituali saluti assuarum ovium cum propriae discrimine vitae; Ita cum Matrimonium inconcupiscentiae quoque remedium sit constitutum , Conjux sanus teneatur providere alterius Conjugis incontinentiae nedum ex justitia , sed etiam ex caritate, quia caritatis ordo postulat vitae praeferri bonum spirituale. Praelatus enim, sive Parochus ad id tenetur in gravi ovium necessitate , quae gravis, & extrema necessitas non reperitur in Conruge morbo contagioso insecto , prout reperiri
296쪽
De Separatione Tori Coniugalis Cap.XII. et 8 r
potest in alio patiente spirituale periculum , unde scut qui callitatem Deo solemniter voverunt, & carnis simulis agitantur aliis remediis ad illos compescendos utuntur , ita idem Conjux, potius quam cum morte alterius Conjugis , cum aliis mediis illi periculo incontinentiae subvenire valet Sanch. de matrim. lib.9. disput. a 4.
Et hoc etiam procedere puto quoad eam Mulierem, quae etsi sciat aliquem Virum ferocis indolis , & in-αρ genii esse viduum, quia atrocibus saevitiis suam innocentem Uxorem duxerit ad sepulchrum, & etiam montista , ne illi se Matrimonio conjungat , nisi ipsa quoque mortem subire velit, nihilominus, quia amentes sunt amantes quasi fatua vehementi illius ardens amore protestetur, se velle ei nube bere, quamvis certe credat se primae Uxoris insertunium esse subituram , si
tamen, Contracto Matrimonio , adversus illam Uir atrociter, & ad mortem insaeviat, & in se reversa , quia mortem neque directe, neque indire- cte sibi advertenter sing peccato acce Ierare potest, Tori Separationem petat , nulla habita ratione de periculo incontinentiae Conjugis insevientis, erit utique exaudienda.' Nec diversum judicium fieri potest de alia Muliere , quae nubat Vi- , ro, quem scit esse vagabundum , etsi enim, attenta simili scientia Matri-so monium praecedente, illum sequi obligetur , si tamen contracto Matrimonio , quatenus illum sequatur , sibi necem ab eo, vel ab alio sibi inferri Posse praevideat, praedicta cessat obligatio ex ea saepe adducta ratione,quod de Iure Naturae, S Divino sine gra vi peccato periculo vitae prohibemur exponi, ad quae conferunt, quae dixi in superiori cis . s. hujus lib. a. idemque dicendum , si Vir im. pius ducat in Uxorem Mulierem sub expressa eonditione, quod cum ejus lenocinio semper, & quandocumque opus suerit ad sibi ipsis victum comparandum adulteria committat, eaques x illius amore capta, cum amoris surrore nihil sit vehementius Auth. .Quibus modis s. Illud υers. Nouimus, hanc 'turpissimam conditionem acceptet, contracto siquidem Matrimonio, illam adimplere non tenetur, nec deinbet , nonnisi quia adulterium gravissi- 3amum est peccatum , prout peccatum est cohabitatio cum Viro, quem UXor certe scit eo morbo contagioso laborare, ut si cum illo cohabitet, sine dubio sibi mortem acceleret, quod sine peccato facere non potest , & in 33 utroque casu ad evitandum peccatum nulla ratio est habenda de periculo incontinentiae alterius Conjugis, sed separari debent, quia non sunt facienda mala , ut eveniant bona .
Ex quibus mihi concludendum esse videtur, quod aut a Conjuge sano, bona fide , Matrimonium contractum suit cum Conjuge morbo contagioso sive ante, sive post Matrim nium insecto, qui tamen ei tantum adhaeret, nec alios inficere potest,& tunc ipse sanus Conjux , cui morbus ante Matrimonium erat ignotus, 3
cum eo tamen cohabitare, & debitum reddere tenetur, ex hoc enim nullum suae vitae, & saluti provenit detrimentum, & in hoc sensu procedunt
praecitati Text. in Cap. I. et a. De cin
Aut morbus ex solo contactu, seu consuetudine propagatur, & tunc
a Conjuge sano peti potest, & obti- 3sneri cohabitationis, & Tori Separatio
Aut Conjux sanus anto nuptias sciebat alterum Conjugem esse morbo contagioso infectum, & cum eo nihi- νlominus Conjungi non dubitavit, & 'tunc etiamsi hujusmodi morbus aliis quod illi salutis incommodum citra mortem afferre possit, adhuc a coha- 36bitatione, & reddendo debito se eximere nequit, quia non obstante scientia morbi, ex quo tale praejudicium sibi poterat otivenire, Matrimonium
contrahere voluit. Aut demum morbus non tantum contactu , seu Consuetudine propagatur , verum etiam ad mortem indv.
bitanter trahit, ct in hoc casu Con-
297쪽
1 8 6 Christophori Cosci Lib. I Id
aux sanus , non obstante praedicta 37 scientia, est ab aegroto separandus , quia nisi cum peccato ei licet sibi quaerere mortem, seu illam accele
Facta ob morbum contagiosum inter Conjuges Separatione, utrius 38 que Filii remanere debent apud Coniugem sanum , ut incolumes ab ea contagione reddantur Saneh. de Matrim. lib.9. d. distur.aΦ. n.3I.
De perpetua Separatione Tori Propter adul
i C F paratio Tori propter adulte
a Quae verc, & proprie Divortium
3 Adulterii gravitas. 4 Continet in se sornicationem. s Adulterium . De quo Vir honestus magis contristatur , quam de propriae filiae defloratione ibid.6 Et etiamsi proprius filius occisus esset. ν Nil dulcius Parentibus , quam pro
s Ex adulterio oritur maximum praejudicium legitimae prolis. 9. Hoc item crimen continet saerile
io Perjurium.11 Omicidium.1 a Furtum . ct n. I 4. 13 Nhc Uxor , nec Maritus sui corporis potestatem habent , sed alter alteri subjicitur . I g Idem crimen continet scandalum. Io Propter adulterium D. N. l. C. perpetuum divortium concessit. 17 Frangenti fidem fides frangatur
18 Sive Vir, sive Uxor innocens a Conjuge adultero separi potest . 19 Adulterium committitur inter Uxoratum , & Coniugatamia, quod duplex dicitur, & est in Consessione Sacramentali expri
tum . & innuptam . ar Et inter Virum solutum , &Consi
aa Contrarium de Iure Civili , quo
punitur tantum Vir etiam non , Uxoratus, si violet alienum Το-
rum , & Mulier, a qua proprius
- Αdulter cognationem contrahit cum Diabulo. as Locus est divortio etiam propter Sodomiam , & hestialitatem .a6 Sive commissa fuerit a Viro cum aliena Muliere , aut cum propria
αν Sive ab Uxore .a8 Sive activa fuerit, vel passiva .a9 Sive a Viro cum alio Viro , aut Muliere , sive ab Uxore cum alio Viro , vel Foemina . Declaratur doctrina Innocentii
3o Cum agitur de adulterio civiliter ad Separationem Tori Iudex privativus est Ecclesiasticus. 3r Si veroCriminaliter est causa mix
3a Hodie non euique, ut olim , de hoc delicto competit accusatio , sed quibusdam tantum per senis . S quaenam sint. 33 Non excluso Conjuge innocente. 34 In Foro tamen Ecclesiastico procedi potest contra Adulteros, &Concubinarios notorios etiam ex ossicio , dummodo trina mois nitio praecedat, is n. 36.3s Quae necessaria videtur . quamvis excommunicatione non punia
3 Iudex Ecclesiasticus, concurrente notorietate adulterii, & trina monitione procedere potest ex ossicio , nullo habito respectu ad sinistros casus forsan even
298쪽
De Separatione Tori Conjugalis Cap.XIlI. 28
sa Nisi Iudex suffcientes habeat pro
bationes, a monitionibus abstinere debet.
39 Pro quibus habendis examinandi
Nec lassicit relatioParochi de sonis
Aut attestatio Iudicis Imo nec Episcopi n. IO6.4o Quomodo se gerere debeat Iudex
circa Mulierem adulteram ne oriantur scandala, ct n. 4 I. Φ3. q. 6ς. 6. a Praeceptum de non conversandosne praecedenti probatione scandali non subsistit. 4 Tam Uxor aduItera, quam Mais ritus complex adulterii sunt puniendi . 43 In soro fori adulterium pro unico punitur , etiamsi fuerint plura. ρ Quomodo se gerere debeat Iudex contra Clericum de adulterio
so Iudex procedere nequit ex ossicio
contra Clericum Stupratore n.6 6s. 66. 68. Limita ut n.6 4sx Stuprum crimen gravissimum.
sa Pro eo , nisi si violentum procedinequit ex ossicio, O num. seqq.cti 63.s3 Iudex pro stupro non habet juris
dictionem sine querela eorum , ad quos spectat. 8c quinam sint , ct n. 6a. θ 63.s4 Stuprum respicit injuriam potius. Pri Fatam , quam publicam .ss Sine querela examinari nequit Puella asserta Stuprata , ne Cingatur prodere seipsam . & suae virginitatis occultam publicare iacturam. 56 Poenitenti non licet nominam Consessario delicti complicem. s7 Nec Consessario interrogare de Complice Poenitentem sub poena culpae lethalis. & suspens nis ab audiendis Consessionibus, ne apud ipsum diffamatus rem
s8 Licitum non est Iudiei, & Notario ex ossicio . & sine jurisdictione
interrogare Puellam de ejus deis floratione , & Complice , ne ambo apud Publicum dehonerentur . & in actis eorum perpetu notetur infamia. sy Maxime si Stuprator occultus, aut dubius , & incertus fuerit Sacerdos, vel Parochus. 6o Quorum delicta , ad evitandum Populi scandalum , celari de
6a Eorumque animae vulneribus R. lutari medicina in abscondito est consulendum. 6a Hoc etiam vetitum est a Constitutione Rigidiana , ne Deflorat rum familiae deturpentur , ct
ες Ubi militat eadem ratio , ibi militare debet eadem Iuris dispositio
69 Pro adulterio procedi nequit ex ossicio eontra Clericum . Io Judices, & Notarii procedentes ex ossicio pro delicto Stupri, iadamnis . & expensis sunt co demnandi .τI Damnum facit, qui id fecit, quod facere jus non habet.
νa Judex sine jurisdietione procedens
committit attentatum cum damnorum, & expensarum relectione purgandum.
3 Et est etiam puniendum , & adis ducitur exemplum Sac. Consuliatae in terminis stupri. τε Clausula di concordata Parte vi apposita in Rescripto operatur . quod gratia effectum habere n queat , nisi refectis damnis . &expensis. s Praecepta de non conversando in Tribunalibus EpiscopalibusEtruis
riae non sunt in usu. 6 Ne Puellae, Mulieres nuptae , Sacerdotes. & multo minus Par ehi eum stati dato dissime ntur. ν Neque illorum exemplo animenis tur laici ad hequentandas easdem pravas conversationes. 8 Sed secreto monentur, & si non Pareant , camerarie processan. tur, & secreto puniuntur.
299쪽
9 Praeeepta de non conversando ex pedita nullo probato praecedenter scandalo sunt nulla , & iri sta , quia expedita sine causae coisgnitione .
8o Et sine praecedenti trina monitio ne requisita de Iure Civili. 81 De Jure Canonico . 8a De Iure Divino. 33 Et a multis Conciliis. 84 Et Pontificiis Constitutionibus ,
ct praesertim S. Pii V. & Benediis est XIV. 8s Quae omitti non potest, ct quarenum. seqq.ε6 Neque fieri, si desint sussicientes
scandali probationes. 87 Sacri Canones , Concilia. & Poniatificiae Constitutiones abhorrenta violentiis. 88 Splendere debet mansuetudo Praesulis , & Tribunalis Ecclesiastici nolentis mortem peccat ris , sed ut convertatur, & vi
89 Apostoli non utebantur vinculis,&carceribus, sed hortationibus oves perditas ad ovile reduce
so omissa trina monitione , Praece piatus sine defensionibus de Iure naturae debitis praecepto infama.
ςI Quarum assignationi aequivalent
sa Scandalum probatur cum examine testium circa diffamationem Mulieris, & scandalum in vici
s3 Sine praecedenti scandali proba.tione praeceptum non obligat, et n.98. et seqq.s4 Et appellatur praeceptum stran
9s Eaque omissa Iudex procedit sine jurisdictione.
96 Statuta , seu Constitutiones Episcopales Subditos transgredientes extra Dioecesim non ligant. 97 Extra Τerritorium Jusdicenti imis
pune non obeditur. 98 Praeceptum expeditum absque causae cognitione non tenet, dc
impune sperni potest, et .seqq.. et sub n. 176.
Ioo Nec ab eo Praeceptatus recur
Io I A praecepto Iudicia non sunt inchoanda.
Ioa Iudex, cui nihil est probatum nihil praecipere potest. Io3 In quo casu locum non habet reis gula , quod Iudici praecipienti juste , vel injuste sit obtempe-
Ior Non creditur sine probationibus Episcopo , qui dicit Clericum
esse criminosum. Io8 Praecepta de non conversando expedita sine causae cognitione, Tribunal A. C. in gradu appellationis pluries revocavit. Io9 Prout revocari debent Cum conisdemnatione Curiae in damnis, &
I Io Ilis praeceptis,non praeeedentibus scandali probationibus , injuste laeditur character Sacerdotalis. ID Nec non hona fama Laici, sive Ecclesiastici , & Mulierum , &
Ira Aliqua potius toleranda sunt, quamvis fieri non debeant, ne remedium scandalum pariat. II 3 Praeceptum de non conversando irrogat praecisam Familiis infamiam , nativamque libertatem restringit, η. Ia I. 114 Antequam illud expediatur conflare debet in actis de scandalo ,& diffamatione eorum , qui sunt praeceptandi. ii s Et praecipue de inhonestate mulieris. Ii 6 Quisque praesumitur bonus deis nec probetur esse malus.
II Non lassicit , quod aliquid sit
verum ,, nisi in actis sit probatum , ut super eo Judex lententiam sundare possit. a i 8 Nec accusatio, nec suspicio , nec
notitia privata Iudicis lassicit ad
condemnandum. II9 Non secundum conscientiam ,
sed secundum acta, & probata est judicandum. IIo Iudex
300쪽
De Separatione Tori Conjugalis Cap.XIII. 289
rao Iudex condemnare nequit eum, quem vidit delinquere , nisi in actis probetur. rar Scandalum probari debet examine testium, qui viderint aliquem actum obscenum, eX quo sequi potuerit inhonestas , alias est pharisaicum. Iaa Non est deserendum testibus adgravandum accusatum paratis, nec aliis carceratione ad eum gravandum coactis , & quare, et num. seqq. Iaa Artifices, Mercatores , labora tores , S Operarii ad gravanis
coacti, facile pejerant. Ia4 Testes animose deponentes sunt suspecti, ct n. Ia s. Ia6 Deus non sinit vituperatores Sacerdotum ab Ecclesiae Iudicibus audiri. In Paroehi sunt positi tamquam signum ad saggittam. Ia8 Diffamatio Parochi talis esse debet , ut sine periculo tolerari, &sine scandalo dissimulari non
possit. Ia9 Qua concurrente non est expediendum praeeeptum de non Coninversando. 13o Sed post trinam monitionem ,
si sit incorrigibilis , datis defensionibus potest Beneficio privari .
Ist Erga simplicem sacerdotem prudentialia prius sunt adhibenda
13a Quibus inutilibus expediri po-
teit praeceptum.133 Non transmittendum , sed ab eo. subscribendum , & quare. 134 Sacri Canones nolunt, quod ne publica poenitentia delicta Cle
33s Reprobatur abusus Carcerandi Clericos etiam diebus festis, publice, & pro levi causa. 336 Eorum traductio ad carceres per vias publicas , & plateas. 137 Eorumdem longa retentio in se
138 Hic tamen abusus in Tribunalibus Ecclesiasticis Thusciae non
I 39 Captura Clericorum ordinis Clericalis aestimatio laeditur. I4o Semel laesa, vix unquam suo pristino splendori restituitur , ct
I4I Clerici sunt lux mundi pa a Vicarii ad illos carcerandos Diaciles esse non debent, ct quare . a 44 Inique , ct imprudenter Cleri- Corum captura a Iudicibus Ec etesiasticis practicatur. I s Carcerandi non sunt ob quaecum que levia delicta, Vn. I 8. 346 Nec ubi eorum fuga non time
147 Nec ubi poena corporalis non
I s I Mandans carcerari Clericum,ubi non est de fuga suspectus, incur
rit excommunicationem, et num.
ag et Iso. Is s De fuga suspectus non est Clericus , qui pendente accusati ne &c. propriae domi moratur, palam se offert, aut est in Civitate , vel Dioecesi beneficiatus. Is Mandantes carcerari Clericos gravissimis indiciis sussicientibus
ad torturam non concurrentibus graviter peccant.1ς8 Excommunicationem incurrunt. Is ρ Et ad refectionem omnium damnorum, &expensarum tenen
I 6o Damnantur Iuris periti , qui
in conversationibus , seu apo thecis vespertinas& noctu nas horas insumunt , & Iudices Sacrorum Canouum di spositionem , & Censuras Con
asi Ah Ecclesiastico Iudice in conisdemnandis Clericis Contumacibus servanda non est Constitutio Barberina, et n. seq.16a Delicta Clericorum sunt occultanda juxta exemplum Consta lini Imperatoris . I 64 Praeceptum de non conversando supponit praeeedens carnale