Christophori Cosci patritii, et J.C. Clusini ... De separatione tori conjugalis tam nullo existente, seu soluto, quam salvo vinculo matrimonii, ejusque effectibus. Opus archiepiscopis, episcopis, iudicibus, ... vtilissimum cum summariis, & indice loc

발행: 1773년

분량: 464페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

351쪽

plures patiatur desectus ,

Do Quamvis duos tantum desectus patiatur , quia Tortura nonnisi unum supplet defectum . ira Desectus est vilitas , & paupertas stupratae. II a Tarditas exponeudi de praetenso stupro quaerelam , ct n. 266.

II 3 Quae arguit in ipsa dolum , &

calumniam.

ii 4 Et inculpati innocentiam. a Is Defectus est varietas , dc Conis tradictio , ct n. II 8. 26q. 26 T. II 6 Mendacium minuit per se solum assertae Stupratae fidem. I 17 Et uti falsaria puniri potest. Ii 9 Defectus est In verisimilitudo. Iaci Mendax in uno mendax in reliquis, o n. 2sq. Ia I In verifimile est , quod Mulier violentata , & exclamans ab aliis domesticis in contiguo Cubiculo existentibus non audiatur , Ο

Iaa Inverisimile est, quot Mulier in primo viro congressu, licet exclamasset , violentiae resistere non potuerit, & deinde pluries tentata cum silentio resistendi vires habuerit. tas Desectus est lubrica vita assertae stupratae tempore sui eXaminis . 1a4 Mulier inhonesta praesumitur, si in Taberna cum Iuvenibus versetur , & bibat, ct n. IaT. Ias Aut in apotheca cum Iuvenibus procaciter luserit, ct n. Ia8. Ia6 Sive sola nocturno tempore per Civitatem Vagetur. I3o Accusatio Matris stupratae deponens de auditu a Filia patiente plures desectus non probat. I 3I Nec etiam probat, quia est Mater assertae Stupratae.

13a offensa facta filiae censetur facta

Matri.

133 Non probat etiam Mater si sit

accusatrix.

134 Nec ullum facit indicium ad

inquirendum, minusque ad tor

turam .

13s Auctor calumniae, & instigator in causa nihil probat 336 Circumstantiae. , eX quibus reis fulta , an quis fuerit auctor calumniae , di num. seqq. usque ad

14s Testis inimicus , auctor calumniae , ct accusator nullam fidem

meretur.

146 Testis inquisitus , vagabundus, effoeminatus, & scandalosus non probat.147 Testes patientes plures e Xceptiones nec in Civilibus, nec in Criminalibus fidem merentur. 148 Et habentur pro non examinatis in quibuscumque delictis.149 Et duae tantum exceptiones ad hoc lassiciunt. as 4 Nulla certior salsitatis testium probatio, quam ea, quae resul

tat ex negatione oorum , quos in contestes vocant.

1 so Testis deponens de alieno auditu

non probat.1 ς7 Nullumque facit indicium ad

torturam.

Is 8 Multo minus si illi non fuerint

examinati, a quibus audivit. 16o Censentur tamen examinati, sed non confirmasse illius dictum , ct

I 6 a Constat de falsitate testium deponentium de stupro de auditu ab asserta stuprata , quae assi met aliis dumtaxat, & non illis stuprum manifestasse, on. ITI. 162 Ex verbis assertae stupratae, quae varias recipiunt interpretationes non resultat confessio stupri. 164 Testis Consanguineus est inhabilis, ct n. I 3.ao3.2O6.163 Nominatio Socii criminis juncta cum teste patiente plures eXCeptiones non facit judicium ad

torturam.

166 Si in culpatio judicialis assertae

stupratae propter ejus defectus non probat, minus probant eius conquestiones extrajudiciales. I 6 Plus credi non debet copiae, quam originali. 168 Recensentur actus , ex quibus non resultant indicia certa coa

352쪽

De Separatione ToriConjugalis Cap. XVIII. 3 t

pulae carnalis.16ς Jud ex judicare debet secundum

acta , & probata , & non secun dum propriam Conscientiam. r o Non probat testis deponens de actibus ab inculpato exercitis in persona assertae stupratae, si ipsa examinata de illis mentionem non facit. i 4 Testes malis moribus imbutus non probat. a s Minusque testis criminosus.1 6 Testes esse debent omni exceptione majores, & integri , ut faciant indicium ad torturam .r Ad probandum indicium rem

tum requiruntur duo testes .

178 Contestes de loco . & tempore. I ς Nulla laborantes suspicione , vel

macula.

18o Haee conclusio est communiter canonizetata inIudiciis,& scholis. ISI Et requiruntur ad probanda ipsa adminicula levi licet . & mi

nima.

8a In delictis etiam atrocissimis cis 3 Nec probant testes singulares. 184 Nisi habeant requisita, quae re

censentur.

18s Et si non duo tantum . sed plurλsint indicta . 186 In occultis, & dissicilis probationis, & quando veritas aliter haberi non potest admittuntur te stes inhabiles. 18 Et faciunt indicium ad torturam. I 88 Declara ut hoc procedat quando testes non sunt singulares. a 89 Et quando deponunt de actu immediato delicti, in quo testes omni exceptione majores haberi non possunt. 39o Secus si deponant de indiciis remotis . R de ambus , qui ab aliis videri potuerint, licet casu alii non interfuerint.19r Vel etiamsi i psi Testes alios non

interfuisse assirmarent.

9a Actus palam gestus uon inducit carnalis copulae suspicionem.

δ93 Nec joca inter virum . di Puellam publice iacta. a 94 Sed sunt signa hylaritatis.1ρς Ex actu . qui potest esse, & non esse delictum . indicium delicti

sumi non potest. 1 6 Maxime si intercedat inter personas arcto vinculo assinitatis proxiπ' coniungendas. I97 Indicium ad torturam cum dicto socii criminis non debet esse leve . sed urgens. I 8 Copula carnalis probatur ex ea solum praesumptione . quae violenta fuerit, S certa . I99 Copula carnalis non probatur per solas praesumptiones quando agitur criminaliter ad poenam .aoo Ad infligendam torturam in qu vis carnali copula non lassicit etiam violenta praesumptio. ao I Si nempe visi tantum fuerint s

lus cum sola , nudus Cum nuda.

aoa Ridiculum est producere alte stationes extrajudiciales ad onsensam in criminalibus.

ao4 Testit non probat. si deponat id vidisse, quod alii videre potuerint , & non viderint .aos Testis non probat pro eo , cujus servitio est addictus. ao6 Testis minor non probat, is num

ao8 Non creditur testibus deponentibus de violentia, si assertam vim passus examinatus de ea mentionem non secerit. ao; Attestationes extrajudiciales praFisco non probant.

aio Fiscus probationes legitimas, &concludentes exhibere tenetur.

ait Testes examinati pro informa tione Curiae non citato Reo non probant, nec faciunt indicium

ad torturam.

aia Nisi eo citato fuerint repetiti, aut ipse declaraverit se illos habe. re pro rite, & recte examinatis a I 3 Quae declaratio non impedit, quin opponi possint exceptiones Contra eorum personas , R dicta. ai Φ Fama extorta post querelam, &inquisitionem non assicit querelatum .

a Is Quando contumacia remissa sui tabsque clausula α sine praejudicio

353쪽

3 a Christophori

eio indiciorum ex contumacia resultantium o Contumacia , &bannum non inducit indicium

ad torturam.

a Io Nec quando constat de aliqua rationabili causa absentiae praetensi delinquentis. at 7 Fuga semper fuit indicium remotissimum. 218 Est indicium vitreum, & fallax a I9 Fuga metienda est ab intentione, non ab actus materialitate , aao Fuga non arrepta immediatet post praetensum delictum non est signum rei tatis. aaa Quandoque est virtuosa ἰαa Non est fugitivus, qui moratur sub oculisSupremiPrincipis,nunquam latitat,& se paratum offert ad suas faciendas defensiones. aa3 Non est fuga, sed absentia ejus, ut ob aliquam causam , non obelictum abest. aa4 Fuga ad evitandam Careerationem non est indicium re itatis .aas Adminicula , quae separatim sumpta stuprum non probant

illud tamen probant simul jumsta. aa 6 Jungi tamen non possunt, si sint in suo genere imperfecta , & probationes , & circumstantiae inter se pugnantes Concurrant.. aa7 Indicia contra Clericum graviora esse debent, quam ea, quae in tortura laicorum requiruntur.

aa 8 In criminibus Incesti, adulterii, stupri . & fornicationis juxta Rigidianam procedi nequit ex ossicio οῦ aaρ Sed solum ad querelamPatris, Maiatris, Avi, Aviae,Filii, & Nepotum utriusque sexus usque ad secundum gradum, Fratrum , & So.

Torum, eorumque Filiorum.

a3o Querela a querelato revocari potest. a3I Etiam ex pacto cum querelato, &quando. asa Inquisiti pro incestu etiam nefario a Congregatione Emi Urbis vlearii dimissi fuerunt cum Praecepto de non conversando, quia processum fuerat ex ossicio .

Cosci Lib. ΙΙ.

poena mortis a Xisto V.

23s Bona fama Inquisiti tollit india

cia contraria.

a 36 Magis attenduntur testes de illa deponentes , quam testes, qui illam impugant. αργ Etiamsi isti aliquantulum nume-

a38 inalitas Sacerdotalis habet pro se praesumptionem exclusivam delicti.a39 Ostenditur non esse possibila , quod Inquisitus stuprum commiis . serit, ct n. seqq.a Si Puella una nocte passa fuerit

vim , & per aliquem Virum Compressa , non est verisimile, quod lubsequentibus noctibus ad commodum ejusdcm Viri pluries redeuntis januam Cubiculi tenue

rit apertam.

a s Resertur consessio extrajudicialis de calumnia tam praetensae stupratae, ct n. 26ς. a 46 Quam ejus Sororis.s Et Instigatoris. a 8 Deficiente corpore delicti ex culpa querelantis , quaecumque . indicia etiam urgentissima , &gravia , prorsus eVanescunt.

249 Neque corpus delieti suppletur per consessionem sive veram , sive fictam Inquisiti.

aso Nec ipse carcerari , torqueri, aut Condemnari potest, θ' n .seqq.ας I Etiamsi mille extarent indicia generalia , specialia, urgentia,&indabitata, ct n.as 3.aςς Indicia pro Reo tollunt indietapisci .aς6 Nec ipse torqueri potest. as In dubio judicandum est non esse

locum torturae.

2s8 Non probato corpore delicti Judex incurrit ex ossi municatimnem si carcorare faciat Clerium, multoque magis torquere.

26o Quando agitur inter Conjuges non pro Separatione quoad Torum , sed pro dissolvendo matriis monio , ad probandum impedimentum requiruntur Testes con-

354쪽

De Separationed ori Conjugalis Cap. XVIII. 3 3

tra quos nulla macula possit opponi .a6I Probi , optimae opinionis , Ω famae , nullam cum Conjugibus

cognationem , nec attinentiam habentes , ac omni exceptione majores .a6a Et probari debet , quod tales sint, ut nulla exceptione repelli possint. a 63 Nulla fides adhibetur Matri. a 69 Nulla Conjugibus etiamsi aliqua pars viciniae id ipsum acclama

ret .

27o Quamvis ante Matrimonium id alter eorum affirmasset. RII Multo minus eo contracto ob periculum collusionis. a 3 Ad coadjuvandas probationes testium in hac materia , nunquam Sacri Canones remedium subsidiarium torturae demanda

runt .

a 4 Ad declarandum nullum Matriis monium non sussiciunt probationes dubiae, & incertae, nec conjecturae , ct praesumptiones. 27 ς Sed requiruntur probationes uni-VOcae , concludentes , S perinsectae. a 6 Ut Iudex sit certus , quod res aliter esse non possit. 277 Ne per errorem separet, quod Deus conjunXit. a 8 Τortura est periculosum , .ae fragile experimentum , et a 9 Asseruntur casus , in quibus obtorturam innocentes condemnati suerunt, et n.seqq.a84 Ex consessione emissam tortura,

quae potest esse falsa desumi nequie probatio nullitatis , seu validitatis Matrimonii. a 86 In dubio judicandum est pro validitate Matrimonii. a 87 Τortura frustratoria non est inferenda .a88 Si ad probandum impedimentum dirimens Matrimonium , daretur tortura, aperiretur via fraudibus , & quare .a86 Fallax est tortura quia in ea mentitur qui pati potest, mentitur& ille, qui pati non potest.29o Onus eii potentis di lutionem Matrimonii justificandi impedimentum probationibus Certis, concludentibus, ac luce meriis diana crarioribus .a9I Alias auctore non probante reus est absolvendus. aya Et est relinquendum intactum vinculum matrimoniale .a93 Tolerabilius est contra statuta

hominum Matrimonii nexum intactum relinquere, quam Con

tra statuta Domini illud dissol

vere.

a 94 Ad res nandam Iudicum lacilitatem dissolvendi Matrimonia Benedictus XIV. Constitutionem

ays Pro sustinenda strenue , ac pro viribus validitate Matrimonii Defensorem Matrimoniorum deis putari in ea praecepit. a 96 Eique injunxit, ut si Iudex primae instantiae Matrimonium nullum declaraverit,ipse interponat ex ossicio appellationem , &

quare.

97 Nec prima sententia sine secunda

Conformi, executior em habere posse decrevit. a93 Α Decreto licet interlocutorio torturae, quia continet bravamen irreparabile, datur appellatio .aρρ Reprobatur barbara contraria

consuetudo .

3oo Appellatio non solum est admi, tenda a Decreto tortum jam lato, sed etiam ab illius com

minatione.

3or Tam de Iure Civili, quam de

Jure Canonico.

3oa Quod inTerris Ecclesiastici Sta

tus est omnino servandum. 3o3 Pendente termino ad appellanis

dum Iudex procedere potest ad

torturam.

Contrarium nutu. 304.3ος Hoc ei non licet post interpositam appellatienem , etiamsi se cuia non fuerit inhibitio Superioris . 3o6 In

355쪽

365 Inquisitus dimissius Cum praece pio de se repraesentando habetur pro absoluto, ct num. 3I9. Declara ut num. 3OT.γ8 Sed est potius definitive absolvendus, num. 329. 3oy Raro Clericus cum praecepto de se representando est dimitten

dus .

aio Delicta Clericorum, quantum fieri potest, sunt occultanda, &

quare.

3ii Si Clericus ab impi iis criminibus se expurgaverit, in pristinum existimationis gradum, &ossicium est restituendus, ct numeri 3ar. 3ς6. 9 seqq. 31 a Judex, de Superior Ecclesiasticus gaudere debet, quod Clerici delicium occultum remaneat, de quare. 313 Nec est ab eo dimittendus cum praecepto de se repraesentando,& quare, θ ππ. 3as. 3M. 33ι.

cundum acta . 8c probata est judicandum . 3I3 Secundum jus naturale quisque praesumitur bonus , donec pro betur esse malus. 316 Judices Ecclesiastici dimittentes Clericum cum praecepto de se repraesentando, ejus delictum, saltem uti dubium non celant ,

sed publicant, & uti probabile illud reddunt. si Nec non vulnera fascia obvoluta sub ipsi fascia tegi sic Laicis annuntiant contra Constantini monitum .si 8 Sacerdoti dimisso cum praecepto de se repraesentando suspendi nequit sacultas celebrandi, & qu re , er num. seqq.323 Sacerdos pro delictis condemna tus post luitionem poenae, & Ω-lutari poenitentia peraeia , dispensari solet, ut celebret. 326 Cum praecepto de se repraesetiatando maximopere laeditur ii nos characteris sacerdotalis, &quare, di num. seqq.3ao Si omnia in hoc seculo vindicata essent , locum Divina Iudicia

non haberent. 33a Deus non vult mortem peccatoris,sed ut convertatur, & vivat.

334 Clerici committentes delicta incestus , sodomiae . homicidii, raptus Virginis, maleficii , veneficii , adulterii, simoniae, sacrilegii, perjurii in Iudicio, crimen laesae Majestatis fiunt irregulare S .

33s Excepto stupro . 336 Clericus accusatus de homici. dio , sive delictum sit certum , sive dubium, incurrit irregularitatem .

337 Secus si accusetur de aliquo alio ex praedictis delictis, quod non

sit certum, notorium , & Probatum , ct num. 3IO. 333 Notoria , certa ,& non dubia di cuntur delicta . quae probata sunt per sententiam , seu per confesssionem , aut per evide tiam . 339 Per dimissionem cum praecepto de se repraesentando, non dici. tur probatum delictum. 3 o Nec per consessionem extrajudicialem , quae non indacit not

rietatem.

3 i Neque per samam ortam ex accusatione , inquisitione , pr is cessu, Sc carceratione. 341 Fama fundata esse debet in crumine vere, de concludenter probato , ut inducat notorietatem. 3 3 Fisco, seu Accusatore non probante, Inquisitus est absolven

3 4 Dimissus cum praecepto de se repraesentando , Causa cognita, haberi debet pro innocente . 34ς Sed non pro absoluto. 346 Absolutus ab observatione judieii dicitur absolutus tamquam non repertus culpabilis. 347 Vel ex hactenus deductis , seu rebus sic stantibus. 3 8 Aut relaxatus sub sdejussione . seu praecepto de se repraesentando .

356쪽

De Separatione Tori Conjugalis Cap. XVIII. 3 3

34ρ Quae formulae, subterfugia , &cautelae dicuntur, & quare. 3 si Accusatus de homicidio, & ab - lvius tamquam non repertus culpabilis, non est irregularis. 3sa Nemo censendus eli irregularis

post adhibitam sufficientem diligentiam ad cognoscendam veri

tatem a

ssa Poena imposita pro delicto certo

locum non habet pro casu dubio.

3s4 Si Sacerdoti pro delicto incerto

retardetur celebrandi facultas

infamatur.3; s Absurdissimum est super delicto

incerto velle irrogari infamiam

certam.

3ς6 Sacerdos in prima instantia pro delicto ab Ordinario condemnatus . in gradu autem appellationis dimissus cum praecepto de se repraesentando , nulla indiget Testimoniali Ordinarii ad effectum celebrandi, dc quare . Uos habemus in Iure Canonico textus , qui in hac materia quoad primum Dubium inter se

pugnare videntur, quorum alter in Cap Porro 3. De diυort. statuit Conjugum separationem ejudicio&clam fieri non posse etiam sub praetextu notoriae inter eos Consanguinitatis; In altero vero separationem per Conjuges, ob nomtorietatem adulterii ab uno eorum commissi, propria auctoritate seri posse permittitur , ita ut Conjugi adultero restitutionem petenti obstet exceptio adulterii notorii , ut videre

est in Cap. Significasi 4. eod. tit. De divort. Pro conciliando uno cum ait ro textu variae sunt Doctorum interpretationes , ut prae caeteris testantur Sanch. de Matrim. lib. t O. dispiut. I a. num. 38. Covarru υ. de Sponsal. par. a. cap.7. g. s. n. II. 9seq. Marc. dec. ςI3.n m. a. 9 seqq. par. . aliique plures . Mihi tamen videtur, quod Text. in Cap. Significasi eatenus separationem Conjugum propria auctoritate propter adulterium notorium fieri permittat , quatenus per hanc separationem Matrimonii vinculum remanet intactum ; Alter vero Text. in Cap. Φλrro talem separationem propria auctoritate seri prohibet, quia propter eamdem , attento impedimento dirimente Consanguinitatis , unus Conjux ab altero non dividitur tantum , quoad Torum , Sc cohabitationem , quae est causa minus gravis,

sed etiam quoad vinculum , qua: quidem causa longe gravior est, de nisi

ea undique cognita , probatisque concludenter probandis, ut qua cumque fraus removeatur . solo judicio heclesiae est absolvenda , prout liter aliter praescribit praecit. Text. in d. sCap. Porro 3. De divorti ubi quod si etiam parentela 67set publica, est notoria, adhuc Conjuges absquc judicio Ecclesiae separari non possunt. Quamvis enim Sponsalia per

verba de suturo stipulata, alterutro ex Sponsis assinitatem , seu consanguinitatem objiciente , vel fatente ,

famaque loci eadem de re publice personante distolvantur Cap. Super eo οa. De Consanguinit. secus autem si

hoc impedimentum aliunde objiciatur , quia nisi concludenter probetur, obstare non debet contractui suturi Matrimonii, cujus jam sponsalia praecesserunt Sac. Congregat. Conci I. in Tu- γdertina a . Ianuar. IOD. Aliter tamen se res habet in Matrimonio jam contracto , contra quod

si hoc impedimentum suerit oppositum , statim Matrimonium non dissolvitur non solum si ab aliquo Con-

sanguineo , vel extero opponatur,

quia saepe contingit, quod haec oppositio Assinitatis praesertim ex illicita copula ad irritandum Matrimonium ex invidia fiat, aut ex malitia , Sunde non est de facili adhibenda fides

unico denuncianti, etiamsi rumor ea de re invaluerit in vicinia , verum etiam cum agatur non de sponsalibus

de futuro, quae dissolubilia sunt, sed de Matrimonio jam contracto, quod nexum indisolubilem habet, nec ipsit-met Conjugibus est credendum , si ς assinitatem ipsi pariter fateantur , Ob X x Pericu-

357쪽

Christophori Cosci Lib. II.

Io periculum collusionis , quia ipsi met Conjuges aliquando hujusmodi impedimentum laiso dissem in an t, ut Matrimonium quod prius sibi placuit, Rdeinde displicet, per nefas etiam dissolvere valeant , ideo illorum Consessio nullam meretur fidem , etiamsi, ut dixi, aliqua pars viciniae id ipsum acclamaret ad Text. in Cap. Super eo Te eo , qui cognov. Consa uin. Nihili autem ergo facienda est eorumdem Conjugum Consessio , nisi concludenter assertum impedimentum aliunde probetur , non solum propter suspicionem collusionis , sed etiam quia talis Consessio est emissa non con . tra , sed ad favorem Confitentis, qui vult separari , cui proinde prodesse non potest sive vir, sive'Uxor, sive uterque simul illam emiserit , ut notat ibid. Glsis. in verb. Confligionem , cum nemo testis esse possit in Causa propria L. ullus Io. j. de te lib. Leg. Omnibus 9. Od. eod. Potissimum in hac materia , Cir ca quam si admitteretur, quod Conjugum Confestio , probaret impedimentum , iisque propter illud propria auctoritate , aut etiam judicio Ecclesiae nullis aliis concludentibus Prob tionibus concurrentibus se separare liceret , inter perversos homines non unus tantum reperiretur14 Poligamus, nam unus, Vel alter, aut

ambo Conjuges taedio suae societatis affecti, ali atque diversas nuptias appetentes , ad dirimendum injuste matrimonium , fraudolenter impcdimentum eiungerent.

His prae habitis asserere me posse arbitror, quod Conjugum separatio alia est debita, & necessiaria, & nulla interposita mora facienda; Alia Is tantum fieri propria auctoritate per- 16 missa; Alia demum sine praecedenti

a γ Ecclesiae judicio prohibita .

Separatio necessaria, quae nulla interposita mora fieri debet, est I. ea, quae causam habet a Matrimonio clandestino , ab eo scilicet sine praecedoniatibus denunciationibus culpabiliter omissis contracto , qua stante omilsione Conjuges, donec eorum status libertas concludenter probetur , sub poena culpae lethalis insimul cohabitare prohibentur , ut probavi in Vot. X. n. la I. ct seqq. θ in Vor. XXIV. nu. 39, 9seq. De Sponsi. Filiorumsam. II. ea est, cujus causa est altera Matrimonii clandestinitas, quando Masculus, & Foemina sine Parochi, aut Testium praesentia nulliter Matrimonium contrahunt; III. ea, cujus Causa est Raptus, quia Mulier rapta flatim est separanda , nec Raptori r stituenda , nisi in loco tuto , dc libero constituta illum in Virum habere consenserit Sac. Concit. Trident. sess. ag. ao cap. 6. de resormat. Matrim. IV. illa , cujus causa sit Votum nimirum contracto Matrimonio , alter Conjux deprehendat alterum in aliqua approba Ι9ta Religione solemne emississe votuma a

riter esse nequidem potest spes obtinendae dispensationis , seu detegat Voto quoque simplici Castitatis esse adstrictum , donec Apostolicam dispensationem obtineat sive aliud obstet impedimentum impediens copulam , quae inter Conjuges haberi non possit sine peccato V. illa , cujus causi suerit impotentia certa , & in fallibilis , quando scilicet dubitari

minime potest, quin alter ex eo u-gibus, antequam nuptias iniret perpetuo suisset impotens ad generati nem , veluti est eunuchus; VI. ea, cujus causa est impedimentum Criminis , quod dirimit Matrimonium , ut a supra lib. I. cap. 6. VII. tandem ea, cujus causa est Poligamia , quia alter ex Conjugibus legitimum Matrimonium prius iniret, quod irritum reddit secundum; In his ergo, aliisque assimilibus casibus Contrahentes una simul non solum cohabitare nequeunt, sed etiam propria auctoritate statim se separare possunt, & debent, vel quia Matrimonium est illicitum propter defcctum de nunciationum,&pro- 26bationis status liberi aut ob aliud impedimentum impediens. vel quia illico patet Matrimonium esse nullum, qua nullitas cum sit manifesta, nec minimam dila-

358쪽

De SeparationeTori Conjugalis C .XVlli. 3

dilationem admittit, quia nulla indiget probatione L. Ea quidem 7. Od. de accusat. Can. Manifesa I caus a. qu. I. Separatio per fisa ea est , quae Propria auctoritate in utroque Foro fieri potes ab uno ex Conjugibus in αν casu adulterii notorii ab altero comiam issi d. Cap. Significuli 4. De divort. Barbos in Cap. Ex parte num.6. ibique Abb. in m. Se Sponsal. Id. Andr. in Cap. m. ibique Ancharan. nlim. 6. Clar. in prax. g. Adulterium Sers. Alia

Saneh: de Matrim. lib. IO. disput. I a. n. Ia. 92ς. itaque decisum fuisse testantur . are. decis 13. num. 28. in .

Quinimo Maritus innocens te ne tur in conscientia, & sub poena peccati Uxorcm adulteram dimittere,

α8 si se nolit ab adulterio emendare, sed in illo cum scandalo perse Veret, ne illius malitiae ita consentiens de illius Peccato particeps essiciatur Cap. Si Vir 3. De aduIter ibi α Si Virsciens Uxorem suam de Iiquisse, qua non ege rit poenitentiam , sed permanet in sernia

earione , vixerit cum illa , reus erit. O ejus peccati particeps a Concordat Text. in Cari. Sicut, Can. Nixit Dominus , Can. Conjugio 3 a. q- i. I., ct docent T. Augustin. Iib.a. retrari . cap. I9. D. Thom. in A. dis. 3ς. quaes. unic. ar tic. a. T. Tonavent. in Φ. diri.39. art. in cap. Beriacchin. in Repertor. verb

Adulter in prine. vers AduIter Vir, nec inveniri valeat aliud remedium sussi. ciens ad emendationem Dian. in Amm.

verb. Nivortiumnum. 3. , quem tamen,

si sine Uxore facile labi possit contra

castitatem , cum Pont. ab illius di-aρ missione excusat Tamburim de Sacram.

Iib. 8. tit. de Matrim. tra I. T. cap. 3. p. 3. num. EI., Pariterque excusatur,

fi ex divortio nullam speret Uxoris

emendationem , aliisque de causis, quas in ter alios recensit Bonaccin. theol. moraI. rom. I. tit. de iis , qιμ pertin. ad

nsum Matrim. quas . . punct. s. sub nu mer. 13. , at semper ex illius adulterio habebitur incertitudo de prole, an sit legitima, quam tamen in ejusdem prolis favorem legitimam esse praesu, mi debet, ut dixi in praecedenti Cap-Is. ηΠm. sa. θ seqq. Verum si adulterium non sit notorium , prout notorium erit, si Mulier procul a viro sobolem procrea- qciverit d. Cap. Signiscarii 4. de Nivori'

ibi se Uerum Mulier non continuit,

sed sobolem de alio Viro suscepit ' vel

de eo appareat per confessionem Conjugis adulteri, seu per sententiam, grianoc. in d. Cap. Significasti post princ.,

vel si Uxor publice cum Adultero moretur , aut Maritus Domi Concubi- sanam retineat Farinacc. d. q s. ἀ43. num. so ct seq. , sed fuerit occultum, potest Adulter etiam in foro conscientiae a Conjuge innocente debitum petere , donec ab eo, cognito adulterio , non repellatur Saneh. de Matrim. lib. I. disput 68. num.q. ct seq. Cognito namque per Conjugem innocentem alterius adulterio , licet occulto , pendente quoque lite ob hanc causam super Divortio, ipse divortium quoad Torum propria auctoritate facere potest, alterumque Coniugem ab obti- 33nendo debito repellere , Sanch.

tamen ab illo se separare valet quoad habitationem , nisi post emanatam a Iudice pro divortio sententiam Fari- 3 nacc. qi R. I 43. num. 233. θBq. Reif

alii pussis, & si nihilominus hoc atis

tentaverit , alteri Conjugi petenti restituendus erit, donec adulterium fuerit in actis omnino probatum Cap. 3sExtransmissa 8. De refiit. spoliat. d. Cap. Significarii 4. de divort.

Nec solum propter adulterium notorium permissa est Separatio per Conjugem innocentem propria auctois ritate quoad Torum , & cohabitatio- 36nem faciendam , verum etiam propter fornicationem spiritualem, si alter nempe Conjux cum pertinacia in- 3γciderit in haeresim Farinacc. quas. I43. num. Ioa. θ seqq. o num a sq. Ra aId. is Supplfinent. ad observat .crim. cap. 32.

supplex. 3. num. 172. Marc. d. dec. εI3. num.aa. par. I. , qua tamen separatione secuta, si Conjux lapsus in haere- .

X x a sim,

359쪽

3 8 Christopho i

sim, se se ab errore revocaverit, tune 38 innocens tenetur illum recipere, seu

ad ipsum redire debet Cap. Ne illa 6. 1, divort. α ibi a Te illa, qua a V . ro βο labente in hareses, sine judicio

Ecclem declinavit , videtur nobis . quod Mulier ei, eum eonversus fuerit, es reddenda. qua etiam, si revenei noluerit compellatur & consonat Text. in C p. Quanto γ. g. D. eod. tit. ἱ Sed si judicio Ecclesiae separatio facta su rit , Conjux innocens nec Conjugem

conversum recipere . nec ad eum re

39 dira cogitur. ii Religionem ingredi

velit, ut prosequitur Text. in d. Cap. τὸ illa ' ibi α Si vero judicio Eccle-sa ab eo recessi, ad recipiendum eum nullatenus dicimus compellendum α &consonat Text. in Cap. Mulier a I. De convers conjugat. α ibi π Mulier , quai η me remansit, poten , nolente Uiro , qui ab in eIitate revertitur, propter

quam ab eo fuerat judicio Ecclesia separata , ad Religionem libere conUOIare α o Secus tamen, si Religionem ingredi noluerit, quia tunc redire compellitur Glosi. in d. Cap. Mulier a I. verb. Iudicio Ecclesia De convers. conjugat. . di ibi α Sed F ηοIIet intrare Religionem, compelli debet ad ipsum redire utroque

casu . sve fuerit judicio Ecclesia abso

DecretaI. tit. I9. num. 31. Refensuri. ibid. num 3 a. , sed contrarium rationibus . & Doctorum auelaritate sustinet Saneb. de Matris. lib. Io. disput.

Item separatio propria auctoritate fieri permittitur , quando Con-jux monitus non desistit a solicitando alterum ad peccandum , tunc enim post monitionem Conjux innocens I propria auctoritate ab eo divertere potest pro tempore . quo rationabiliter similis solicitatio timetur Tambi rin. de Sueram. Iib. 8. rit. de Matrim.

tum animae patiatur Farinacon. quas. 143. num. 243., juxta illud Redemptoris apud D. Matth. cap. s. vers. 29. α ibi se Si manus tua , vel pes tuus

Cosci Lib. II.

scandalizetat te, abscinde eum , ct pro fice abs te: neque ad id auctoritate Judicis indigere videtur per Text. in 43Gn. Idololatrias. cavs. 23. quo. I., ubi dicitur omnino posse, quae dictio omnino praecisam habet naturam , ac 'idem importat, quod ipse jure, ita ut aliquid absque alia dispensatione fieri

di I9. Sanch. de sua trim. lib. I. dispur.3 a. num 6. Et ratio est , quia unicuique Jure naturali, & Divino peric tum animae, dc corporis effugere permittitur , ex quo recte infertur lici- 4stum esse Conjugi innocenti ad tuendam animae salutem propria auelaritate , & sine Iudicis sententia ab alio 46 divertere , quinimo quod Uxor diavertere teneatur a viro, qui nonnisi usuris, dc furtis familiam alit, donec emendetur , ne ipsa quoque tamquam iisdem usuris , & furtis consentiens, ac eorumdem furtorum receptatrix 47 a Iudice molestetur , recte advertunt Farina cc. d. quas. I 43. n.a44. ct seq., Sancb. de Matrim. lib. Io. disput. II.

Denique Separatio propria auctoritate facienda permisIa videtur, vel si concurrat sere coactio , quando nimirum alter ex Conjugibus potius fugit, quam divertit propter alterius insidias, saevitias, & mala tractamen ta ad evitandum corporis, & animae 48

decisa num.3. ct q. par. a. Vel si ex justa causa alter alteri pro separatio- 49 ne consensum praestiterit Ra naid. in Applina. ad obserSat. crim. suppIet. 3. ad cap.a a. n. 176. θ seqq. tom. . Separatio demum est prohibita. quando adest dubium an alter ex Coninjugibus sit impotens ad copulam Ante triennale experimentum &c. ut pro- sobavi in superiori Cap. 13. Lib. I. , seu quando alter ex Conjugibus , inito Matrimonio, illius alleget nullitatem propter assertum impedimentumCon- ς Isangu initatis, aut Assinitatis ex copula sive licita ,sive illicita contractum ante Natrimonium , tunc enim alter saab al-

360쪽

. . .

De Separatione Tori Conjugalis Cap.XVIII. 3 9

, ab altero divertere nequit, donec, quousque probato concludenter impedimento , illud adesse judicio Ecclesiae declaratum non fuerit Abb. in Cap. Porro De diυοrt. Surd. de aliment. tit. T. quaest. 17. num.aI., ubi quod hoc Procedit, etiamsi ante hujusmodi declarationem hoc praetensum impedimentum dirimens Consanguinitatis. vel Affinitatis publicum esset, atque notorium, & habetur expressum ind. Cap. Porro de diυοrt. ae ibi α Si etiam Parentela esset publica , ct notaria mi viventes interim tamquam Frater, &Soror Cap. Consultationi Φ. defrigid. , o muIse. Sancb. de Matrim. lib. I . cap Ia, sub n.38. vers. βuoniam exceptio.

Hoc autem servatum minime

fuit in sequenti Causa, cujus examen Pro resolutione etiam secundi Dubii poterit deservire. Parocho cujusdam Villae infirmo, senioque confecto deins 4 Putatus fuerat ab Ordinario in Coadjutorem, seu Cappellanum Curatum Sacerdos Nicolaui alterius Villae nativus , sed aliquo transacto tempore volens idem ordinarius alium providere Sacerdotem, illum deposuit, &hunc ia ejus locum subrogavit. Attenta Populi illius Villae benevolentia , quam Sacerdos Nicolausss sibi conciliaverat, tunc fuit a multis. Parochianis enixe rogatus , ut Paro chiae resignationem ad sui favorem Procuraret, &dum per ipsum de haeresignatione cum Parocho aegrotante habebatur tractatus, Dominicus ejus-

iem Sacerdotis Nicolai germanus Frater Capitula Matrimonialia celebravit cum Francisca N. Incola praedi etae

Villae . utriusque Partis Parentum a Cedente consensu, rebusque omnibus

hinc inde compositis, nil aliud supererat, quam in faciem Ecclesiae contrahere Matrimonium Vir quidam exterus nomine Si

Usiui propter gravissima ab eo patrata delicta a suo Superiore inquisitus,& processatus a propria profugus Pa-s6 tria, pecunia Carens, & quaerens Panem in ea Villa se refugia verat qui habita notitia de tractatu resignationis Parochiae ad favorem Sacerdotia Nicolai, qui credebat post Parochi obitum in Beneficio alium Sacerdo tem suum Consanguineum posse sucis cedere, vehementer indoluit, seque ejusdem Sacerdoti NDOIai emulum& hostem ostendena quaerere caepit opportunitatem impediendi. ne Beneficii resignatio ullum haberet effectum.& quia valde timebat, quod

dietum Matrimonium contrahendum mediante opera, & auxilio Consanguineorum. Assinium, Amicorum

Domus praefatae Sponsae illi iacilius Populi acclamationem ad Beneficium

pararet, falsam causam idem rescindendi Matrimonium eXcogitare curavit . Quod cum rescivisset quidan Adolescens nomine Ascensius, qui ad frnuptias praefatae Francisca anhelabat, capta hac occasione , eiusdem Tio in si opem imploravit, ut hoc Matriamonium , ut supra Conclusum aliis cujus canonici impedimenti oppositione evanesceret, sed quamvis ille ad explendum livorem erga Sacerdo

tem NicoIaum , & etiam sub spe assequendi sibi promissum ab Ascensio proemium statim hanc arduam provinciam acceptasset, ac saepe protestatus fuisset te omnem daturum operam, ne Matrimonium sequeretur, adhuc quia jam proximux urgebat nuptiarum dies . commoditatem habere non

potuit alloquendi secreto Franciscam, ut ei rescissionem suaderet Sponsalium , nec quidquam ad id proficere potuerunt ab eodem Ascensis pecunia allecti duo perversi juvenes Felix, & ea

Blasius , quorum praesertim ultimus ad eumdem effectum Franciscam etiam

e propria Domo nocturno tempore is educere, & clam alio transportare tentavit.

Verum inito Mense Aprilis 1 5 Matrimonio in Ecclesia Parochiali praedictae Villae juxta ritum S. R. E. 39

inter praffatum Dominicum fratrem Sacerdotis NicoIai, & eamdem Fr inescam coram novo Cappellano Cura isto , duobusque Testibus ad id specialiter adhibitis , habitoque libero

utriusque Contrahentis consensu , licet interim extruanuamEcclesiae prae

SEARCH

MENU NAVIGATION