Evangeliorum quae vocant Dominicalium dispositio tripartitasexennalis, ita adornata, ut ad minimum sex annorum concionandi materiam uberrimam fideli Verbi ministro suppeditet pars prima tertia ... Edita studio & opera M. Christophori Dauderstadii ..

91쪽

a. Euando P Post inaugurationem & tentationem. Uaeitit hic incidit, devocatione Simonis & Andreae, au-

non pridem Iohann.:, o. suerint vocati Resp. Vocati fuerant. non ut relictis rebus omnibus Christum uerentur. & apud ipsua I idue manerent, quod hic demum factium ; sed ut in illum cro D. Cil; tu, derent. Tripi x enim tute utriusque vocatio : primo facti sunt in Cori. p. Cluasti amici, secundo ex amicis familiares ac discipuli tet-

h. a. i. a iς ς' dxim duplicem discipulorum quorundam fuiste vo- .iijylia . cd Onem, priorem ad Chri iti notitiam atque familiaritaten deste

Augustino; posteriorem ad Apostolatum. Thoma triplicem facit 3 unam ad Christi familiaritatem, de quaJohann. l. alie tanta, ad c scipulatum, de qua Luc. 3. tertiam, ut tota iter Christo adhaererent, de qua hoc loco Matthaeus & Marcus i. Addit ibi- dem, tre Fosdam Petri vocati Cnes adserere I alios vero unam ι . .et, . , R ixibu Fusing elisis diversis duntaxat circula stan tuas descriptam , vocationem. Chemnitium smiliter agnoscereta vinam & vocationem & historiam, licit varie descriptam , adseria ' . pia regula: ne praeter necessitatem eaedem historiae , propter variatione in quarundam circumstantiarum, quae facile conciliari ponant,discerpantur in diversas. 3. Auos vocarcriis nutinamam par in qui describuntur s. ao expressi nouum mentione e S. mon , alio quoque nomine votatus petrus ; Andreas, Jacobus & Johannes. Vide prae c. disp. sim6n Re δ. relatione, quod fuerint fratres, Andrei, Quaeritur cur fratres vocaverit Z Causam reserente Pola

bus, Mose&Aarone initium sumsit: ita Novum etiam in his. qui bini ad praedicandum mittebantur. Rectris alii σιλαθελ , in necessariam , ut fraterno amore colli a i praedicato es , Verbo & ix plo , Verbo & Sacramento doceani eat inuinus docendi: ut geminam Christi naturam , duplicca Ct; mi i adventum; duplex te ita mentum sibi exponendum ineo s.

. Ab occis tunc Alia mittentes retia in mare piscationi V

92쪽

η. ANDREAE APOSTOLI. is

. Avitae professione: erant omnes piseatores. Quia noria ex Academiis oratores, sed ex mari decreverat voeare piscatores: ' My Sαmλέας, νά-ας άρμαςας, uti habet Basilius. Hi fuerunt discipuli Iohannis. Impente adhuc Iohanne accesserunt Chri sum. Porro ubι Iohannem viderint vinctum, reversi unt ad piscato- V . e . nam, re sic vemens Christinpiscatur eos. Theoph. ,

. Exomodo Z Venite post me; haec propositio; q. d. Ω- uimini me posthac, ego vobis longὰ praestantius ossicium eo m- mittam) faciam vos piscatores hominum: haec ratio, ab utili di ib. e.

Sedulius eleganter: Carin.p Protinus ergo viros expuicatoribψ, aptos iHumanas piscarι animas. quae lubrica mund Gaudiaste Iavres tanquam vada caerula stonii P Carc pr Pitest mnant interm profundisi - Disc pulosjubet esse suos, trieraseu maer concibat vitae, quos non ventosi loquendi Gloria, nec vana de nobilitate superbus Usu Aar, se fama tracens, humilis re ire Mentem or, caelo faciat de plebe propin Ireos. Nam quae flata Potens eles te, σ infima mundi For ia ι ons ingens Dori s sapientia perdens. Iuvencus

Nunc in uit pisces capitis maris asibus altis' Sed me libeat sectari, fortia votis

Prormient h dim num praepulcra indagine lucra

De minister o Ecclesias ioci. 'Commentat hoc nobis, Ε

93쪽

utilitas. a Utilitas, quae ex piae stantissimis ministerii esse diis perspicitur,

Luc. I, Io. Actor. 26, IS. I. Corinth. S, 2 o. Matth. , Iq. Galat. 3, 2. I. Titi Oth. q,I6. Placuit enim Dco , per exie sumn ita intisterium homines convertere, illuminare α sal.

s Dignitas; quae Plucet

μφ' d is unice est occupatum, Amos 3, 4 L c.8, IO. Rom. Io,r . l.COr. za7 ιδ & I,3. q. & q. - 2. Cor. ,I. Eph. ,ly. Col.1,26. Ninisterii Ex objectipra abifore. Versatur enim Ministerium circa hJς - animas hominum, Adt.r, i. Matth. 6, 2I. Ebr. IS,17. Iac. I, 2I, ROGι,i6. l.Tim.ψ,I6. EZech .r, I 2. N;riistii . Ex nominis varietate. Taceo jam alias ministrorum Ue ..ibi eur bi appellationes, quae in libellis methodicis & alibi passim sunt piscatores obviae: Evangelium Praesens vocat eos piscatores hominum, Luc. vocentur. Dio idq; factum r. Propter dirinam promissionem s Jer. H;. 6. . a. Propter typι adambnustonem ἰ Eιech. 7,Io. i. Propter ιdoneam anticationem ζ Profundum enim lecthujus seculi mare , ex cujus limo , Vera ministrorum. Ecclesi , In hendi sunt homines in lumen coelesia habitaculi. Hi Jarius. Video Domui s. Pon Trin.& alibi, de piscationis cum ministerio con

venientia.

Materia. F. Ex cause materialis qualitate. Vocantur enim & constituuntur ad ministerii administrationem non Angeli, sed e me dio nostri homines , quorum opera in consilii Verbique sui te- velatione, nec non salute hominum ordinarie promovenda Deus

uti tun a

Deu cur Quaeritur hoc loco de causis, cur hominibus per homines , DUM non phr Angelos , salutis alias nostrae sitientissimos & cupidissi- Io, ad mini mos, Ebr. I, i . praedicari Evangelium voluerit Deus Θ Causae asi et tam sto. Theologis nostris recensentur se inplem, i artim Deum, partim nos πε. homines concernentes: harum

94쪽

B. ANDREAE A pos TOLI.

s. Diabolicas perbia confusio,psal. 8, 3. I. Sam .l7, I. . Infirmiratu nostrae considenatio, Exod .ly,Io. Deut. J,2I. Dan.

1 Novarum repetitionum exclusio, De ut. 3O, II. Roman. Io, 6. Gal. I, 8. y. . Obedientia nostraeprobatio, Luc.IO,Iis. Gal. ,IAE. II. I. Thessal.

. Συμ- είας exsuctatio,Gal. 6,I. 2. Cor. J, II. c. Exea,quam irinitus concessam habet, potestate. Haec potestis p.. a. Ecesesiasticae liministerii forma. Quae vero, qualis quanta sit illa . potestas, sententiarum sit divortium. Romanus Pompifex potestatem sibi suoque clero arrogat absolutam,tum Ecclesiasticam, tum Politicam, eamque - κροτο&κLἰ in rebus Ecclesiae etiam Imperii faciendi & statuendi, quodcunque libuerit. Exercetur isthaec potestas 1. in δύ--χῆ, qua in Conciliis suis congregatos ab omni νοε.sti, aerrandi periculo immunes esse fingitur , modo Pontificis etesiasti. c. instructionem dc sententiam sequantur. Pontificum

2. In ερ ἀυ6 κῆ, qua absolutam sibi scripturae prolubitu in qV modo terpretandae licentiam sumunt Pontificii,ita ut sine ullo ex Vς- innscripturis examine, interpretationibus di decisionibus illorum sit acquiescendum. s. In νομο κῆ, qua suas traditiones, lanctiones & eoiam tu tiones divinis plane exaequant, easque pari pietatis affectu observandas tradunt, coactivam in transgressores jurisdictionem sibi vendicantes. 4.l n γπκῆ, qua fulmen Excommunicationis vibrant in omnes, quicunque impietati, ambitioni&avaritiae eorum i obsistunt, subditos ab obedientia Magistrattis excommu- . nicati absolventes, poenam Ecclesiasticam cum civilibus confundentes, indulgentias pretio vendentes, adeoque absoluta sibi ligandi & solvendi potestatem rapientes. Fundamenta, quae pro tyrannidei sthac stabilienda producunt straminea, videa D. Geth. Tom. 6.L.C.p.32I. &seqq. ner

vos e conculcata.

Nos quemadmodum fastum & tyrannidem Papalem toto animo totisque pectoribus execramur ; ita non plane nullam ministerio Ecclesiastico concedendam esse potestatem statuimus: niis

95쪽

Pnte asEc. clesiastica in nostris

. potestatem praedicandi Verbum re administrandi neni

menta r

a. potestatem clarium legitimam, qua peccata vel remittuntun vel retinentur:

Argu menata quibus refutatur

Pontisi eum potestas Ec iaetastica Finia miniis sterii.

Ut auditores debitam ministerio exhibeant reverentiam, ob dientiam,&sustentationem necessariam, ac pro illius conservat ioah. 8; , si ne Deum orent α λει Τῆούς, in hac potissimum mundi senescentis .ffetum pravitate,&Satanae, in Antichristo Romano saevientis , ministerii. erga verbi que puritatem funditus exstirpare ad laborantis, rabie. Nostru mimstros. itaque erii. Deo pro ministerii insitutionegmtias depoti mas agere, Ps. 8 ι, :& D8, S. a. Fideles Ecclesia-inistros-bito honore Ucere, i .Ti m . , I7. l . I.Thesi. , i 2. Sir.7, II. Gal. 4,Ι . Luc. IO,I6. I.Thess.2,l I. I. Eosdem audire, & juxta Verbum ab ipsis praedicatum vitam pie instituere, Act. IO,33 Ebr.II, 17. I.Cor.II, I. . Liberaliter ipsos caehonste alere. De ut. Ir,1y. S ILIO. Gal. 6 6. .

96쪽

T. ANDREAE APOSTOLI.

renum humilia eligit Ministrors

o Ecele haec Cia . . . i. ut magna confundat δ temtune.

r. Ex eo quod Eceses a Chri ilo curae. a. . a fideles Verbi ministros sua quoque mansura sintprae

Schmenchfeldianorum , Enthusiastarum, Ana baptistarum, qui omnes, quanti quanti sunt,nil nisi ordinarii ministerii Ecclesia sici sunt contemtores, externum Verbi dc Sacramentorum ministerium,fidei ac salutis conferendae medium esse negantes, contra vero ad amatus & verbum internum homines remittentes. His proxime accedunt Calviniani & Pontificii, quod demonstrat D. Gerhard. Tom.6. L.C. pag. oo. &seqq. Quibus omni bus opponenda contrarium suadentia scripturarum tetrimonia ,

Eeelesia effChristo cum Ministrarum

Ministeri Eecles asti ei

contemto. res,qui.

97쪽

SEcunda pars exponit, quales sese vocati piscatores erga Christum vocantem gesserint. Tanta nimirum fuit in mentibus eois tum vis verborum Cli isti, ut ei protinus sese morigeros &obscisquentes per omnia ohibuerint. Continuo enim illi relictis omni bus seeuti sunt Christum; t. Obeduntiam maturando sequuntur , dissimiles illi, Luc.y,s7.δc seqq qui non nisi rebus omnibus probe dispositis sequi volebant. Vide, inquit Theophylactus oberitnIesbomines istat secutisunt. Unde manifestum, quod hae e

secunda vocatio sit. Antea enim docti erant a Christor deinde reliquerunt eum; nunc autem viso ipso statim secuti sunt. a. Omnia deferendor retia,naves Patrem senio jam confectum. Λpparet Zebedaeum non credidisse, dc propterea relique. runt eum. Vides quando oportet relinquere patrem, nem

quando obstat virtuti ietati. Theophyl. 3. Christum flud os ectando. Theophyl. Πι autem ut vide= unt priorassequentes Christum, merito secutisunt, imitantιs istosia La i des, Huc refra versus Iuvenci: Erana. bist. In confestim firmato pectore ceni Retibus abjecIu pariterpraecepmsequuntur, Pongeminas Jacobum Johannemιι marinis Insidias gregibus matuloso innectere sextu Ut vidit, items dedit de littore vocem, Illi Zebedeumgenitorem inpune relinquunt Illic bfectantes pulcerrima jussa salutis.

USUS I: Informatoriusia

De essicacia ministerii. Quemadmodum enim Christi vox im' vocandis hisce Apostolis suit cisD, utit: ita per Apostolorum Λ- postolicorumque virorum ministerium se ad salutem hominum similiter fore essicacem hoc quasi praeludio praesignificavit Act.2,3 -& 16, 7. & 1 DII. Ebr. 4,ra. Esa.JI,ro. 1.Cor.2, 4. Luc. 3,r2. I.Cor. ,8. .

Parentes quando urendi. .

98쪽

Hue referenda sunt omnia scripturae dicta, in quibus spirituales Verbi ministris & divini effectus tribuuntur. Dan. II, I.

Ne ad functione mi aliquam legitime vocati odiose repu- nemo legi. .gnemus , s vel maxime cum aliqua rei familiaris jactura , vel time voca quodam cum periculo conjuncta videatur, Exod. I, II. & 6, ,Io. 2.IPr. Is 6 I. g. y. Sir. IO,a'. &ao, 32. Ion. I, p. & 2, t. Vide plura-φ' in praec. disp..

III. Consolatorius.

Pro verbi ministris, ne vel ob donorum tenuitatem, vel curarum, laborum ac periculorum pluralitatem animum abjici sint anuv. . arit, 2.CΟr.3,3. Pro. I6,3.ps 37, . Sir.a,6. & Io, I. Psal. 'I, H. Zach. 3,I.abjectae.

Ex Od.η,I1. Matth. D, IO.31. Fas tua, quat sunt, quae recta vocatioposcit, Commutas uni catent cuncta Deo.

DISPOSITIO TERTIM

FEstum Andreae male, impie, supersitioso & idololatrice eele-Σ Σ'

bratur a Pontificiis, abulas de Andrea. p Ius quam aniles reci- Ahil . tantibus, eundemque religi ciso adorationis cultu venerari man- Apostolo. dantibus . Sanetiim illum Andream ve ibi sunt parati serm. a. de Andr.) libenter debemus veneuri, qui potest nos a ten lationibus liberare, &an necessitatibus subvenire : A quorum cultu abhorremus merit S. Nos filum' secuti Evangelii, verum festum Andreae celebran. Nome e di mo M mos,ubιmin. quo arcurati: obsi reaio Dei nomen recte tu modosan Pabituri. sinctι

Rectius itaque Papi colis superstitiosis Andreae festivitatemeelebrabimus: - - c 3 I. Disitired by Cooste

99쪽

bi nistera ' L. Ministerii au borem resticiendo. Quis ille Z Filius DeaARN unigenitus, quatuor hoc loco .piscatores collegio discipulor utris diuorum ac socians. Vade prRced. disp. D. Gethardi Tom. 6. L. C. Pag. 7 . Sseqq, Porro ambulans ad mare ministros verbi vocat Christus, eo Ipso innuens, Ecclesiam N.T. nulli certo loco perpetuo esse alliga, tam , Aef. I7,3o. Matth. 26,2I. NRηβη Mystice per mare intelligitur mundus. . Quem ad madum

retur mobenim an mari corporibus hominum multa eaque praetentissima imminent .pericula : Ita in mundo infinita struuntur anima-hus hominum perieula , Ex hoc mari vocat nos Deus vocatione duplici:.I. una exteriori, per Verbi praedicationem : Matth. lo, ro. Luc. II, 28,

a. altera interiori, per Sancti Spiritus inspirationem , O seu Cogitatio- 2, 14. loquar ad cor ejus. Hinc bonae hominis vere pii obortae Res h cogitationes nume' p i de vitae praesentis instabilitate set. de mundi falsitate , 3. de mortis incertitudine; . de peccatorum spinositates s. de inferni acerbitate .;6. de futurae gloriae immensitate. Hate est vox Dei ista corde loquentis, Rom.8,26. Apoc.3,2o. Prov.1 62. dc seqq. II. fraterne inpicem s concordiser et ivcndo. Eam enim ob Gomordi causam fratres sibi adscivit Apostolos. Concordiam autem fra et 'tetnam ut Christiani inter sese omnes alant, in omni vitae Sen re ' est perquam necessarium, Ps.l:ῖ,i. Luc.2,Iε. Marc. y, o. . Cor. v Phil. 2, 2. dc ε,2. I. Pet. ι,8. Eph.qq. Act.q,la. Iuxta hanc vivamus unanimes, ut fratres & sorores Christi, unum in coelis Patrem habentes, i. Cor. I, Io. & l2,la. Eph. 4 et . 1. Petr.4,io. In primis vero decet gubernatores in Ecclesia&POlitia, piam colere&fovere Concordiam, ri 68,i3. Phil. 3, Io. Gal.6,2. z.

100쪽

m Vocanti Christo non resistendo, sed promto animo obsequendo. Luttier in Post. Eccle h. l. ist fidi tu veraeuiibernI

rompti Vidie ibidem plura.

Non autem loquimur jam degenerali vocatione, quae sit ad regnum Christi, Rom. I, 6. I. Cor. I,2. Eph. , I. I.The T. 2,I . sed de speciali quae peculiarem respieit functionem, hoc loco Ecclesia voeit; , id sit eam ad Verbi ministerium: ga vero est. ministeria A immediatame ext/mordinaria duplex. a. mediata sive ordinaria. Deus enim ad quem jus vocandi & mittendi Ecclesiae ministros pertinet, duplici illos ratione vocat, quibus publicum docendi in Ecclesia munus vult commisissiam,immediate per seipsum ;& mediate per Ecclesiam. De utroq; modo vide iterum B. Lut horum d. l. Incidunt hoc loco de vocatione ministrorum verbi quaestiones aliquot , ac consideratione crebra vel maxime dignae. a . GD aeritur, an immediam vocatio semper conjunctam habeat vocatio impotestatem edendi miracula ' Res p. Habuit olim plerunque, E. mediata an '

tam necessaria, quam suspecta habemr, propter miraculorum falsorum copiam,Johann. io, I. Luc 3,r. Vide DGerhard.TOm.6.

Munde rueti tanthun I Lui her. in Postili. Ecclesiastica. a. a LAn vocatio immediam hodieris fit exsectanda ' Negatur, voe, i. Ima. ob promissionis carentiam, Eph...ia. I 2. Aci. Imrs. mediata ho in Ob necessitatis inopiam , 2. T im. r, . Tit. i, . promisit enim diernodio Chri lius conservationem ministerii usque ad consumma - Π ς 'ς tionem seculi, Matth. 28, ly. i. Cor:. ii, 26. Galat. i, 8. Apoc. 'μ' --

Obtericuli vparentiam, Matth. 2 ,r . 1 I sessa l. 2, s. Vide D. Ger hard. Tom. 6. L. C. p. 12 q. D. P.iul. in ova intractatu deministerio Eccles. p. 73. voeatio IT, An mediam, quu heium Vaudemus, vocinio non miniis fit diae, in d-arina ac immediam Z Assirmatur; qm a divisa ull