장음표시 사용
73쪽
Suecus ille sese haberet instar acidi , & bilis instar salis a lxali ,
quae duo vidimus in praecedentibus mixta effervescentiam concipe. re ; in qua ester vescentia , putant , chylum leparari a suis excreis
mentis , ita ut purus possit ingredi sua vascula lactea , & ad sanguinem tendere. Videntur haec aliquid magni in se continere , sed si a nobis paullo altius inspiciantur & examinentur , non erunt amplius
Fautores & defensores huius opinionis praecipni fuerunt Disius , Factores ἔπι dc ejus discipulus Grassus, qui tractatum eκ professo de hoc succo jus opinionis.
Putabant illi, hanc rem ita sese habere in Chymia, ubi in solutione Fermentatis mercurii ab aqua ferti pulvis praecipitatur ad fundum cremoris im hae an sit sesar, atque ita a finsa aqua segregantur parteS mercκrii ab aqua forti, eretrix penu . di ad fundnm praecipitantur . na ebrii ab Eodem modo res sese habet In solutione auri cum aqua regia , excrementis quod fit ex aqua forti , solo addito Dis armoniaeo, aut communi jubi etiam aurum praecipitatur ad fundam . Putabant illi, naturam in oeconomii nostra animali plane imitari Chymiam ; sed volunt illi natura esse sapientiores & prudentiores , quod ex nostris dictis quam clari sti me apparebit: & si haec separatio chyli ab eκcrementis potest fieri longe faciliori modo , quid est opus tam dissici libi commentis di conjecturis δPνimo certum est & rationi quam maxim d conveniens, uti ex prae--. .
cedentibus constat, videlicet, quod chylus non tam diu moratur in- refuratam tra ventriculum , donec cum Omnibus excrementis expellatur ; sed
diximus, sensim & pedetentim chyli partem magis coctam & liquidiorem effluere ser pylocum intra intestina, ec non una vice simul ec semel. Si hoc verum est, ut constat ex praecedenti, obstat, quominus chy- Ius sua volatilitate ingrediatur oscilla vasorum laci cortim , ita ut non opus habeat aliqui facultate secretrice, nec imaginaria quadam se mentatione inter succum pancreaticum & bilem. objiciunt, nullam inesse chylo volatilitatem . Respondemus, nihil obstare , quominus chylus .jam coctus & calefactus ex se mittat vapores & partes subtilissimas, quae proprie spectant ad nutrimentum nostri sanguinis & corporis . t secundo objiciunt di quaerunt, num it Ie ehylus primo expulsus ex
ventriculo non in se contineat particulas crassiores & excrementitias , quae nullo modo miIunt ingredi oscula vasorum, ac proinde necessario requiri talem sermentationem, qua mediante, fiat separatio partium subtilium chyli a crassioribus excrementitiis δRespondemus di non negamus, multas particulas crassiores &eκ-rrementitias chylo esse permixtas: sed non videmus, quod hinc requiratur talis sermentatio ad hasce particulas subtiles a crassioribus separandas, cum diximus, chyli partes subtiles calore ad statum volatilitatis reduci; atque ita solo ea lore fit illa separatio , & chylus roris instar assurgit & elevatur . & propellitur in oscula lacteorum crassiora vero non possunt attolli in vaporem subtilem , sed in fundo remanent , deinde nimis erassa fiunt ad tenellula vastulorum lacteorum oscula ingredienda. - .
Buris olim Prosessor an mnasio, quod est Disae ducis, nobis
74쪽
nnis an fit acidus 'eum consideravit, chylum in forma roris elevari, & sic Ingredi lactea , uti videre eli in tractatu suo Belgice conscripto Den da-
Secundis , succus ille quamvis aliquando fuerit acidus repertus a Graessio , aliisque, non tamen inde sequitur , omnem succum debere esse acidum. Forte fortun1 In illo cane abundavIt acidum , quid mirum, quod ille succus nonnihil sit aeidus ' nam tali in easu ipsa bilis nonnihilacida esset,si tota languinis massa laboraret intemperie acida;& nunc nullus in corpore locus est, in quo tunc peccaverit non acidum .' non quidem negamus Gr D experimentum de succo hoc, sed negamus, quod ex eo non sequatur, hoc unIveriale esse , a in omnibus idenia,
rem per obtinere. Tertiὸ, concedamus ipsis, hune succum esse acidum , quamvis sae- creaticus , F pe ipsi gustaverimus eundem , dc nullam notabilem aciditatem in cidus esset, eo potuerimus degustare', quae valeat tantum producere effectum ἰ non tame Dro- imo ipsi illi inventores diu inter sese disputarunt, num acidus esset ueeret banc dicendus nec ne ὸ quod arguit sine dubio , non notabilem illi in- Succus pan
tur cum bile esse ae iditatem, quae sufficiat ad talem fermentationem producendam , qualem illi hic concipiunt fieri ; sed, inquam , concedamus hoc ipsis, quod hic succus sit acidus, quis nunc ipsorum est, qui audeat asseverare , salem bilis esse ali ali , qui sermentari debeat necessario cum hoc acido λ sic experimur &ante probavimus , non omne sal sermentari cum acido sic sal commune non sermentatur cum acido, & similia ; ita ut hoc ipsis probandum nunc restet, quod sal bilis sit salal Lali, di qui sermentatur cum acido; at hoc nusquam secerunt et atque ita a priori probavimus, hanc opinionem debere
esse salsam; a posteriori etiam facilis esset probatio, quia non possunt nobis effectum ostendere , ita ut mera tantum sit conjectura falsis principiis superstructa , quae proinde faci id corruit. Quartὸ, s seret haec sermentatio quis diceret, inde praecipitari chylum ab excrementis suis st quis vidit e nemo sane ocularis est testis, non ονοιὴδε ita ut nee ratione, nec experientia vel experimentiet possint probarere se eνὸινι, meritό itaque hanc opinionem rejicimus tanquam non usu rectae raetiti ab exereia tionis inventam . ω χιι, omnia autem illa , quae huic salso sundamento innituntur, necessario eorruere debent, di omnia illa pro meris chimaeris & imaginationibusin mimus, . Vera ebditi Paucis concludimus, ad cho separationem ab excrementis tanto separati. ab molimine opus non esse, cum haec omnia fac te fiant solo calore, qui exeνementι, chylum ad statum volatilitatis elevat, & sic ab excrementis liberais quo pacto fiat. tur , ct quod subtile est ingreditur lacteorum cistula . Nonne hoe
ipsum videmus in argilla, a qu1 madefacta' nonne actione Solis omnis humiditas elevatur in forma vaporis, reliqua vero crassiora in terra remanent λ Et excrementa quo diutius intestinis commorantur , eo sectora evadunt, & Omnis chyli portici inde cum tempore actione caloris elicitur & elevatur , & crassiora motu intestinorum perista l-tico versos anum propelluntur, & tandem excernuntu Λecedit ad hanc separationem chyli peragendam velamentum intesinorum bombycinum, quod tenuia intestina interius tegit, & in
poris suis transmittit id tantum, quod humidum di subtile est, qualis est Dis tiro
75쪽
nec possunt hos poros ingredi et quod igitu velamentum optimum est iurum, quo mediante , chylus ab excrementis suis liberari possit ri hoc velamentum tegit. Omnia lacteorum oscula , ita ut partes thyli necessario milis debeant hujus poros transire, id est , fit trum , ant quam ad oscula perveniant: haec res magnae est considerationis in assectione coeliaca, ubi chylus bene re legitimὰ coctus excernitur propter velamentum illud abrasum, Vel propter oscula obstructa , p . quae res in praxi demum tractari solet, nec huIus debet esse conside- - .
rationis . Haec igitur sussiciant hac prima vice de separatione chyliab excrementis; de vasis lacteis poli modum acturi sumus.
Ccedimus rursus ad bilem , ejusque nullum alium usum hye vo- Bilis usus
6 lumus considerare , quam quod sust acredine i constat enim . videlicet irrι- ex sale acri copioso irritet intestina ad motum peristallieum , quo tare intestina.e Acrementa exeluduntur . Sed de hoe motu uberior agendi Ioeuaerit, ubi ad nervos suerimus de venti: hic tantum spectabimns sine ulteriori inquisitione id, quod experientia nos docet; vellicantur intestina a bile, dc excrementa propelluntur ad anum, Ac tandem
Sed posset hie aliquis objicere , cur excrementa & quaevis contem eur non aeqn ta in intestinis non aeque dc indiscriminatim sursum propellantur, ae motu persal- deorsuin s cum certum sit, quod intestina habent omnis generis fi- tico superio-bras tam rectas , descendentes, quam obliquas, transversas, & an- ra Persus, ac nutares , quibus contractis intestina quaquaversum comprimuntur λ versis r. infe- Respondemus hoc etiam quandoque obtinere , & praecipue in tenui- riora prope hus, in quibus tam notabiles valvulae non obstant motui versos supe- Iantur striora, ac quidem in crassis. - - . .
Intesinum Jejunum recte dicitur ita, quia saepe jejunum de vacuum est , & eontenta varie moventur tam superiora , quam inseriora ver sus ; Ac contenta celeri sis transeunt propter situm proeli vem . Sed res sese aliter habet in crassis intestinis, ad quorum principium exerementa premuntur ab aliis a tergo subsequentibus, quae sua gravitate premunt 3c propellunt caetera ad finem intestini tiei, ubi erassa suum capiunt principium . ibi magna reperitur valvula, tvalvula Ciaι dieitur
quae transitum quidem excrementis dat versas anum propulsis, at regressum denegat; atque ita quamvis motus peristallicus sit quaqua- versum , tamen haec valvula impedimento est , quominus excrementa sursum propelli queant: accedit etiam hoc , quod in crassis reperiuntur innumerae valvulae, hunc ascensum excrementorum impedientes , quas veteres non ita considerabant; hinc est , quod tam innumeradentur , quae ab ipsis non fuerunt explicata . Si nunc concipiamus , quod excrementa alia- a tergo sequantur , dc transeant hanc eandem coli valvulam, tandem tanta copia in crassis colligitur, ut priora peranum expelli debeant necessario.
76쪽
Intestinorum eastuti quomodo produci queant. Coagulat a
sor, ac proinde aptior ad excrementa versus anum propellenda r haee omnia mechanice fiunt , & non opus est hic chimaeras adhibere , &facultates expultrices , quas veteres hie concipiebant, quae entia solummodo rationis erant, de asinorum di indoctorum refugium , ne taceam , videbantur. De hoe motu ulterius acturi sumus, quando ad nervos spiritusque suerimus de venti.
Ulterius probatur , quod hic si usus ipsius bilis , videlicet irritare
intestina ad excrementorum expulsonem. ti
Primo , in obstructione illius ductos bili fert exerementa non tininguntur colore obscuro flavescente , ae quidem fit naturaliter , sed albida apparent . secundo , Λ lvus est nonnihil adltricta & segnis, quia more solito non irritatur a bile affus1 : sed de his postea pluribus agemus. In intestinis adhuc notanda venit vermisi& calculorum generatio. Castulorum generatio in intestinis quidem non adeo mira eis ac quidem in interioribus partibus nostri corpuris , quales sunt pulmones, cerebrum, cor, vesica, & similes. Nempe pollunt facili os cum alimentis plura ealculosa pervenire ad intestina, qu1m ad alias partes interiores nostri corporis: hoc ipsum sirpe experimur inter masticandum , quod dentes 1 rideant propter sabulum & arenam alimentis assumtis permixtam , quae postea cum reliquis ex ventriculo expelluntur intestina versus, atque illic haerendo , accedente aliquo glutino, seu materia viscos1 tenaci, hae particulae arenotae combinantur, & sibi invicem applicantur, atque ita lapidem constituent cum tempore, accedentibus aliis pluribus.
Sic galli , gallinae & alia animalcula plura . arenam quotidie &calculos assumunt ; quod si non agant , male sese habere incipiunt. Cujus nobis haec videtur esse ratio, quod habeant illa animalcula ser- mentum nimis acidum, quod sermentando &concentrando cum illis lapidibus , nonnihil infringitur & temperatur: quod si igitur lapides non assumant, sermentum acidius redditur & praedominatur , atque ita contingit , ut aegrotent quodammodo. Sed objiciunt, quod hic haec , quae dicta suerunt. dissici id queantaeciddere . Respondeo, effectum semper comitari suam causam , , quae si rara si re minus frequens, ipsum necessario tale quoque esse debere; se etiam hic, quia facile hoe fieri nequit: hine est, quod etiam rariss me contingat, quod lapilli in intestinis reperiantur; qualis est causa , tale est causatum; at causa hic rara, ergo causatum
Secunda causa generatIonis lapidis Intra intestina est eoagulatio ;sie spiritus potest dari coagulans materiam non lapideam in lapidem, vel calculum. Sic Boleus in tractatu suo de gemmis er lapidibus resert historias , quod dentur fluvii, qui omnia, quae in eos conii eiuntur & immerguntur , in lapides mutant. In Noν π ia datur similis fluvius prope Metropolim Bergam , ex quo amicus quidar a excepit lignamenta partim in lapidem conversa , & partim non , paliaque frustra plane in lapidem conversa & transmutata , qualia fragmenta adhuc in aedibus conservo. Quid mirum , similem spiritum Gorgonium & petrificantem reperiri posse in corporibus quorundam hominum , in quibus calculi variis generantur in partibus ' qui, ut taepe accidit, in momento
77쪽
materiam quandam vistosam di puuitosam commutet In substan tiam lapideam. Sed bac de re pluribus poterimus gallocinari , ubi ad locum proprium de illa tractandi erim pervEnti, videlicet ad Vm
hoc non adeo mirum nobis debere videri , si in intestinis remis et re M. riantur , cum viV detur aliqua emporis pars , in qua illi non suerint reperti: se in pulmonibus Ranarum transparentibus vermes absque eorum dilaceratione copiose conspiciuntur saepenumero . Sed nihil vulgatius est apud peripateticos & logicos, quam loqui de vermium eneratione in intestinis, cum tamen eorum Originem ignorent: siedistinguunt generationes inter causam similarem & dissimilarem. similarem eam vocant, cum causa producit esse tam sibi similem: se eum homo producit hominem, equus equum, Ac sic porro. Dus milarem vero, quando causa producit effectum sibi eontrarium & dissimilem r sic quando Sol generat murem, muscas, & si
Hodie autem haec omnia reiiciuntur, tanqtram aperte rationi contrariantia : Rhedus enim utillimum conscripsit tractatum contra . 'hanc logicorum distinctionem , in quo ostendit, plan8 chimaeri ira esse, Solem gignere mures e x putrescentibus rebus , sed solo ex seinmine praevio , , statuit nullum omnino animal lum gigni in totaretum natura , ni si ex semine , ex quo Sol suo colore anima leuia exeludit. Experimur, quod tempore brumali, cum intensum frigus dominatur in nostra tellure . multa riva mortificentur & corrumpanis tur : hine est quod gestate sequente multo minor copia murium , aliorumque animalculorum gignatur , quam alias ubi hiems fuerit elementior e quod sane probat, Solem calore suo non posse producere mures, sed quod requirantur semina viva , ex quibus ejus calor'
Habet idem Rhedus insigne sand experimentum , quo probat ani- Verm es glan malia 3c vermes debere gigni ex semine tantum , non ex putredine , ex solosemiruti voluerunt antiqui. praevιo,e e
Accipit duo vitra , quorum unum duplo latius est altero, A mi- νimento pronori imponit frustulum carnis, dc postea orificium ejus claudit sin- b.itur. done sna dc dens1: hocce imponit vitro majori & ampliori, quod smili modo cooperit linteo raro camerasensi . 8c se deponit hare ducivata v trea in Musaeo suo r quid fit λ multae dc infinitae muscar p ivllo post congregabantur odore illius earnis ad haecce vitra . & insidebant priori integumento, quae muscae illic infinita deponebant seminuta , quae per poros lintei ea merasensis deeidebant in vitrum hoc amplum , & in minoris integumentum; ex quibus postea actione Solis & caloris , vermiculi innumeri prodibant , qui odore carnis alliciebantur, & ad integumentum minoris vitri repetant , ct sc quaerebant. viam , qua ad escam pervenire possent, ad quam applo . .
78쪽
inquare .ulterius non poterant I & infiniti & Innumerab eseon spN ciebantur inhaerentes poris integumenti minoris vitri , ..i quo caro erat inclusa , ct quamdiu hocce cooperculum vitro minori applica intum manebat, tamdiu nulli conspiciebantur vermicun in carner quo
Igitur experimento satis probavit, nullum animal generari nisi ea praevio semine, vide Tab. 3. Fim , t
EEE Museaνam ova sine inde in vitrorum ιntegumentis dispersa. EFFF Vermiculi ex muscarum ovis producti , in integumentis ervitri ampli fundo hine inde repentes. Seeundo, nullas earnes dare vermes ex eo, quM putrescant; sed ex eo, quod earum poris inhaereant semina sper muscas insidentes carni illie deposita ex quibus accedente calore vermes producuntur. I ammerdamius etiam conscripsit tractatum de insectis in qua to, sed vernaeuia sngua ἔ ille idem probat experimentis. Deinde minor adhuc erit dissicultas , s consideremus , dari ova per aerem voIitantia; quod ex eo probatur, quod dentur insecta tarne tigua, ut non incurrant in sensus, dc nisi oculus miemstopici muniatur , non possunt ostendi & demonstrari. Haec animalcula cum sint tam exigua, quid mirum, quM eorum ova multo sint minora adhuc & subtiliora, ac proinde per aerem v Iitare debeant δHaec ova ingrediuntur eum aere poros earnis, Iacti einlorum, p aes& similium alimentorum , &cum iis assumuntur, vel eum ipsoaere inspirantur , &sanguini communicantur; vel in pulmonibus haerent, vel ad varias nostri corporis partes propelluntur, atque in iis ac eedente majori calore animalcula ex iisdem excluduntur. - objiciunt hic, an non coctio ventriculi & cordis obs aret, & an non ova illa coctionibus hisce contererentur ρ Respondemus, qn se,&experientili etiam probatur ἱ quod in illis vix reperiantur ver mes , in quibus coctiones 3c fermentationes existunt potentes , quae haec ova conterant & comminuant: verum in infantibus , & in iis, qui coctiones habent minus potentes, ova hare iaci id illaesa possunt transire ad intestina, illicque haerendo, accedente diuturniori calore, producunt vermes, qui primo valde exigui quidem existunt, sed post inquam continuo accipiant novum & copiosum alimentum ex chylo , ultra naturalem longitudinem excrescunt, imo quandoque superant pedem unum aut alterum longitudine ἰ multi etiam manent tam exigui, dc vocantur Astari es, qui in excrementis haerent, in quibus tam copiosum & bonum nutrimentum non inveniunt, &reperiuntur plerumque in intestino recto circa musculnm ani sphincterem , ibique saepe faciunt pruritum & teresimum, id est, vanum & multiplicem excretionis appetitum. Imo quandoque tam magni exerescunt, ut omnem hominis alimoniam perripiant di intercipiant , ne aliquando ad sanguinem possit'