장음표시 사용
511쪽
quod assumitur, dari tam multas uis enim aquis irriguus ager, ta &uastas cauernas; an talis est ter me in inserioribus locis o prora ex sua natura an talis facta est inquis subesse posunt ignes Cer Deo, sed cuius finis gratia Ap ie prope maris litora evin exiguis parerent certo cum terram Odi intulis, quales sunt Aeolie,lii ignesinus, at semper solida reperitur abundant , quid mirum si uti Oporteret eas esse amplissimas, at se difficilius est eas dari Resipondetur, concedendo eo
fieri accensionem ,.S sic vel ipsum Rationes temporis insta assignabi- ignem vel fumum S spiritum ter mus Puta musteriam elis cauer. ram comouere sed non oportet notam ab ignibus interioribus, vitam subito producatur tot s ab aquis per terram decurrenti- spiritus quantitas,&du modo ca busi ab his posunt amplissimaeliditas in prioribus partibus con cavernae, quales opportunae sunt, seruetur,potestsuccessive fieri ad excavari. Nec tamen terram lais terram ubi minor est aqua λ Et Fallopius lib. Therm ait, in ipsis Ferariens agro Propinquatum urbiu plures eis cospicuos ignes
agitatur. Nam ventus, qui per nostrum aerem Perilat, nullis cuniculis incitiditur, tamen vat dissimus est, o si ventus aliquan tu luconstringatur, evadit adhuc validior, solet q. ruinas excitare absque tali restrictione . igitur intra terram, ubi revera admoldum perstringitur, validior erit. Potest insuper contingere, ut ubi terra se aperit, ibi fiat quaedam recluso ab exterior frigore.Nam etiam nubes intra se exhalatione dit, quae tamen certissimum est reperiri.
terrae motuu pulsum Scare 'morem: quemadmodum, inquit GAM, Ie -- I a in L M in nostro corpore duo contingui is, a.
adeo constringunt, ut sequatur praeternaturales motus ex vi miseruptio spiritus cum tali impetu, terclusi spiritus, tremor,&pulsus: quem intulminibus&procellos ita uerra duobus similibus mo. ventis sentimus. Illud praecipuu tibus agitatur, tremore, quo O-
est,non esse verum, quod assumi a . -
tur, spiritum S ignem non habere essectu concutiendi, si tenuis rimula adsit, ut constat ex tormen. tis bellicis . Materia enim re uissimo tempore in infinitum quodammodo rarescen S, vim facit unde quaque euadendi de dilatandi nec patitur moram a vi per tenuistimam rimulam egrediatur sic&intra terram in maxima spirituum productione Su.ma quies&serenitas in terraemo tu, quia spiritus intra terram vi
continetur. Ferariens et a iterraemotus ab ignibus suit. Quado in hanc, modo in illam parte
vibraturi, cum spiritus eam longe occupat: A pulsus, quo terra sursum estiertur. Tremor est motus terrae secundum latitudine ad latus dextrum Sessinistrum, pulsus in longitudinem , sursum Sc deorSu Nota vero erchem annus has duas species aliquando commisceri, ut contigit in insgni terrae Amotu anni i6oi. Etiam Possidonius apud Senecam duas posuit
species, succussionem , cum terra quatitur, ac sursum de deorsum in Ouetur: Minclinationem,cuiuia lateia nauigiJ more inci natur.
512쪽
48 Lib. 2. de Meteoris aereis.
Seneca pro tertia specie addit tre-inorem . Plinius lib. 2. cap. 8O.trem morem vibrationem. Ammian.
Narcen. lib. 7. quatuor assiguat species. Brasmatiae sunt, qui humum molestius suscitantes sursu propellunt in iminanissimas mo-ι es. Climatiae, qui urbes, aedificia , montesq. coplanant Chaiamatiae, qui grandiori in Otu, patefactis subito voraginibus, terra
rarum partes absorbent Mecetiae sonitu utinaci, cum dissolutis elei uenta compaginibus, ultra assiliunt vel relabuntur, consident lisbus terris Tin idem numelo, edd. uerso inodo tradit Agricola is, tremor est, cum vibrat terra succussio, cum sursu in di deorsum stertur arie ratio , cum contrariis ictibus quatitur inclinatio, cum vel in ore fluctus volutatur vel in.
starnauigii nutat. Author libri dea nundo ad Alea 6 Da in ascentis septem faciunt species Epicle tes, seu inclinator, qui ad angulos acutos terra transversim quatit. Brastes se ueste ruescens, qui ad angulas rectos sursum deorsum iactat Chasinallas, qui efficit, ut teria tu caua subsidat.
Rectes idest efii actor , qui hiatus
aperit Ostes id est impulsor, cum uno i inpetu terra subuertitur. Palmatias, vibrator cum per recipro .cas vibratione , atque in utram iaque parte inclinationes, id quod mouetur semper erigitur Mice. trae etiam venti existunt, qui terram cum mugitu quatiunt. d. huc specierum numerum auget Alberi. M. cap. I 8 in hunc sere anodu Priino agita inrterra lianc
inde ex causis dictis secundo terra subuertitur, de inserior pars fit superior, e contra.&fit cum ventus aequaliter impellit suadu terrae, aequaliter eleuat, sed postea ex uno latere ventus egrediis tur, quod latus eleiratur reuoluitur, c sic superior superscies Et interior Tertio terra scinditur vel ia uvam aperiuram, cum a continua est exhalatio, seu cuin aequaliter terra se habet ad scillionem vel in plura foramina, cum
vapor inpluribus stibus est, vel
talis est terrarum aisectio , ut si scissilissacile in pluribus partibus, sue ratione figurae siue mollitiei. Quarto terra quandoque dehiscit,
cum partes terram sustentantes labuntur. Quinto terra. in altum
proijcitur, ta fit ex maiori virtute spiritus, qui non tantum scinis de re, sed sursuiu eiaculari potest
terram . Sexto contingit notus vectionis, cum desertur pariterrae de loco ad locu in cuius exem. pla refert Plinius. Septimo aliqua.do terra eleuatur sed non scindistur, unde iant tumores, imiuo&montes. Octauo aliquando eleuatur depra initur.
Vnde coallat, polle alijs accidentibus terraemotus considera ε' tis, alias addi pectes; sed praestat
duas ab Aristotele assignatas ut
primarias agnoscere, nec alias parum utiliter exquirere Notatve. io Aristoteles, pullum rariorem eis e frequentiorein veto trem O rem Quia acilius est secundum longitudinem a pontis congregari magnitudinem spiritus, qua secundum profunditate in . Hinc etiam patet ratio genera C . pulsustionis harum specierum , naia tremor enim fit exhalatione secundum ae raser longitudinem , alia secundum prohanditatem coacta Praesertim vero tremor causari videtur, vel quia ad n uua latus impulla exha.
latio, indeq. ad oppositim latus repellitur, dissic vici Isim hinc in de agitatur Vel impellitur terra
ad vitum latus.&ad eam partem c Omouetur, sed ex partium terretia mi OIi unione renituntur impus. ia partes ad proprium locu in &s: iit agitatio eo modo, quo arbor in unam partem nexatre init
per si quod temus hinc inde se agitando seu spiritus in medio validior& efficacior ibi se dilatata
proiade hia aede ad latera fit e
513쪽
tremarum partium impulsus de audiri equitem accedentem, Gs modo urium latus,modo aliud ditem ab uno militario,si quis ter. cedendo, fit tremor prius aut rae aui es admoueat. Inanitas eius unum, quam aliud recipit impiat terrae id praestat consert etiam lo- sum, quia non potest fingi natu ci ariditas, mitiori enim humo ieraliter aequa distantia ab utroque grauata lacilius morui conse latit. latere,ese l. reliqua omnia paria. Nobiliora sunt alia loca,insulae sciAn etiam id continget, quia laut licet, quae rei eruntur natare, quas apud nos datur vetorum contra sub pectari titulo seq. lib. tract.rietas 5 pugna , ita intra terram' de mari collegemus. Ad impro- duo igitur piritus ad opposita is prias has ipectus, terraemotus ar- pernantes, ad opposita impellunt tificiales aduecti pol sent mirum terram . plane est, quam exacte ars natu. Addit, rist periculosiore eis ram linitari scierit in commouen- αι terra secundam speciem, scilicet pul da diruenda q. tetra puluere pyrio motus peri su, ex eo quod ex tali pulsu egre in cuniculis inclusio , siue Franci ., euiosi res . di soleat multitudo lapiduni . Et scus Giorgius Senensis, siue ea hoc modo facto teriae motu euer trus Nauarrus Cantaber primus salunt, quae circa Sypilon et ille extiterit author . Nulla in natu greum campum' Ligusicam re ra nocentiora mala quam ab imogionem erant Seneca ait perni terraemotus, a nul ibus fulminarciosiorem inclinationem concus haec ipsa ta exquisite effinxit ho sone, nam nisi celeriter ex altera minis ingenium , quod tam rudi- parte properet motus, qui incli zer natu iam in rebus utilibus imi nata rettituat, ruina sequitur. Tre latur. Nescio quam aliam terra:-inor mi irimen ocius Plinius cap. motus imaginem referebat Arte-81 tutissimum est , cum vibrat, ius quidam Bizantivus , qui crispante aedulciorum crepitu ut Zenonem rethorem aduersa cum inluniescit allat gens, alter rium perterrefaceret eius domunoq. notu relide innoxium e miro artificio tremere aciebat, ut cum concurrentia tecta cotrario narrat Agathias. ictu arietant, quoniam alterisO-
volutatio infesta est aut cum ii unam partem Lotus se motusam
Inter terraemotus quidam alii proprio eiusdem elementi motus tanqua A istoteles ait terraemoturmis cia j, rire re ramo impropriores quaedam terraemo ri fieri secundum patiem terre, , - Deci . tu species possent adiungi , cum saepe ad modicu in locum qua ia is, ii ἀscilicet terra non ab intrinseco, ut uis fiat a ventis,4 venti non fuit Barium in veris terraemotibus, sed ab ex secundum unam tantum partem, trinseco mouetui Plin. lib. a. cap. sed liberrime circa terram unde- 4 in Cabiens agro non procul a quaque ferantur . Et discrimen Roma iugera sere1Od equitan est,quia venti nullo obstaculo de-tium cursu tremere scribit. Idem tinentur in libero&patente aere: de Reatino agro. Magistremit se exhalatio autem, qua fit teriae mo-ptentrionalis terra, ut retulituus tus, in angustiori aliquo terrae lo- cap. 3. e Alber. M. Reserunt noui co perstringitur. riorbis scriptores, in Hispaniola in Nunquam per xoo milliaria D, P prouincia CaiZimum iuxta fonte motus extengitur, ait Seneca capac
514쪽
8 6 Lib. 2. de Meteoris aeris.
paniam non trascendit,cum Chal S de eo sic loquitur Dydimus incli: tremuit, Thebes stetic cum catena aper iob ad cap. s. mei laborauit Aegium, E propinquo autem Christi tempore non pri- Patra sui laudiuit Helice Buri uatus aliquisiuit terraemotus, sed submersis, citra Aegium quali a tota ipsa terra conqualsata est, de Maioris ritio constitit . sed postmodilon 1 centro conuulsa. Id tam et om t Uuni, gemaioris extensonis contigiis uino miraculosum fuit. Qui pu-
reseruntur Iosephus Acost in tant ex qua uis variatione grauita his in dic. lib. 3 cap.26. ait in Oue tis mutari centrum mundi, diri terram in Peruana regione ad cent etiam pol se totam terram i 6o Leucas,&alibi usque ad Oo. tremere. Et sentibiliter id tactu ni Anno i sor. diea septembris in dicent, cuin tota Europa eo ter-tery rimam&secunda in horam ciae motu, quem dixi inus, concus- noctis omne sere Europa in eo de afuit, nam portio tali notabitis quasi mo in ento aiunt teriae .notu terrae habet valde notabilem pro- concullam , immo ad plurimas portionein ad totum globum. Sed Asae regiones eandem motionem hic terrae .notus valde diuersus est T. m. perueni se . Sed quod uirum est, ab eo , de quo agimus; non enim ιυιυωυὸν Ammian Marceli libris refert est ab intranteco spiritu impel- sisti, sub Valentiniano totam terrain lente. tremuise: horredi, inquit, tremo Mensura emensionis terraemo νὴδε δε res per omne orbis ainbitu Erasa tu Seneca delum it ex quantit aze niviti m. ti sunt subito, quales nec tabulς, interioris inanitatis terrae, ut sura extemne veridica nobis antiquitates mirum tantum terrae contre in i t.rra exponunt, paulo post lucis exor scat, quantum tali inanitati re motus.
tum densitate piaeuia fulsuiu in spondet. Verum a se potest maior acrius vibrato ruin, treme tactu erit ensio terraemotus, quia vicim. concutituris innis terreni stabili ire is parti terrae, quae inanitatitas ponderis. Sed haec narratio no respondet, diffundi potest ad par.estia in rigide accipienda, ut O in 'es re in otiores,ac istae posunt tre. ni prorsus terra sinu treinui .ses mere ex unione cui artibus, quae credatur; certe non potest histori impulium excipiunt. Vnde fiet vicus id a serere de nouo orbe, qui terraemotus paulatim languescat erat ignotus satis fuit ad illud di versus partes extremas.cendi, si nodo haec No nodo Ad te motus extensio m , S .mix alia breui teporis successu tremue considera iida e t cauernis spiri numqui rit vi enim fulmen citissime di tu prosunditas non inquam di tacta uerna scurrit, ita intra terra in piritus mensio cauitatis cauerne, sed ad ιυνώ. discurrere potest per varias caui stuatio ipsius propinquitas adtates, quae inter se communicent centrum; quo enim nator eli pro- aliqua rimula ut .g. sunt inte- funditas, eo latior superficies ter riorum nurninii decursus percu , rae concutitur. Cum enim lineaeniculos ergo illos transit spiritus ductae a circuin serentia ad centruad varias partes easque successime, magis versus centrum propinquae sed intrab euilsinum te pus cocu sint, fit ut pars terrae inter lineam, tit: imino nec oportuit totam ita in lineam comprehensa valde laliam v. g. tremuisse . sed aliquid, tam supras habeat terram corre- Italiae, aliquid Galciae, sic alia spondentem eoque maiorem , ruin regionum plurimaru in Im quo inaior est profunditas: coii-mo sat est id intellige e de plua usa igitur ea profundior parte ,ribus notioribus prouinci s. Pi concu itur tota superior corre potantia inen aliqui terrae motu in in dens Oportet tamen spiritum es
Christi passione suilla valuersale, se validi: si .num ad concutiendam
515쪽
partem profundiorem quia scili est maris e fluxus ab Oriente in cet profundior non solum crassio occasum. rem de altiorem sed etiam latio Possent hinc insigniores terrae. rem habet terrae molem supra se . Otus recenseri, quod 'pertinere Dici solet, terraemoturi siniri ocis Vide ur ad ipsorum quantitatem ii .., cursu fluminum . Quod verum omnes terraemotus ab orbe conis esse potest, qualido spiritus est te dito usque ad ann. D. Isso enuuior propinquus superficiei merare colligere conatus estVaterrae; sic enim aurigiditate qu lentinus Fabritius Loberte in te sis., euinci potest. Alioquin valde in Praecipuli leguntur apud Eusebia tensus, maior,& profundus, nihili in Chronic Paul. Orosium lib. 3.
aestimabit fuminis aquas, cum cap. 3. , lib. q. cap. I 2. lib.6. c.s. sub ipso mari nihil laedatur, S a & lib. . cap. 3. s. I 3. 32. Plin. lib. 2. quas aliquando fluminu insignio cap.24. Dionem in Traiano monrum exiccaste reteratur paucis abhinc annis in regno Neal .erkem annus ait, probabile is politano plures Apuliae ala- ess e,extensionem terraemotus es uriae ciuitates notaui liter diuexa- ab ortu in occasum, aut a meri tae sunt. Totum etiam idem re- die in septentrionem Q inundi num contremuit se sic scribit Iani mirum abortu in occasum, cobus Papiensis Cardinalis tu suis ab austro in septentrionem. Sed epistolis diis decembris i 16. nulla ratione vel expetientia id tribus ante lucem horis tot uin probat. Considerat tamen Fro sere regnum Neapolitanum conismondus, oras maritimas in viro cussum ingenti terraemotu, quoque litore maris mediterraiiei ex oppidat iura ciuitates corrue tendi ab ortu in occasum S alias runta Habito centu opprellarum ab Hellespolito in Euxinum&in relatus est ad regem numerusco. Oceano 1 meridie in septentrio millium Colenucius scribit.trinem: Orae autem maritimae a ginta millia hominum apud solagis obnoxiae sunt terrae motibus ex Campaniam tunc extin&s.
Aristotele, S: hoc modo posse ali
quid veritatis habere dictum Ker. Remanni Uerum ea sit uati odi. torum non magis indicat terrae motum esse ab oriente in occide. tem, quam h contra, nec magis
dici potest mare extendi ab oriecein occidentem , quam ab occasu in orientem Videtur Rerkemanus distusionem istam disponere iuxta calentiorem sit plagam, ut sicut orientalis calidior est occidentali, di meridio: alis septen-
AIt Aristoteles, sortiorem ter Fortioris
rae motu durare quadraginta terr motus diebus 5 si contingat non finiri duratio. dicto tempo te, solere dulare Per
tis inquit cet g.Iuerit terraemo. trionali, ita ab iis calidiotibus in tus, non mox, nec ad semel cellat frigidiores fiat terraemotus pro agitans, sed primo quidem usque gressio, quas prius inces ouein au quadraginta dies agitit, poste-
motionem accipiat calidior pars rius autem ad unum aut di. Os an verum caliditas regionis , scim nos dominatur secundum eadem moderata si impedit erraemo loca. Sic etiam Plinius cap. 32. tus, nec igitur ex ea ratione regu desinunt tremores cum ventus e
la desumi potest Vanu in est etia merserit tin vero durauere , non cogitare similem se luxum di ante quadraginta dies sistitur, Pt successionem terraei notus, cui rumque etiam tardius, ut PQxe
516쪽
48 D Lib. 1. de Meteoris aereis.
cui quidam annuo, biennio bo desinunt ita etiam status non spatio durauerint. Procopius nar prius desinit quatere terram, quarat Conltantinopolim ann. 14. horum reliquiae consumptae sui. tremuis 4o diebus continuis et Circa hane durationem inter ann. 4o tremuit duodecim coli polatam notat Κerkemannus, tennuis mens bus . Germania 48 o. raemotus diutius interpolatos, ve- per integium mensem. Tempore hementiores plerumque redire; Theodosi Bigantium sex mensi quia spiritus cum diutius in terrabus. An n. 334. Antioch ac uir a luctatur, validior redditur . Ita
quibusda orientis regionibus per quidem, si nihil exhalet in ipsa
integrum annum . Auerroes me Iactatione.
in orat terraemotum Cordubq trie Causae durationis eaedem sunt natis durationis.Eiusde durationis ac ipsus terraemotus itaq. Ariosuit etia terraemotus Ferrarien .sa stoteles hunc effectum primo reiacis propinquus nostris teporibus, fundit in quantitate spiritus alto Haec aute duratio luobus mo diuturnum terraemotum a copio
ramelus D dis potest se, vel continua vel tim. vel in interrupta cli inter unum ciliu er ψω. tremorem breue aliquod tempus intercedit, s enim tempus nota hile mediaret, non diceretur ides exhalatione pendere . Potest tamen a modica exhalatione diu.
turnus esse terraemotus , cum t
lis et terrae dispofitio, ut plures
cauernae aliqua rimula coniun-
terraemotus continuari cum vero gantur .s en a successauhiolset lepus breue terraemotus distrahit, ea modica exhalatio plures regio censetur unus moraliter . igitur nes concutere. urat etiam ter- cum reseitur longiora temporis raemotus non solum ex permane- duratio , qualis est biennalis aut iaspiritus,sed ex noua eiusdem triennalis, absque dubio non sui spiritus adgeneratione Imo non nisi interpolata &talem etiam a videtur aliter posse eundem spiri- existimo eam quae perplures dies tum commouere pluries terram dicitur permanere . Neapolis a quam tacto ei aliquo augmento, men in ultimo Vesuui incendio seu iterum auctis eius viribus. I 6r . refertur per duos dies con Alioquin s semel concussit, e-
tinuε absque ulla interruptione ν uincere non potuit obstaculum trepidas .Posset terraemotus bre illud dicto luendo, ut lora erum-uibus interpellationibus interruptus dici etiam unus ex unitate in spiritus cum enim post breue tempus iterum eadem regio tremit, non est verisimile . in eo breui tempore nouum spiritum pro.
ductum eis , potius ergo idem spiritus hue illuc diffugiens sue modo compressior, modo rarior peret, ad hoc ut iterum vitis ciat: moueatur, uoua vis requiritur.
Consideranda est etiam qualutas exhalationis . Subtilitas qui. dem Mealiditas causant sortiore terraemotum sed minoris dur tionis, quia facilius foras erumpit& resoluitur spiritus, quo tenuior, de aduenire nouum spiritum,qui iterum terram moueat . Declarat aut Aristoteles exemplo tu liter contingat interpolata ista duratio quemadmodum, inquit, pulsus praeter naturam in corporibus nostris non statim sed 'senis
euadens interpolatis vicibus ter sortius tamen de vehementius terram concutit Nisi dicas, aliun ram impellit Crassior autem
14 eludior, quamuis non ita est ca ad commouendum, tamen maioris est durationis',&diuturni remissicit terraemotum. Neque enim tam cito exilit&soras eruispit,ac propterea diutius.ternia sverberat.
Astera causa durationis est ter.
517쪽
oteles eonfiderat, quM teles inquit, alicubi non fieri ter intustiores fuerint terrae meatus, uae motus, quia sic ab ottante cadifficiliore fore spiritus egres superficie terrae spiritus in: rigida-
sum Ia enim lique repulsus tur, quod praesertu ait accide.
tiit spiritus is ait non faciles re in paruis insulis in alio mari eis pertransit, maxim etiam quatit, ct intus retineri necessarium est in locorum angusti)s . Confert etiam terrae soliditas, nam aliqua do cessant terraemotus, quia scitaterra spiritus sic exit, ergo quo
terra dissicilius scinditur, diuturis nior erit terraemotus Cons derat Alben.M. cap. s.cra sitiem terrae; si enim spiritus si valde pro. iundus , c terraemotus diutius durat, quia disicilius exhalat permagnam terrae crassitiem h propinquo facilius, cum breuis terrae dunens imminet, sicq bre
Cetant tandem terraemotus caxistentibus Demum superstitio. sis ritibus putabant antiqui se posse cegationem terraemotus indv. cere, ut insta melius commemorabimus.
minas terremotibus obnoxia. P Rimo Aristoteles in fine capitis octaui videtur assereret, mare nullo modo concuti . Idq. exhalatio cess at,&soras erumpit expresse affirmat Vico mereatus id vethft vel manifesto conspi ad eum locum Probat rationi- euo hiatu disrupta alicubi terrari bus ex Aristotele desumptis, quia vel quia ex ipsis angust si aula mare exhalationes refrigerat, hu4tim egreditur. Hanc cestationem me hac,&sse graues immobi-At iste teles declarat exemplo ces les reddit. Ab exhalationibus fiuit potius, quam tremat quodq.co-cutitur, stabile debet ess e. Sed ta-dem addit, fortasse concuti commota terra, continuam marissationis pulsus Se spasmi scut in nostro,inquit,corpore tremor noceffat renente, neque cito,sed paulatim , diminuta materia Sc spiritu ita S principium a quo exha lagitatione impedire, ne eius comlatio facti fuit &impetus spiri
psit materiam, ex qua secit veniatum Cent propterea per quandam successivam debilitationem. Sic Arisioteles quousque consu
tus pertinet ad mare. motio ex motu terr percipiatur.
Et certe si insulae quatiuntur, non potest non concuti mare quod iis coniunctum est, eodemq. modos litora ciemunt, non potest non tremere in areiJs adnexum . Ex mantur resi quae materiae neces pressesitem ait, probat Plinius est qua sare, debilius tamen do lib.1.cap. 8 . tremorem istum ad nec utique minus si exhalatum , mare pertinere nauigantes, in quam vi possit mouere mani se quit, lentiunt non dubia coniene. Alia causa potat cogitari, ni Aura ne flatu intumescent mirum infrigidatio seu etiam in suctu subito aut quatiente icti, trallatio exhalationis, quod feri intremunt velo in nauibus po- pctest deficiente causa conserua sta aequ quam in edifici js, crete calorem spiritus, vel petiosi pituq quatiuntur . Ipsum maristiuam in frigidatione in . Id l. vel undum tremere, ac vehementi per commi1tionem queorum is me concuti omnino conuincis vaporum, Vel quia ab exteruam tu ex nouis in ulis, quae emersia perscie terrae post tua ripiditas se reseruntur; Neque enim at teritu mutatur. Nam plane Aristo ex imo attollim tuit nouae tutu ἀ
518쪽
solum , nisi vi interioris spi litus omnis Ora maritima obnoxia ea commota terra,&sursum imput mo ibus si Paphos non se inella. Narrant Flandricas insulas eo corruit, sic nobilis, huic iam dem tempore ac simul tremeres, familiaris malo Nicopolis . Cy- quod igitum est commune solli , rum agit altum mare, di agita- in quo sundantur, agitari. Si ad tur Tyros de ipsa tam mouetur ,
sitnt spiritus sub maris sundo, uab aqua prohibentur progredi me nim mare fluxiles, ut ait Arilioteles, est causa tequentioris periraemotus eo quod latius ad litora se diffundendo coercet spiritum quam diluitur. Reieri Alberi. M. cap. I s. duos bilosophos Pompeium in Herculaneum lensisse co-tra Callisthenem . Absque dubio
Alberius haec desuinpit ex Seneisca , ut moris eius est, sueriliti intra terram reagit multoma ter Magnus hic Philosophus estris id essiciet amplissima aqua , deceptus sumendo Pornpeium,&quae perpetuo terram contegit . Herculaneum pro duobus Philo Neque ea ratio infrigidationis est sophis, cum beneca loquatur de omnino conuincens ad coercen duabus maritimis ciuitatibus te dos omnes terraemoriis,sed solum emotu vastatis. Itaq. loca maria probat, esse rariores Possunt,e ima sunt magis terraemotibus ob. ro sub naris fundo effecauernae nollia . . Sic ait Aristoteles, Helle- vel ab ignibus profundiis mi ex spontum Achaiam, Siciliam is, cavatae, vel ab aquis fluentibus Euboea In plurianum terraemoti Ex Alphei enim cursu I alijs su bus vexari Ratione reddit, quia minibus constat ese sub mare stu cauernos eliciorum locorum ter minum Luxin, Mad insa Secundo Insulas tremere est . manifestum, immo aliquae ex his sunt terraemotus enectus, undo potant itera terraemotus experiri.
Ait vero Aristoteles in fine cap.
cciaui, minus pati terraemotus in .sulas, quae in alto mari satae sunt, Nam eas, quae ad continentem propius accedunt. Probat, quia mare sua magnitudiare exhalationes reddit quodammodo Imm
biles, humiditate , frigiditate, pondere . Insuper male insulas ambiens, fluit potius 1 spiritu,
quam concutiatur pro. ude sere ra solent autem loca litoralla oese cauernos , quia aqua ipsa
maris terra excavat ut etiamfaciunt flumina , nae ad mare decurrunt per occultos canales Addi item Aristoteles, bimare nuidum, vehementiores fieri te raemotus Nare inquam fluidum,
quod plurimum fluctus diffundit,
quodque latius ae liuat. Hoc enim modo luis aquis exurgentem verrae Porii venis spiritum coe cet, cintrorsum rei cit Solet
autem mare effecit nuxile, ubi angustum est; ob angustiam enim
natibus venementioribus agita-
immunes sunt a terraeinlatu insul tur, sic etiani in angustioribus ma- terra longius sitae, quem patienoribus velie mentiores aestus concitur alia loca ex coniunctione ad tantur . requentioles ergo sunt terram . quae concutitur. Praete terrae minus ubi inare, est angu- rea e marisormatur potius apo sum. Idque maxime verum estres humidi, quam exahalationes de Hellesponto. calidae. Quarto ait Aristoteles , regi Tertio circa loca maritima,vr ne caueruosas et fungosas sortio heseo tutiores esse, quo propius Tibus terraemotibus vexari. In exemari accesserint, ex Callisthene reser Seneca Sed ipse in contrarium salsa haec eae, Pompeium Herculiaeum sensere inmo
plum adducit regic ne stupra nu. --. eratas, Hellespontum sic lia, . 'Euboeam . Ratio vero est qui bis,
regio ex piaedicta naagnitudine
519쪽
eauitatum plurimi spiritus capax litteris montium commotio saepe
est. Verum Plinius cap. 81.videtur traditur,ut praesertim apud Amos sentire, multitudinem cauitatum Prophetam. Nota vero Alberti impedire potius terraemotus, in cap. 1o in montosis locis ste qu
quit enim oppida minus quattv xius estis gnus terraemotus , quitur, crebris ad eluviem cuniculis a planis cocin planis frequentior
cauari, mulioque sunt tutiora a est terraemotus paruus, quam iis initidem illis, quae pendent, sicut mon Ianis. Quia loca monitu. a Neapoli in Italia intelligitur par cauernosa sunt vaporosa, ma- te eius, quae solida est, ad tales is solida campestria propterea cassis obnoxia. Itaque si cauita magnus vapor sub montibus couiates ostia liabent late patentia de gregatur, modicus in planitie . hiantia impediunt potius terrae Omu idem Alberi .cap. 1 .ait Loea nimis
motus, spiritus enim intra terram experimento veterum di nostro-frit .a, ct conceptus foras sine cunctatione rum recordatione didicimus, a nimis ea ι- progreditur. Hac ratioue Seneca ius fieri terraemotum in septimo minui immunem facit Delos . climate, ultra verἰus aquilonea tremunt
Quinto ait Albere M. cap. st frequentius a sexto climate Iveriar ' Erram siccam, S porosam spiri sus meridiem Fortasse quia septe- '' tum paulatim emittere,&parum trionalis plaga ex nimia humidiis
exari terraemotibus, mollem, e late bene conpacta & cohari ensro habere poros oppletos humidi est,meridionalis pluribus hiatibus latet, si spiritum supprimi ex defectu huniviris aperitur . An Vnde facilior terraemotus forte vacuitates terrae septentriois Sexto Agitantu plurimum re natis aquis repletae sunt, nec pr Prurimum giones,quae internos ignes fouet Pterea spiritibus locus est e con vexatur te lib., quia in iis locis terra cauer tra in meridionalibus plagis spiri. δε quibu nos est, interius concaua . tu potius replentur origidit g Tum quia plurimus spiritu si , nimia aquarum in aquilonaribus eis generatur; ut enim ait Aristo locis impedit spirituu generati teles, causa elevans spiritum, qui nem, secus vero incal dioribus. terraemotum efficit est ignis in Sic etiam ait Plinius e .6y. Callix ternus. Hinc frequenter tremunt minime quatiuntur quia hyems Campania Vesuuio propinqua , obstat. sed tamen frigidissima. quam Seneca ait nunquam huius loca , in quibus rigidior hyems . mali secura in , sicilia , Eolim, quam in Gallia aliquando concu. Nolucae,&Flandricae insulae cimo iuntur . An n. Iaoo Polonia suit hae dicuntur quotannis his moti notabiliter terrae motu diuexata. bus vexari Basile etiam freque -- x. maiori dificiorum iacturatς agitatur ob hanc rationen a tremuit Borussia, aliquando Sue. ignium . cia Dauia. Ex opposito ait Pli- Te jam Septimo,nec montana loca, ait uius cap. 8o ubi nimia ccidit ac iis iis Iba Plin. cap so tali mὸ locarent: ex nec terraemotus sentiri. Hac ratio. b.Madmo ploratum est mihi, inquit, Alpes ne ait non quati Aegyptum sed ιιι Apeninum q. saepius tremulis a ratio aestatis facit, ne frequentes, Virgilius,insolitis tremuer ut mo non vero ne ullo modo sint tertibus Alpes. Seneca ex Thucydi raemotus. de refert, vi terraemotus montem Demum quaedam loca prorsus L .. ati scissum non procul: Locris Mo immunia putantur . De Delo id imae. -- te etiam saepe loco motos viter dixit Pindarus. Thucydides tam munia. raemotus dicemus .ex Kerhe ait,ante quidem immotain suis. manno id nuper accidit apud Lu se , sed circa Pelopones acu .
cerni in Helvetijs. In Sacris etia bellum tremuisse. Ideo aut ei
520쪽
immobilis habita, ait Seneca squia inari imposita habet conca. uas rupes,& saxa peruia, quae dent deprehelis aeri redditum . Pli. Dius ea 6 ait Locris de Crotoner,estilentiam nunquamia illa, nec
ullo terraemotu laboratum, anno. tatum est. De Aegypto res est in a. sis vulgaris Ratio tantae mino.
Dilitatis assignatur, quod ea regio ex limo Nilo aduecto cocleuit, Propterea bene conpacta est, nullis cauernarum voraginibus, disrupta'. Alia ratio , est inquit Plinius, quia aesti tis causa Obliat. Seneca tamen ii 6.cap. 26 ait, se audere contra aliorum aut noritatem a serere, Aegyptum aliquando tremere Teliis vero est Aga. thias lib.1.histor.scia quies. in Ale, Tandriae urbe sensus quidam teris xata. tus fuit , breuis tamen Pauculus, unde incolis omnes errae pue aetate prouectiores, pro augentim iraculo, qno contigit, habuete quod ibi ante hac,nua quam terraemotus luerat prae sormidive tamen omnes re miram subita consternati, in publicinnis
effundebant, me si muri qui ibi tune legum&erudition gra
tia aderam,terror inuasit Rationem vero cur aliquando tremere
possit, hanc reddit Agricola,quia, inquit, Nili aquae , cum in suo
fluunt alueo, cum crescentes excuirunt , terrenum hoc, qualecunque tandem , qua parte altius mari fuerit , excavare queunt, venasq. efficere 4 si alio transferantur aquae, ventos venae conci-
Iiunt. Sic etiam nota Fromonia iis, quamuis Belgium instar A mpti aggeratione surrexisse cre-2atur, tremittamen aliquando, quamuis rarissime. Addi potest heri posse terraemotum in parte inferiori ad illam terram , quam Nilus adduxit , ex quo concuti non nihil potest superior terra exaggeratione cogesta. Nam ipsusnaris fundu tremere potest, ergo
cooperitur lutora Nilo aduecto, prius contecta erat aquis.
Igitur non immerito pronun . Numstaciauit Seneca erramus, uillanias en omnino terrarum partem ab hoc pericu imm/-ι. loci inmunem credimus . Omnia
sub eadem iacent lege . Nihil ita, utram inobile effet , natura Icona cepit'. Alia temporibus aliis cadunt,4 quemadmodum in urbibus magnis , nunc haec domus snunc illa suspenditur, ita in orbe terrarum nunc haec pars tacit vistium , nunc illa, a prudenter ista dicuntur, ut nec Omnino credamus Ortelio in Hubernia, aseis renti eam intulam nullo unquam
tempore terrae motu concussam .
Vult tanten Maio lux credendum esses, Romam quamuis terrae istus sentiat, ab eius tamen cladesere exemptam, S per raro, saLtem minus reliquis urbibus a te raemotu deformatam.
les, stequentius terram Oueri Idem Plinius. Et Seneca Idies hybernos vacare a tali periculo maiores nostri solebant proomittere. Id experietitiis potumnuin nititiar, quas late collegi: Fro-mondus. N gati AgricoIa lib.a. de ortu subter Ratio eius est,quia terraemotus fiunt ex vaporibus eductis ex vi interioris ignis, non
vel ex ijs, qui eleuantur . sole quod nostrae doctrinae cosonat
quam tradidimus tractis cap...
sed ignis interior no plus agit, nec plures halitus producit vere autumno,quam hyeme Se aestate. Retineri tamen potest Aristotelis
sententia experienti II firmata setiam concella halituum efficien