장음표시 사용
271쪽
aq6 De I noeent. ut quo se potius ad exordiendum conuertat oratio, prorsus ignoret. Non enim in externos solum,aut in vulgares homines, quod fortasse olserendum in ea bellua suisset, eum saeuhsse, ac . Tyrannidem illam acerbissimam exercuisse aC- , velinqs,sed in consanguineos, atque affines in amicos,& necessarios,in domum ipsam suam, quot capud est, in sacerdotes,atque in reruni sa crarum Antistites grauius, quam in profanos vl- los aut in hostium urbes, egna, suisse gras a. tlim. Ne multa. Aristobulus dilariananae coniligis frater erat adolescens, Auditores, genere natus clarissimo, egregia irma, gratiosissimus item , populo. suaeque gentis Pontifex designatus. Is, cum in falsam essectati regni suspicionem apud istum venisset ό sesto die longe celeberrimo magnifice itissime ab eo exceptus conuiuio. est. Cum ergo nihil Aristobulus suspicaretur;inuita . uit se largius,ut, conuiuarum dignitas, & Regis imperium, & publica gratulatio polhilabat. quin remotis ad extremum mensis,qu5d & aestas esset,& in uitaretur ab Herode;posita veste,in Ospbiectam piscinam descendere noli dubitauit: ubi cum luderet natando liberius, a nat tori s sociis, qui.de industria erant in ii dijs collocati,demersus est, & su catus, Mariamna sorore inspectante, vilique si audem intelligente penitus. sed propter iniquitatem thmposis accurate, consultoque dissimulante. O shectaculum acer- ,
bum,& luctuosum. Foedatur illico sibila morte
272쪽
ronuiuium ; piscina illa, quae scena quaedam videbatur esse ludorum, acerbissima rerum confersione sunestaturi publica illius diei gratulatiori communem omnium moerorem rictitiamque tonuertitui. Ita ne vero praeceps amentia serebaris iniquissime Rex, ut nihil eorum te retardaret, quae Barbarum quemque a facinore deterrere potuissent3 Nihil inquam te cognatorum, quisiturus erat luchis, ac in ror, nihil tuus ille ardetitissimus in coniugem amor,nihil epulae communes, quibus sepe conciliantur inimicorum , animi, nihil affinitas , nihil adolescentis aetas, &dignitas illa,maiestate plenissima, commoLeba λSed caecum me,atque amentem: cum haec in illo requiram Herode, qui tanta regnandi libidine teneretur,ut nec humanis parceret vilis,nec ab- sine et a diuinis. Hyrcanum praeterea Pontificem ea tempestate fuisse, memoriae produnt his oriae, qui bello captus a Parthis, succisis auriubus, foedum, ac miserandum in modum fisierat olim dehoninatus .. Cum vero tandem aliquando in ea seruitute consenu'sset, a Rege Parthorum impetrata venia , HierosolImam venit ; ad Herodem velut ad senectutis,.suarum aerum- natum portlim. stationeinque confugit. Sed longe aberrauit, deceptione inuolutus est inexplicabili vir infelix. Nullo in loco, ne apud Pa thos quidem, & Barbaros , ac rbiorem offendit. semitutem, quam apud Herodem. Nusquam
273쪽
148 Innooent miam in illa Herodis domo,qud se a tam disiturnis laboribus aliquando contulerat, & e postremo vitae nauctragio certissinium videbatur habuisse perfugium. Repente quippe, quia summa illi erat,& propter morum innocentiam,& pro-.pter Sacerdotium, & propter artatem apud thos auctoritas,indicta causa fictisq. criminibus octogesimum iam agentem annum, senio plane con sectum, interfecit . sed nolite putare, hunc essi m i stius crudelitatis . ad nouum scelus per haec minora facinora gradum habet. Mariamna lilii e nobilissimo suscepta genere,fuit uxor,quam non impense modo, quod coniugem decet,sed
quod ne in pellicem quidem faciendum sit, ad il l
insaniam usque,atque impotenter amabat . itamen circumuentam fraudibus inimicorum, &per calumniam ha simulatam, quod poculum ipsi comparasset amatorium , veritus , ne venenum subesset honesio nomini, inauditam , indemna-- tamque iussit ad patibulum eraeter morem, & Regni decreta perduci. cas id inde consecutum esse arbitramini Auditores λ id omnino quod ex Monsiliis imprudenter, Ec temere susceptis coim ' equi neceue est. Deprehensa enim postmodum innocentia Mariananae, sera poenitentia correptus , ita caepit intemperijs, ac surijs agitari, ut neque somnum caperet oculis, neque cibo r aerearetu coniugis perinde, aς si viveret, subinde, atque identidem inci,
aviaret. Quibus instinctus diris; lymphaticorum
274쪽
in editi amicorum,aisniunaque caedem, quos C
Mariananae genere superstites intelligebat, in - stitit sine ratione, atque consilio debacchari: sic prorsus; ut qui ante iam omnibus, occultis modus esset inuisus, palam nunc a suis, & denunciatis inimicitijs, quaereretur ad necem. Turres adeo, & propugnacula coepit exaedificare mu-ῖnitissima , quonam beneficio vitam tueretur tuam, quam i im multis vide t expositam inst. Odijs, atque in postrem' lalutis discrimine labo- rare . Nihil tamen agis Herodes, si ustra vallum,& apgeres paras; irintra propugnatores aggeri-
bus imponi atque armatorum satellitio circum,
septus ingr eris. Illae turres tam immania si .lera tueri non possunt: ista militum praesidia vi
tam tuam a miserrimo,qui te manet,uateritu,non
vindicabunt ι ista parietum integumenta, slientio, atque obliuione tuae crudelitatis exempla notissima non inuoluent. Qiuamquam , quid, haec ita commemoro perinde, ac si velit Herodes intra illa sepimenta continere improbi talem suam 3 Prodit e latibulis aliOando serpens insessa, & velut illa Lernaea pessis repa .ra. is capitibus pullulat, Auditbres . Ingressus est in ea munimenta caedibus amicorum, do- mesticorum omnium sanguine: perfusus , egreditur auaritia, & cupiditate inccnlus tanta, uti neque Publicis, neque priuatis, neque profanis, neque sacris sibi parcendum in posterum existis maret. Ergo auidis antiquissimi, sanctissimi
275쪽
due Regis sepulchrum aggreditur : marmoreas d molitur pyramid &columinas:iotrat penitus in specum, ut quos ibi conditos thesauros exi-stimabat,infami sacrilegio interuerteret ad Quid hic ego non exclamem, aut quid mirer potius, Au)itore 3 impietatem ne audacissimam Herodis,an eiu detri auaritiam,atque inexplebilem cupiditatem3. Quam enim impium est, effodere cadauera, euertere maiorum tumulos, ii
mitium violare sepulcra sanctis amorum Θ Quae Datio tam aspera repςritur, ac barbara, cui non aliqua sepulcrorum non modo ratio, sed religio sit, ac superstitio 3 Neque enim est necesse multis hoc loco commemorare, quanto cum studio ab omnibus humentur caesorum in acie cadaue xa, quantis cum cerimonijs funera celebrentur quanta cum magnificentia , quantis sumptibus
excitentur ubique demortuorum memoriae monumenta, Sed suerit hoc Herodes. impietatis: tuae, quae tam ineredibilis est, ac singularis, ut non modo maiorum nemini sepulcrum facias , sed facta iam, omni metu, sacrorumque veneratione posthabita , demoliaris . O impudentiam, o audaciam hominis importun in . Tu contaminatissimis istis tuorum sanguine manibus ausus es, augustissimum illud monumentum attingere3 tu in illum penetrare tumulum, rectinsinae domicilium sanctitatis p tu castissimi ci- heribus os impurissimum istud ostendere λ tu Regisintegerrimi ossa suffodereὸ tu cadauerum
276쪽
ornamenta diripere,tu iura omnia conuellere id postremas morientium Regum voluntates , &testamenta violare3 Quae quam turpia sint,quam iniqua, atque ab omni ratione prorsus aliena ostendit ea namina , quae subito e sepulcri latebris existens omnino diuinitus, te, tuosque in sugam auertit , quos tantae tibi audaciae comites, operas sue adiungere voluisti Sed ab axiaritia, . atque impietate iterum est necessie ad animi crudelitatem reuerti, quae alia istius flagitia nos enumerare non patitur. Tres illi praeter elim, quem cum Infamibus interfecit, eumque, quem Reg reliquit, atque impietatis haeredem,erant filij munime malo ingenio, patriq. dissimiles; Antipater, Aristobulus, Alexander, postremos duos, ut breuissime sicciam occidi propterea iussit,quod suspicatus esset, in se conspirare voluisse: Antipatrum reseruauit ad tempus, ut singulare immarii tatis exemplum posteritati relinqueret . Pauluenti ante obitum suum, cum in lecto ex ultimo morbo decumberet, eum ideo de medio sustulit quod infelix adolescens, qui tum a patre habebatur in vinculis,visus esset aliquam de regno ad se proxime perventui o laetitiam capere. Sed quoniam tam multa scelera paulatim ad
exitum usque perduxerunt orationem meam ,
dicamus aliquando, de postremo vitae actu, quq tam praeclari in flagitiqrum clauditur pgmen omnino pro dignitate. Neque enim Ctimam il-Jam atrocissimae fabulae partem neglexit in pro , bissinius
277쪽
. bissimus hist io; qui caeteras tam libidinose, tantauare , crudeliterque tractasset. Accipite iratur Ptremum facinus, & animo fingite quamlibet
immanitatem, Auditores: vestra erit omnium expectatioiulinito eropemodum interuallo vincenda ; quia qui vicerat ante acta iam vita mortales uniuersos, ad extremum voluit ipsum se crudelitate , ac barbarie superare . Morbo correptus lethali, mortis imminentis proxime . intelligit sibi nuncios adesse omnes , ac viatores. Intumescere venter, esseruescere vermes ex certa corporis parte iam tabescente, anhelia
tu crebro praecordia fatigari, spiritus interci di. Cum denique deposita, complorataque Va letudine, animam prope iam ageret, ratus quod derat, in odio se versari apud omnes acerbissitio, videte quid consilij ceperit, ut testatam postre-ma voluntate relinqueret improbitatem suam. E toto Regno nobisissimum quemque protinus accersit, roactosque iam omnes, & congregatos , in Hippodromum, aut in Amphitheatrum
concludi , additaque armatorum corona , ne νqua pateret ei suo ium, iubet undique circum itialiari. Tum ad si os, qui paucissami er/nt ex tam multis caedibus reliqui, conuersus : Scio, inquit , Iudaeos meum excepturos es' gratulatione,ac festis acclamationibus interitum. Vos,
si me auditis, amplissime fiunus ornabitis meum, facietisque, ut me nullus plane Regum prAEte - morum magnis centitas ad sepulcrum elatus vir- s
278쪽
quam Bisse videatur. Videtis totius forem n bilitatis, & Iudaeorum clarissimos inita sepimenta conclusos. horum sanguine mihi parentari volo: cum eo comitatu e .rri placet ad tumulum. Istorum lugentibus propinquis iusta Lparetur pompa funeri meo. In ipso itaque mei exitus articulo ad unum omnes immissis intro militibus, occidione funestissima deleantur . o Scyllam humani sanguinis insaturabilem,b voraginem,o Charybdim. Ita ne te furiae Vexant tuae, ut eam tibi mortem minus iniucudam existimes, quae secum totius Regni ruinam tractura sit, y totius excidium nobilitatis)Neque vero una cui pae parte propterea liberaris, quod imperata iam: rimmania nemo sacere sit ausus ex ij quibus eam demandare prouinciam non dubitasti. Quantum l. . enim in te fuit, uno letu, eum in locum coacta nobilitate,totiprorsus Regno decisuria est caput. Caeterum finis sit aliarum ab Herode rerum turpiter,immaniterque in reliqua vita gestarum: ad Infantes illos venio per summam occisos in- saniam, quorum causa haec est a me de sceleri
bus istius tam longe repetita narratio . Quis euim unquam ista facere potuisset in pueros im- : merentes, ac teneros, nisi qui domi suae in
filios, in propinquos, in amnes, in coniugem . ipsam amantissinam est ins illime debaccha - tus: qui ciuibus honestissimis, virisque ditionis suae primariJs ceruicem unam non optauerit so - tum , sed quacumque ratione potuit, etian
279쪽
sentium a parentibus, inter tela dimicantium exhibitorum beneficio consecuta est. Pugnabatur. in coriualle duorum montium ardentissime cum ecce tibi Sahinae mulieres ,r quarum causa tanto Orm furore decertabatur, medi s armis interiectae, partus suos, & recens natos ostendunt m. hos Orantes , ne insentium illorum sata uine soceri se, g erique polluerent. Non hic pluribus opus est verbis: mouet illico res miseranda, non naultitudinem modo, sed duces: ponitur ira: silentium, repentina sit quies : pila, gladi)que omnium subito manibus excutiuntur. Sed nullus hic erat Herodes: agebatur cum Re Re Tatio non cum monstro teterrimo, non cum homine prorsus esterato, qui vise Insantibus . multo maxime concitaretur ad caedem. At noli ' capit regnum duos, inquit Herodes , omnisque comanatus sera per impatiens consortis fuit. EGgo ne immerentes illi pueri iugulandi sunt; Lusetiam tuus isto turbine corripiendus erit; licendumque viaegato apud Romanos prouerbio , in Herodis domo praestare suem elle, quam fluit
Ramquam iocum istum sero trali e positan
ad beatitudinem Innocentium , quibus hac postrema orationis parte , Tyranno isto praetermissitio, suisque tradito suriis, ac diris, gratulari pla-'cetex:stentem e crudelissima caede sempi eranam animi, corporisque felicitatem. Eum cui
pe ceperitne ea die caelostis, atque tu omnem , ainnitatem futurae gloriar ut inuerso,
280쪽
prouerbio pronunciare liceat, praestare in Asrodis domo filium esse, quam cum Herodeo , adeoque cum Augusto iplo rerum domino gentibus uniuersis imperare. Aetiim est enim cum ijs Infantibus, ut leuiter dicam, sortunatissime: quorum aetas cum adhuc, ut dixit ille , idonea
pugnae non esset, triumpho tamen accommmdata sitit, & coronae vincentium opportuna c
Infantia ipsa quid hoc admirabilius sit γ) Chri
sti religionem profitetur silentio: pugnat ignara certaminis , ignara victoriae coronatur. Habitisu it olim illi pueri fortunati, qui cum ad Constantini detergendam tabem occidendi iam eia sent, repente seruati dicuntur, atque ab ea strage diuinitus erepti, quae huic Herodianae simillima earabatur. Sed nihil ad hos Infantes, quoruni belicitati gratulamur. Illi enim redditi vitae sunt aliquando morituri, redditi sitiat aerumnis, di viiijs,redditi periculis, & fortassis etiam exitio sempiterno . Hi vitam in tuto collocarunt
suam, hi summum in ipsa caede beneficium inuenerunt, hi vitia prae- . ' terierunt uniuersa corru- ptae , contaminata que mortali