장음표시 사용
61쪽
as. Extrajudiciale illud appellari, quod sine Judice; judiciale vero, quod coram Judice legitimo deponitur, veluti ex ipso
nomine utriusque datur intelligi. . Hoc posterius, judiciale scilicet, adhuc multipliciter partitur a iuristis; nam I. aliud vo,' cant calumnia, α malitia, aliud credulitatis
Sc raritatis, de quibus fusissime tractant J uristae ad tit. de juram. caelum. O de testibus ἰad quos pro in Lectorem remittimus. a. Aliud appellant litis decisorium, de aliud ju- . ramentum in litem. Juramentum in litem dicunt, quo lis, sive res, de qua in lite contenditur, aestimatur, estque juramentum vera astinationis, vel assectionis, vel super interesse segulari. Juramentum litis decisi-Vum est, quod praestatur ab alterutra parte' litigante litis stniendae grati , in defectu aliarum probationum: Et hoc, casu qua ab alterutra parti collitiganti defertur ap-: ' probante Judice dicitur voluntarium, vel ruta a volente defertur, vel quia altera pars
elatum non tenetur nisi volens acceptare.
At vero si hoc juramentum ob defectum s probationum alterutri parti litigantium de feratur ab ipso Judice, sive ex officio, sive ad initantiam alterius partis, in ordine ad indagandam veritatem, appellatur jur mentum necessarium, idque in causis criminalibus vocari solet purgatorium, quia eo mediante reus quodammoda purgatur Reri
62쪽
De natura ct distinctiona 3uramentorum. 3' crimine : in causis autem eivilibus dicitur suppletorium , seu suppletivum alterius sufficientis probationis. Videantur de his
Laymann lib. o. tr. 3. c. F. SPorer tr. 3. iudecatu. c. r. sierit. I. n. rs. Picliter in Cominyeu . 1 C. Lb. a. tit. a . n. a. vel Reifisinuet eodem tit. g. I. a n. Ito At inquies, quaenam conditiones neces.
sariae sunt de jure communi ad hoc, ut quis in juaicio licite juret
v. breviter cum P. Henno I. cit. art. s.concι 2. tres requiri. I. Ut jurans sit j junus. cap. Ic. aa. q. s. sed hoc tantum de
consilio est. non de praecepto, ait idςm. a. Ut juramentum non deponatur diebus dominicis aut festis, nisi pro bono pacis,' aut piae causae. c. s. de seriis. 3. Ut is, qui jurat, non sit in judicio de pessurio convictus α damnatus, nec impubes, vel si . . sit Clericus, nec juret, nec testificetur, nec praestet juramentum de calumnia id est. iurando, qubd causam moveat bona fide. non animo calumniandi coram laico sine licenita sui Episcopi r potest tamen Clericus hoe facere, si a laico non cog tur ad illud faciendum, nec ipsum Supe
Quaeres octavb, quid sit juramentum contestatorium Ee quid execratorium ν
63쪽
oonferentia flec da 7. Contestatorium illud appellatur, in
ruo Deus simpliciter vocatur in testem, vo de re praesenti, sive de praeterita aut futura , utputa dicendo di tenor Deum,qubd semper fuerim, qubd sim hodie, Seseni per futurus CathoIicus aec. Execra torium dicitur illud, quo nobis vel alteri aliquid masi imprecamur quasi sub conditione, nisi hoc vel illud, quod assetimus verum sit, Sc sic quodammodo nos me ipsos divinae ultioni submittimus itivo. cando Deum in testem, immo δύ in vi dicem, ut is poenam instigat, nisi verum loquamur. Et haec iuramenta inter homines sunt valde frequentia ac familiaria, veluti amplius patebit ex dictis in casibus, subsequentibus,
Quaeres 9no, quid iud eii I Consessario, ferendum sit, casa quo intelligit, illum qui juravit, usum fuisse verbis ambiguis, aut
38. - cum P. Tamburino in s. is decatom v. i. g. 3, n. O. Morer tr. 3. c. f. n. Scaliis pluribus, in foro conscientiae I Co fessario semper esse attendendum ad me tem seu intentionem jurantis. Vel enimii positive intendit Deum invocare in t stem, vel hoc positive non intendit, sea non voluit, vel denique omnino praescidit ab utroque , ita ut nec positive intem derit invo re, neque etiam positive i r rendes
64쪽
tenderit non invocare divinum testim
Nium ' Si primum, censendus est jurasse, quibuscunque demum verbis quantumvis dubiis fuerit usus. Si secundum, rursus liquet, eum revera non jurasse. Si doniaque tertium si concludendum rursus est, quod revera non juraverit; enimvero qui abstrahit ab invocatione M non invocatione Dei, dici non potest Deum invocare, ut de se liquet. Hac regula bene ob servata, facile erit discernere, an poenitens juraverit nec ne
At quid, ais, de illis censendum, qui ju
rant per creaturas Distinguen dum esse M attendendum,an juraverit per talem creaturam, in qua Dei bonitas specialiter relucet, vel cujus invocatione Dei me' pria excitari solet
vel non ' Si prius i censendum est Sc praesumendum pro juramento , non item si posterius. Ratio disparitatis est: quia qui jurat per creaturam, in qua bonitas Dei specialiter relucet, aut quae specialem Dei cognitionem ingerit, censetur implicite appellare Creatorem. Unde qui jurat per
coelum, meritb creditur appellare Creatorem coeli velut residentem in eo loco δα.
non item qui jurat V. g. Per suam barbam, vel per suum capillum csce. talis enim inprudentum existimatione jocari potius, quam jurare .voluisse, reputatur, praesertim
65쪽
42 , confieremia secanda M. Dixi: in foro interno Sce. Nam in foro externo a Judice attendi solet ad verba prolata, quae, si ex sua natura seu institu-- tione hominum, vel in talibus cireumstantiis, ex usu aut consuetudine loci Me. juramentum sonent, solet pariter praesumi pro juramento : secus si neque ex sua nais tura, neque etiam ex circumstantiis signitiacent juramentum. Ita Doctores allegati. eosque secutus Babenstuber tr. 1. dist. M
Proponuntur, & breviter resolvuntur Casius practici de
TVtia puella rustica oonsio suo jam nidem si te obligaverat ad serrandam fidem, O
quidem siequoribus verbis: Neque Deus h beat partem in me, neque ego in Regno coelorum, nisi tibi soli Sponsto scilicet servavero fidem; insiver cum nuper ob freque riores relapsius occasione morearum oe hostitu cum eodem Sponsio freque ali consessarias u Disset eam abstes re, prorupit in buta rerbae Domine Sacrosancta Eucharistia non a
Plius tangat linguam meam, si deinceps vel
66쪽
'De natura se distinctione 3uramentorum. 43 vel semel adhuc cum sponso meo bos',
sum frequentavero. Jam vero fatetur e
dem, quod ab ultima consessione flua semel cum stonsio , ct alia pice cum alio quodam frequen-υνerit bolstitium , ct insuper huic posteriori
orporis sui copiam fecerit. Quam ob rem bitare licet I. an Confessarius in hoc casu ρο- tuerit esse contentus sine ulteriori indagine a. an Titia condemnanda sit duplicis pessuris . contra virtutem Religionis ' φ . ad primum. Confessarius non de- 4I.buit esse contentus sine ulteriori examine; esto enim multi Doctores existiment, nihil amplius esse interrogandum, casu quo verba clare significant juramentum, veluti verba Titiae nostrae significant; fallit i men hoc non rarti apud personas plebeas ct simpliciores, quippe quae sub in utuntur verbis revera juramentum continentibus, quin tamen vim iurament; apprehendantqsubin autem existimant se revera jurare. α specialem obligationem contrahere, dum reipsa utuntur verbis nec umbram juramenti comprehendentibus: atqui Titianostra supponitur fuisse communi de pleber debuit pro in interrogari a Confessario I. an proferendo praefata verba apprehenderit specialem obligationem, Se sese sub juramento voluerit obligare in utroque casu la. an etiam illo tempore, quo hospitium frequentavit, vel usum corporis concessit, fuerit
67쪽
fuerit memor promissionis tum Consessa rio, tum etiam sponso factae, de an existimaverit se committere gravius peccatum
ob praedictam promissionem l 3. Insuper
oportuit indagare, ob quam causam frequentaverit hospitium, vel non servaverit
fidem sponso Ratio hujus patebit proxia
ad adum quaesitum. Titia probabilius condemnanda videtur duplicis pedarii. Ratio est quia bis in materia gravi egit contra fidem juratam ; utraque enim so
mula mox recensita continet verum Jur
mentum imprecatorium, quo Titia grande malum ὲ Deo Vindice sibi irrogari voluit, casu quo non staret promissis. Dixi t men probabilius condemnandam videri; secus quippe dicendum foret, si Titia habuisset justam causam cum sponso accedendi ho- spitium, utputa quia ob nuptias vel aliam solennitatem illud declinare non potuit ; laut certe, quia praevidit in tali occasione nullum prorsus subesse Rericulum pecca ' di v. g. ob praesentiam Parentum, aliorUmve amicorum Sec. Vel si habuisset justam causam non amplius servandi fidem suo sponso dcc. aut contra fidem eidem promissam osculum duntaxat, aut tactum iminpudicum admisisset: quibus suppositis a peccato mortali pessurii potuisset excusari; non eoim verosimile est, quod vo erit
68쪽
De natura o Minctione Dramentorum. 4ς sese jurejurando adstringere vel ad non ingrediendum hospitium, vel ad serva dam fidem sponsalitiam in iis circumstan
tiis, in quibus aliunde non amplius tene. retur fidem servare, aut ab ingressu hospiatii moraliter non posset abstinere, velut amplius constabit ex dicendis in Conserent. proxima au. o I. ubi de interpretatione jura
Sad quid, si Τitia Confessario respondeat, se ideo alteri potestatem corporis sui fecisse quia audiverat, sponsum prius fi- dem fregisse, habendo rem cum alia Si de hoc moraliter certo constaret, 43. tia admittendo alium revera non egisset contra juramentum fidelitatis, esto fortassis ex conscientia erronea putaverit, se contra agere. Ratio est et quia sponsi sese obligando ad servandam fidem, semper censentur saltem tacith subintelligere conditionem , α quamdiu altera compars fidem fervoerit; secus enim stangenti fidem, fidei stangetur eidem juinta c. 7 4e R. g. in si . Juramentum autem sequitur conditionem actus: ergo ubi moraliter cerib constat, qu6d sponsus modo praefato fidem spo salitiam fregerit, sponsa nedum ab obligatione ejusdem fidei sponsalitiae, sed insu per etiam a juramento superaddito absolvitur. Dixi rursus: Si moraliter certo condset ι quamdiu enim de hoc non constat.
69쪽
ης conseremia siecunda sed prudenter dubitare licet, tamdiu sponsalia, consequenter etiam juramentum adjectum manent in possessione valoris certi, Sc obligationis; tum quia in dubio non debet praesumi delictum l. meritὸ fpro socio; tum etiam quia ob delicitam duis bium nemini potest vel debet auferri jus
provirus rogabundus petiit a quodam comia fefario matrimonialiter copulari cuidam puella sibi ristonsatai examinatus verὸ quis sis o unde ' restondit candide, β baud nuper eastra desierinoe, tum quia in Italiam, utpote sibi valde inrisam, noluit amplius ire ἰ tum
etiam quia a suo Duce bactenus non potuit ob tinere licentiam ducendi uxorem. Consessarius id audiens, mi bone Vir, ebat: noraris procul dubio, dimitti non posse peccatum, nisi re, stituatur ablatum : tu teipsum, O q*idem cou.rra jusjurandum abstulisti, 'el potius bubtraxime castris, si ergo nolis redire, ego te non ρορ sum absiolvere, multὸ minus matrimonialiter copulare, quandoquidem non sum Parochus. Sempronius ὲ contra replicavit: Domine, inquiens, ego nunquam intendi memet jurejurando adstringere, esto aliorum more, dum jurandi formula nobis fuit praucta, duos etera. Hrim digitos in Amm juram ri. De caeteris Hac
70쪽
sciat, me non amplius rediturum ad instra, ne
que posse redire δει distendis Hiar si ενξο
nolit me abbotrare, malo manere ligatus peccatorum vinculis, quam sane aut catenula βα-
φendi in patibulo. Quaeritur jam r. an Co sessarius prudenter egerit Sempronium quo dammodo adstringendo ad redeundum, O te giversantem dimittendo me ab utiοηε ρ a.
an Sempronius more aliorum elevando da priores digitos repera non juraverit, consequi
ter se deserendo castra Varii reus sit t.. ad prius quaesitum, Confessarium Im- Aa . . Prudenter Sc male egisse adstringendo Sem. Pronium ad reditum ; cum enim is sns evidenti periculo vitae redire non potuerit, profecto ad hoc sine nota imprudentiae a Confessario adstringi nec potuit, neque 'r' debuit, multb miniis ob tergiversationein privari beneficio absolutionis. Illud amtem effatum D. Augustini: Non dimittitur peccatum Sec. intelligit S. Doctor cum grano salis, scilicet tunc non dimitti, quando restitutio non fit, tametsi posset fieri: quo supposito poenitens nequit dici vere comtritus aut retractans suum peccatum: non item quando restitutio moraliter est impossibilis, prout accidit in nostro casu, ad quem proin illud principium non nisi in epte de imprudenter applicari potuit quandoquidem apud omnes in confesso est, impossibilitatem physicam vel morain lem