Christophori Cosci patritii, et J.C. Clusini ... De separatione tori conjugalis tam nullo existente, seu soluto, quam salvo vinculo matrimonii, ejusque effectibus. Opus archiepiscopis, episcopis, iudicibus, ... vtilissimum cum summariis, & indice loc

발행: 1773년

분량: 464페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

301쪽

163 Qua circumspectione procedi

dcbeat contra Puellas honestae familiae circa expeditionem prae cepti , et n. seqq. Praeceptum de non conversando i rogat eamdem infamiam , quae oritur ex processu pro stupro

a 66 Quomodo se gerere debeat Iu

dex circa Puellas plebejas ante quam eis praeceptum transmittat.167 Puella plebeja praeceptata, deinde se publice prostituit. 168 Puella filia inhonestae Matris i

honesta prauum itur .a6ρ Et se stupratam asserenti, Concurrentibus etiam adminiculis non adhibetur fides ad inquiren

dum a

rro Limita si inhonestas Matris non

sit meretricia. III Quae cum uno, aut altero Viro inhonestatem exercent inhone me non reputantur.

I a Nec privantur dote indebita a Mulieribus luxuriose viventibus.

i i momodo se gerere debeat Judex.

circa Conjugatas quoad praeceptum de non conversando , et n. seqq. I 4 ob procacitatem paucorum h miuum pravae qualitatis legitima non sunt foedanda connubia .a 6 A denegatione revocationis praecepti competit Praeceptato re

cursus.

177 Et interim non est in carceribus retinendus.1 8 Praeceptum cum prohibitione de non loquendo nec etiam sub

specie boni impune sperni potest .

379 Praeceptum de non conversando non impedit apud Turcas , quO- minus Praeceptati colloqui pota sint in loco publico , & occasione negotiationis. I 8o Qua poena praecepti transgressor sit afficienduS.I8I Vir adulter condemnatur in poenam triremium ad quinquen

nium .

I 8a Stuprator liber , ultra dotem, nullam poenam, vel solum pecuniariam , aut ad summum exilii

incurrit.

183 Uxoratus pro transgressione praecepti de . non conversando pati non debet poenam instigendam pro adulterio cis Nec liber , 8c solutus poenam triremium, quam nec etiam pro stupro incurrit. 18s Alias haec poena in utroque exorbitans foret, de injusta . 186 Et ita mulctato competit appellatio .

18 Bonus Judex gaudet de appella

tione .

188 Quid dicendum de Iudice, qui

nititur impedire appellationem. 189 Ad ectetum Separationis Tori. non requiritur, quod moniti nes , SP praeceptum praecesserint adulterium.19o Conjux innocens Conjugi adultero Conjugale debitum redde

re non tenetur .

19I Solum adulterium de per se est causa sufficiens divortii tam de Iure Canonico , quam Civili ,

193 Maxime si alter Conjux alterius adulteria , delicta , malosque mores in Iudicio sive Criminali, sive Civili detexerit , aut alter alterum calumniatus suerit.

A Usa octava Separati nis Τori non tamen ad

tempus, sed de sui natura perpetua est Adul- Iterium ab altero ex Conjugibus commissum Can. I. a. 3. per tot. cariss I. q s. T. Cap. I Ut Iit. non contes. Hoste sim Cap. I. num. I. De divort. ct in Cap. Intelleximus 6. n. 3. Ne adulter. ROIand.eούς o. n.ς. θ 6. lib. I. Ovarrura in 4. Decreta l. par. a. cap. 7. num.8. g. s. ersi. 6. 6. vers Imo poterit Uxor Saniaehee de Matrim. lib. Io. disput.3. nu. a. disput. I s. n. O. Farina c. qu. I 3.m m. II., ubi, quod una tantum suis

ficit ad separationem fornicatio Rot. decUI s1. η. 3. ct seqq. par. 4. . divers ἔQuae

Christophori Cosci Lib. II.

302쪽

De sep ratione Tori Conjugalis Cap.XIII. et 1

Quae separatio perpetua quoad T

rum , & cohabitationem , vere, &a proprie ratione perpetuitatis vocatur Divortium ad Text. in L. Divortium 3.j. de diυortiis ae ibi: Divortium nonen vertim , nisi quod animo perpetuam constituendi divisionem fit α Separatio autem ad tempus propter alias causas, minus proprie Divortium appellatur .

Iustissima est Separatio Tori propter Adulterium , cum sit delictum a gravissimum . ejusque gravitatem exaggerant Mascard de probat. concluss . nu. I. Caball. eas acio. Misnger. in y tiem lex Iulia tisit. tit. de public. Iv- die. Paschal. de patr. potes. par. I. cap. s. 33. 34 Tiraqueil. de legib. cinnub. Ieg. 13. n. a6. Benedici. XIV de Synod. Dioecestib. 9. cap. I a. n. 8. In hoc enim iacinore multa crimina conglomerantur,

cum in se contineat Primo Fornicationem ratione il- 4 legitimi coitus , quae , quoad Pro prium honorem, est quaedam Porco tum proprietas, nihil enim luxuria

foedius, aqua virtus atteritur, ratio

Ianguescit'. & gloria commutatur in infamiam Angel. de delict. par. . cap. a8 sub n. I . vers. Et quamvis . Quoad animam vero, est de per se mortale Peccatum, utpote prohibita in VI. Decalogi praecepto. Secundo continet AduIterium propter Matrimonium . de quo crimine ab Uxore commissio Vir honestus s magis contrillatur, quam de propriaeo filiae defloratione, imo plus, quam si proprius filius occideretur Rice. ad

Franch. dec. 678. , quamvis, ut Cic. ad

ο α uirites pos reditum ait ae Nil dulcius

hominum generi a natura datumst,quam sui cuique liberi Et ex eo maximum oritur praejudicium legitimae Prolis. quae potest per filium ex adulterio occulto generatum vel in parte haereditate paterna , vel sere in totum ali-8 qua Primogenitura privari, ideoque Martia I. Epigram. 9. ad Tomitianum in laudem Caesaris pro renovatione Legis Iuliae cecinit.

PopuIisque futuris SMPuris, nasci quoi me fraude jurii pΤertio neriIegium ratione Sacramenti , quia Matrimonium est maximum Sacramentum ab Omnipotenti Deo inlli tutum, cui Spiritus Sanctus assistit, ideoque Adulterum adulterando sacrilegium committere opinatur Caball. eas 244. num 8. De Jure

Civili tamen dicitur sacrilegium im Proprie, quia licet Matrimonium sit

Sacramentum , adhuc adulterando nulla res sacra tangitur, aut Corrum pitur Grillans. de poen. g.6. n. a.

Quarto Perjurium , & fidei violationem propter juramentum , quod Ioab utroque Conjuge in faciem Ecclesiae suit solemniter praestitum, & reciproce data fides de individua vita

consuetudine continuo, & usque ad obitum intemerate servanda. Quinto Homicidium , quia anima alterius cum anima propria occi- IIditur, & ae erna vita privatur 2ο. Bandat in tract. dispensat. g. In his om

nibus num. I.

Sexto Furtum , nam Adulterium est quoddam Furtum Spirituale , ait Iaenim Apon. I. ad Corinth. cap. 7. vers. 4.α ibi α Iter fui corporis potestatem non habet, sed Vir , similiter autem est Vir sui corporis potestatem non habet, sed a 3MuIter ae Vir igitur , qui corpus suum praebet alteri, quam propriae Uxori, seu Uxor alteri, quam proprio viro, furtum facit, disponens scilicet, de

re aliena nesciente , & invito Domino I ut considerat RIician. Capitol. in exinplicat. Iocor. Bibl. par. 3. explicat 34.

Tandem Scandalum , & quidem maximum , praecipue si adulterium Isalteri Conjugi, vel propriis filiis sive masculis , sive foeminas aliquando i

notescat.

Merito igitur Divortium licitum est , 8c quidem Jure Divino , ac in perpetuum propter hujusmodi enor missimum scelus, cum hoc fuerit ab ipso Domino Nostro Jesu Christo con- I 6 cessum apud S. Matth. cap.I. vers 3 a. θ cap. I9. vers. s. ' ibi ' aricumque dimiserit Uxorem , nisi ob fornicationem ae concordat Text. in Cap. Signi' ea si est in Cap. Ex Iiteris 8. Se vari. Accedit illud vulgatum α Fra Iν

303쪽

29 a Christophorirenti fidem , fidet frangatur eidem α;

Et quia aequalis debet esse fides utriusiaque Conjugis erga alterum, ideo in hoc ambo sunt pares, itaut sive Vir, sive Uxor sit innocens adversus alteis 18 rum adulterii reum petere possit, di

obtinere perpetuam Separationem Can. Siqnis Uxorem 3 a. quari. I. Tamburin. de Sacram. Iib. 8. tit. de Matrim.

tracI. T. cap. 3. g. a. n. a.

Licet autem adulterium comis mittatur tum inter masculum Cori

gatum , & foeminam nuptam , quod duplex dicitur adulterium , & duplicem habet deformitatem in Ioniat; fessione Sacramentali exprimendam

ao jugatum, & Mulierem innuptam δε-

a1 inter Virum solutum , & Mulierem nuptam; De Iure Civili tamen punis tur quidem in Viro etiam non conjugato , si violet alienum Torum , & in Muliere, si violet Torum proprium,aa etiamsi copulam habeat cum Viro soluto , non autem quando Vir conjugatus Mulierem innuptam carnaliter cognoscit, quia tunc quoad utrumque tale commercium non tamquam adulterium Ius Civile considerat, ut tradunt Noland. cons. 7 . n. I a. lib. I. Caball. resolui. Crim. cos. 32. per tota Garlin. contr. 33. n. 6. θ seqq. , & alii contra opinionem Menoch. cons 249. per tot. vol. 3. , ubi tenet, quod etiam

de Iure Civili sit adulterium .

verumtamen certum est, quodas de Jure Canonico , quoties Maritus

rem carnalem habet cum alia, quam cum propria Uxore, &UXQrcum alio, quam cum proprio Vim , adulterium committunt Can.Nemo 4. eaus3aqua l. 4. BenedicI. XIV. de θηοd. - Dioeces lib. 9. d. cap. I a. n. I., Cogna tionem cum Diabolo contrahunt Origeu. hom. Ia. Iec . : ibi μ Si susceperis in cubili anima tua aduIterum Diabo-bo Iuin , spiritu impudicitia meretricata es anima tua cum Diabolo - , & Conjuxinnocens divortium petere potest, nisi Vir copulam habeat cum foemina mortua , talis enim concubitus sepa-

Cosci Lib. II.

rationi suffcientem causam non tribuere , quia carnis divisionem cum tertia persona non inducit , prout eam non inducit cum Statua concubitus , recte notat Eonacrin. theol. --raI. tom. I. tit. de iis , qua pertin. ad Oιm Matrim. quari. . punct. s. n. s.

Nec solum est locus divortio Propter adulterium, verum etiam si alter ex Conjugibus prolapsus sit in asSodomiae, vel Bestialitatis peccatum argumento Text. in Can. Idololatria a8. quas. I. Sanch. de Matrim. lib. Io disput.4. π.3. 9 4. Rei ensveI. theol. mο-

n. s. π ibi a Ratio universalis es, quia tunc frangis Conjugi fidem, quando tuam carnem, quam illi uni Conjugi promiseras, dividis cum aliis, at dividis, cum copulam consummatam habes eum dictis urEt hoc procedit sive Sodomiae Peccatum commissum fuerit a Viro cum aliena Muliere , vel cum propria Uxore minime tamen extra claustra aspudoris pollui consentiente Genoch. de arbitr. lib. a. casa 86. n.3. O seqq. , quae ad tempus tamen ab eo separari valet, donec vir resipiscat, nec a plius timeat, quod ab eodem sic turpiter subagitari possit Sanch. de --rrim. lib. 1 O. disp.4. n. T. )sive Com- a missum fuerit ab Uxore ton. deButr.

in Cap. Maribus n.3. vers. Et re contra

Te adulter. , sive sodomia fuerit adiuva , aut passiva Sanch. de matrim. lib. asIO. d. disput.4. n.Φ., sive tandem Vircum alio Viro, vel Muliere; sive Uxor cum alio Viro, vel foemina hoc delictum perpetraverit, modo inter foeminas semen ab una intra vas naturale , seu praeposterum alterius immisia astium fuerit San . de Matris. Ioc. cit. n. f., & quatenus hoc scelus commisia sum sit cum masculo , vel scemina vi vis , non vero defunctis , seu bestialitas cum Bestia vi va, non autem mortua, haec siquidem copula ad obtinendum divortium ex ratione jam adducta quoad Deminam pariter mo tuam non sufficit Bonaccin. Ioc. mox ci

tati

Propter

304쪽

De Separatione Tori Conjugalis Cap.XIII. 29 et

Propter sodomiam tamen Viri in

Uxorem separationi non esse locum tenere videtur Innoe. in Cip. I. in sis. Se adulter. . ubi non credere dicit

quod ex hac causa Uxor a Toro viri dimitti possit, nisi Vir illam ad hoc

crimen trahere voluerit, sed cum Vir nequeat in Uxorem tale crimen com mittere , nisi prius quaerat ad illud eamdem trahere , ideo hanc doctii nam in se habere contradictionem existimat Farinare. quas. I 43. n. 86. Ego tamen nec ab Innocentio rejectam propter hanc sodomiam Tori separati nem puto, nec in ejus dicto ullam contradictionem invenio. Censeo enim ejus verba , caeteroquin clara , sicelse intelligenda, ut non si ς locus divortio . si Uxor volens , aut Virum sollicitans, seu non coacte , sed requisita sponte consentiens sit in cui pa , secus si repugnans invita, & coa.cta succumbat, aut vir illam resistentem trahere tentet, eamque ad

assentiendum compellat. Iudex autem privativus , quando agitur civiliter pro separatione 3o Tori, propter adulterium . est Iudex Ecclesiasticus Cap. Porro 3. De divort. Quando vero agitur criminaliter ad 3I poenam, Eli delictum mixti fori Clar. g. M. quas. 37. n. 3. Tonaccin. theol. morat. tit. de iis , qua pertiri ad usum Matrim quas. . puncI I s. sub n. a ., dc

de Iure Digesorum de tali crimine tamquam publico cuilibet de populo

accusare permissum erat, ut condina poena puniretur , sed. Imperatorus linianus, ne quisquis temere poses et foedare Connubia , facul item accusandi de adulterio restrinxit ad

Patrem, Fratrem, Patruum,& Avunculum , quos veri vehementia dolorissa ad accusandum impellit ad Text. ex

adulterii crimen inter pubItea reseratur θc. tamen ne volentibus temere liceat

sedare Connubia , proximis . necessariisque personis solummodo placet deferri e piam accusandi, hoe es Patri, Fratri,

nee non Patruo , ct Avuncula , quos v

. rus dolor ad accusandum impellit di ¬ant XIoc . inL. Transigere par.a.cap. 3. Od. de transact. Oar. in p. Adulterium vers Es autem hodie n. . Triuisam decisa a. n. 8. lib. a., non excluso Conjuge 33 innocente contra Conjugem adulterum L. Iure Mariti 6. 9 d. L. βuamvis 3 o. Od. Ad Ieg. Pul. de adulter. Farinace. quas. I i. n. 38. θ IO6. qu. I a. n. 81. θ seqq. o n. I I a.

At in Foro Ecclesiastico aliter se res habet , ibi enim procedi potest 34

etiam ex scio ex dispositione S. On- est. Tridentini Ses .a4. cap. 8. de reform. Matrim. ibi ' Statuit hujusmodi Concubinarios tam solutos, quam Uxο- ratos ere. si possquam ab Ordinaris etiam EX OFACIO ter admoniti ea de re fuerint, Concubinas non effecerint θc. excommunicandos esse cte. Iiνres sive conjurata . sve soluta, qua etim adviatoris publice vivunt, si rer admonita non paruerint, ab Ordinariis Iocorum , nullo etiam requirente, EX OFFICIO graviter pro modo eu*e puniantur , ct

extra oppidum , vel Dioecesim , si id eisedem Ordinariis Didebitur, inυocato, Aopus puerit, brachio seculari, ejiciantur a

Oritur tamen dubium , an Ordian ari us contra Concubinar ios notor ios nullis pracedentibus monitionibus EX

OFFICIO procedere possit, cum eos non Censuris, sed alia poena temporali mulctat, & posse videtur, quia Concilium praescribit monitiones faciendas illis, quos , si resipiscere nolint , excommunicandos esse praecipit; Sed nihilominus puto in hoc etiam 3 scasu necessarias esse monitiones, at

tenta satis clara ejusdem Sacri Concilii subsequenti dispositione ; Quamvis enim deinde subjungatMulieres etiam

sive Conjugatas, sive solutas, quae cum adulteris publice vivunt, non censu ris , prout masculos, sed graviter pramodo culpa , ct cum exilio esse puniendas , attamen nonnisi trina moniti ne praemissa ad has quoque poenas deveniendum esse demandat. Ut ergo id recto ordine sat , juxta tenorem Conciliaris mereri, duo 3 Ssemper praecedere debent, hoc est delicti uotorietas. & trina monitio Rayna Id.

305쪽

Christophori Cosci Lib. II.

na II. in Supplement. ad Observat. Cri- min. supplet. I. ad cap. 28. n. 6. , quibus concurrentibus, Iudex Ecclesiasticus procedere potest ex officio contra Concubinarios , & Adulteros contumaces,3 & in sua pertinacia obi malos, nullo habito respectu ad sinistros casus sorsan eventuros , & absque ullo timore incurrendi irregularitatem , quat nus Adulteri, vel Adulterae homicidium sequatur , dummodo servata fuerit praedicta forma, 8c ex Proceia su conitet de adulterio, quia ex allegato Concilii Decreto tenetur obis viare peccato, neque publicos dissimulare peccatores ad majus evitandum malum , ut reprobatis contrariis cum Ludου Rido hin. tract. r. lib. a. quoi .so. π. I. vers. Ego tamen , o n. a.

Nemud. decisa II. n. . ct seqq. . docet RaγηaId. in Supplement. ad observat.

Sed deinde tamen idem RaynaId.

tic. mox cit. numer. 23. subjungit, quodas Judex nisi habeat lassicientes proba tiones , a similibus monitionibus a stinere debet, quodque ad illas ha-39 bendas examinandi sint testes, qui si

requisiti deponant Mulierem adulteram cohabitare cum proprio Viro in-- scio adulterii , tunc Judex in obsequium Mariti cum ea agere debet, ae si esset honeIta Mater milias, monendo illam in secreto. ac omissa scriptione nominis ejusdem in actis, ne Marito, vel Consanguineis ipsam occidendi praebeatur occasio, quam , si monita non Obediat, non esse, propter periculum Matrimonii, puniendam admonet, ne deterius sequatur, & ab hac doctrina non longe dillat opinio Robert. de reb. Iudic. Iib. I. cap. I . vers Itaque α ibi α Onvenieηs en isti Marito adulterii ab uxore eommissi accusationem , di cognitionem committi, tum quia sIus iniuria asscitur, rum quia probatam a Marito Uxo rem , ct quiescens Isatrimonium non debet alius quisquam turbare ; Certe di cere possumus eum viva Ambroso : Ω-pa majus es in ipso judicio peccati pecca tum , quam in ipse peccato Hinc non solum laudandi not sunt, sed potius rigorose plectendi

Judices , qui, vix delata accusatione 4 Icontra Mulierem Conjugatam , aliquam Pravam, ut in accusatione supinponitur , consuetudinem eum Viris habentem , statim processum publicum superscandalo heri praecipiunt, eoque probato, nulla interposita mora , praeceptum de non eonversando, &de honerie timendo absque alia prudenti ponderatione praecipitanter eX-pediunt, unde fit, quod habita per Maritum de praecepto notitia, aut C pitale inter Conjuges oritur odium , aut Maritus Uxorem desesit , aut Uxori insidias molitur, eique aliquandri etiam necem inseri , semperque

deturpatum remanet Matrimonium.

Graviori poena plectendi videnis tur Judices , qui ex sola accusati

ne moventur ad expediendum prae. Ceptum , nullo probato per Telles concludenter scandalo, quod praeceptum , ut inserius, dicam, non se

itinetur . Caveant igitur a simili- η abus imprudentibus, & violentis r solutionibus , & erga Uxorem cum proprio Viro de illius impudicitiis non informato cohabitantem , quatenus circa vitae honesta tem accusata fuerit, cautela superius 43 a 'iis naido insinuata semper utan

tur.

Si vero Testes deposuerint talem Mulierem seorsim a Marito habitare, Judex ut idem synald. Ioc. et t. n. a8. ΑΦ docet ) illo ad se vocato , eodemque

caute, di cum prudentia interrogato , cur non habi tet cum Uxore, quoties adducat causam adulterii per illam commissi , & praesentibus Testibus initet, ac in actis eamdem tam quam adulteram denunciet , ut pinniatur, Notarius scribat in iisdem actis nomen Mulieris , fidemque faciat hane esse Mulierem illam , de qua prius inquirebatur , de consensu Viri punienciam , eamque punir oportet , ct impedire ne publicum

tandem meretricium exerceat, facile namque Mulieres penitus prostituuntur, eum viri torum violare caeperunt

306쪽

De Separatione Tori Conjugalis Cap.XIII. αρς

Subdit tamen cum Ferro quas. VicariaI. par. I. quo. Io I. hanc Praxim non esse tenendam Nobilibus cum Mulieribus , earumque viros, nec etiam caute, esse, ut supra , interrogandos , quia sorsan ita facile praesumi non potest, quod separatio inter Virum , & Uxorem nobilitate consipicuos ob hoc delictum oriatur , quod a Nobilibus Matronis, quibus maxime convenit castitatis custodia

committi non solet utpote quae saltem 'ex ingenita quadam, ut ita dicam, superbia , si non ob horrescentia in peccati regulariter proprium hon rem , α honestatem rigor e cust diunt , quibus proinde convcnit , quod cecinit Poeta Casoni

Quoad alias autem Foeminas non ejus,dem,sed in serioris conditionis, si Maritus a loco absit, Iudex cum cautela, &46 circumspectione procedat , ne per Mariti regressum aliquid mali conia tingat , 8 satius crit hoc casu sub poena excommunicationis secreto Uxori praecipere, ut intra certum tempus e loco discedat, Maritum perqui-ra i , & Cum eodem cohabitet, itaque si Maritus longissime non absit, stan datum , & adulteria cessabunt. Si tandem Marito Uxoris adulteria probentur nota, & ab eo permittantur , quia tunc cessat favor Matrimonii, Iudex contra utrumque inquirere , eosque servatis servandis , carceribus mancipatos Condigna poe-ΑT na punire debet ut videre est apud eumdem Runaia. Ioe. eis. sub num. 28. vers. In casu , servata tamen regula , quod in sero seri adulterium pro unico punitur, etiamsi fuerit inter duos s aut plures Centies rei teratum Leoncili..dec. 8 . n. 3 a. Oar. in prax. 11 . Adult a rium sub n.9. vers. Sed pone.

Potest etiam Iudex Ecclesiastio Cus Contra Clericum de adulterio

imputatum pariter ex scio proced re , sed cum cautela , quam similiter proponit praxit. Rayηald. in suppIe- ω

vis , A ciericus sit , qui imputatur de adulterio , pst Iudex Ecclesianicus

procedere contra iIlum , etiamsi non adsit querela . ct accusatio alicujus eorum,

ad quos spinat juxta Text. in d. Leg.

uuamυis Od. de adulter. alias enim melioris conditionis essent Clerici, qui cum maritatis , quam qui eum Ditilis libidi- 'nem explerent, ut ex Saleeae cap. 8s. n.6. considerat Themud. d. dec. a 26. n. I a. Nihilominus ex rerum em advertentis

hoc fieri debet eameraris , hoc e I secrete , imo nemud. dec. I a 3. n.2o. θ 23. θ d. dec. 226. n. I 3. vult, quod Clericus posest apparenter per sententiam absisi de adulterio,camerarie tamen, ct in secreto condemnari in poenam pecuniariam, ct ad suspensionem ad tempus ab exercitio Ordinis α quem sequitur Monaceil. in

verba tamen praedicta α alias melioris conditionis essent Cleriei , qni eum Ilaritatis , quam qui cum astutis libidinem explerent ', verti nullo modo possunt in eum sensum , ut licitum sit procedere ex cleio coniatra Clericum Stupratorem; Quamvis enim stuprum quoque sit crimen gravissimum, attamen, nisi vere sit vio- ς rIentum, pro eo Iudex procedere ne-- qui t-lcio , cum sit speciale in hoc delicto , quod Judex non sit competens , nec habeat exercitium jurildietionis ante porrectam querelam a Patre, vel a Matre, aut ab aliis Defloratae Propinquis, de quibus SabeIl. in prax. crim. in praefat. n 9. AVel. de deiiel. cap. I a . n.3. ' ibi zz At si su- prum non fuerit violentum, requiritur in santia Partis Offensa , nec querelare

potes privarim , mel publice , nisi sit

Pater, a tersc. αἰ non solum quia hujusmodi crimina respiciunt injuriam potius privatam , quam publicam, s verum etiam quia Foemina scrius Parentes ad tuendtia illius honestatem

abstinent a querelando cum judicia-

307쪽

I96 Christophori Cosci Lib. II.

li examine, ac timore carcerationis in iis angustiis poni non debet, ut C

gatur prodere seipsam , & in sui dedecus publicare jaicturam suae virginitatis , quae vel erat occulta , velas saltem dubia, Si incerta, idque etiam in occulti , aut incerti Complicis praejudicium , quod utique non est tole

randum .

i . Si enim quoties non praecedat publica diffamatio, sed delictum sit occultum , Poenitenti non licet no- σε minare Consessario Complicem , nec sub poena culpae lethalis , & suspensionis ab audiendis Consessionibus, aliisque arbitrio Ordinarii, Confessario de Complice Poenitentem interrogare , ne apud solum Consessarium s ille diffamatus remaneat , ut Τheo- logi docent , inter quos HIIalobos, S lυ. Maidero , Coriolan. ROdriquee. Ledesina , Bannez , Sol. . Petr. Fast , LOrca , Nugno quos refert, & sequeretur Dian. tem. I. tract. 8. resolui. 6 T.

Alphans de riga , ΘΙυest . uandi, Octav. a S. Ioseph , & alii,& hoc Sum mus Ponti sex BENEDICTUS XIV. sub dictis poenis expresse prohibuit in sua Confit. incipien. α Ubi priamum expedita qMarto nonas Maii 1746., lnulto minus , quando Stupri

flagitium non est deductum ad Forum per querelam porrectam ab iis , ad quos spectat, licitum esse potest Notario , vel Judici ex octo. & sine jurisdictione interrogare Puellam de illius defloratione, simulque de Complice . aut socio Criminis, ne ambo

dehonorentur, non apud unum tantummodo , sed apud Publicum, neve in actis publicis Curiae ad perpes S tuam memoriam amborum infamia νnotetur, maxime si Stuprator occultus , aut dubius , & incertus fuerit s9 Sacerdos , aut Parochus , quorum delicta , ad evitandum etiam Populi scandalum , quantum fieri potest , ce-6o lari debent, illorumque animae vulneribus ob humanam fragilitatem contractis salutari medicina in ab , scondito est consulendum . Indubitantius quia non solum

ita fit injuria deliquentibus occultis ,

iique dehonorantur , sed deturpanis tur etiam Mulierum defloratarum s miliae , quae a Iudicibus , sive Nota. riis per hunc irregularem , ac vetitum ex octo procedendi modum foedari non debent , resistente lauda- fiabili Consuetudine , & cinnitutione Agidiana Iib. 4. cap. 69. alias 41. de qua inter alios testatur RonaId. iv suppIemen. ad observat. crimin. cap. I. supplet. q. n. 8 P. seqq. tom. . ae ibi πAddebam unam aliam irrefragabilem rarionem , nempe , quod Tribunal Gubem nil non erat Iudex competens, quia obstuprum , refragante Constitutione Iritia diana, non potes agi, nisi ad quereIam . certarum personarum , ne familia defe- dentur , ct ideo in Causa Stupri nemo es Iudex competens ante porrectam querelam , resissente d. Agidiana, qua indicto casu speciali Stupri, aduIterii cte. tollit Iudici jurisdictionem π idque con

firmat ZavI. ad Star. Favent. addit. ad rubr. 23. lib. q. num. I S. Verba autem

Agidiana cinnitutionis Ioc. cip. sunt quae sequuntur α Sratuimus , ordia 63namus , quod in criminibus incerit, eradulterii , Rupri , fornicationis nullus accusando , vel deferendo privatim , vel

publice admittatur , nisi esset Pater, inter , Avus , veI Aυia , Filii, o Nepotes utriusque sexus usque ad secundum gradum ; Fratres , s Sorores , ct Filii Fratrum, ct Sororum ; qui praenominari solum ad praedictam accusati nem, seu delationem, quia domvs , ct generis sui quodammodo prosequuntur in

juriam , admittantur α. Quae si procedunt quoad Laicos , eodem, seu potiori jure procedere de bent quoad Clericos , tum ad tollen- 64da scandala Genuens in prax. cap. Mihias: sub nu. 8. vers. Item. juxta Roman. impres. anni I 6jo. α ibi α Item ad toIIenda scandala , c γ infamias Familiarum neque Curia procedit ex ossetο eontra Clericos committentes quavis peccata carnis eum MuIieribur , qua habentur pro honenis, ad removenda homicidia. quando verosimiliter a Consanguineis ti- o

Tuin quia eum hujusmodi prohibitio principaliter iacta sit in favo

308쪽

- De Separatione Toti Conjugalis Cap. XIII. as

rem Mulieris, ejusque Familiae , ne propter delictum occultum, seu du.hium , si publicetur, earum fama deis trimentum patiatur quia , .ut in quit Tass. Non mai H co Ua occulta infamia apporta Cumque talis infamia , seu famae deturpatio evitari non possit sive procedatur ex officio, sive contra Laicum, dive contra Clericum, necessario se quitur, quod ex octo contra neutrum 6s procedi possit , attenta paritate rationis ad Text. in L. IIIud 3 a. J. Ad L.

mul infamia Clerici, quae omni possibili modo ad removendum publicum 66 scandalum est evitanda ; praeterquam in casu, quo Stuprum esset notorium, nullaque tergiversatione celari pos-67 set, & ut poena ordinaria mulctari valeat, trina praemissa fuerit monitio Rot. in Leodien. Pas ratus 16. Ia

Patet igitur , quod quidquid 'sit

quoad 'publicum Commercium Culmis Meretrice , seu Concubina . ex octo nec etiam contra Clericum procedipotest pro Adulterio , quando Maritus Uxoris adu Iterae illud ignorat, 63 propter honorem Matrimonii, neque pro stupro, quando deficit praedicta querela , propter honorcm Defloratae , ejusque Familiae, & Clerici , qua

de causa tam contra Laicum, quam

69 contra Clericum ex jam dictis Iudex sine jurisdictione procederet. Quod si Iudices, velNotarii ex octo, R ideo sine jurisdictione id ausi fuerint stupri confessionem a Deflorata habe

re tentantes, seu eX torquentes, ne

dum ad resectionem damnorum , &7o expensarum , quod est minus . cogi possunt Scannarol. de Uisit. Carcerat. lib. a. g. I. cap.a. n. . ct Io. quia,quod facere eis non licebat, facere nihil

minus attentarunt argumento Text. in

Leg. Nemo Ist . J. de reguI. Iur. ae ibi di Nemo damnum facit, nisi qui id fecit, quod facere jus non habet : nam sine Ijurisdictione procedens committit a tentatum , & attentatum sapit deluctum, & quidem delictum, quod attentantem ad rigorosam damnorum ,& expensarum refectionem omnino et a

obligat, ut firmavit Rot. decis 29. θ

dezaa I. par. I 6.rec. Verum etiam poenam merentur

uti ob hanc injuriam , & diffamationem , si non ab extorta confessione 73 Defloratae , a visitatione tamen Obstetricum promanantem , Judicem , qui illam ex octo , sed non penitus temere visitari mandavit , puniendum esse censuit Sacra Confulta, ut testatur On. dec. I 8. sub n. a. α ibi α Tean- .no 1697. cum Hieronymus Massavs M-bilis Camerinensis interim Vicesterens Nursa ex motivo , quod Matertera si revelasset pulchram Puellam de Flebe

Nursina esse praegnantem . ut supposuit

ne nasciturus deperderetur, misisset Obstetrices ad ipsam visitandam , ct illatinum vulgassent, varie aliud retulissent, insigantibus Nurmis cte. Sacra Consulis . ta mandatum de capiendo relaxavit , ct multum aris, ct temporis impendit Iudex ille, alioquin probi nominis , ct ηνῖconcordata Parte cum Delura honoris exadverso plurima magni caretur ) non potvit reintegrari ad ymilia munera

Quae verbam nisi concordata Pariste II satis ostendunt , quod nonnisi resectis damnis , R expensis, retiate- 74 grationem praedictam praefatus Vi- celerens obtinuit; Haec enim clauissula, seu Conditio α concordata x vel αsatisfacta Parte zz in Rescriptis pro absolutione apponi solita , jus repe tendi damna, & expensas Parti striabuit , quae hoc jure sibi tributo abuti non solet, sed nisi generositatis ostentationem facere velit, nunquam sine tali resectione pro absolutione alterius Partis consensum praebet. Neque solus Processus pro Stuis pro ex vicio confectus infamat , sed etiam praecepta de non conDersando, quae in Tribunalibus Episcopalibus i Etruriae non sunt in usu , ne Puellae , Mu- 7 glieries nuptae, Sacerdotes, & multo

P p . minus

309쪽

α98 Christophori

minus Parochi eisdem apud Laicos

I 6 cum scandalo distamentur, neve ab eorum exemplo animentur iidem laici ad habendas pravas , aut suspectas cum Foeminis consuetudines , sed γγ potius secreto monentur, ut ab illis abllineant , ct earumdem Mulierum Consanguinei hortationibus obligantur ad eos in propriis habitationibus non admittendos . & si tam Clerici, quam Laici monitionibus non pareant , transgressores processantur,

ν 8 & a suo competenti Iudice secreto pu

niuntur .

At alibi nonnulli Iudices Ecclesiastici cum omni facilitate , nullo etiam probato prius scandalo , hujusmodi praecepta de non conversando expedire non dubitant , quae tamcunulla sunt, & injusta , cum expedita sint sine praecedenti Causae cognitio- 9 ne , & praeterea sine praecedenti trina

monitione nullatenus Omittenda , tum

so quIa est praescripta a Iure Civili

Auth. Si quis ei Od. Ad lee. Iul. de adulter. Avib. Ut liceat Mat. θ AGρ His quoque , & aequaliter a Jure Ca 8 I nonico Cap. Archidiaconum a . ibique gloss. Uerb. Privatam disi. 8 I. Canes quis a. Ne purgat. Canon. Cap. Si quisquam a. Cap. Sicut ad extirpanda . CV. Si autem Cleris. 6. De cohabit. CI rie ct Mulier. Cap. Licet Heli vers. Contra quos ibique Fagna n. n. 9. Se&mon. α ibi di Quinto nota in vers. Conistra quos , quod quando fit inquisitio eo

tra aliquem in vim pracedentis denun- ' ciationis , requiritur, ut pracedat mo-8a nitio a Itemque aJureDivino S.Matth. cap. lου. vers Is. ι 6. ct II. tum a mul-83 tis Conciliis relatis a Menoch. de Arbitr. cas 418. n. I a. & signanter a Sae. - cincit. Tridenti'. sese. 24. d. cap. 8. de reform. Oses. as. cap. 14. pariter de reformat. nec non a Pontificiis Consi- tutionibus , & praecipue a S. PIO T. in tua Constit.3. & recentius a san. me.

BENEDICTO XIV. in sua cinnit. , 84 quae incipit m Iusitia gladium α

MENTE di amate, non si Dcciano precetri seneta prουe susscienti, e senea,

ela preceda Ia trina monἱzion prestrittada Sac. Canoni, e dat Sae. Concilio di Trento π eamque omitti non posse praecaeteris advertunt Tignartes . consuli.'83139. n. as O. tom. 9. Leo xhesaur. sor. E cIes par. q. cap. 14. de prohibit. θ poen. n. 23. Uers. Quod Decretum , neque

fieri posse nis1 sussicientes scandali

probationes non desint, aperte fir- 86mat Rarnaid. in supplement. ad obserυat. erim d. svpplet. I. ad cap. a8. n. as. πibi α Itidex non debet sacere dictas monitiones , nisi habeat probationes su*eientes di ubi allegat Gabriel, TereTr.

de trian. reg. par. a. cap. 36. n. AO.s qui

ait E ibi a Iudex nee ad monitionem de-τenire debet, nisi susscimus habeat probationes πΤum quia Sacri Canones , Concilia , ac Pontificiae Constitutiones abhorrent a violentiis, ut Praesulis, 8 & Tribunalis Ecclesiastici mansuetudo resplendeat, & moderatio, nolentis mortem peccatoris , sed ut convertatur, dc vivat, adhibendo post 83 sufficientes probationes praedictam trinam monitionem exemplo Apostolorum quorum Episcopi occupant locum qui neque satellitum vincu- 89

Iis , R catenis, neque carcerationi. hus , S poenis , sed hortationibus , ac salutaribus monitis oves perditas ad ovile reducendas esse docuerunt . Tum quia hac trina monitione AEmissa Praeceptatus infamatur prae

cepto sine defensionibus de Iure naturae ei debitis , & sub poena nul litatis non Omittendis , quarum assi- 9ognationi aequivalent monitiones , nam

monitus in termino sibi in illis asta gnato , aut se defendit , & probat

calumniosam esse accusationem , &praeceptum non transmittitur , aut 9 rsuam non justificat innocentiam . a iin sua pertinacia contumax perseverat, & legitime . re valide adversus eum post monitiones praeceptum expediri potest probato scandalo cum Nexamine testium deponentium de diffamatione Mulieris , & de eodem scandalo in vicinia Rastnal. in supple- 9ament. ad observati crim. supplet. I. ad

. Diuitiasti Goouis

310쪽

De Separatione Toti Coniugalis Cap.XIII. 29

Non praemissa autem hac probatione , valide procedi nequit, eamque omittere est absurdum ab Omnibus legibus , & Doctoribus reproba-y3 tum, nec praeceptum tenet, nec ligare debet Gn. Gra resipit 9ς. ca s. II. quaR.3.a Filiussam. a I S. S. Divi Severus , ct Antoninus rescripserunt eosj. de Iegat. I. L. De pupillo , ibique orirens j de operi nov. nunciat. , ii ludque a Paris de Put. de Θndie. verb. Praeceptum in prine. O in Cap. Quia 94 sepe n. . appellatur α Praeceptum frangulatum π, & ratio est, quia deficiente scandali probatione, Iudex , ut

9s d ixi , sine jurisdictione procedit,

cumque jurisdictonem non habeat, illi non est parendum, prout parendum non est Statuenti extra ejus Territorium ex desectu jurisdictionis aris gumento Tex. in L. in. j. de jurisdict. o in cap. a. Te Constiti in o. α ibi di Statuto Episcopi, quo in Omnes , qui furtum commiserint excommianicationis sententia promustatvr , Subditi ejus sur-96 rum extra ipsius Dioecesim eommittentes minime ligari noscuntur . Cum extra Territorium I dieenti novareatur im-97 pune α , α notat riet. de Statutis , eorumque concursu feci. q. cap. a. fi T.

α ibi ae NuIlum Statutum sive reale , sive personale se se extendit extra Terri. torium α , & in punctualibus termi

Nast. de Bannit. in verb. Iuris ordine num.aq. pag. mihi a r. z: ibi αScias etiam, quod adeo en servandus

ordo Iuris, quad F Iudex saceret prae

ceptum poenaIe aIicui fine Causa cognitione levato velo , tunc si iIIa contravenit, non eadit in poenam cte. Et ratio hujus potest esse . videlicet, quia Iudex p cedens contra aliquem me cavsa cognitione, censetur tamquam privatus , bis3 nou est obediendum ae &rursus in verb.

Iudicen a O. pag. 3Ia. ' ibi di Illud generale est, quod pracepta facta a Iudice fine causa eunitione non Ient, nec obligant taliter citatum , veI praeceptarum ad comparendum , o minus ad parendum talibus praeceptis πQuamobrem simile praeceptum absque ulla penitus difficultate impu. ne sperni potest tamquam nullum , & 99 iniquum L. Nee quidquam fi et bi de-eretum , ibique Ias. n. g. ct seq. st de Ossc. ProconsuL ct Iegat. BartοI. & alii in d. L. Filiussamilias d. g. Divi iηIn

hos relati hoc idem unanimi consensa

testantur .

Et non solum sperni potest, sed

nec etiam Praeceptatus ab eo appeIla tionem , seu recursum interponere Ioo tenetur, sed de facto resiliere valet BeriadeοI. cons. 4ιγ. num. I9. ct seqq. tom. a , e ea altera quoque ratione ἡquod a praecepto Iudicia non sunt in- IOIchoanda L. Si cum nulti s 8.j. de reju- dic. L. unic. Cod. de prohiιir. seques .

quod Iudex , cui nihil est probatum, roa nihil praeeipere possit PaId. cons. 29. in prine. lib. 3. , si praecipiat, hic est

Vcrus casus, in quo locum non habet

regula , quod Iudici praecipienti ju

ste , vel injuste sit obtemperandum , 1 3

ut confutatis contrariis optime notat SertadeoI. d. cons. 17. n.aa. Θ seq.

Neque ad hanc justificationem faciendam sussicit relatio Parochi de Io scandalo Ronata. in SuppIement. add. cap. a 8. supplet. I. n.a6. α ibi di Unde ego in Urbe recusavi semper i ungere

praceptum de non conversando ex sola

reIatione , ct fide Parochi, sed feci examinare etiam Teses super practica , O

SEARCH

MENU NAVIGATION