장음표시 사용
301쪽
Regio plane sumptu moliebatur, sua ipse manu principium secit;& aureas Cruces,non modo in foro , ac Vi)s publice venerandas, sed in suo etiam ipsius capite, in ipso sceptro, dominatus amplislamidigno. collocauit. Haec inquam praetereunda misit esse video, quia consilium est ea commemorare, quae illum multo maxime , planissimeque parentem Christianae Reipublicaesuisse demonstrent. Cernimus nimirum,atque a admiramur egregium hoc Ecclesiae summa ocum pace regnantis Imperium, quo Romam urbium arcem, oppida munitissima, agros, latifundia , portus, prouincias amplissimas habet in manu, ac potestate . quae non pios solum, &religiosis hominibus eam augustiorem faciunt, sed improbis etiam, ac facinorosis reddunt incredibili quadam maiestate terribilem. Cernimus inquam haec, & cum laetitia suspicimus, Auditores: sed si ea sensum,ac rationem, ut loqui possent,haberent,quid aliud loquerentur,&praedicarent, nisi beneficium ita spectabile omnibus, ac patens λ quem sui dicerent auctorem, nisi uniuersae parentem Ecclesiae Constantinum Quos enim parentes dicimus,aut hoc nome ita acui mortalium impartimur, nisi ei, a quo illa oueatrimonia , haer itatesque perueniant ad po-eros,quibus honeste vitam, & existimationem facile tueantur λ anto haec cum studio, Deusimn Urtalis, liberalissimus ille, ac munificentissi-
302쪽
pullum in opibus , nullum in dominatione praesidium esse Reipublicae Christianae . an non ipsae res sacrae, vel sordibus obsolescerent, vel
improborum cupiditate diriperentur, quas non tam paupertate, diuitiarumq. contemptu, quam diuitijs,opibusque regere oportet, ac retinere 3
An non ipsa Christi Seruatoris sponsa pulcherrima ijs caritura esset ornamentis,quae dotem amplificant, quae corporis formam, vultusque spe diem multo faciunt auctiorem Accepit Ecclesia quidem initio ab illo ipso,ad quem deferenda erat, locupletinimam dotem, hoc est admirabilem recludendi,obstruendique caeli potestatem. Sed, ne dos illa nimis solitaria, &pro largientis
opibus, ac liberalitate parcior esse putaretur,additae tam amplae doti mere prouinciae, regna si endidae urbes, oppida clarissima, veluti mun- diis muliebris, atque ornatus quidam Regius , adiecta monilia sunt, gemmae, uniones, ac margaritae. Quae si detrahantur, haud facile constituerim,quantum non dico potestatis, sed splendoris,ac gloriae detraheretur. Iam vero improbi ipsi, sceleratique, illorum hominum conatus, qui vela Religione, vel a P tisic js Imperio
quotidie per . audaciam, temeritatemque defi-
ciunt, qua ratione cohiberi, atque opprimi possent, nisi diuitiae suppeterent , & copiae, quae transfugarum facile contumaciam si angerent, quae iusto plecterent supplicio nocentes, qdae J metu, aceterrore Percvjios reuocarent in castra ' deser- α
303쪽
desertores λ Quid illa Ponthisis Romani maiestas erope diuinaλ Quantis prose io, & quam multis imminueretur partibus, si opibus i s . ac
Regnorum ditione careret, quorum beneficio apparitores habet , atrienses, stipatores, seruitium, ac sequentium turbam, equites, pedites- , que, preciosam vestem, Regiam supellectilem ac reliqua ex illo genere complura , sine quibus nulla gentium exteraruna, certe dissicillima esset erga tam magnum caput obseruantia;nulla vulgi reuerentia, nullus populiuetus Θ An non Deus ipse cum obseruari vellet a veteribus illis Hebraeorum parentibus,tonitrii,ac fulgure stipatus, flammis in nube coruscantibus undique circum septus, nimborum veluti satellitio vallatus appa
ruit λ id haec aliud significant, nisi nos ita fa- etos este mortales, ut nisi splendore aliquo luminis aspectabilis oculi capiantur, animus ipse
veneratione,atque timore commoueri non possit 3 Sed facitaxonsormatos esse: diuinituς animos, ut sine petitis hisce a copiis adiumentis res sacras, S rerum sacrarum Antistites ea, qua par
est,reuerentia colant. Adime possessiones agrorum,atque prouinciarum,adime copias omnes, '
ac dominatum ; intelliges illico ademptum esse , patrimonium omnium gentium, orbis terrarum aerarium,perfugium populorum. Quorsuna ver dicet aliquis haec ιpectat oratio, quorsum λ ut i Constantinu, singulari commendatione seratur sin caelum, qui Ecclesiam tam amplo patrimonio a
304쪽
communiuit 3 Ita prorsus: sed tamen elimitia laudandum esse contendo, ut cum Siluesti', cuius causa sic disputamus, ea conseratur omnis, &communicetur laus . Quid enim estisse dixerim tum Imperatorem, cuius Pontifex ille admirabilis non suerit ei suasor, auctorque praecipuus λCrudelitatem,seueritatem, veterem supeastitionem exuit Constantilausῖexuit auctore siluestro, quem ad sui nouam institutionem diuinitus aduocauit.Infantium cruori,balneo iam destinato, pepercit repente mutatus mutauit eum,ac parcere iussit idem Siluester. Prouocauit oratione,
atque exemplo perduxit innumerabiles pene populos ad Christi Religionem ac Fidem 3 prouocauit,agmen ducente,atque orationem praeeunte Siluestro . Perfidiam,ac supersitionem exterminauit, iugulauit Chrisianorum hostes, pacem, ac tranquillitatem Ecclesiae reddidit Fecit haec Siluestri consilio, atque auetoritate firmatus.Rejigionem iam diu squallentem in tenebris, asseruit in lucem, atque in summo dignitatis fastigio collocauitΘsiluester expedita,& patefactavia,manum eius,ut ita faceret,industriamq. direxit.Nihil denique ad Ecclesiae splendorem,atque utilitatem a Constantino factum est,quod Siluestro , si grati esse velimus, tanquam auctori pri
mo,ac suasori acceptum referre non debeamus.
iae cum ita sint, suem porro cum siluestro
comparabimus ex ijs, qui suo studio, ac labore promouer*nt Ecclesiae sellicitatem, & quasi po-
305쪽
moerii fines aduocata populorum frequentia protulerunt λ Si enim in eo genere tantum praestitisse videtur Constantinus, ut cum Principibns illis religionis Christianae sundatoribus conserendus quodammodo sit, quid de Silaestro dicendum erit, qui non qnam, aut alteram chlitatem,non hanc, aut illam prouinciam, quantUmuis amplam, ac finibus late patentem, sed Constantinum ipsum Christo, clesiaeq. subiecit,hoc
est eum, quem totus terrarum orbis secutus est: eum, cuius auctoritate C hristiana spublica constituta,fundata pax,firmata securitas, mucro
depulsus est ille,qui omnium ceruicibus ad cet-tinimum interitum impendebat. Laudamur, di cum admiratione suspiciuntur Apostolorum aliqui,quod uno die,vnaq. oratione multa capitiina millia ad verum Christi cultum a falsa eorum superstitione conuerterint. Nos Siluestrum non admirabimur,& cum ipsis comparabimus Apostolis, qui uno Constantico ad religionem perducto, tes uniuersas ubique terrarum degenties ad Clarissum ducere visus est Nulla sane prouincia, nulla regio reperitur Euangelio, sacri'. tu, Mata, quae proprium suae Relisionis parentena, atque auctorem, cum grati animi significatione non praedicet, ac nominet singulariter aliquem . Habet suum Scythia,habet Pontus. habet Atm
306쪽
Romani Principis auctoritate,ac studio,vel confirmata, vel ornamentis amplificata R ligio est: omnis plane t rarum ora, omnis Ombino natio tantae parentem gloriae Siluestrum ipsum nominatim,& eximie praedicabit. Legitur in C liri'stianorum monumentis , i& cum animi iucunda recordatione semper legetur quorundam liberalitas,& munificentia: qui templis, arisque post' iis, qui aureis vasis, caeterisque donari;s rem Christianam supellectilem sacram auxerunt,
Non legetur Siluestri studium singulare , qui Constantini adnixus ope, ac pietate, nobilissin 'templa ubique gentium excitauit, magnificis operibus, ac donis sempla ipsa exornauit, saluberrima Crucis siwa gemmis,auroque distincta in urbibus,prouinciisque disposuit; pulcherrimi. amplissimique patrimonia Claristianam Rempublicam scripsit haeredem λ Vivet apud omnem posteritatem eorum sortitudo, qui humani generis hostem insensissimum adorti, delubris, signisque deiectis, in quibus ille latibulis se tenebat eteri eum possemone deturbarunt, amplis- .simam Ecclesiae victoriam, ac triumelium pepererunt. Sed quis unquam de perduelli, deque latrone illo, Inserfrum Rege teterrimo speet tus est clarior in Christiana Republica triumphus, quam qui ductius est auspicio Siluestri, labore , atque Imperio maximi Constantini λ Iure quidem optimo, ut rei memoria constaret ad posteros, Constantinus insidens equo, Draconem
307쪽
nem immanem hasta configens, ac depellens in mare,depictus,ut accepimu in Ubiilis, atque in numisinatis caelatus a Christianis illis veteribus est. Volebant enim a nobis intelligi, sic a C Onstantino traiectiam, & reiectum ad Inseros illima tenebrarum Principem filis te, quem colubrum appellamus,quemadmodum expictus ijs tabulis, aut expressiis in numismatis draco ab eodem
Imperatore vulnerabatur acuta cuspide,impetu-que', ac vi contrudebatur in mare. Sed in eiustoriae, triumphique incietatem Siluestrum vocandum esse litterae ipsae,atque antiquorum monumenta proclamant: quo, non auspice modo, sed ductore etiam, atque adiutore, bellum illatum est,pugnatum strenue,reportata victoria Tenetis credo memoria, quam magnum, atque
perniciosum,quam pestiferum in Capito si subterraneo specu delitescentem draconem, pro Deo a Romanis habitum, Siluester augustissimo Crucis signo , vel confecerit, vel ad postremos usque Inseros amandarit. Quo depulso, liberatam Vrbem pestilentia, solutos metu ciues, redditam uniuersis laetitiam' suisse, Christianorum annales testificantur. Quid immanis illa serpensa Siluestro ita prostrata significabat, nisi laturum es e tempus, quo siluestri auctoritate, atque auspicio truculenta Tartari bellua, immanissimus inquam ille Draco,qui halitu pestilenti, ac noxio
totum terrarum orbem inficiebat, esset aliquan-
do ad inferos ipsos, unde olim in Christianos
308쪽
emerserat,detrudendus Eum finem inueniatiandem oratio mea necesse est,quem in tanta rerum
sylva,in tam copiosa dicendi materia,nisi tempo ris excluderetur angustijs, inuenire non posset. Est cur Christianae keipublicae gratulemur, A ditores,quhd tam pium, tam beneuolum, ac luberalem parentem, & pro aris nostris, socisque nacta suerit aliquando propugnatorem. Est, cur vestram ipsorum religionem, ac pietatem ad hunc patrem patriae , ad hunc vere standatorem quietis summa, & praecipua quadam obseruantia colendum, & venerandum excitetis. Non enim de pacatissimo Religionis statu, de Imperii Christiani amplitudine, ac selicitate, de ma- nificentia templorum, de rerum sacrarum splendore,atque opulentia, cogitare possumus; quin de Siluestri studio,ac vigilantia, de labore, de sanctitate,atque auctoritate admirabili cogitemus.Fecimus igitur hac oratione,quod potui-m s,ut illi primos, ac praecoces eloquentiae fruisitus ex hoc superiore loco, velut ex primitiarum ara studiose dedicaremus. Vos, si placuimus, non dicam plaudite, sed amplioribus in Siluestrum ossicijs, quoniam ita valetis, haec . prima Rhetorum studia prosequi- ,
309쪽
V M sapienter a maioribus institutum sit, Vt rerum age arum initia caperentur a diuinis ; in hoc studi rutri nostiorum velut exortu Cathvmnam ego laudania 2 dam putaui , praeside s , . ac patronam disciplinarum: .ut haec prima nostri laboris industria, non exemcitatio modo videretur esse, verum etiam ad caeteras orationes ex animi sententia stribendas,habendasq,Caelitum, & diuini Numinis in ploratio. Alexandrina igitur illa Virgo sapientissima, atque fortissima , cui nuper, tum priuatim, in aedibus, ac testis, tum publice in aris, ac templis eos reddidimus honores, & sacra persoluimus, quae stata quotannis die tam clara latus a nobis,ia Christianae Reipublicae decre-
310쪽
ta reposcunt , huic diligentiae nostrae illud faciet linitium, Auditores,a quo secundus expectandus processus sit, & exitus sperandus selicissimus a Cui vero debeantur aequius hae nostri primitiae
laboris, quam ei, quae non caeteris tantum b narum artium disciplinis cumulata, sed orationis
etiam facultate mirabili i & diuina quadam eloquentia suerit instrueti λ Neque enim philoso- phos illos alijs vicit doctrinis potius, quam arte dicendi, non sapientia magis, quam eloquentiae , vi;non interrogationibus , & punctis
quam explicato quodam disputationis ductu , copiaq.verborum.sed video me imprudenter in armamentum irrupisse, aditu minime praeparato, Auditores Nulla quippe in hac exornanda Virgit
ne mihi videtur illustrior ad dicendi exhiberi
materia, quam quae in eius tam Umirabili , mu=tiplicique sapientia posita est. Ut ergo releram orationem in gradum, eaque dicere paulatim moliar,quae propria Catharinae sunt, virum confirmo , in quo runt omnia: illam eius doctrjnam reddi tam admirabilem,& sua veluti nota distin-
ui a raritate, Nequς enim seminas, nisii raras inuenias,vel prope nullas, quae praeditae disciplinis, ac sapientia sint, nisi sortasse quosdam au diendos, & probandos existimes, qui pugnacis sme contendunt,seminis natura plus ingemJ tributinu esse, quam vitis: casuque fieri, ut ijs viri lsint doctiores; cum si accederet institutio, & Hoctvina , facile nos essent illae in bonarum ara