장음표시 사용
231쪽
omnium admiratione, thorace, galeaq. procul abieci is, arrepta confestim Cruce, aduersis hostium iacillis corpus obijcit nudum interrit . O rem,qziae conlectata est, admirabilem, omniq. saeculorurn memoria praedicandam. Is, qui Cruce deposita, suae saluti consulere voluerat, telo repente consos Ius tiateri; te qui vero nudus, atri. inermis consertis inimicorum sagittis spoliatuni opposuit corpus, illaesus e praelio, incolum sq. discessit. Secunda hac parta victoria Constantinus , in Licini; castra tam selici exulianiena , euentu promouet exercitum. Ille, cum propinquantes copias, imprimisq. nouum illud militiae signum aspexis et, probris, ac contumelijs con-cronabundas Crucem incessere non dubitauit . Sed poenas e vestigio dedit, a sertibus illis Constantini militibus toto cum exercitu fusus, ac profligatus. Quid hic tot, tantisq. rerum miraculis incensus faceret religiosissimus Imperator Vbique locorum excitari Crucem iubet, in turtibus,in foris, in Basilicis, in virorum principum sedibus, in domibus priuatorum : in nobis, qui post eam consecuturi aetatem eramus, sui gloriam Imperi3 , suaeq. monumentum vi tonae commonstraret. O diuini confiij rationem abditam , & inexplicabilem sapientiam . Illa tam ominosa, tam turpis, & detestabilis , illa tam infelix,& famosa Crux, tam amplos, tot, tantosq. apud mortales uniuerths honores aliquando
nanciscitur λ Illud patibulum , ad sentes pessima
232쪽
nece dedecorandos olim inuentum, nunc ad su-gandos , ac debellandos hostes , ad Vrbium, &Basilicarum ornamentum adhibetur λ Agamus ergo per Deum immortalem Audit. & tam sanctum salutis nostrae monumentum, tam certum immo. talitatis, ac sempiternae gloriae pignus, hoc inquam Christianae militiae vexillum halutare, ea, qua sane debemus, animi pietate, ac veneratione prosequamur. Si enim Romanae Legiones militaria inna, veluti quaedam Numina venerabantur; aequius pros: to est in hisce christianae militiae c is saluberri-rimum hoc inuicti vexillum Imperatoris cum significatione religionis amplissima , continenter intueri.
233쪽
s ab optimo rerum o nium parente, ac Seruatore liberalissimo accepimus olim, & quotidie capimus beneficia, tam multa sunt, Auditores, ut, quando pa- inu, rem illi gratiam reddere non possumus,mom iam quidem certe accepti muneris gratissimam continenter, atque in omnem aeternitatem conteruare debeamus. Circumspicite rerum hanc uniuersitatem,caelum, sidera , maria, terram ipsam, fluminibus, oppidisq. distinctam, omni animantium, volucrumq. rese tam genere, pulcherrima herbarum, arbor alvarietate conuestitam : omnia Des Optimi M ximi beneficia sunt : omnia diuinae in nos testimonia beneuolentiae , & certissima gratuitae charitatis argumenta. id vero de nobis ipsis dicatur, qui toti, quanti quanti sumus, Det beneficium lumus 3 Nulla nostri corporis est pars, nulla vis animi, nullum vitae punctum, quod di-
234쪽
uina liberalitate vacet, & benignitatis illius infinita magnitudine definitum, ac circumscriptum non sic. Sed tamen inter tam multa diuini et oris in humanum genus ossicia, nullum inuenitur, aut aestimatione maius, aut liberalitate prolixius, aut magnitudine admirabilius, quam quod ad nos ab ipsa Christi caede cum profusione illa sanguinis uberrima corriuatum est. o facilius credo probatum vobis iri consilium meum : qui huc ascenderim ad tantam diuinae in nos prolixitatis gratiam, non dico pro dignitate laudandam; sed animis vestris breuitate quanta potero maxima hujus orationis obij-ciendam. Tria sunt, quae faciunt, ut hoc ipsum quo de loquimur beneficium, caeterist longe praestancius, atq. admir bilius esse videatur : reti magnitudo, quam 'accepimus benefacient Voluntas,eprum, Apibus ita benigne factum est, humilitas , atq. abiectio. Nam , ut ab hoc po'stremo primum exordiar , quo gratia supra modum exaggeratur; quod tantVm in homine pondus, aut momςntum sit , ut eius causa fuerit a
'eo vita ipsa profundenti caim sanguine ρ quidi quam liqmo sit, nisi miser ina animi, omnibus
ybnoxium calamitatibus ., immo vero calamit omnium 3 corypto ione coagmediatum λTanto igitur beneficist dignus erat tam vilis ho inuocio parum di ci : dignus erat hostis, ac per- luelisis,qui tanto pretio e seruitute miserrima, e teterrimo carcere ob era; urλ Si enim pro amicorum
235쪽
corum incolumitate in discrimen se dedisset be
Meficentissimus ille nostrae libertatis assertor, inagnum id sane fuisset, sed res tamen non ca- reret exemplo. Nunc vero,cum pro infestissimis
hostibus mortem obierit, tantum id ridetur esse, ut quia sectum est, propterea fieri posse eredatur. Quod si rem ipsam secundo loeo spectare velimus, quam hoc beneficio mortales acce- pimus,nihil unquam maius,excellentiusque,non
dico inueniri,sed ne finsi quidem, aut compre- λhendi animo posse intelligemus. Erat proseis nobis aditus ad sempiternam felicitatem obstiu-ehis: ruebant viathei si ad exitium voluntarium . ihoc est ad ea Inserorum incendia, quae nullata temporis vi, trullis omnino flictibus extingui queunt. Errabat in solitudine multatum exilio senus humanum,& quia nullum tantis malis remedium apparebat, suam, ad quam natum erat, 'heatitudinem deplorabat. Adfuit repente Deus ipse, Mens illa beatissima, concretionis expers, immortalis, aeterna, incomprehensa, honorum omnium comprehensione absolutissima nostram hanc induit naturam, hoc est, aerumnas in se traxit uniuersas; mortale suscepit corpus: ut haberet videlicet clypeum, quo tela in nos contorta Penitus exciperet, atque a capitibusnostris suo=unere propulsaret. Et excepit ille maideiri obiectu coisoris sui quicquid aduersum nos obhci batur; sed quantum sit excepisse, operaepretium ad extremum ex eii lania voluntate, ac li
236쪽
beralitate, qua tanttim in nos beneficium contulit, diligentius intueri. etenim qui solo imperio poterat reos e catenis eximere, cum voluit
suo sanguine,summis l. cum cruciatibus illorum poenas, & supplicia luere, declarauit profecto, non se rem tantum ipsam, sed summa cum liberali tribuete animi significatione voluisse. Quid enim hic ego dico de angore illo, quo ante supplicium iei m corporis, lacerari voluit pulchcrrimum animum surim quid de vinculis, quid delictoribus crudelissimis, a quibus comprcheia fias, obligatus, tractus, impulsus, distractus , omni genere crudelitatis indigni si me acceptus est3 Sinitur ad pontificem quasi facrilegus ; reij-citur ad Praetorem ut seditiosus,mittitur ad Herodem quasi compertus maiestatis. Num ipso interea iudicium declinat ρ Num hominum arbitria fastidit 3 num prouocatὸ num appes at 3 immo vero ne sustuarium quidem, & virgas ser- uorum respuit, quibus alij ne subijcerentur, liberum Romanorum nomen implorarunt. id virgas, quid sustuarium dico , cum etiam iniquissima Pilati sententia damnari ad patibulum
voluerit, atque inter maleficos turpissima coniectos morte recenseri e Nullius eri tantavis loquenthe, tanta ubertas ingenij, ut ea V qua parcst, verborum graui ate possit, vel Hebraeorum detestari saeuitiam, vel amentissimi praetoris in- .constantiam exagitare: Iiberandi rei, qzem iam. nocentem , inunerentem . Plane cognorat, su-
237쪽
sceperat ille quidem salubre consilium, ipsiq.
iam operi manus admouerat, cum eum oblitum sanguine, asperrimo diademate confixum,plagis undique cruentatum, lacerum, semianimum, ex moeniana, inimicorUm oculis objecit, ut eorum
aliquando sitis extingueretur. Sed non modo nihil profecit, verum etiam accensos semel ad crudelitatem animos illo spectaculo vehementius inflammavit. Nuebat undique sanguis, vulnera, & vibices toto corpore apparebant, obligatae manus erant, caput hamatis , aculeatisq. confixum dumis, nec alioua in eo pars cernebatur , quae, non dicam dψlore, sed plaga vacare
videretur. c. rux tamen, crux inquam aerumnoso ill , at i. infelici, pqput i clamore comparabatur : & quia innocentem efferati animi vident quem quae uni ad necem I innocentis poenas, tuo, filiorumq; uendas sanguine, incredibili animorum contentione deposcunt Iure profecto ad vos improbissimi vici innumerabilia mala ex isto sonte redundarunt. Euersa Hierosolyma ingenti cum ciuium strage, matres in longa urbis obsidione fame propemodum enecitae, suos pia si os deuorauere : expositi a Vespasiano' Iudaei in catasta vilissima, uno pene sestet tio adsunt. Quid plura vagantur hodie 1. incertis sedibus errabundi, sine Rege, siae Republica, sine legibus, extorres, peregrini, ubique sacri, atque intestabiles, ubique sempiterna seruitute damarii. Sed tamen grauius plecten-
238쪽
i dus esse videtur, &poenis longe ac erbioribus
Praetor : qui barbaris Iudaeorum vocibus pe terrefactus , quem innocentem esse intestigit , damnat contra fidem, contra religionem,praeter morem ipsum atq. instituta maiorum. Quid igitur attinet aqua naanus eluere, quas innocentisias ino sanguine contantinas 3 quid attinet immu- nem te culpa profiteri si nemo est qui propiusquam tu im sceleri sit amnis 3 Erras , ac vehementer erras, si sacrilegium incres libile, atque inauditum ista te ratione caelaturum existimasti. Nimirum, ut exaggeratum, ut amplissimum esset beneficium, tam iniqua hominum judicia si , sponte subij t potentissimus ille Seruator, nec illius iniquitatem; prauitatemq. sententiaeea, qua facile poterat auctoritate declinauit. Quid iridi cia dico3 Patibulum ipsum, indignissimae mortis instrumentum, cum pedibus stare Vix posset,non subterfugit. Subterfugit autem3 immo vero sub tectis humeris toto animo complexus, ad carni- ficinam usque raptauit; & quod nemo cogitare potuisset unquam, latronibus interiectus, perdi- tissimorum nominum supplicio mactatus est. Quamquam vereor, ne hoc etiam parum videatur , si cum eo conseratur iudicio, quo sicario
illi, seditiosoq. posthabitus est, cui faustae I
daeorum acclamationes vitam impetrauere. Et
quid erat, quod latroni , quod seditioso , quod perduelli haberet affine ρ an non ille Tyberii ai
ci oritatem, quantum licebat, tuebatur, cui v
239쪽
cti alia deserenda esse disertissime, planissime
pronunciabat Quot ille morbo , quot calami tates, quot pericula ab eorum capitibus , a quibus, & damnatus, & ad mortem perductus est suo propulsauiomperi0λ Vos appello Palaestinae oppida, vos pagi, ac ciuitates, quas hie non tam oculis , quam beneficijs, donorumq. caelestium effusione lusHauit. Et tamen eum liberare prae- istat, qui ciues extinait, quam qui mortuos ipsos le tumulis excitauit. Tantus igitur, tam benes .cus, ac liberalis nostrae vindex libertatis tolli vult in patibulum , atque ut in illa salutis ara pro communi omnium scelere gratissim Deo vivetima caederetur,omnem prursus a se illius leuanienti rationem depellit, quo miserrimus quinque solet in summis cruciatibus recreari. Al ios Lim inimici torquent, sed leniunt, atque alloquuntur amicis negligunt amici, propinqui certe non deserunt, una corporis vexat, lacerat animum pars, altera minus laesa reficit, ipsum certe cruciatum imminuit. In te unum beniagnissime Iesu omnes omnium aerumnae, acerbitates'. confluxere: Vnum te post homines natos singulae corporis partes, nulla valente, conueluiunt; unum te, noti, ignotiq., amici, inimiciq. tui, propinqui, atq. alieni omni genere pyst emi doloris,atq. acerbitatis assiciunti Ab hostibus in crucem ageris, desti is ab amicis, ab ignotis maledibis incesseris, a propinquis, atq. adeo ab aegra pareatu cruci vicina conficeris. Omnes te
240쪽
quassatoriam taetuum dolores excruciant, & nullo doloris interueniente sine unicum miseloium solatii in tanta miseria desideratur, extrem m. Haec isgo cum Pa sint. Auaitores, agamus per Deum immortalem, & tanti beneficij memoriam eo quq qecet animo, funestissimis hisce diebus unarpemus ostendamusq. nullum fuisse nobis a Deo Opi Nyx. tributum beneficium , quod nostris impressum,. atq. incilium arqilc petioribus sit: Nam si turpissimum ingratorum, 'o a sapientibus accepimus, est eorum genus , qui beneficiorum obliuiscuntur ue quanta erit animi nostri leuitas, ac turpitudo, nisi eam, quam possumus, ac debemus, memoriam tantae , ac tam , amplae bunignitatis in omnem aeternitatem: conseruare sudeamus λ Qui enim pa-xem officio gratiam non reserunt,ios fortasse non suppetit quod regerere poru