Meteorologia de igneis aereis aqueisq. corporibus authore P. Francisco Resta a Talleacotio cler. reg. minor

발행: 1644년

분량: 1019페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

541쪽

De Iride

T E AE apparinti ad nullum aliud elementum proprius, quam ad ipsum aerenias pertinent inter has nihil dignius iridera.

Em Cuius pulchritudinem admiratur sapiens I vide, inquit arcum,&henedic eum , qui se cit illum. Valde speciosus ei in splendore suo,gyrauit celum in splendore gloriae suae,

manus Excelsi aperuerunt illum. Recense- tur ilem iris inter dissicillima arcana, quae a

iio. et natura maiestate recluduntur . Vnde , t Ioin Theeteto Thaumantis, id est admirationis filiam dixit. Hinc in .suniores Principes authores, ad quos potissime spectare poterat , ab ea penitus abstinuerunt. Sic ait Mauro lycus,rei difficultate periterritos, eius tractationem omisi se Euel idem in Opticis matop tricis.& Ptolem quin in speculis. Ipseq. non nisi diuinando aliquid experimento consonum se afferre prolitetur. Et Ioannes Baptista a Porta rerum admirabiliorum inuestigator, multisanais in eius co- sideratione se perstitii se a stirmat A verbo graeco, quod est loqui, d ctam esse, ait Plato in Cratim. Ninc deorum nuntiam Ioetae finxerunt, Iunonis praesertim . Vnde virgilius : Irim dec lo misit Saturnia Iuno . sed minus congrue tristia demaudabant tam hilari speciosae nuntiae; ut enim Mercurius ad pacem , ita Iris ad diicordias mittebatur runonis etiam aiulsu muIterum animas e corporibus euocabat, unde Virgil ait,eaaniae ad Didonis animam corpore soluendam. Ad pacem tamen

&pietatem toti mundo nunciandam Deus eam instituit . Immo Rupertus Abbas ait, ex graeca voce pacem significare. In quo tamen Pererius eum notatae norantiae graecae linguae Isidorus lib. I 3.origi n. ait , iridem dici quas aeris, eo quod per aerem ad terram descendat. Communiter dicitur arcus cae estis Album asia arcum daem

nis appellat idest intelligentiae aut sapientis. Sed minime fert iris cuiusuis dici arcus, cum eam Deus ipse arcum suum appellet.

A P iridem aliquando contingere ex

' aeris si igiditate , quamuis dest pluuia ; quas rigiditas addensan-Desubiecto πβ V m cogendo aerem , suppleat teriali iridis vicem aquei humoris Replerus' cap. . in Vitellionem. ait se vidinvasias nita in gazel in phisca innuit, iri se iridem in nebula. Etiam Eccles hiι ὸ ridis subicctum esse ipsumae cap. so describit arcu in nebv. a.

A , i s. rem ori tamen , ut per pluviam Seneca nihil dubitandum ait, iri- redditus si humidus &humidi dis causam in humore esse, cumtas babeat aliquid nitoris. Additq. nunquam arcus fiat nisi in nubilo. Trit Hinc

542쪽

si Lib. 1 de Meteoris aereis.

Hinc , Poetis dictum est , iridem refexi . In guttulis autem id non filiis filii Thaumantis, elui sui contingit , quia superficiem ha

Ponti, idest aquae filius Ammia bent orbicularem, secundum oua. nus ait , formari ex calidioribus possunt deorsum rad os imp ile.. terrae halitibus 5 humoris spira re. Neque potuit tam lacile Keminibus in subes conglobatis, ac plerus aduertere in nebula nullas deinde dispersis in exigua asper esse deciduas guttulas, nullam l. gines Communirer a Peripateti lorationem potest enim nebulacis nubes initidis subicctum Eliu in rorem stillare . Quod vel Oadimitur , rorida tamen iro1ime duxi ex Ecclesiastico nihil probat, ad aquam disposita,ita quod si in cum saepius inscriptura, nebula inedio quodam statu inter nulae nomen sit nubis . Quod vero di

a pluuiam , sitq nubes laumido xit Algazel , intelligi potest iuxta

quodam rore conspersari sic ex explicationem aeris roridi, nimi frequetissimis istis guttulis fit quς- uni cu Luttialae adeo exiles sunt, dam compositio ex opaco&per ut sint instar particularu in humo .

spicuo, qualis in speculo . Seu ex is , quae veluti accidens reddunt in iis uti si misistis speculis configu subiectum humidum . Alio luiso. ratura inteὴratur maximi quod Ius aer est prorsus ineptu δε ut ait eam , sed rude speculum Et qui Vitel'.theor. s6.impressio Iuminis detri requiri leuissimas pullulas, in aereio efficeret colore siridis, Depius expressit ipse Aristoteles, sed quandam albedinem, ut in Jateq. id probat Vite. l. theor.67. paret increpusculis matutinis iii Hinc iris manifestam pluuia a ipsortim principi js.Frigidi laseria

antecedit,vel subsequitur; qui ν non aliter vicem aquae supplere nimirum incipit paula .im tibes potest, quam aerem ipsum in cogi in aquam 5 in insensibiles guttulas conuertendo. 'aspergines prios conuertitur qua Alio modo ait Alberi in ipso erian gutta Se sibiles defluat Et post metinete iridem recipi, ita quod vi quam in pluuia decidit, eluiuia sit in nube, si in aere nubi pro tra nubem hutnoris supei esse solent , qua in pinquo. sed de hoc infra. Ali am roria Mn. tenvilliinas guttas delabii tu . Sic plius addunt, iridem continuari etiam constat, in quibusdam lon per totum aerem usque ad oculu, tibus, in quibias aqua minuti 'ine illiquod in ipso oculo iridem vi- conciditur, di aspergitur, iidem dente , iris videat tir. Ita Carpε. solitiari. Hinc dici: olet, iridissu tarius in Alci digress 7 Et probari biectum esse nubem de cendente, potest, qui iris non est tantum nun cluam velo ascende em, quia radius coloratus in nubes, sed in- nimirum sit in nubes, cum iam uoluit necessario, quod radi j con- . iii aquam se resoluit, talis autem currant in unum planctum extra

nubes descendit . quod itissae ad radiis ibi coeun- Neque veris: inito est , quod re tibus, non potest videri. In alios L l Replerus , solam nebulam, enim punctis videntur alie iridesii im P ad si uisicere . Neque enim ni in alijs eiusdem nubis Daltibus. tur de talis ei spicuitas, quae Et sicut unaquaeque specta urde. ος- equiritur ad reflexione. Et alio terminate in aliquo puncto, ita

εἰ uiti cum sol est oriZontalis non unaquaeq. consistit in radiorum

fieret iris, nam nebula esset velu coli cursu ad tale punctum . Sicti plana quaedam superficies, unde etiam iris includit intrinsece ra- in eam incidens radius solis in , dios, non quoscunq. sed resse Sos: orizonte constituti, resiliret fur radi autem sunt reflexi quatenus sum versus caelu, scit verso angit a nube recedunta. neque sunt com-Jum obtusium, ut cana: urandi pictai esse.i, uita bi termina ux

543쪽

ietexto, ubi radu oinuo ad ς - chrystallus in puluere comminutum puuctu in coeunt . ςIum ta sita igitur aqua n aspergines ex his aliud non probatur 3 ς diuisa impedit lucem quem non

aliud a seri potest , quam dy0 impedit eademissi una est de in

B speciem latentionale seu im δ' ior. Nam per diuisionem coniun.

ginem ciridis extendi 1 qu. 4 ditur recta supersicierum ordina. oeulum id autem est quid Ohuςx rio 4 radi distrahunturae coiis sum ab pia iride, quae consilii funduntur. illa solam imaguieta solos MVRς N agis vulgare est quod de hac

uuam in nube conlpici inu, n eadem iridis nube circumfertur V γ

non formatur nisi in nube, id I si eam debere e se concauam ita tquadam im mei sone radio unu enim Posidonius, Senecae Plimus solarium iu nubem Ad sum I um uelo lib. de mundo ad Alex

uam a

dici potest radios reflexo uq Averroes , Cardanus , caliger. concutium in unum Punci odinus, iniij plures antiqui&portari ut quid con nota ij ad xid ς recentiores, in ento ex hac ipsam alioqui argumen cum prob)xς nube itidem definire arcu in in ipsam et iridis visionem vi ςpδxx caua nube expressum Hinc rati iridis, cum tamen vis non ni nem reddut,cur iris circulatris si,

connotatiue ad eam iis δ' quia nimirum caua est eo modo benes nubes Optici tamen haec irridet, Addunt deinde ali pix e dia Maurolycus hane opinionem a Mer beni roridam requiri iubem alia stultam appellat. Et quidem nu- .em ς ob euii, quae se habeat sua natura talem concauitato veluti plumbu ius peculo, Dretro non habet, potius i. ivregulati est hit ladio, solares. Nam te &-dmodum inaequalis . t sensu υς' - hue, huttulae non valent oli obsi ipsi est manifestum . Cum sol steres; si enim cop. os aqua lasu uitur, aquam; est rorida, de- nequit radios impedire, ne Ru se eadu perpendiculariter . Et si ad fundum penetrent, nequς id aliquando caua effet, saltem id nofacient muratii sima gu Iulae. Sed esse semper, nee propterea sem- id non videtur necessarium, Ma curua elset iris . Sed insuper datur certeria intimis nubi par tarn perlac centuitas, tam exqui bus, per quas iris terram; δ0gς ς suae t diligentis structurae, nullo videtur . Nubes enim non iunx modo videtutioisilis in re de adeo humiles ut superficiem teri irregulam Late etiam contra ista tangant , 5 solum. roridae ubi concauitatem alijs rationibus arracies seu minui stili ad terrλm ait Albertus Magnus . . alabutur. Et alioqui eas nube a: pl Demum notat Alber cap s nil. r.-ceremus, si tam crasae&Ubicurae rorem non esse aptum iridis it

sunt, ut instar plumbi radios isti biectum; scias, inquit, licet m- retundant . sicut igitur in imo ratio sit subiectum uidis, non ta- fit lirisabique tali nube δεῖ insu men roseli subiectum . inna inperiori parte idem continge sus ipso uunquam depi xtur iii, , ficiunt aute in piae guttulae ad m, quod materia eius nimis sit subti-pediendum radium , ne ad modo lis,' ideo non descendi , nec

in profundo se sinuetra, lac tuo adeo constant partes eiu , utaeni in quandam umbram, quae io globum semiglobum ess ciant, progressu temper fit maior.Neque quia eadit partim, de parum im valet illatioci non potest maior uno loco Non loquitur de guttulis aqua refectere , ergo esu gut nubis roridae,sed de rore, in a tuta; Nam chrystallus non resec it ne descendit. At hunc p. um 'o'

radium, que tameti recte tit ead rem se alicubi subiectuma id is

544쪽

s 16 Lib. 2 de Meteoris aereis.

alserit Maiolus. Nam ait Plinius, a cuiuscunque diuisibilis si in alicubi quotidie sormari iridem

nectainen quotidie ibi phὲuia . Rationem vero reddit Mai Olus ex

copioso quotidiano rore ibi deciduo. Potius alicubi nubes valde erassa& rorans tormatur, sicq fit

tra.

iris quotidiana. Et alioquii aestatu de rore resere inus , in pluribus regionibus rore in eis copiosissimum , nec tamen narratur, in iis ex rore iridem formis i.

CAPUT II.

De numero colarum D V sunt insigniora acciden

tia , quae veluti essentiales Parte iridem constituunt, colorci figura De his tantiam de causa lor mali agimus post materiale. II prius decoloratione, qua nil

speciolius Tam mira colorum m stela, ut aduerterit Aristoteles, IIvila arte imitabilem e se, nulloq.

modo iridiscolores pictiuis exprimi posse . Alii notaut non pose

sciri eorum numeruit .

Quidam ergo infinitos seu in . numerabiles ei se pro nutiant propterea sub millenario numero dei , loquuntur. Unde Poeta mille trahit varios aduerto sole colores. ille viam celeras per mille colOribus arcum . Et ut Qualis ab imbre solet percuisis solibuba cus Infi ere ingeat lonsum curvamine caelum in quo diuersiniteant sub mille colores transi. tus ipse tamen spectantia lumina fallit Pronacria anitate colorum

lorum ista varietas fit ex diuersa debilitatio ite radi, solaris , sed ia- finitis modis radius solaris in v. be debilicatur quo enim magis imia ergitur in nubem , eo inagis languescit, ista debilitatio continexi a finita, Palces ut est uacu

tenso constat ex semper diuisibilibus etiam remissio fit persimi.

te in partia in graduationem e coistorum autem varietas fit per negationem intensonis lucis Veiuno tot coloribus Opus est ad arcum elormandum . Ex ea succeis sua debilitatione tantum habetur, transitum ex una ad aliam

spici coloris sensim fieri, de pau.

lati in imminui, nulla 4 incnoari alium, non Larnea species colo rum esse innumerabiles. Sicut in aliis rebus non quaelibet variatio qualitatis inducit distinctam speciem, sed solum cum notabilis est aliquam speciem poni L. Icaci, tra- ficus ille ex uno incium colore, miscet eorundem in extrei iis partibus in luci maximam mutit iplicitatem in peciebus coloruin exigui numeri. Qualiter tamen hoc non obstate, innumerabiles videantur, de . clarat D. Basilius M. epis 43.m irides, inquit, omnium colorum scit. gores ianui conuisuntur&splendicant, de mutuae iuncturae signac lantes cognitionea est agi uut, ut i inpossibile sit deprehendere quoulque steterit quod gilitum in illis apparer, aut inaragdilius viror illius pellucentiae , ci unde incipiat, cum nondum tale fit,

quale in t plendore illo cernitur. idem sic explicat Ioan wi'. alor

lores , inquit, notandi sunt, qui intus, in medio ex victuia fiunt, innui ierabiles prope Hos niti

sunt, iram radius solarissensim nubem penetrans, 5 continuo ie- se remittens infestos color cau. sat , aut lasciuientis naturae artificio de ornatu , ut colores orata es , qui maxime admirantur &ia floribus viiuntur sui cipuo suo nitore prouocent . Viademas in eo aluiui flammei ali a d lutei , aliquid caerulei, Sc

545쪽

lore snt , scire non possis , nisi

cum prina . extrema concuteri onam coninia itura decipit.

uiatim di Spectando igitur colores simplicunt tires es, Sum ubim medio commi.

esse duos. scetur, idem P ria bicolorem iri

obscurii solito, rubor videtur es.se sanguineus obscure pellucidus. In nube alba rubor sequitur meis dium in loco oc in claritates, de et sicut rubigo aeris pellucida, rubor est scut tenue vinum cla.dem lacu, ac duobus simplicibus rumpellucidum &medius valomitem colorationem perlici de pallens auro licus theor. 1 p.

ex fauoici icet cc truleo, viridem velo medium ex vicinia ex-tie morum . claudat Parianumd:centem, igneum colorem se, ole, frui cum a nube, ex lus

duobus conitare alios Plerique etiam ex lacti doctoribus duos tantum considerant. D. Cypti nus in Sodo ini ,:irenandi, varium pluuijs mandauerat arcum Pur-l uico diviridi signantem nuba aimbo. Ruperius Abbas, in ii idem usii,&pene innumeri colores, sed piaecipue caeruleus 5 gneus. Et ut plurimum lacri expolitores

dictos duos t.intuin consaera ut,

inquit, iridis colores quatuor esse

praecipuos, CI eum,vim dem cae.

ruleum,&purpureum Alii addunt quintum Ammian.tib 1 iridis pecies, inquit, quantum mortalis oculus intuetur, prima lutea secunda fauescens vel sulisua, punicea tertia, quarta purpu- Iea,pCitIemacet Iuleo concreta&viria . Poseiq. ex Arist. interriidem numerus,quae ni in ratione

apud ipsum commi sui puniceita vir dis faciti aut in , ut iam referemus . commissus viridis violacet alium reddit colorem Thimon. quaestor ait, aliquando in quibus, ut ait in reg. M.ti m. is iras potest apparere sex circumle. in E ecli duo diluuia indicantur, rentiarum colorum distinctoris in carui eoaqueum iam prae, eri Olympiodorus refer a Ptolemsolum, in igneo igneum iu uium vitam iridem septem colorum .

Aby Alii quatuor pei petuo esse affr-

tu raortis aut Beda hunc quateInaIIumrer siti inerum statuit ad imitatione elementorum: viridis, Iliquit, iri dis color viride in terrae superficie ituriatur, glaucu a uam ,hyacin-Iusaei em,rubeub Iuem Vibere v. Alberi .cap xi ait , colOIeserta

tres vel quatuor o non plures: puniceum , quem appellat vinosum , in nemo ponit viriciem is teitium,qui eu tu uteriori ambitu, ait c O.u inritum esse inter

album citrinum, plus declinantem aliquando ad unum, o aliquando Plu ad alium. Addit,ex varietate nubium aliquando variari, in nube multum nix Ia coinlot medius inter rube diu e. viridi'atem videtur esse compositus ex tratque declinans in meisd: o ad albedinem, adco parci ci.

Aristoteles ita arbitratur, Ne tetici asor cesse et caelestem arcum Ir Ibus . .

tantiim coloribus non aliis in 'sci: puniceo, qui est in e 1. teram θηη ri ambitu: viridi, in medio, Scium

puteo Hi interiori Zona. AH ais

mea ex commixtione& propinoquitate, quae est inter unum .lium, apparere plures Addit aliquando Aristoteles quartum , ni mirum flavum graece X ut uin tqui in editas, in quia, ririer un-ceum , iridem is pleium Lilainuus apparet. Quae alii gnatio probabilior appatebit ex modo colo-

Iationis, que in ivlia uoiiciemus.

S. li annes in Apoc .cum iridem liqv- vidisset quas viridis coicit eset tris devom Pi cipuus, ab eo iridem denominauit Posuit Deus iridem in signa 'o ρ.or pacis&sideris, id proprius 1 PIL init ridis color ab hoc ergo querat ex utroque: supIa purpurasci sortino intendit , ii is nomina ur interius viridescit . in medio Nagis praecipuus est color copos

pallet . uidit tali nubis est tus , ad queri simplices ordinaa-

546쪽

sio Lib. a.de

rer, at viridis in medio est 4 in

eo extremi uniuntur. Sunt etiam ex naturalium, qui unum tauium colorem e psianunt,relIqui conmsul commemoratis . Virgilius

Aeneid. Ot expressius croceu;

Ergo iri, croceis per caelum rosci. das enis Mille traneus varios, S c. e lib. y cxprimu roseum ad que sic roteo Thaumantias ore locuta est . Aliquando visam iridem

E': Alio modo posset iris via ius vel

'I duplicis coloris videri. Quod scue, digis ridi, visio ex uiuerso e. γλ alpicienti situ variatur, te uim γ' aspiciens mutat locutit, ita iridis locus mutatur. Sic cum quis se sdeprimit , videt iridem in humilior e nubis parte r cum se erigit, eam aspicit in altiore parte nunis; id I. contingit quousque attollitur nubes, ita quod si aliquis aut lorem locum ascenderet, ut sublimem aliquam turrim succes.sue videret itidem in altiori parte, ted tande in si nimium alcen dat, deficit iridis aspectus, ubi nu. bis altitudo desinit. In tali i icurcasu, cum quis aspicit, uiuini siridem , potest se erigere tantulu, Vt non evanescat tota iri s atl-xudo, sed Stribus coloribus celset aspectus supre in , disi aditu ab- quantulum amplius, ceis et alpe-etus secundi I dein faciliu Obseruari potest ex lateribus ut cuinquis ambulat verius unum latus, tande in deuenit ad locum, ubie postremo nubis limbo non reddatur integra coloratio . In his tamen casibus in una solua sparte fieret haec colorum immiis nutio, tui cum id contingit ex accella circa unuin lacus, remanet plena uis ex alio latere

Meteoris aereis.

De ausa varietatis eoIoram in iride.

V Endelino in suspicionenia, Iras xen Iris

venu, Olem pium tali eo γ' rio extorum varietate iridem depinge ς

re , eo quod ipse solaris raticus, hac ipsa sit pictura distinctus. Immo idem videri potis sensi se Philosophus, qui saepius ait, te nues nubium aspergines exilia quaeda in eis specula, quae solis

colore in non figuram rei erant. Sed nimia credulitas. Tales Olo: es, si effet is intole cc u picui e sent in speculo, Quod perfecte reddit solis linas inem . Plaeter rationem est plus edere allacii limo e Livi edaci nubium peculo tam d formiter rei uni figuras reserenti, quam vero&sncero, quod in aliorum obiectorum ex preisione vera reterre ex per inuris Luna, quae valde propinque intra aetherea: res ione solis lu-iue excipit . similes colores a se exprimeret omnia etiam alia astra a sole lumen mutuantur . Gmnia l. propte: ea coloratentia ut iris Arist. autem aliud nor voluit, quam iridem reserre soli scolorem, id est lucem commaculatam tamen ex nubium paciatate. Et nihil apud ipsuin certius, quam sole in nulla inferiori qualutate assci. COL.a Alberi. M. lib. 1 tract. . cap. i etherogeneitatem quandam in eae est . nube constituit, ut ecdiuersix ς ,ebae, ars partium diuersos eliceret colores, tibii. Ait ergo, ante pluuiam sunt sub nube quatuor corpora perui a primo nubes spissa nigra, secundo rotatio subtilis,lertio roratio gro sor, quar o aeriam humescens Zesptisus immixtus omnibus his. Radi ..utem diffusi in rc ratione inlatiori grossa, iaciunt colore in

547쪽

viridem clarum 'radi: dissus in roratione superiori, quae multum habet de ulmoso ἰterreo adusto constituunt ibi ruborem ad modum coloris vini rabri, per quod fulget radius solam. Iu medio, ubi

et aer humefactus dis: color rubeus . lacu uetiam Scaligero in matellae diuersitate colorum varietatem collocare,sic enim Ier. cit .82. num.I. pro materiae varietate aquea, terrea, aereae, varius

fit a luce color imus caeruleus quia terrae non habet parum ima nubis pars aquae med. Idcirco viridis raum aeris,propterea fulgida Sed quia ignem ex elemetis omiterat, ideo num 4 hunc addens, post viridem ponit pro aere nauum, sequarium igneum rutilantiorern Sed contra est, quia nulla verisimi-Ii coniectura praedicta partium inisceta a seritur . Tota nubium quantitas eiusdem rationis videtur Exsola aquarum tenuistimaro ratione habetur iridis materia.

Id saltem notum est in iride arti . sciati, ad cuius similitudinem efformatur naturalis. Sed esto adsit ea partium etherogeneitas, di iliacilius est eas e se sic in circulunx figuratas Immo id repugnat ipsi

Uet partium naturae , quamuis enim in supremasturi parte, quae caelum respicit .seruetur ordo par tium graui uin leuium , nullo tamen modo id seruatur in coris nibus, quae terrae adhaerent,&4amen in his adhuc datur eaden scolorum varietas, quae si esset ex praedicta partium varietate iam leues no essent supra graues,equa. liter enim distant 1 terra extremetri dispartes. Et ex praedicto partium ordine extremae inferiores haberet solum colorem, qui est interreo supremae colorem , qui pertinet aci ignem Vlterius ex so.

la variatione situs eius, qui iride

intuetur, mutatua iridis appare tia,v si quis ad unum latus accedat, ex ea Pare iris elongatur, Se

similite s alcior vel laurauior

prout octilus se erigit vel deprimit, proinde in toto spatio nubis

existunt omnes dicti iridis colores, unde in is terreas partes darentur leves, nec seruaretur ea

partium dispositio. Immo afuervariari potest situs oculi, ut in ea parte nubis, in qua videbatur color viridi v. g. aspiciatur puniceus, ct contra Atque manitectum est quamcunque iridis parte reddere posse omnes uidis co

lores.

Ali ex vario radiorum ductu Noque ex

iridem colorant. Nec lainenlom diuersa pro .

nes iisdem picturae regulis radios inquitare ad tale opus adhibent . Cardanus ρartis uua Thimon, ut eos resertaromon ιν s adsole. dus, dicunt , supremam nubis partem , eo quod sit altior, caelo vicinior, pleniorem lucem excipere 4 illustriore colore tingi. languidioribus vero radijs inserio. res, praesertim infimam , sic in his colores eis imperfectiores Verum radius solis, qui ex altissi-ino aethere ad inferiora ista p. o-greditur, nihil prorsus aestimabit iniuimam istam differentiam at tittidinis , quae est inter eam nubis

partem, quae punicea riz. proinpinquam, quae virideicit. Sicut nemo dicet magis illuminari aut calefieri hominis caput quam pectus, quia illud est caelo propinquius. Deinde,cogitando nubem

quae viri descit in iridis gibbo , S:

eam. quae punicea aest in cornibus, . altior est illa, quam ista, Sesta mea in hac illustrior color . Cum sol exoritur vel occidit, non est propinquior superioribus quam inseruiribus partibus nubium, non igitur ex ea ratione fit varia iridiscoloratio . Adde etiam quod con . tra alios Npotuimus omnes nubis partes iidem coloribus tingi, ex diuersis locis in quavis parte onubis omnes colores videri N quo ex Alij dicunt, in xnsima partera miori re misdios magis comprimi, Se adstrin prumheaurgi, sui insuperiori magis ex Pli diu aliene cauturi in inferiori igitur partera radiorum

magis

548쪽

3 et o Lib. 2. de

magis adstricti , in quandam nigredine in coguntur. At nimis abis Dardum est dicere, coitionem ia-diorum imminuere splendorem , minusq. fulgere radios unitos , quam dispersos. Idem esset, ac diceres, additione graduum caloris,eolum maiori unione subie .ctum reddi frigidum.

Vico mercatus ait, perpendicu-Neque ex sol , radium nubis centrug 'I' seri te quia valid illinus est, nubem terebrare, nec retrorsum

ierM . Aitu,s vero radios circumcir ca distillas, magis vel mus eff-caces e se prout magis vel milius perpendiculari distant e validiores , magis intime nubem penetrare, debiliter: ad angulos magnos re necti Quatuor igitur statuit radioru ordines,qui perpe-du ulari ad staturi lumine propin. quos, qui ad nubis medium,quod itide inculuditur, di iguntur hi vero quia validiusimi, aut nullo modo, aut debiliter restectuntur. vnde in medio nubis nu lusco lor, nisi nubis proprius, conspicitur. Secundas ordo est proxime sequentium radiorum qui nube colorant, quia minus validi, ina. gis rellectuatur, ideo coloret xeddunt purpureum colori nubis valde propinquum Tercius ordo adhuc inefficacioru in ell, qui mi. aius intra nube immersi reflectun. tur, unde minus opacata lux colorem clariorem reddit, viridem scilicet. Quarta demum stries, quia summe debilis, statim esse- et tur, ideo clariorem prae alijs colorem es primit, nimirum puniceum. Sed contra est, quia iam ostendimus, nubem ex omni pa te videri so triplici colore affectam , ruit propterea inanis ex meditatio tot ordinum radioru Deinde primus ordo nimis ana. plum spatium habet, totam scilicet nunis dimensionem iri deinclusam i reliqui tres nimis angustulia,cum pro ijs tribus exile spatium statuatur, ita quod arcus in

Meteoris aereis.

Primitur. Si intra tantulumis etiatium coloratum latam variationem subeunt radi , non pollent in spatio illo tam a inplo unifor.

initatem seruare . Insuper non

semper radius per udicularistrum nubis suerit, solea. miride cauta in diuersa eleuatione su- Pr Orizotitem, unde aliquando omnes radi, oblitiuir dis nubem

incidulat.

Seneca, color igneus, inquit. . sole est. gruleus 1 nube, e teri 'utriusque mixturae ed non e pix bcatur , quare sol non cause eun- , . dem colorem in tota nube . Supponuu eciam quod contra alios obi; ciebatuus , nain nubi, Parin tem et se uno colore assectain,alio

aliam , quod ex .dictis est sal

Aliter Aristoteles. Is itaq pu nicei coloris apparentiam expli cans, ait, eam esse ex permixtio ne lucis cum nubis obscuritate , seu luce in subiecto opaco ac nigro punice apparentiam subire Sic, inquit, flamma ex ignis viridi. bus assurgens rubra est, quia ignis cado copioso citriori uino admiscetur et maculatur Sol etiam

puniceus apparet per caliginem cie fumum conspectus Iris igitur hunc habet colorem, ab exiguis guttulis iacta refexione . subsequitur color viridis , qui magis ad n grum vergit, eo quod radius debilior redditus magis q. nigredine oppressus, plus e sua pura luciditate deperdit Cinnq.adhuc ulterius in nubem immergatur νmagisq. propterea ador imminuatur,hinc purpureus.videtur.Et

quamuis adhuc aliquantulum latimius senetret, propterea aliqua alia nat immutatio coloris, id tame insensibile est. Cogitat itaq. Aristoteles , radium solis plures nubis partes penetrare . Nequoeni in nubes rorida adeo densa est, ut omnino radios hebetet, O sq. statim retrorsum agat. Quin potius radius nubis obsistentiam alia

549쪽

immerzitur; sed tandem non va firmat ex eo quod si fiat iris in

omnino peistingere , nube nigerrima.tunc extimus co

retro sum agitur. Vnde in prin lor, scilicet puniceus, declinat inllpi quia, alidior est, apparet aui apparentiam obiramiam cita ouni ἰeus in medio, quia magi cunstantem nigredinem, ur, fit viridis ac tande ma ius comparatione Puniceus quo- time debilitatus, fit purpureus dammodo albicat sic ergo pu-Hi eremodetur ad id quod ob ij niceus iuxta viridem , qui colorci Seneca si colores, inquit, ex est tendensa nigrum,declinati alumine te umbra constarent, ar flauum . Addit alia huius appaeus duos tantiim colores haberet rentiae indicia, cum iris iuxta teria Respondetur enim, ex lumine ram evanescit, incipit dissolutio

umbra seu radio opaco immixto 1 primo colore, qui est puniceus, varios e colores ex diuersamix .in tali dii solutione iuxta positione horum extremorum tus viridi apparet flavus, propi Ex dictis autem sequitur, lati rea ubi puniceus in suae1tremItudinem illa triu color u effeto late iungitur,viridi, eo modo P-Color mia' ius versus profunditate nubis. qu paret Iris lunaris oblo praecipu*ritudo ei suderite te. Alioqui enim si elis albicat,quia in nuo i 'gerrima versμ pr extenso in ipsa superficie,colora fit nigrui enim positum iuxta se esset aequalis , omnes enim a maius nigrum,uidetur albu me. πη - dilaedualiter peruaderent nubem ito puniceus iuxta igi appares eiusdem rationis. Apparet tam albus &ex consequenti debilit ea colorum series extensa in m tus, de iuxta virid qui ad nigredi- perficie , quia ipsam prosundita ne magis incirinat, apparet liauus. te illustratam S coloribus ira Cur vero non appareat medius

butam nonnis per diuersas par color inter' itidem 6 purpureis, tes superficiei intuemur unde ut apparet inter puniceum ' 'ς2 videntur colores, ac si eirant ex ridem ratio se potest, qui tens in ipsa superficie Aliter es pulpureus debilior est, qui in pu 2 et

set, si isdem videremus ut circu niceus, inestq. intensior ratio co purpuraum tum nostro vertici imminentem, loris raucis inpuniceo, Inde Postquam statuit Aristoteles nu magis sensibiliter diuis bilis elir

- Postquam staturi Ariltoteles nu mag

VAE tκ trieolorem esse, loquitur de Vbi aD tuo colore, qui ultra tres dicto scit, autem lux admodum langue&ad nigredinein accedens,

solet iniri de apparere. Quod ait manis se occultat, uon tot tribuli ex eo contingereo, quia colores apparentias inii sibiles, quamuis iuxta se posti aliam quanda in i re vera diuisibilis sit, ei excipi ac subeunt apparentiam , puniceus declinationem ex uno in alium enim iuxta viridem albicat Qua colorem . Si persectior elsetΤΟ-uis ergo nullus realis color in nu tentia visiva, aduertere id pollet.be existat, siq. iris mera radior Datur ergo quaedam debilis appa reflexioci tamen supradicti tres rentia medij coloris, minor ta-

colores, quamuis non stat, adhuc men, quam ut sensibilis sit.

ex reflexione apparent effe: nauus sed praeter morem aliquando

autem neque est, neque habetes aliter colorata refertur iras. Vi se ex reflexione , sed olu est quae teli theor. 67. quida in vidit ita de a.dam apparentia inducta ex pro totam albam, quod accidit propinquitate duorum coloruin, pu pter materiae raritatem dc lumi-ἴie ei viridis. Vnde s in inde nis aritatem , illus optimatu hi duo colores non apparerent dispostionem a se, Lindiltim in vetaon escat prouia qui nulla rata proportionata ad rem visam. V in Vel

550쪽

s Q Lib. a. de Meteoris aereis.

sorte propter vaporis nimiam grossitiem densitatem, in qua iuri potuit lumen penetrare it protiandum, sed resIςxio fiebat a superficie vaporis,ac propterea tamen non receperat colorem colore corporis sibi non mixti, nec miscebatur nigredini umbra

rum.

Fiem as, iridem aspicimus in qua uis nutris parte, unde in qua uis parte quilibet iridis color conspici potest. Et eandem ipsam nu- Dis partem,quam aspicimus viricem, in alio sim videmus puniceam, in alio purpuream . Ex quolit, ut tota nubis exterii

i ἱώ dxum patium iridis cuculo com fundas sit viridis.&sediti A

Ians, ct a sole pari modo in uno loco una pars, in alio ana appareat co Orata.

CAPUT IV.

An iridis coloro sint certoet

apparentes. P Lures docent iridis olores re tia

rans, a sole pari modo respiciariu Bodinus sic ait nou tota nubes eode colore assicitur, quia nubis cauitas efficit,ut non nisi iaopposita autum parte Oeat radiorum vis . Sic in columna marmoris una aiulim linea a ca. pite ad bas m fulget . Sed iam is iupra vidimus, qua in parum valeat nubis cauitas ad iridis formi. Vicomercatus causam assignat ve

ana1ime quod supremς iridis cur eatistiti ex sim dimidii ris; c

ait, intermediam radia capedine en sile proprium , quando sen

lariter expellit. Sed ex dicti pa tio intuit tua di non abstractiva

ciendum est, totam nubem; quae absens,ita multo minus potest vijstiris eodemq. modo esse dpictam nubem, si quae sit extra ira.dem, quam vide inus. Id innua

sequitur ea eo, quod si ficum i-

authoritas Aristotelis, qui ait,tres esse iridis colores, apparere tam Equatuor, g tu ex his coloribusvn t tum est appareos,reliqui tres r cales.

Alii

SEARCH

MENU NAVIGATION