장음표시 사용
31쪽
dumtaxat seminarios obtineant . Quae testes habent , in multiplici sunt differentia : nam aut conspicuos habent, veluti homines, & equi; aut intus conditos. quae conditos habent intus,aut lumbis annexos habent,veluti aues,aut vetri, veluti delphinus , atque elephas , ex conspicuos habentibus alia retro habent affixa,veluti sues; alia antea pe-dulos,velut homo, qus,aries. Connexi vero sunt testes in- . cressilibus animalibus, Sc animal parientibus cum vasisseminariis hoc pacto. quod vasa illa seminaria inuoluta porriguntur in caput testis; ibique conectuntur cum alio vasa neruosiore,ac densiore,quain ipsa sint, quod vas protenditur ad aliquod spatium supra ipsum testem. Deinde circunnectitiir ad caput testis ipsius postea porrigitur ad penem ipsum; vas autem illud neruosum,quod protenditur supra testem : & id etiam, quod circumflectitur supra ipsum vnica membran obducuntur,ut unicus esse meatus videantur,
non duo distincti si tamen deducatur membrana illa, duos esse apparet, quorum alter supra alterum reflectitur. Cum itaque meatus hi hoc pacto se habeant ;& vna,ac eadem tunica vestiantur; sequi videtur,quod ab ipsis nullus liquor in testes possit influere ;& ideo primo libro de generati
cap. . ne animalium asseruit,testes nihil accipere a meatibus seminariis, sed in meatibus illis generari volebat, semen genitale. Quapropter si semen hoc non generant testes: videtur posse asseri,non esse facultatis genaratricis authores, ut paulo post videbimus . Prius enim explicandum est, que usum Testia usus praebeant testes. vsiis autem isti describuntur in illo primo ex Arist. de generatioue animalium & in quinto eiusdem libri. Pri- cap. . mus usus est,quod testes construant illam circumflexione, cap.7. & reduplicationem vasorum seminalium : unde postea sequitur,quod animalia,quae castiora esse oportebat,rarius &tardius venerem exerceant : nam sicuti in animatibus, quae intestina habent directiora; non autem admodum inuoli ta ; crebro insurgit appetitus cibi; de cito etiam cibus de scendit: contra vero in habentibus intestina admodum inuoluta. tque anfractuosa rarius insurgit cibi appetitus, &tardius etiam cibus descendit: sic in re venerea cum vasa seminaria directa sunt,crebro venus insurgit,d cito etiam gQ nitura excernitur. Quod contra se habet, si inuoluta sint α
Ut a. Secundua usua est testium quod tanquam pondus
32쪽
appensi sint vasis seminari js ; atq; hinc sequitur, quod ipsastio pondere aperta seruent. Scuti enim textores appendue saxa, & alia pondera telis, quae aperta stamina scruciat, ut inde radium iacere possint: ita, & testes facultat: qua propter si eximantur vasa illa contrahuntur, & occluduntur, Ut semen amplius per ea non possit assuere. Tertium etiam uin hoc sino pondere praestant testes ipsi, quod videlicet conseruant vim, & robur cordis tonum quaendam, & tensionem ei asterendo. Videmus enim iiistrumenta musica, dum cordas intentas habent sonum edere; cum rem istas,delaxatas , aut non edere sonum, aut languidunt. cum itaq; arteriae, & venae oriantur a corde, ac in testem os ramulos transmittant, qui sunt vasa seminaria; ista vasa truncos suos . unde diducuntur; trahunt, & contennunt ; quae tractio, & contentio usque ad principium .i. cor pertransit: 'dum fit, cor validum est,ac robustum sed si testes excidam tur, stasa omnia laxantur , di ideo tonus, & vigor in corde perit. Quapropter qui eastrantur,. videntur sormam, atq: habitum priorem immutare ;& ex viris pene mulieres fieri, vocem tamen, & acutam edunt; barbam non emit--runt, & alia multa subeuntiquae declarant, pristinum in ipsis vigorem esse cxtinctum. Et animaduertendum cst, Ari. similem sere huius tertio usui ascribere omnibus visceribus libro citato qaulo ante, ubi vult,communem viserum usum esse, ut venas tanquam claui quidam substineant; sed hoc est longE a re a nobis proposita . quare ad ipsam acced mus . S ..i iii obseu, i
caput Quintum, in quo Arist. argumenta ponuntur, quibas UNDI ditur , testes non esse aiabores geniturae; id totum referri debere cordi tanquant ambret, principio iussi i :Dcultatis generatricis alia aliorum .
cstendendum utitur, testes nempe non es .i i . . sic necessarios ad generationem : primo e .d Aib.o a
nim sic argiumentatur; si necessarii essent, tunc in omnib' animalibus ganetantibus .oξ .via reperiretur testes; scd nec in pistibus nςc IE in serpen I ris n
33쪽
in serpentibus repriiuntur icstes; sunt tamen generantia an malia ut patet ) sequitur igitur,non esse necessarios testess,esis Aiι igςΠς tionem , minor huius argumenti patet ex his,st,i intim. qu*dςmonstrauimus in Arist. Dositione recensenda. Praea in ' terea sic etiam demonstratur idem : nam si testes essent inecessarii ad generationem, necesse esset, ut in se genitale fc-men reciperent in omnibus animantibus, sed ex enarratis 'isuin est, nullum in se testes semen recipere, cum ex vasis illisseminariis nullus meatus in testes patescat; quare argumentum, sequitur, non esse ad genituram absoluendam Tertib Ari nςςςssarios testes. Rursus si essent necessarii testes ipsi ad M. Arsum. gςΠςr xionem, animalia castrata generare non possent;sed eprimcnto constat animalia, a qnibus excisi sunt testes iam generasse, igitur testes non sunt necessarij ad genituram ; probatur consequentia. Nam Taurus excinis statim innihil in vaccam, & grauidam redidit: quo experimento sane valdἡ confirmantur decreta Aristotelis. Opposta vero in friguntur . nam si eductis testibus, animal gerauit, proculdubio patet, cos ad generationem non esse necessarios, patet etiam ex hoc usum ipsis attributum ab Aristo. quod vasa seminalia videlicet aperta conseruent, Disanum ar esse Verissimum. Vnde cum eximuntur vasa illa, retra- m. ex su. huntur ,& occluduntur. At cum Taurus ille statim ab O Arist ς cisione vaccam innitiisset, non dum plene retracta erant
vasa, de occultaac ideolgenitura liberum exitum habuit:&cap. io. hic sunt propria ipsius Aris argumenta. Averroes uero secundo libro suorum colliget in difficultate hac partim cuGaleno sentit,partim cum Aris cum Galeno: quia fatetur,
in testibus genituram produci; licet in paraphrasi sua capixis quarti primi libri de generatione animalium id negare Videatur Cum Aris vero , quod quamuis in testibus genitura perficiatur: principium tamen generandi non sint, sed cor potius : argumentatur autem sic. Testes non possent genituram absoluere enisi spiritus, & calor a corde ad confirmatio eos deflueret, non igitur a testibus; sed a corde haec facul- argv.Auer. to emanat . Quod ex ipsomet Galeno id uerum sit , re ex Galeno. - Aric opinio conii arepossit, ostendo ex libro decimo quartode viisii partium i Vbi vult, semen genitale du cap. 3o. bus substantiis constare spiritu Videlicet atque i humo-- respiritum vero insormando tatu causam esse agentem; it Ei humo.
34쪽
humorem materialem ; eodem autem libro asserit, hunc spiritum esse vitalem spiritum, quae alibi passim in corde oriri scripsit:. His suppositis , cum spiritus uitalis, qui oritur a corde, sit causa efficiens generationis :2quetur hunc spiritum aut facultatem ipsam esse aut prumum facultatis instrumeutum . Sed cum passim d monstratum sit ex Galeno , spiritum nec facultatem essc , nec facultatis domicilium ; relinquitur, esse i strumentum , cum itaque instrumentum hoc a corde producatur , indicium est , facultatem eam inicorde residere , sicuti si uolumus Gal. decretis ad haerere, spiritus animalis indicat ; facultatem animalem esse in cerebro , cum ipse , qui eius instrumentum est a ce- ,rebro ducat originem. Praeterea hoc idem ex eodem confirmari potest : nam in eodem libro decimoqua to citato ae usu partium asserit in arteria , & vena antequam testibus annectantur, semen effici . Vnde cum vena illa , & 'arteria se se inuicem implicent, ac deuinciant, veluti vitium capreoli in principio eius in-i uolutionis, sataguis adhuc rubescit: paulatim vero incipit albescere adeo, ut quando iam cum testibus conne ctitur , totus albus sit essectus, quod si talis essectus est, formam tam seminis acquisiuit . quare testes , aut superuacui sunt, aut usus eos exhibent, quos voluit Aristo. pro cuius opinione explicanda ,& confirmanda haec satis sunt . Cuius decretum , & philosophorum aliorum cinedici recensiotes partim admittunt Rartim reiici-ciunt Auerroem immitati. Admittunt enim eos in generando non obtinere principatum : Reiiciunt , quod ab his semen non producatur; immo in testibus semen produci,volunt. Nitunturque demonstrare multis signis& argumentis , semen in ipus oriri, atque produci, quae signa sunt sere omnia desumpta a Galeno quae vero ex se ipsis proserant nihil concluduim aduersus Arist. veluti illud fortiuiensis. Demonstrat enim uir ille ex ipso-met Aristo. libro tertiodecimo de Historia animalium, intestibus semen gigni adeo, ut hoc argumentum indicet di Aristoteles decretum esse falsum . de ipsum etiam ,, sibi ipsi repugnare . sic enim ait inristo. eo incoo Auium testes priusquam coire incipiant,aliis exigui,aliis
35쪽
aeminino obscuri sunt. At vero cum Venerem exercent, M. t: . insigni tantis per magnitudine augentur,quod apertissime .palumbis, di perdicibus euenit; atque ita ut hybernis me,..tibus, ne ullos quidem testes in his haberi, non nulli arbi-bitrentur. Si igitur haec animalia quo temporeturgent in Venerem, amplos, Sc conspicuos testes habent; cum vero extinctum est Veneris desiderium, exiguos, & obscuros Confutatio obtinent; indicium est , testes ipsos semine repleri, & exi-dixiorum re tinniti. At facile diluitur haec obiectio; cum Arist. voce Hiorum. luerit testes tantummodo eorum animalium, quae animal viuuua pariunt, semine carere; eorum vero, quae Ouum Pa- cap. q. Mariunt, testes semen continere, non negauit, ut patet exiti,,- libr. degeneratione λnimalium , ubi sic ait ad verbum. ic Auiuum vero, & quaprupendum oui parorum testes cx- liud recea crementum recipiunt senitale. Praecepti igitur sunt retunnum dictu centiores istis quia distinguere nescierunt, de quibus animalibus Arist. intelligeret. Probant de hi recentiores rursus lic . Vis videre, quod testos semen gcnitale producunt, . dc uim generandi obtineant,non vasa ipsa dumtaxat semis. nalia inani si quis opi in aut aliquam aliam rem frugidissi- . mam testibus admoueat,animal redditur sterile . Praetere aiunt, si contundantur testes aut scirro ; alioue tumore Σι ficiantur . apimalia sterilita redduntur; ergo a testibus viscosutatio di generandi emanat. At qui Galenus libro primo de seminectι recensoru docet,quomodo Arist. his obiectionibus rcspodere Posset. ex Gal. pro Diccret enim,vasa seminalia tunc una cum testibus attici crin. .ide sterilitatena non ob propium afluctum tetatium, ted vaso , rivia summatium probrenue . Riiodsi quis etiam illunaesa tap. I S. t uersus Arist. asterat, A dextro teste Mares; i suus cro De init nas generari. Vn te Si dexter icstis eximatur,atat laque a. intercipiatur ut solent pastores facere ) sa .nae sempur se- solo. alteri- regenerabuntur. Si.s uiliter intercipiatur,pute imatur, mam obierit res generabuntur semper fere . Iterum rcs: Oadcoit Arist. nu pro A i. hauc vim esse in vasis; cum vero eximitur ruitis dexter,uas - . dcxtrum rc trahitur, quod semen mas illinum gigneb t. . ir . t. a Si laqueo etiam de iiiiciatur, deuinciri non potuit sine in-- tςrcer ione ip ius vasis: Sic etiam de sinistro teste diceret Arist.&ob id oli viti uri vasorum, non testium uidet inrc omnia haec cuc nire. Haec itaq; quantum ρd Arist. attinenti
36쪽
A cisin bicolligitur ex t'to sere decimo-quario libro de usu partium, atque lilaro primo de semineytestes,voluit, esse nobilissimiana quoddam principium saxultatum, non solum
quae sp sem conseruant sed quae ctiam natura individorum perficiunt nam si in testibus suincia genitalei absoluitur,& hoc semine genus animantium propagatur. quis non lint testes haltis propagationis autho s esse λ- quod vero semen in testi x absoluatur, coditat palam nrax ima illa propoisitione,quod semper alteratum traniit in natura maliferantis. Nidemio itaq;re,c M', N p0xuo ς' ' iuscunque coloris sint,l cuiuscunque subit ny , 'entricu lo tamen Halboen urendam cremorem quem , hylum)yQ- 'camus conuerti atque hoc ideo prodenit; quiδ ven Wiculus totam eaniniassam, dum eam alterat, sibi similem reddit.
Rursus Chylus ille albus in hepate inrub iam sanguine conuertitur; quia hepar ipsiun rubrum rit:. mum sat g laicrubicundus in mammillis sceminarum in lac candida sanau' transnavitatur,quia etiam glandulis en Maa rqi a 'ab illi usea mutatio celebratur,eissilem sitim calauth: ς- m. ix Q gQ- ni tam videamus, aede bithallanissubita timicitium cile , Fi si testes in liquorem aliquem di luantur; nihil aliud sint, quain genitura ipsa; videtur co ligi uuqellario eam a testibus originem ducere, atque hoc argumetum deduxit Auer- roditi ab Arist. sententia, licet totis neruit contendero DN- ni a cccreta Arist. aduersuu Galenum H a. rc. Preterem c usi i te ibis snt particula corporis i tui .. yt conscruentur; l eos filioque muriri, nectae est sed quant , iii qua unquς nutritione hed indat emper aliquid excrumenti uQuPψssum avus nos reperirealiud excreinentiun ip orum iustita, quis genimiambahc: sed ne mirum genituram rem, adeo Trob lem,excrementiam appello. Est enim hoc dogma cule-briel linum Galeni in omnibus libris de facultati iis n*turalibu sed praesertim libro tertio iunamat Ne r. Lub- datum libro quinto aphorismorum, unaan tu uiue part corporis nostri proe se ipsi alenda,materiam quampiam familiarem attrahere,camque elabora ia; luci via ratam
37쪽
tia longe esse robustiora ; cum testes habent, quam cum ca, strata sunt: licet in hoc fortasse non conueniret inter Galenum & Xenophontem, quem multis rationibus eunuchos aliis hominibus anteponere inducit has ob causas Cyrum illum maximum Periarum regem custodiam suo corpori ex militibus castratis delegisse: haec suit Galeni suntentia. Vter autem Aristoteles nempErectius senserit, an Galenus discutiendum est. Erit autem hoc valde difficile; si tamen ad anathomem confiigiamus , ex qua sola veritas cognosci potest, apparebit, Galenum longe rectius sensisse , quam Aristotelem Stestes ipsos genitura plenos esse in his praesertim animantibus, quae a coitu abstinentur; vacuos vero genituras esse in his: quae plurima utuntur Venere; sed & de I
cretum illud Hippocratis adductum a Galeno Iibro deici U moquarto de usu partium, de libro secundori semine βυ, monstrat, genituram in testibus pro cibi aikςnim ob seivandum esse in animantibus, cum ad pubert tem, veniunt Zc vocem mutant quod Hippocrates vocavit Teaeis Aristoteles autem libro septimo de Historia animalium appellat . Interpretes nunc nunc interpretantur et Veteres autem latini dice bant , obseruandum inquam esse tunc uter testium prius turgescat: nam si dexter turgescit animal illud ma res semper sere gignet : si snister turgescet Reminas producet . Hoc autom apertissimum est indicium, in testibus produci semen genitale r quia non possit ni turgere, dc tumidiores fieri, nisi seminis copia repleantur . Sed si coli sideremus Galeni decreta, nihil potest aduersus ea obici, quod non facile propulsetur. Decreta alipem Arist multis modis possitiat euerti,quantu enim ad usus testium attinet, Aqitos ipsis Aristattribuit,primus usus cum secundo & tera qu- otio videtur repugnare e In primo nanque usu vult testes r
duplicationem vasoriim seminalium conseruare.In aliis Ve. - ro vult.testes suo pondere partim vasa seminalia aperta co δμ seruare; partim trahendo,& intendendo cordi robur alla re: repugnat modo inter se, quod possint implicationem, di reduplicationem conseruare, ει tanquam pondus quod ea vasa eadem trahere,atque in endere. In hac enim attri
38쪽
ctione re lupilautio illidis lueretur puta Pxo exemplo fst haberemus funem aliquem pendentem ab .aliquq te O & in medio sili4n lutum extremo capiti, funis pondiis, aliquod graue apponeremus proculdubio inuolutionem i ilaim dii lueret. Vnde.recte ad hoc dicebat Galenus, in quorum medio obuolutio quaedant extat , i inpossibi': tero ad Micrum tunsionem peruenire, priusquani obunt i
tio in re una diriga ur. Atili eat aliquis pro H
rum reduplicatio 1 testium pondere dissolui n's et cxij
iserum respondeo si oc verusta est,reduplicat, uena quid hanc ab illa tui lca construari; non autem a testibus, & su-- . , smia esse omnino, lucidiuste per se reduplicationem quam, piam vasorum coisseruarc possit,si tanquam pondus appe
sit sues ut ehu iud in id quodi sequebatur, ex lioc usa, non yidei r 'esse olium16 umitissi Misiverum esset . quod testes augeremi istiuriiudii pluationem,& ideo tardiorem 'mi istacretionem Menx; sequeretur quod in animantibus hah tibiis testos maiores,di magis pendulos tardissima e get seminis. ςxacti' ;Nuicinus tamen tauros ubi primum coire Incipiunt stmen excernere ; sed & arietes , qui longissimos ceperint g ituratia in uterosoli uim eiacillantur. Secundus usus,quod sito pondere vasa aperta conseruent, ridiculas et ellavidetur,nam in canibus.& sellibus,&in suibus magi hue, qui testes lumbis affixos habent, deminium pendulo hoc nici non potest,nec etiam in elephantibus, qsi alio tinstes anne os hasent. Nain si quid suo pondere trahere umquid debet,non debet alicui mitinati:; sed pondere nec minus ridiculum robis , & tonstonem cordi afferanna Nam si hoc praestare deberetit,oporteret,vasa sentinalia statim emergere ab ipsbdorde,& inseri recta in testes . Atqui scimus hic vasa partim a magna arteria, & magna vena deduci : partim a vasis pertingentibus ad renes; quod si natura hanc terrionem in corde desiderasset, poterad loπὶ facilius eam inuehiret si arterum magnam corde ea gQ tem validis ligamentis spinae alligasset ita; ut cor trahereti intentumque detineret. Iecur etiam melius hoc priesta etidam testes; cum longe grainus sit,& validiori, A maiori me cordi alligatum, scilicet Mna caua. Praeterca hec ten
39쪽
sio non iusta tantum a testibus fieri deberet, sed supra etiaa destris,& a sinistris, ante, & retro. Praeterea sequeretur. ivbdknes robustiores cssent, quam vivens, cum testes magis laxos, de pendulos habeant, ut ideo Cor magis imhere, & iritendere possint. Praeterea sequeretur, quod si exemptis test ibus eorum loco graue aliquid, veluti plumbum valis seminariis appenderemus, adhuc robur Cordis seruaretur. Rursis in suibus, in quibus non pendent testes, & in aliis huiusmodi animantibus, in auibus, quae annexos habent di afiagmati, quae nam tentio cordi exibeturλtamen cum castrantur, idem consequitur eisectus, qui & in alijs animantibus habentibus testes extrui aluum , & pe dulos : frigidiora namque redduntur, mansuetiora timidiora , & imbecilliora. At his omisiis mirum illud sane est, Aristotelem hoc loco recedere a decretis suis, omniumque bonorum philosophorum: cum enim passim soleat robur corporis sanitatem, & morbum omnes denique eius actiones ascribere spiritui calori, & quatuor elementorum temperaturae ; hic sui oblitus ridiculam illam tensionem excogitauit, & corporis nosmi robur ab ea tanquam liram,&talem pendere , voluit. Cuin itaque appareat liquido eum in explicandis testium usibus, . e nallucinatum ; Videamus modo; an eiuS argumenta aduersus Platonicum Calenum vim aliquam habeant .
V A N vv Μ Igitur ad primum Arist. argu- soluti pn mentum, respondere possumus, pri es tui a M. est capim ii qxi dam valde mutilata , a que imperfecta; Vnde multis membris i re quae in caetςrisanimantibus obseruantur; testis cist ipsemet Arist. in . lib. de partibus anim um cum sic ait piscium
,, i genus mutilathis, itemAc linpcrsectius quam auium par xibus e terioribus est . Nouenti crua. non manus, cap. 3.
40쪽
ω Arist. es si recth perpendatur ) videtur admodum magni sacere
hoc argumentum. Secundum vero citis argumentum aPerte sensibus repuonat. Boni enim omncs anatomici volunt,
multas veluti fistulas a vasis seminariis in tcstium seisiecta pertingere semcn inuehentes, euehcnte'; . In tertio argumento diutius immoderauduni est : est enim argumentum quo utriusq; decreti asscrtores usi sunt: nam Galenus affirmabit,testes esse necessarios pro seminis generatione, quippe cum excisis testibus animal amplius generare non pobiit. Cui responderet Arist.non prouenire hoc,quia in testibus semen producatum; sed quia meatus sein inales retrahutur eductis testibus.adeoq; connivent,ut geniturae itur ii tercipiatur;& hoc tauri exemplo comprobabat in hoc a gumento tertio, de quo exemplo quid credendum sit, ne scio,cum ipsum vel Auerroi suspectum esse,Videam,sic scribetui si testimonium ab Arist. de tauro relatum fuerit V rum, testes non sunt necessarii. Sed si non fuerit verum , res
cst dubia; his verbis patet hoc suspectum fuisse apud Auermem,& merito. Non enim mihi verisimile videtur, quod in vehementi illo cruciatu Veneris ali alia appetentia insurgere potuerit. Suessamis huic obiectioni occurrit in illius loci Aristot. interpretatione, & inquit hoc esse Verissimi di ita referre pastorus ; sed non statim post castrationem hoc euenire, tunc enim vexat dolor, cessante vero Paulai post dolore, Tauri castrati utuntur Venere. Sed quia quiaspiam instare potuisset, si aliqua mora interponatur nauatus seminarios retrahi, & occludi. Respondet ipse, cito quidem sedari dolorem, non autum cito occludi meatus. sed sauE hic vir dum dogma Arist. tueri vult; multis re
dit ab 'riit. primum namq; ait, hoc sirpe euenire. AeArist. ita loquitur Et iam Taurus quidam tac. quibus
verbis se innuit semel fortasse hoc talitiim contingisse, se NId pro re mira habuisse. Praeterea Arist. ast, statim a ca-itratione id iactum fuisse. Suessanus vero asserit quod ia liquod spatium postea, verbi gratia, triduum, aut qua triduum Taurus id perpetrauit ; non aduertens praeter quii . . , 'RO non fidolitor interpretatur; si meatus illi distenti, A aperti seruanturob pondus testium, quod su ri acto pondorc statim eos 'retrahi, necesse est. Sed conce-d.mui nos, historiam hauc fuisse verissimam ; possum '