장음표시 사용
291쪽
tanti hominis exitu, quid de tam beatae vitae fine constitui a me licebitὸ Id omnino,quod prii dentissimis, antiquissimisque maioribus visum est : eum videlicet communi quidem omnium lege,modoque mortem obi fle, sed nouo exemplo, singularique Dei beneficio excitatum e sepulcro reuixiste,gloriae q lumine conuestitum,&animi iuxta, ac corporis sempiterna beatitudine donatum, in Caelum, atque in Caelitum domicilium auolasse. O amorem vere singularem. o nouum diuinae charitatis documentum . Omnino duo , credo , sunt homines habiti patrum antiquissimorum memoria beatissimi ummaque Dei beneuolentia ornatissimi, quod nullo genere mortis extincti,e communi viventium erepti coetu, inter mortales apparere desierunt- illi tamen, neque in Caelitum conclaue sunt ingressa, neque Deum, beato, claroque muniti lumine contuentur , neque vulgari morienditaridem aliquando necessitate omnino sunt absoluti: sed amoenissimo aliquo potiti loco, non communi mortalium leget sed mortalium habitu informati, Deum ipsum, quem intueri nonra possunt; fide, ac religione venerantur. Ioannes vero e mortuis redivulus, gloriae luce toto corpore , animoque perfusus, inter beatissima Diuorum agmina in Caelum receptus, & beato Deum intuitu contemplatur , & sempiterno fruitur aevo, nullo unquam reddendus tempore
mortalisti peus immortalis quid hoc quod
292쪽
vni Christo,ipsa Iustitia sic effagitante,debeba- itur,ut e sepulcro existens,corpol e simul,animoque fieret illico beatus, quod Virgini, sanctifi, mae Parenti, singulari beneficio datum erat, ut
ante communem,quae postremis est sutura tem - .
poribus, anastasim, caelo inserretur , utraque sui parte iam absolute beata; id Ioanni priuata lege, id ei secundum Viretinem uni conceditur:vt iqui dum viveret, Christo, Virginique simillimus fuerat, eosdem mortuus hac immortalitatis praerogativa sequeretur ; &quam gloriam absolutissimam, caeteri ad extremum usque orbis ter rarum finem opperiuntur, eam ipse nouo prorsus exemplo repraesentaret. Deficit verborum inopia,haeret admiratione, gaudio desipit oratio se mea,& velut errabunda in tanta laudis,& gloriae sylva exitum inuenire non potest. Sed inueniat
aliquando,uosque,Auditores,obsecret, atque compellet necesse est, ut decernatis quem tan- .dem nonorem tali, tantoque viro tribuendum existimetis. Si enim in eo exornando,atque Uni-nerso bonorum gener e cumulando ipsa Christi laborasse videtur industria,quantam adhiberi diligentiam, & religionem in eo venerando par esta mortalibus, qui Diuos eo colere debent impensius, quo Deo gratiores illos esse intelligunt. rebusque potentiores impetrandis, quibus se 'continenter egentissimos esse cognoscunt. Facit sChristiana Reipublica suae in eum religionis fidem, extructis augustissimis templis , excitatis
293쪽
monumentis, sacris summa Patrum religione constitutis. Fulgent ubique facibus arae, ubique tabulae Dictae conspiciuntur: nulla denique innificatio desideratur, qua Caelestes publica cerimonia venerari solemus. Sed nostrum est, priusto stladio prosequi communem hanc, Chiistianae Reipublicae religionem: interest nostra, diuini huius viri dignitatem ita suspicere, ut sanctimoniam quoque, atque virtutes, quarum beneficio tantopere Deo parenti utimo gratiosus fuit, curemus in nobis ipsis, si minus effingendo exprimere,certe adumbrare connitendo. N . que enim Vere,atque ex animo summorum virorum excellentiam ad- s,
mirari dichur, qui eorum. virtutes ad imitan- i. . dum p poli tu aliquo ἐ
294쪽
Reipublieae selieitatem ρ , opes, dominatum amplissinium sens deramus : pem l mulium Apostolis illis, Re- isti is nostrae Principibus ;quorum labore , ac sanguine uniuersa sunt paria', nos debere animadue timus, Auditores. Sed tamen, cum videmus diu, multumque, hoc est, trecentos amplius annos religionem illam sanctissimam acerbissimae, planeque tyrannicae crudelitatis metu, ve- llut lacertis sedibus errabundam in tenebris, regurgustijs delituisse s haud minus debere nos intelligimus ijs, qui em e latibulis illis, ac prope seruitute misitima tandem aliquando asseruerunt in libertatem, atque in ciuitatibus, extructis longe mFnificentissimis templis, aureis oblatis,argenteii .donaths, Urbium, Prouincia
295쪽
rum, Regnorum adiecta possessione tanquam: in bono lumine collocarunt.Nemo hic est, opinor, qui non existimet laudare me Constanti. num,cum haec de illius auctore splendoris,atque opulentiae in hoc orationis ingreitu, vestibuloq. commemoro. Ac recte quidem pittant quicumque sic arbitrantur ; neque adeo ab animi mei lententia longe seruntur. ia tamen hodierna
die Siluestrum illum Pontificem auetustissimum exornare necessee habeo, qui Constantino ipsi amplectendae Christianae Religionis auctor fuit, ita in Siluestrum reserenda omnia mihi esse vi deo, ut de laude, de pietate , deque prolixitate Imperatoris liberalissimi nihil imminuatur. Multae sane sunt ab hoc Pontifice sanctissi- mo prosectae leges, atquet lassituta, permultae
manarunt in medium utilitates, quartim causa disertissimum oratorem, copiosissimum, arriplis.
simumque postularet dicendi genus : sed omnium sons, & quafi summamilii videtur oculis pene ipsis perspici posse in Constantino, quem
19uberrima doctrina condocefactum, ab In tium caede reuocatum, & Religionis casissimae sacris tuitiauit . Christiana Reipub. mon filium modo , sed Parentem carjssimum, & liberali um peperit. Audaciorem existimabuntesimi sernotem meum, cum audient, i Christianae Reipublicae parentem 1 me laici Coi Bantinum, perinde quasi cum Apostolis, quiam svadarunt, Imperator ille conserendus esie videa-
296쪽
videatur. Sed si diligenter, ac penitus insipiciant id, quod ego breuissima sum oratione complexurus, non aliud eum Vinius, quam paren is nomen promeritum fuisse cognoscent. Possem hic ego appellationis causam in Constantino contemplandam Proponere, si minus eandem, illi certe persimilem , quae tam gloriosum Apostinis,nostrae Religionis at ctoribus,nomen imposuit, nisi ad aliam ipsi plane peculi 'em ac propriam sestinaret oratio . Nam quid est, cur Apostolos potissimum Religionis Chri- parentes,& vere dici, & esse iudicemus,
nisi quia Religione toto terrarum Orbe CIrcumferenda,effecerunt,ut hominum permulti a Deo Darente optimo in filiorum numeriam cooptarentur 3 Atqui si diligentius ad calculum vocanda res sit, haud scio quis nam ea de gloria it cum Constantino certare possit , ut verbis exemplo, auctoritate, causiam pluribus dederit, Ir noua susciperent sacra, nouos induerent mores, & vitae ratione commutata, quasi de instofo in Christiana Republica nascerem'r . Ita enim hanc prouinciam,& susceptam, & tractrcam esse ab illo Imperatore scimus, ut vel nub M vel paucissimos habeat in eo studio pares. Metistis me dubio,atq;animo vestro coniecistis
moppida, municipia, pr0iunciae, regna ter-
297쪽
tellexerunt. Vox est enim Poetae probabilis, atque omnium plane sermonibus usurpata,ad Regis exemplum fingi totum terrarum orbem , gentesque componi uniuersas ad sui simulacrum Moderatoris. od cum in caetera vitae ratione, tum in Religione ipsa procuranda sic verum est,ut qui populares,aliosque, Rege non ante scommoto,nouis imbuere conetur sacris, is non dicam praeter rationem, ac si ustra, sed grauius,& cum spe frugis omnino antiaore conari, ac daborare videatur. Exponere facile non possum
quanta cum alacritate,atq.ardore studium Apostolorum in euocandis ad Christum gentibus aemulatus sit religiosissimus Imperator, nisi orationem illam vosis in animum redigam qua Maratum, Populumque Romanum in publica concione grauiter appellatos ad nouam, hoc est veram,& nuper a te susceptam religionem concise tauit. Orationis credosumma capita tenetis, Auditores,quae nemini, Christianis litteris, xel leuia
ter imbuto nota non sunt. Veterem abij ciendam ene superstitioinem,detectandos,atque eXecrandos Deos;auctorem, ac procreatorem viriuersitatis Patrem, Christum eius Filium iam indevsque ab aeternitate Deum e Deo,certo teporis
limite factum hominem esse colendum ; templis omnia vanis consecrata Diis cum eriuato ipso Sacerdotum iure tradi oportere Christianisdis'. veniam dari, ut publice in toto Romanoru Imperio excitarent noua. quin etiam,vt planissimes intel.
298쪽
intelligant uniuersi, adiecit inter dicendum , Constantinus, me,tot gentium, tot Prouinciarirm dominum,Rexul'imbrum Imperatoiem Chriso Deo manus dedissse lupplicem, Templum illi magnificum in ipsa Basilica mea positurus sum , allie ita terraruna orbi significaturus, quem in caelo Regem veneretur is, si reruimpotitur in
terris, Rogesque habet in ossicio, ac potestateia Quae concionem hanc acclamationes consectistiae sunt,notiores videntur esse,quam Vt hac oratione mea debeant enumerari. Qui Chrriturn
pernegat Deum, pereat mala. Vnus pi ae Deus est,&is quem Imperator, quem ipsi colunt Christiani. Qui Christum, non cClunt , Reipublicae hostes, Augustorum inimici sunto. iConstantinum incolumem Reipublicae reddidit , ille vere sit Deus. Vivanz felicissime , qIn Deum , & Seruatorem Christum, venerantur. Diis Haudantur templa, patean Christianis; Deorum sacerdotes Urbe pellantur. Iubete Patres hodierna diae. nunc ipsum urbe depelli. O iucundissimam illam diem, qua die Christus optimus nostrae: Parens libertatis, qui cum ditis, &execrationibus urbe Hierosolymitana adseruile supplicium fuerat olim productus a suis, faustis, demum Romanorum acclamationibus in hanc Vrbem gentium Reginam Senatu clarissimo, ipsoque Senatus Principe praeeuntibus , quasipeatium uniuersarum nomine aliquando exce-Ptus , eῶ caesi , terra: Utae omnium Imperator
299쪽
est salutatus. O te Regum, atque Imperatorum omnium selicissimum Constantine qui sceptrum illud auctori Deo redonaueris primus , qui Romanorum Imperium vera firmatum religion
immortale propemodum seceris, qui aureo isto diademate Christum chli Rege ac Dominum coronaris. Quos ergo creditis ad Christianam Rempub faetos esse concursus. quot Senatores ac Patritios viros Imperatoris ipsius secutos religionem suisse, cui tanta cum animi, vocisque contentione ab omnibus est acclamatum 'uerat initio quidem infensior Imperatori Senatu , populusque, quod repente Patribus inconstitis abrogasset veterem,nouam religionem adsciuisset.Sed tamen de susceptae pietatis consilio in is Curia docii, atque ad eandem arripiendam validissimis rationum momentis, Sc oratione confirmata diuinitus ab eo inflammati, non factum approbarunt modo, sed incredibili cum animorum conspiratione sunt prosecuti . sc prorsus, ut a concione in Baslicam reuerteriti Constanti-c no, Vniuersa ciuitas obuiam etala sit, & cum cereis,facibusque quod summae approbationis,
publicaequela titiae certissimum indicium erat ioccurrere gratulabunda non dubitarit. id vero in sociorum urbibus, in prouineijs Populis Romano vectigalibus, in Municipi;ς, in toto plane Imperio factum ab alijs esse arbitramini p Spectabunt ne illi Constantinum, spectabunt Zomanos in eo terrarum omnium. Theatro no-
300쪽
uas agentes partes admirabundi tantum , atque otiosiΘMinime vero Tot,tantiq. Populorum Om-- nium coeperunt esse ad Christianam Religionem accessus, nulla ut urbs, nulla prouincia fuerit, quae templis,aris'. coiisestim excitatis,non eum venerata sit,quem Imperator & sibi, suis vellet,ac decerneret Deum. Leῆuntur hodieque
Constantinr recens Christiani ad prouincias datae litterae, in quibus, & suam ille Religionem praedicat, & omnes ad eam capessendam enixe, ac vehementer hortatur. Quod si eius edictum eam habuit vim , quam habere debuit tanti ho- minis oratio instinctu Diuinitatis ad nouam religionem accensi , plures in ditione Romanorum sine dubio fuisse dixerim,qui se Christo,atque Imperatori sic hortanti coniungerent, quam qui superstitionem antiquam pugnacissime,atque audacissime retinerent. Cum autem id ita lit,dubitabit ne quisquam, parentem Christianae Reipublicae dicere Constantinum,a quo in toto Romanorum Imperio,hoc est,omnibus in terris via
a est fundi Liberatori Christo tam magna filiorum soboles, atque posteritas 3 Praetereo multa, quae tum ad pietatem declarandam suam, tum, etiari ad pelliciendos caeterorum animos Constantinus est persecutus. Nam & sanctissimas tulit leges, Christianorum nomini salutares, ac gloriosas,& totos septem dies, quemadmodum sp uetus erat initiatorum institutum, apparuit