장음표시 사용
401쪽
putabimus publicam hanc Ecclesiae Christianae
Temperantiam,quae tam sancte retinetur,& colitur, ut communem quamdam philos phiam: una omne; commentari, & colere videamur.
Recte sane sapientium nescio quis pronuncia-uit,monstir simile videri,si quispiam in Scythia , Barbarorum illa regione ,hhilosisphus ilicontraque portentum,& pro miraculo haberi,nifi o nes in Attica philolo2hentur. Recite inquam id dictum de Athenientibus est,sed multo verius in Christianam Rempublicam, atque in hanc, de qua verba facere sitim aggressus Temperantiam dicereturiculus ea species,ac dignitas est,ut hoc ipso tempore non cum philosophis Athenis,sed cum Caeli ibus in Beatorum domicilio vitam
agere videamur. Si enim ea ciuitas ab Aristotele caeteris existimatur esse beatior, quae plures habeat adolescentes, & temperatos, & sortea , quam ex hac solemni Christianorum temperan tia felicitatem existere putabimus, quae non ivnius tantiim ciuitatis, sed totius est orbis terrarum,non iuuenum modo, sed omnium ordinum: quae non cum una tantum sortitudine, sed cum virtutibus uniuersis,in primisque cum religione, ac pietate coniungitur 3 Quo magis intelligo, mearum esse partium, duo potissimulam hae oratione complecti: quo rum alterum communis huiusce Temperantiae
propo commendatione, iterum illius religimnis explicatione continebitur, quae: quoniam
402쪽
sic, ut agimus, in escis, ac luxu iubet nos este temperantes, facit, ut communis haec abstinen- 'tia publica esse videatur expiatio quaedam animorum. Ac primo quidem, Auditores, in huius Temperantiae modum, ac rationem intuenti, tanta mihi eius apparet illico dignitas, ac opul-ctitudo, ut speciem quandam animis, atque oculi nostris obij cere possit eius seculi , quod . quia moderatissimum erat, mortalesque tisiuit omnes paruo contentos, & maxime temperatos, non a poetis modo, ' sed etiam a Philosophis appellatum est aureum. Neque enim illud aurum significabat aliud, nisi moderationem, inperantiam, quae tam magna em tempore in
Lisse dicitur, ut nullis homines uterenturcibis, nisi pressim obiiijs,hoc est sponte genitis e terra, atque, ut ipsi stoetae loquuntur, inemptis. Num ex stimaris ea fabulose de hominibus illis decantata siti si e
contentique cibis nullo cogente creatis . . Arbuteosfoetus, non tanaque fraga legebant, cornaque,ct in duris herentia mora rubetis, . Ei qua deciderant patula Iovis arbore glan
Nihil unquam a poetis in fabulis pronunciatum est veri; s. Nam sero sane, nec ante com munem illam, ac nobilem totius orbis terrarum eluvionem carnibus vesci mortales coeperunt:
quae victius, & epularum ratio , quia Viquis. quibusdamsapientibus minus videbatur
403쪽
naturae consentanea , ab ijs illam excogitatain ac paratam fuisse dixerunt, qui propter insignem rudelitatem serreo vixisse laeculo perhibentur. si enim naturae inductione, aiebant isti, carni-btis uteretur humanuim genus , ea esset homo praeditus, instructusque constitutione corporis, quae caedendis animantibus esset accommodata.
Vbi vero sunt hamati digitonam ungues ubi rostrum illud aduncunt 3 ubi dentium asperitas ,
atque acumen ὸ ubi villorum integumentum λquibus praesidijs caeterae munitae runt animantes , quae, cum ad eum cibatum natae, ac factae
natura sint, neces . habent cum ijs, quarum expetunt carnes, quotidie de vita, & languine dimicare. An non ipsa in homine dentium laeuitas, oris teneritudo, digitorum mollities , totius corporis habitudo facilis, ac temperata,
plane significat ingenium illud ad summa natum, esse ab animantium caedibus , atque ab
ijs cibarijs alienum, quibus aliarum vita susten latur, & vis Itaque hac imbutus opinione philosophus haud obscuri nominis , ac famae Plutarchus, cum sapientium permultos mirari videret,& quaerere, quae malum ratio in eam sententiam adduxisset Pythagoram , virum caeteroqui perticacem, & callidum, ut carniunc usu,& abitineret ipse,& caeteris hominibus interdiceret uniuerns; mirari se potius dixit eorum seritatem , temeritatemque., qui primi animantis mortuae degustare carnes, cadaucramensis
404쪽
mensis imponere, belliarum artuS, ac membra, 'quae modo mouebantur,ac mugiebant,pro epulis habere non dubitarit. Existimabant enim , hominem crudelitatis minime serendae fuisse, cuius oculi serre primi potuerint animalium caedem, cum iugularentur, cum expoliarentur pelle, cum secarentur in frusta, cum traiecta verubus assarentur. Dicuntur illa quidem seueritis, atque ex tristi veterum philosophorum disciplina : sed tamen haud prorsus abhorrent ab iis, quae in sacris litterarum nostrarum Originibus memoriae prodita sunt. Quanquam enim secundum illam vastitatem, eluuionemque, qua terrarum demersus, & expiatus est orbis, eam
primum castis illis hominibus , qui superstites
erant, veniam datam suisse legimus, ut anim lium carnibus haud minus velierentur in posterlam, quam arborum pomis, & virentibus ante
vii suillent oleribus, non tamen opinandum est, omites omnino praeteritis alite temporibus ab eo carnium usu cupiditatem, & manus continuisse : sed eos tantummodo qui moderatiores animo tissent, & retinenda religione sanctiores. Haud enim diu , multumque omnium pene is communis sanctitas, & tanta moderatio fuit,ut dici, &. cani verissime possit:
Tune aues tui A mouere per aera pennas ,
Et lvus impavidus messs errabat in agris, Nec sua credulitas piscem suctenderat hamo:
sed confestim post primum illuci saeculum,quod
405쪽
in irrogato etiam contumaciae parentum troilrorum exilio propter communem,ac prope Vulgarem quamdam probitatem aureum dici poteras, homines suborti sunt intemperantiores: qui visti illo facili,ac parabili minime contenti, exquisitores,ac suauiores a carnibus epulas expetentes,pulcherrimam illam temperantiam inquianarunt . Quid illos ne putabimus a pecudum caede prohibuisse manus,qui vel ab insana monstrosaque corporis proceritate,vel ab insigni superbia, Gigantes hoc est terrae fili; sunt appellati λ illos inquam, qui tam execrabilis genere fa-giiij terram contaminarunt, ut elui, ac purgari nisi omnium fuminum,aquarumque inundatione non potuerit λ Illa ipsa venia, quam erepto
iam ex aquis orbe terrarum, quasi voce praeconis promulgavit Deus Vt nouo epularum genere Vterentur omnes, abditU quodammodo, impliciteque significant, aliquos ante sitisse voluptarios,& dissolutos, a quibus illud esset per temeritatem , atque intemper ni iam usurpatum:
aliquos moderatos item fuisse, ac bonos: a quisebus quasi super caneum,& iusto delicatius repudiatum esset . Quae igitur causa fuit, cur eam
Deus illo tempose fac talem euulgaret λ Pe ampla sane, atque probabilis: non quidem, ut hominet epularum suauitate dissolueret , sed ut hecessitati consuleret, quam eluuio illa hominum imposuerat vitae . Nam aquis repente
dilapsis,cum splWm ita iam emaciatum & con, sectum
406쪽
sectum esset,ut terrae seminibus vitiatis,degerrerantibus arborum pomis adeoque minime suppeditantibus humano corpori cibatum idoneum, quo salus,ac vita retineri corismode posset,succi plenioris concessat epulas;vt cibus suppeteret multo magis alimentarius,& quo nostra hominum mortalitas facile sustentaretur . QVae nos addidimus irritamenta, de lenocinia, quos adbdimus artifices , ut in frusta non enormi scinderent aues,ad explendam cupiditatem, re luxum addidimus, non ad tolerandam ne dista' tem. Quantum ergo dixerim esse huius abliinentiae splendorem,ac decus, quae aures saeculi spe ciem in aetate tam serrea praeseseri, quae beatam illam pris eorum hominum vitam suasi longo postliminior ocat , quae paucis concellam , communem facit, popularemque virtutem, ac sapientiam λ Si enim aetas illa, & gens dicta eliaurea, quia iustissima,virtute ornatissima, & u
pientisama erat ue cur non aurea nobis hoc tempore videatur Christianae Reipublicae multitudo,eius illustrata beneficio temperantiae, quam iustitia, aequitas animi, prudentia, sortitudo,
virtutes caetetur, veluti corpus umbra conse ouuntur. Pulcherrime sane rem attigit Hera
litus ille, qui siccam animam optimam aiebat esse, ac sapientissimam. Significabat enim tem
peralitiae he caeteras respondere , ac resonare a Virtutes, quemadmodum vacua vasa, eum,conlaeta, S percussa sonitum reddunt, quem plena
407쪽
reddere non potuissent. Ita prosedio res est: pinguis ille cibatus , ac vinum habitiora qui dem corpora facit,sed animum hebetat, impe ditque quo minus honesi sormam, & caelestem
virtutis pulcritudinem cernere possit. Vt enim oculus humore occupatus insolenti, hebescit, atque ita obtunditur, ut officium suum facer non possit, ita cibo animus oppressus verum diiudicare,pmdentiar,iustitiae. sapientiae, splendorem nequit agnoscere. Putatote 4gitur,'rditores, una cum hac Temperantia cae eras quoque virtutes in Ecciesia choros ducere & citissa nas urbes hoc tempore silc lustrare amplexas mutuo, complicitasque, quemadipodum Gratias induxit ludentes Hesioduso toto terrarum orbe circumvagantes. Quin iprbs existinaate Caelites vestris interesse studi si, ac vobiscum versari Deum: qui hominum probitate, ac morum innocentia summo pere delectatur. Nam si de aurea illa hominum, Sc morum aetate dicero non dubitant, ac canere poetae, Deos ea communi captos, S delectatos innocenua, solitos luisse vulgo cum ipsis habitare mortalibus, castas domos intrare, omnibus se visendos, tractandosque fraebere ; quid a nobis de Deo, deque Caelitibus hoc tempore dicendum sit, quos vere compertum habemus. eorum casti ationem . ac poenitentiam in delicijs habere,quorum mo' res ualea propter inaquitatem, ac turpitudinem aue. sabant Θα haec ita explicabuntur a me -- faci-
408쪽
'facilius, si de altera illa virtute, hoc est de Religione aggrediar dicere, unde publicum hoc
Temperantiae studium, velut a causa, & sonte quotannis ad animorum expiationem proma.
nat. Nemo enim non intelligit, tam sanctussi, ac solemne ieiunium edici, iuberique is ea Religione; quae hominis animum, scelere contaminatum aliquo, dies noctesque percellit, ac pungit,neque ante sistere unquam, aut quiescere patitur, quam aliquod expiationis quaerat, atque inueniat genus, cuius vi, abstersa criminis labe, Deum sancte. casteque venerari queat. Et profecto suit omnium semper gentium opinio', duodecim quoque tabularum lege comproba ta, non debere quemquam nisi caste, sancteq. ad Deum accedere. quo factum est, ut cum inquinati sagitio sibi viderentur esse mortales, antequam sacris interessent, & Deum adirent, histrationem quaererent aliquam, qua se purgari facilius existimarent. Nam vel sublimes ventilari se patiebantur in aere, Vel igne ustulari, ac sulfure perlini, vel aqua maris, nuuiorumque , . vel alio genere sumtionum abstergi. Id videlicet agebat Vlysses, cum caede procorum contaminatus , sulfure voluit, atque igne purgari. Id Orestes materno pollutus sanguine, cuin a consus a septem fluminum, adeoque ex ipsa ,
etiam hausta Hippocrene respersus est aqua . In quo genere illud quoque solemne suisse accepimus, ut qui sibi Deos iratos, & nunquam Prompitios
409쪽
pitios esse intelligeret, is linteatus lucernam, &laurum sustineret manu , .hu oque genibus repens clamaret identidem atque irata sibi numina palam,ac publice profiteretur. Haec, aliaque permulta fuere,in quibus,ad eluendas animi maculas , aliquam inesse vina ea stimabant antiqui. sed in tam multis, ac varijs expiationum formis nullam ieiunio sanetiorem habuisse videntur. Nam calere quidςm, atque irridere Satyrici non dubitant eos,qui
Maena eaput bis,ter , o noctem tu
iei unium vero qui derideat, immo etiam qui ad
expiationem accommodatinimum esse non putet , eorum qui haec litteris consignarunt inusnias neminem. I itur, ut ab araratijs, qui casteris videntur sulite religiosiores, ordiamur, de illorum Sacerdotibus id potissimum a Cher mone didicimus,ex eo tempore, quo sacris primum initiati essent, huimanae vitae negotijs plane omnibus nuntio remisso , nullam unquam omnino rem transegisse mortalium, & carniabus , ac vino semper abstinuisse . Ab ea vi sratione haud sane multum videntur abhorruise Indorum Gymnosophistae, quos abstinentiae tam inidiosos suisse legimus, ut orira tantuno, atque arborum pomis alerentur. Vtrique tamen ab ijs Cretensium Sacerdotibus,quos Iouis v cabant diuinos, victi, ac longe in eo genes bb . supe-
410쪽
i . superati sunt 3 cum non modo carnes , sed , ne cibum quidem ullum igne mollitum , &co- i tum auderent attingere. Mysi non modo Barbari semper habiti sunt, sed etiam ita viles, & nihili, v t quoties nullius hominem pretij dice- 're vellent, Mysorum eum ultimum appellarent. Et tamen hi tam contempti, & despicati Asiae c. populi, Ut scriptum reliquit Possidbnius, haud satis suae se religioni facere putabant, nisi &caelibem agerent vitam, & caesorum animalium carnes auersarentur. Quid vero de Graecis dicamus, qui sapientia, & doctrina omniabus sine controuersia praestiterunt λ Quid in caeteris egerint sacrificijs, minime requiro, ac disputo: sed in Cerere sacris solemnibus vene-
randa, scimus apud Athenienses seminas , quarum ea sacrorum procuratio erat, ieiunio se an- te,ac voluntaria prorsus inedia eraeparasse. Ve- nio ad Romanos, quorum seuerissima su tiatque accuratissima,non modo sacrorum,Verum etiam rerum omnium disciplina. Legimus adeo Numam illum Pompilium, qui religione primus imi buit Romanorum animos, armorum diuturna li-
centia, & longa tractatione bellorum efferatos, cum pro frugibus sacrificaret,illud praecauisse spoxissimum,ne carnium usu cupiditati obsequeretur suae. Quae sacra cum posteri retinuissent, & quotannia summa populi celebritate facerem, Ut eam temperantiam amplioris pietatis fgnificatione cumularent, anulum etiam e digia