장음표시 사용
201쪽
Centum, & triginta superioribus annis in orbe terrarum Christiano principes rerum sacrarum Antistites numerabantur. Illis minores, quCs Episcopos appellamus, mille, atque septemdecim: qui numerus homini haec ex consilio reputanti,
haud sane mediocris videri debet. Sed tame etiam addendi sunt ali) longe plurimi, quos solis occidentis amplissima Regna nouissime reperta, atque ad Christi religionem perducta sibi vindicarunt: ubi septuaginta templorum millia excitata suisse accepimus, & Christo, Vir ini Maximae, caeterisq. Caelitibus, ut pia fert Christianorum consuetudo, dedicata . De Insulis Orientis, de Sinis, de Iaponijs extremo penitus , orbe diuisis nihil dico praeterea, quia cum haec disputo, illud in summa contendo, neminem in singulis hisce prouincijs rei Christianae praesebum esse, qui philosophus, ac religi0nis magi-
ster esse non putetur, & sit. Et tamen ita omnes ous se discipulos profitentur, qui Petri locum obtinet in Petrr Sede, ut summa animi consen- sone, atque una plane voce exclamare videantur,ac dicere. Ipse dixit. Venio ad alteram orationis partem;hoc est ad eam potestatem, qua Romana Petri sedes, non modo in alias minores, velut in Colonias ab hac ipsa ductas, ac susas , sed in viros etiam Princia Pes,Imperatores, ac Rege raedita est : quos creat,quos in solio collocat, quos reducit, quos Hepellit, quos deterret minis, quos fulmine per cellii,
202쪽
cellit,quemadmodum eorum promeritum est,&Christianae Religionis ratio postulat. Quid vero hac ipsa potestate fieri potest, aut excogitari diuinius, Auditores ρ Equidem sic intelligo ; posse
Reges non sustragio facere, sed authoritate iu-'bere, tantum esse, ut nihil habuerit amplius potentissimum illud Romanum imperium,quod de se gloriose,ac magnifice praedicaret. Quid enim
est, ruod illorum nomen, ac famam maiorem in modum apud omnem posteritatem extollat, nisi admirabilis illa potentia,atq. authoritas, qua Macedoniae, Armeniae, Asiae,caeterisq.Prouincijs numero sex,& triginta Reges ademerunt appellarunt solemni ritu amicos, aut alioqui vectigales habuerunt. Augustus,Imperaturum omnium sortunatisi mus habitus est, quod Reges terrarum uniuersos, velut Imperij sui partes, ac membra teneret in ossicio, ac potestate. Nero beatissimum se, selicissimumq. in suo putauit Imperio, quod Romae Tyridatem Armeniae Regem, imposito illi Regni diademate, crusset in Theatro plenissimo.Tyberius suam se exaggerate, ac supra caeteros amplificasse authoritatem existimauit,quod Reges, aut infestos, aut res nouas molientes nulla militum vi, nullis armis, sed sola verborum comminatione compressisset. Pontificem nos in hoc Romano Petri Solio diuina quadam potestatebatque authoritate pollentem, non beatissimum, non humano celliorem fastigio praedicabimus, qui tot, ac tam multis bene de
203쪽
de Christiana Republica meritis Principibus viris diademata,&imposuit noua,& restituit vete- .ra; contumacibtis terrorena iniecit, accidentibus
ad genua,vel veniam facile dedit, Jel pro merito P atque ad severitatem exempli poenam impressit Longa sane Regum, atque Imperatorum Ieries est, qui ' ontificum beneficio imperia, &ditiones amplissimas obtinuere. Sed Carolus ille, qui Magni nomen inuenit, omnium est nobilissilia xus, a Leone Pont. 1i r Augustorum solem- in diademate donatus, & Regno. Memoratur maxime Pipi ius eiusdem Caroli filius ab eodem Pontifice creatus Italiae Rex. Memoratur in uictus ille Stephanus,quem Sergius Pannoniae Re- em eo plane tempore fecit, quo tempore Po-i 1 iae Duci eundem honorem, eandemque Re- etiam appellationem enixe petenti diserte,& qua praeditus erat authoritate, denegauit. Perhibetur Demetrius , primus ille Ruthenorum Rex a Gre orto v iI: perhibetur Alsensus,primus item Lusi aniae Rex ab Eugenio i i i renuntiatus. Perhibetur Brenna Viennae Princeps ab Innocentio factus, alij q. pene innumerabiles quorum delectium ipsa multitudo eripit orationi meae. Ex hac tanta, singulariq. potestate, illa quoque manavit authoritas, qua Regibus inter se dissidentibus pace publica conciliandis tam saepe Romani Pontifices ad parandam orbis terrarum stranquillitatem utuntur, ut communes controuersianum arbitri, ac Principum iEderatores a
204쪽
Christo Parente optimo dati mortalibus esse videantur. Nihil attinet veterem ex annalibus memoriam repetere , & quos superioribus saeculis
amicitia, δc foedere conit CXerint, C numerare .
Ipsi nos huiusce potestitis locii pletissimi testes
sumus, Auditores . Haec ipsa aetas huius maxime beneficis particeps fuit, cum toties circumfonantia Regum arma , toties ad intestina bella in structae potentissimorum Principiam copiae, toties impendentia Chrilsianae Reipublicae mala, Romani Pontificis authoritate, ac sudio, pacificatis inimicatorum animis, a nostris ipsorum ceruicibus,ab omnium capite sint pri pulsata . id vero de sup icio, poenaq. dicatur, qupta sontes Imperatores,ac Reges, ex illo Tribunali, pronunciata sententia, saepissime affectos sui se
veterum monumenta testantur λEtenim Impera--tortim primum , qui Christiana sacra susceperit, Philippum Histe legimus in annalibus : at hunc ipsum criminibus obnoxii m atrocis mis, a solemni Chiusitanorum conuentu Pontifex Eccle siae Fabianus eiecit. Video clatissimum sane sitnse Arcadiuna Honorii fratrem,&alioqui rellaiosissimum Principem: sed hunc etiam aliquando a recta , piaq. vivendi ratione procacius aberrantem, video grauissima sententia, quasi telo percussum,& fulmine ab Innocentio primo.possunt eadem de Anastasio dicere, de Leone Isaurico, de caeteris, non solum pei fidia, atque impietate notatis, sed Romanorum etiam graui Pontificum
205쪽
. . censura C pio m numero per summam
miniam expuit iis, & e Christianae Reipublicae . sinibus exterminatis. Quin infinita prope serie
recensentur a multis Imperatores occidentis solis ac Reges, in quos Romani Pontifices seuera iudicia olim exercuerunt. Sed ne illius contumaciae recordatione,qua Pontificum in se seueritatem ipsi prouocarunt,huius orationisistitiam foedare videantur,aliorum commemoratione tiqui summe,magnificeq. Petri Solium honorarunt, omnino pretermitti debent. ac silentio praeteriri. Occurrit enim animo,qui honorem quendam incredibilem ac prope diuinum Pontificibus habuit inter Reges, atque Imperatores amplissimos Itistinus : cuius non sistum apparitione Io annes Constantinopoli exceptus honorincentis sine dicitur, sed habitu corporis supplici, detra- ita capiti corona, positis humo denibus adoratus.occurrit Iustin anus: qui Constantinum, lipi' nus, qui Stephanum, Ma*nus Carolus, qui Leonem,Ludovicus Pius, qui Sergium,Henricus, qui
Paschalem, Fridericus, qui Adrianum, alij q. , qui alios Pontifices eodem plane honoris genere sunt venerati. Sed onauibus omnino anteferendi duo videntur esie Galliae Reges humanissimi , Ludovicimui Alexandro in Galliam venienti ob viam longe propressi, veluti stipatorum officio functi sunt, & cextra,laeuaq., Pontificis equum tenentes, ad Basilicam usque venerandum illum
Hospitem perduxerunt. O inauditam Regni po-
206쪽
, testatem, d incredibilem in Reges, ac Principes dominatum;o Petri Solium e caelo delapsum,a que ad regendos diuino quodam imperio mortales, Romae, hoc est in ipso mortalium omnium cartu collocatum. Quis Barbarorum in p6stremis terrae partibus situs, nullaq. condocefactus religione, quae pium illud officium ' rincipibusia imponit, haec audiens aliquando, non nimo se- cum ipse reputet, atque omnino constituat, aliquem esse inter mortales Deum, cui popillorum moderatores, ac terrarum Domini tanto studio, tali a cum veneratione, ac pietate sint obsecuti3 Veteres illi Fabritius, & Cato, Romani sapieh- . tes existimarunt,sibi gloriosus est e Resibus ima perare,quam Reges esse. quantia' vero nos es epulabimus Reges haberς, non o hiemper antes modo,sed accensos, atque apparitores, sed pro-
uolutos in genua, sed osculi P pedibus horrore quodam, ac religione perfusos imprimentes ρ Id profecto tantum est, ut nulla ingenij, nulla elo- quentiae vi possit satis, pro dignitate ab ullo mortalium explicari. Modum igitur orationi fa sciam Auditores: re quando de tam ampla domi natus dignitate, cuius hodie principium, exor tum l. colimus, plura dicere, neqtie huius telis rporis, neque meae facultatis anguitiae patiuntur , . admirabile Petri Solium, id quod in rebus diui- . nis honorandis mortales facere soliti sunt,impo-' 'sto mihi silentio venerabor.
207쪽
Basilicae Vaticanae consecratione disserentem vestrae sapientiae commendau it, 'uditores. Sum enim de inauguratione Panthei, deque Bonifacio Pontifice iurimo verba faciuius,qui ia Phoca Romanorum Principe templum illud amplissimum impetratum, summo cum publicae rei,ac religionis castissimae commodo rite, sancteque Caelestibus dedicauit. Permultum quip- ipe Christianam Remp ijs debere intelligo Religionis nostrae magistris, ac Pontificibus, qui Ethnicorum delubra, & niunumenta solemnibus expiata cerimonijs Liberatori Christo ; Virgini Maximae,Martyribus sortissimis, Caelestibus uni- uersis aliquando consecrare coeperunt. Neque svero id dico ad eorum culpandum ardorem , ac
208쪽
sudium, qui Deorum templa sublimibus elata fastigi)s, immensis ad saeculorum omnium ferendam aetatem substructionibus innixa,disturbare, ac demoliri,amplissimas aras, ac signa pulcherrima euertere,comminuere,membratim quodammodo concidere non dubitarunt. Quin laudatione grauissima dignos existimo, cum fanorum illa demolitione falsae religionis imaginem ab
eorum animo, ac mente, qui Christianis sacris initiati tum essent,molirentur abducere. Etenim consitum susceperunt suis consentaneum, accommodatumq. temporibus hoc est ijs, quibuς ita Ethnicorum superstitio in urbibus recens ad Christum traductis cum vera religione ver sabatur, ut periculum es et, ne illa templorum, &mulacrorum magnifica species, iterum eos in Deorum castra reuocaret, faceretque libertatis desertores , quos paulo ante viderant in Dei ciuitatem adstitos, atque in sempiternam assertoris C hristi libertatem vindicatos.Et profecto ni hil facilius erat, quam ad eos Deorum lapides
iterum offendere, quos declinassent, aut eum superstitionis ignem rursus excitare, qui templis illis veterrimis, tanquam cineribus dolosis suppositus esse videbatur. Fuit igitur aries ille pietatis ad Christi sundandum Imperium, Ethnicorum templis ηc admouendus I sitit exitiabile illosatim initio bellum indicendum profanis eorum, & colitaminatissimis senis, ne Religionem purissimam, cassissimamq. vix exortam inquin
209쪽
rent,aut eam suffocarent sementem,quam Pater
ille familias incredibili labore secerat, & suo ipsius sanguine contioenter alebat. Dissicile adeo est dicere, quam inῆentes, quam insanae toto
terra in orbe Templorum moles opere magni-
fico extitvlide, dirutae tum fuerint, & summo cum Deorum dedecore, vel incendijs absumptae, vel ruinis undique desermatae. Erat eninae Gazae opulentissimum illud Iouis Cretensis in is Palaestina Templum, quod eius gentis lingua Marnan appellabatur . Erat Apameae Iouis item magnificentiissimum, erat Carthagine Caelesti, Asricae Deo, consecratum; erat Serapidis Alexandriae, aliaq. innumerabilia, quae victura cum saeculis videbantur, S a structura mirabili, ab opulentia, a magnitudine, a maiestate incrediabili miraculi nomen obtinuerant. Nullum tamen ex his nata Christianorum Religio , atque a
C.nstantino illo Magno quasi fid e publica per
Colonias, ac prouincias immissa, passa est integrum , & sundamentis impositum superesse . Nam in densam illam, ac veterem Templorum syluam pietatis nouae quasi secures molita, a fastigio euertit uniuersa, singula solo aequauit, rearatro inducto memoriam illorum omnem aboleuit. Quid vero de urbe Roma dicendum est, quae nouam Religionem, ut docet Apostolorum Antesignanus,& ductor Paulus, erat ardentissime, studiosissimeq. complexa Θ Hic videlicet belli flamma diuersis iam locis comprehen-
210쪽
sa, multo sane maximum miscere coepit incendium. Hla multo incaluit amplius ea pugna aduersus Deomm aedes, arasq. suscepta: ubi iam plurima Graecorum ingenia ymulacris fingendis apprime accommodata occupauerant omnia , ubi tam multa erant excogitata Religionis ignoratione Numina,vi maior iam Caelitum populus, quam Quiri tum numerus esse videretur.
Digenerant enim in partes quicquid illud est ,
quod mortalibus opitulatur; ade . certis velim ii portionibus designatis,publice, priuathnq εd colebant maxime, quo se maxime indigere semtirent. Ne pestes quidem ipsas praetermiserunt:& Vrbs illa terrarum domina cum trepido m tu perculsa, cuperet esse placatos Deos, quicquid officere posset, habere pro Numine non serubescebat. Quare templa, aedes, sacella, fana singulis singillatim dicauerat Dijs;quos totidem esse qutabat, quot res sunt, quibus totius humanae vitae felicitas continetur, quotq. volunt homines a se maxime procul abesse, ac longissimὰ propulsari. Quotus enim quisque nesciat, R manos non modo Liberum Patrem, Cererem, ' sculaphim, Herculem, rerum salutarium inuentpres, verum etiam aduersam fortunam, ac valetudinem, sebrem ipsam , ac pestilentiam is existimasse, vim habere diuinam λ Quam igitur in Urbe Roma,ubi tot Deorum, Dearumq. monumenta erant magnificentissima, secutam fuis sesutamus Delubrorum, ac Fanorum stragem, n 3 cum