장음표시 사용
121쪽
sti Deum agnosceret omittamus illos, sunt enim coeci coecorum duces Matth. IS, q. Nos quae praesentis su ut instituti curabimus. t. paratio Digna ad festum instans, quod est festum consanguinitatis nostrae ad festumia cum Deo,praeparatio consistit ; - Uν I. In stequenti coetus Ecclesiastici visitatione vel a sociatioηα
risiai: Neglectio enim hujus requisiti cum jactura & praesentissimo antis
Neιlectio mae periculo est conjunista. Unde enim hoc , quod Thomas tria visitati coe tantum, tamenorme peccatum prolapsust Nisi quia non erat cum discipulis reliquis,in timore Domini congregatis. Ab fuerat a Ω-8isi j βψ' ero coetu Thomas die resurrectionis: idcirco summo bono & solatio maximo per integrum octi duum orbatur. Matth. I 8,I9.2o. AEL. D. Pelargus 2, ΑΙ, &8, J. dc lO, A. & io,14. & I7,II. Rom. Io, II. Vide praecedo 'traest inI disp.
II. In fidei aliorum informasione. Hoc faciunt discipuli Christi, Thomam de apparitione dc Resurrectione Magistri ac Domini
III. In jucunda visionis Christi delectatione. Summum hoc
est Apostolorum tum gaudium,tum desiderium, videre Christumo Itaque laeta ad Thomam voce exclamant '. Vidimus Dominii movidimus Dominum. Gen. 3r,lo. Psal .ir,io. Iob. ly 27. In Christo autem videre debemus opus in ch=; a. t. IV amationis. Exod. 3, 3. Ioh. I,i . & I2,2 Io
..tibi ' E. lςνς ivit Thomae errMum,sed lapsus enormis , .liaudi ' . natione persona. Non erat aliquis excommuni discipulorum grege, sed ex Apostolorum collegio. Iam vero
Omne animi vitium tanto conssectius infe , Crimen habet quanto major,qui peccat, babetur. Λudierat Chri lium. aliquoties Resurrectionem suam praedicentem ; viderat Christum alios ex mortuis resuscitantem; colligere ergo debebat , in proprio corpore posset iplum magis,quae in aliis declaraverat. a. Rationeforma. Peccat peccatum gravissimum, quod matrem, fontem & radicem omnium peceatorum recte v DC Veris. Marc. l6,l6. Iohan.l,lo. &16,y. Rom. Ιε,2 . Ebr. II, 6. I. I Oh.Silo.
122쪽
r. Ratione objecti, h. e. eorum, quorum testimonium de Christi Resurrectione reprobat, mendacii accusans mulieres, Apostolos, Angelos, immo Christum, atque adeo Deum .ipsum. Pec ph et c. eata ergo,quae in Thoma notare, nos vero studio devitare maximOThoui, ins est, sun . Apostoliti IncredulitaΥ. Vide quae diximustum supra, tum Dominica duae. Quasi mod. tum Domini c. Cantate de peccato incredulitatis. Iohann. I, ly. Romanor. Io, I 6. Actor. II, 6. Luc. 7,ῖο.
a. U dulcis Salvator; hinc dicitur Iesus. Ese. 23, 3. q. & 62, II.
Matiat,2L & i 8,H. Luc. r. IIJO. & y, 6. & Iy. Io. Joh. 3,i7. &4 12, 7. r.Tim. I l . Ioh. I. 2 Q. EG. 30,polla fortis perruptor, Mich. 2, 13. Ad umbratum hoc esti Fer clausas fores , quas corpore suo glorioso ille penetravit. . ID faris Mediatori Genec r*, Ir. Iob. II, 2 . Matth. I,rI. Iohann. νε, r. 6. Actor. ὁ,I2. dc lo, l. t. Tim. 2,S. I. I Oh.:,r. 2. Ebr. 8,6. & y,IS. & ir,2 . Ideoq; in medio discipulorum stetit. Christit s. Im hominum pacificator Esaiae P. 6. Luc. ly, 38. Iohann g. iste, ne 16, 3s. Vide Domin. Qua mod. plura. Ceterum ve Ak quoitio. - nit Dei Filius tempore gratiae ,& peratnorem suum pa do. cem amnam a I. restaurarit; Eph 2.i . a. per Angrios annunciari curavit, Luc. 2,I . . . s. i epraedicavit; Za. h.' Io. Eph.2, 7. discipulissuis mandarit; Matth. io, λ. II. Marc. y,so.
123쪽
VI. In vulnerum Corsi exosculatione. Vulneratus enim est propter iniquitates nostras, ECς 3,s. Initium vulnerationis fλctum quando D. Octavia post nativitatem gratio tam die in plo Circum Critonis bais clum cramento. Ps. 22,I7.Zach.33, 1. l.Joh. I .P H.Mati. II, 23. 29.Chrysoli. Considera Domi i clementiam quomodo pro una etiam anima ΝΗ-nera sua ostenderit, s ut unumsalvum secaret apparuerit. Emendatio VLI. Inseria vita emendasione , quae fiat exemplo Thoma vitae seri , conversi , d. peccasum non defendendo, sed agnoscendo. Ps. I, . Lus. IJ, I 8, I.IOh. I,S. y. a. Incredulitati s omni impierati renμnctando. Ioh.S,I4.Luesi. 48, O. Rom. I ,23. Tit. 2,I2.3. In Christum firmiter eredendo. Describitur hae loeo fides s. a xuriote ; a. The T. I, 2. a. a necessime; absque fide enim Christus nemini prodest. Ebr. Il,6.3. A crsendifacubate. Quae enim initio in Thoma infirma, postea Christi Verbo & signis egregie com irmatur. . Ab egnacitate; si des enim latere non potest. Mati. , I i3.16. Gal. 3, 6. . Merisum ejus nobis applicando; quo spectant Pronomina . quae in bla Eis, propter applicationem,diligenter observa ii voluit B. Lutherus. Vide praeced.
IIX. δη publica Christi confessione, qui ut Deus & homo est
agnoscendus. Vide praeced. disp. u. In vera beatitudinis adprehensioneaee qua alibi plura diximus. M. tr.Is,6. Luc. o,23. & ii, z8. Act.2, M. 2 15,3I. Psia,N.lleata omnes qui considunt in eo , Amen.
124쪽
Eferimus praesentis Evangelii textum ad causarum genus. - r. Denνonstratipum, ob vaticinium de rebus futuris. Praevi ei tenim Salvator Pharilae s ac Scribis tum bona, tum mala. post annorum paucorum decursum certo eventura. Bona in posterum ypsis exspectanda 1 unt, quod mittere velit ad Iudaeos Prophetas Sapientes dc Scribas. Isaia, ex ipsorum parte secutura concer nunt tam mala culpae, indignam missorum tractationem, quas mala poenae, partim temporalis, pntim aeternae. a. Deliberatistam, ratione finis, quem intendit Christus9 principalis. Ideo enim beneficia dc exhibita, & porro ipsis con serenda commemorat, ingratitudinem exprobrat, de studium suum commendat, ut poenitentiam, unicum mala imminentia averis tendi mediam ac remedium, suadeat, atqμe ita lalutem corum ex animo optet. Adaptatur hoe Evangelium sestivitati S. Stephani Protomartyris, cujus memoria 26. Decembris die quotannis recolitur . quia, quae Christus in Evangelio vaticinando praedixit, eorum. exelutionem ac veritatem in Stephani martyrio eo inpletam esset
Quaeri hoc loco solet de causis, cur secunda Nau vitatis Chri-Festum sis sti seria Stephani memoriae sit consecrata 3 Cautas , clim passati, Ib 't sint obviae huc prolixe transscribere instituti ratio non patitur. r n. D. Mes erus u.m. in meditationibus festivitatum p. . seqq, christi&quatuor adsignavit causas: ria celebro I. te strutinionem, quo Mephanus Fides ut tur ια Christianorumproprias affectiones, quas in Stephani exemplo, tanquam speculo quodam pellacido, monstrare veteres dentur volui se:
s Regni Chrsi conditionem; dc H . . . . Iucuηdam Christi cumgallina comparationem: eas,qui volat,dI- et O , o videre & huc transferre poteriti
125쪽
Stephani eonstitas doctrinae Contellio.
Stephanum autem quod spectat, h. e. si interpreteris, coronam, quod enim Gi aecis opων, hoc Latinis est corona de ipsius natalibus, patria educatione, studiis & vitae genere, nihil sane exsacris literis constat s quae illum nobis Commendat, I. apraeclaris SpiritusIancti donis, Act.66.l. 1. Ab ostii dignirate: suit unus ex septem illis Diaconis,concordibus Apollo lorum suffragiis ad id electis,curarent, ut de comis munibus facultatibus ex aeqi O & bono, inter Christianos Ecclesε primitivae,necessaria distribuerentur, Ael. 6, 2.3.4.3. A rebingestu. Non solum ossicio suo egregie satisfecit; versim etiam contra Judaeorum contumaciam pro fide Christia. na acerrime disputarn do magno animo dimicavit. Cumque ab eruditis Judaeis, qui ex remotis locis Hierosolymam, tanquam ad 'Aeadem iam , prosecti fuerant, vinci non posset , calumniati sunt illi Stephanum coram Concilio Hierosolymitano, qLasi con- vitia in templum Domini, in Prophetam Mosen, & in sancta Dei legem dixisset. Iustus autem a summo Pontifice ad objecta respondere, luculenta & longa oratione demonstravit, se a pia doctrina, quae in scriptis Propheticis continetur, ne latum quidem unguem discessilia: ipsos vero Pontifices & Sacerdotes veram coistendi Deum rationem non tenere, neque recte monentibus obtem perare: sed exemplo majorum suorum iesistere Spiritui S. per . Prophetas, dc alios a Deo excitatos Doctores loquenti: de quidem Iudaeos non modo Prophetas trucidasse, verum etiam Messiam, Filium Dei, occidisse. . A martyrio. Acri enim admodum Stephani commoti oratione Concilii Hierosolymitani patres, ita adversus ipsum exacerbati sunt, ut obturatis auribus ipsum e civitate ejicerent, & I pidibus obruerent. s. Λ beato ex hac vim exitu. Is vero ornatior essicitur.
. Christic φανέα, consolandi causa ipsi oblata: ca. Singulari Wγαλοι κυα animiq; constantia: s. Insigni patientia: . Pia pro hostibiu lapidatoribuι interte ne : . ecbαν-α, live animae in mansis k.hristi traditione , quae
omnia Actor. 6, &7. capp. prolixe recitantiir. Anno tantur etiam in Actuum Apostolicorum historiaq taedam miῆ F θανάτου,
mortem ipsius consecuta, nimirum,
126쪽
tum enim Stephanum magna persecutio adversus Ecclesiam Christi,quae erat Hierosolymis oborta est. Optimum,a Paulo i datum,testimonium, sanguinis sui pro-λsione Christi testemi Ilum factum pronuncia me. Haec Sc non plura de ipso Sacra commemorat historia. Fabu-acotis, 2 i. Iam de ortu ejus ex Pontificiis recitatam scriptoribus , vide apud is D. Finckium in Postili. festivali pag. m. Nos ad textus Evangelici si. ,h. enarrationem accessum facturi,tria nobis tractanda proponimus, ns. dicturi,
persam benignita e ac bonitate: a. de detestanda mundi erga optimum puerulum perperfn
ta. de horrenda poenarum subsecutuntrum gravitate.
Ineffabilem ergo suam in Iudaeos, adeoque Ecclesiam uniis versam Clementiam , bonitatem dc benignitatem pro sal .it, . bat effectu Salvator triplici. quomod. I. Continuatas Lum Ecclesia Doctorum missione tibi no- clementiat etiar L. perticularici mi. Ecce; quae particula usurpari in scri-iV- ς et pluris consuevit vel ad excitandam attentionem; Esa. , I . vel ad T significandam obsequendi promtitudinem; Ps. Αο,'. Luc. I,'8. vel ad indicandam praetentis rei exhibitionem et Genes. 19, 2. vel ad rei ostenderit. Certitudinem innuendam. Ita Ia. l. particula eadem Salvator B e partia volui cui dv.-
i. auditores,Phariseos π Scribas excitare attente audiant, qui d petur inis ipsis praedicetur: sacris. a. ut benignitatem suam exaggerare, quod non obstante ips tum malitia,nihilo tamen minus salutem eorum procu raturus sit 3. eruistitatem insuper illarum taxare; dc . denis, missionem certo futunam ιndicari. a. Causa ε ciens, author svepersona mittens. Ego mitto. Non
Eicit αδορος )ς,mittentur; sed cum peculiari εμ άcni, Ego mitto: Eno sci Filius Dei antehac ασαεκ', jam in tempore factus εν me- M o, cclesiae meae Caput ac defensor perpetuus. Utitur verbo prae- se in t i s temporis, more prophetarum. Illi cnim de rebus futuris,pro-
127쪽
pter rei eventurae certitudinem,i ta loquuntur, ac si vel jam fierent , vel pridem facta esse iat. 3. Subjectum e persona misenda, quos vel quales missurusra nimirum I. Prophetas ;a. Sapientes; &y. Scribas. Propheta. De Apostofis suis,nee non fidelibus eorundem successoribus,Chri m sapientsi stum loqui, est illud extra omnem controversiae aleam positum γ.. h si patet hoc ipsum exsuc. Dd . ubi Prophetas di Apostolos nom,.quid ui.I. nat, quos hic Prophetas,Sapientes & Scribas dieit. Quid distincte ligatur. per has appellationes voluerit servator operose juxta & nervose explicavit Dn. D. Gethard. pari. 2. Harmon. Chemnitio . Lyseri nae cap.II 8. pag. I98.& seqq. ubi inter alia dicit aer Prophetas mill tos intelligere Apostolos. t. qui afuerint Prophetarum in M. T.successores a. quia re illi immediata vocatione gaudeant ;3. quod dono pr4dicendi'tum,s ipffuerint praediti, uti pa tet ex 2. Thess. 2,l. I.Tim. 4,I. 2.Pet.2,I. cum primis ex Apocalypsi
Per Sapientes denotare presbyteros sive gubernatores Ecclesiae; eo quod in ejusmodi gubernatione singularis quaedam prudentia ac moderatio requiratur. per Scribas inteIligere pastores & Do flores, Eph. ,M. eo quod scribarum olim ossi crum erat,scripturas in synagogis praeleger j interpretari & ex istis populum exhortari. Nos suum euique judicium salvum ac integrum relinquentes simplicitati stud cmus; huc autem referimus verba B. Hunnii in Matth. pag. mihi 767. Pet Prophetas inquit ille) intelligit Doctores , propheticis donis insignes,quales fuerunt Apostola, qui de venturo statu Ecclesiae& tem po uin omnium ex Spiritu S.vaticinati sunt, plane ut Propheticum hae & sublime donum ventu ta praenuntiandi eis est pol lici tu ,Iohan. I ,26.' Deinde veniunt etiam Prophetarum nomine, qui instrueti bini facultate explicandi scripturas,&erudiendi alios in verbo Dei quo significatu Paulus est est usiri, a CoriI ,2'.32. Hos itaque Apostolos sitos,ut & reliquos, ad Iudaicam nationem mittendos,
quales fuerunt D. etiam discipuli pridem emissi in Iud te a m dc Galilaeam, & emittendi porro ad praedicandum Evangelium regni; Fientes quos nominat, propterea quod sapientiam profiterentur cinlestem in mysterio absconditams.cor. aQ. cujus subliuinat eni
128쪽
nullus principum hujus seeplicognovit. Sed re Scribaν appellat, edoctos quippe in sacrisIiteris, & idoneos, ut de thesauro suo proferant nova&vetera, quemadmodum de omni Scriba, ad regnum Dei idoneo,Christias pronuntiatinatth. is, 2. Haec ille. Qui vero diis non contentus est, ille d. l. ulterius consulat D n. D.Gerhardum, d quod sibi in ista sententiarum varietate maxime libuerit eligat. . Objectum; ad quos vel quibus missurus sit Prophetas, Sapientes &Scribas: Ecce mitto Vobis. Quae verba etiamsi ad Scribas & Pharisaeos Christus loqueretur: nihil tamen obstat, quo mimus ad totum populum Iudaicum extendantur; quia
in . Apostoli non solis Scribis re Pharisaeis,sed toti populo missi fue
. a. non proceres modo merosolymimni,sed totus populusJudaicis Apostolos re viros Apostolieospersecuti uis: poena h. l. denunciam in totum populum redundavit: paulo poss dentii aae totam Iudaeorum generatιonem sermonem
II. Miserabili lamentxtione, expresa verbis i sti s: Ierusalem , Ierusalem. Oriuntur hic quaestiones quaedam necessario enodandae.1 auaritur. quidper Hierosolymam Christin infodigar ρ Resp. Christua Cives Hierosolymitanos,per ii si tatam in icripturis Metonymiam . quid pςν continentis pro contento. Psal.I47,I2. Esa. ψo,2. Jer.6,8. Matth. II, ro, D. Et quia Hierosolyma fuit metropo is Judaeae,ideo porro hoc i ei nomine intelliguntur omnes Iudaei,quibus & culpa objecta,& poe .ca h.l. denunciata fuit communis.1. in Cur solam nominet Hieroso hyma cum aliae quoq, cis Aldmurbes,immo tota generatio peccariti Resp. Quia Hierosoly-
metropolis ;a. ibi emi templum; 3. ibi erat Sanhedrin, judicium supremum ; . ibi erat sedes regia ;3. Usimium quos e cripturae Prophetica, unius civitatis no mine totam gentem de gnare ;ύ. Hierosolyma in Propheticidio ducem sese reliquis Iraebuit. 3. Q Cur ingentinetur nomen Hierosol'a j cvε Η εω- Resp. I. Ad dilecIionem contestandam. Psal. 87, 2. Esa. iolymae nos ii a. me tertiat
129쪽
a. Ad ingratitudinem exaggerandam. I. Ad dolorem re συμι nubi is declarandam, Luc. 9,4I. III. Multiplici ad Regnum gratiae vocatione. Observetur in textu oppos o inter ι. Christi conatum, &a. Iudaeorum contemtum. De eontem tu videbimus mox se-Cunda enarrationis parte. Conatus,vel quod idem est, studium, Christi, in convertendis S ad salutem aeternam provehendis Iudaeis
ἡ ., h t. ex Vocatιonis multitudine: quoties volui: q. d. non semele eon, Efieri. bisi ter,decies,uicies&c. sed multoties gratiam meam tibi obtulidi,&sal nec passust sum tua ingratitudine me deterreri, sed subinde novos vandis Iv. ad te misi verbi praecones. a. Ex gratia oblata amplitudine: Volui ego congregare filios
tuos: intelligit non cives tantum Hierosolymita nos , sed omnes Iudae Os,ad hanc urbem, tanquam matrem religionis Az pr mei pa uvcausa Confugjentes. Vocationem autem illam per Verbum factam nominat Congregationem,non corporalem sed spiritualem qua Iudaeos a Deo avulsos,& in errorum peccatorumque avia per ductos, ad fidei unitatem reducere,charitatis vinculo in unum cor
pus mystic uni redigere,& salutis aeternat participes facere senis adlaboravit, Joh. IO, Id. dc II,23. I. Exjucunda similitudine; qua se Christus confert cum galli na,pullos suos sub alas suas congregare desiderante ς quae omnia in eo tendunt , ut affectum Christi in Iudaeos plane paternum inculcent,& admonitionum suarum benignitatem exaggerent. Quem admodum enim gallina 'νες ingenere quamvis avem, in specie gallinam notat 3 pullos suos sub alas colligit, fovet & a rapac ibus Volucribus defendit, pro eis acritet do vel cum vitae discrimine depugnans: Sic eadem , immo longe majori fide litate Iudaeos proseqcutus est Christus,proprii sanguinis profusione salutem eorum re
Porismata & Theoremat heologi Caeprimae partis.
Iesu, Virui l I. Iesulus noster est verus Deus,quod tripliciter probatur: Deus. quia nimirum ι. Prophetas mittit, quod est solius veri Dei proprium: Exod ..3,Ι . -& 4I,ar. Jer.1, 7. Ezech. SA. Ossia,t
130쪽
Futuros eventus 1 assibiliterpraridet :Ε Alba I. & ψ ,2I. non in inadsumta Humana Natuna, sed etiam ante suam Incarmationem, per Prophetas a se missos, ad poenitentiam αfallat cim Iudaeos vocavit. II ... Irigeris est Dei beneficium, quod nunquam non servos , rari quam voluntatis suae inter nuncios ad homines ablegat, ili de periculo admoniti resipiscant imal ventur. Es. 2,7. Nah. I, ino m. Io S. Act. l6,17. I.Cor. DF. III. Veri&sinceri Ecesesiae Doctores non nisi divinitus mit itur veriturit 'Ier. 23 2I. ROm. Io, . Ebr. S, . Missio pro-IV. Missio illa Prophetarum, Apollo lorum &C. est opus phetae unustius S. S. Trinitatis ad extra. Quod enim hoc loco tribuithic est opus to-iIὶo, id in aliis scripturae locis Patri & Spiritui S. adsignatur. Psal. νη S.T 'R,IZQEL I, 2 T. l. Cor. Ia,28. 2. Cor.S, II. Gal. I. us. Act. IJ,2. & 2O,28. .Cor 3 6. Uide supra in fello Andreae plura.
. at Deus, diximus ibidem disposit. secunda .. . VI. Deus ergo cum mittat Ecclesiae ministros, ut Dei legati illi excipiendi & tractandi sunt merito. . i. Corinth. J,2O. Ga- Iat. q, L . VII. Deus quandoque malis etiam & obstinatis hominibus Evangelium sinit praedicari, idque partim propter sancta , quas se
σω , Phil. 2, II. habet reliquias: catur. Rom.H.q. l. Reg. I9, 18. partim propter impios, ut postmodum rω-
IX. apatet ex hac Evangelii parte , paterno plane animo
erga Iudaeos Christum fuisse affectum, quippe qui nihil quicquam praeternii sit, quod quidem ad falutem eorum' promoven. eam facerevilum fuit. . De ut. Ξr, Πώ&3I, 3. Esa. 8,ΙF. I er. I, 2O.. Lia.66, 9 1 lX. Deus non semel, sed aliquoties homines ad se regnique' sui consortium voeat ; pleriq; vero admonitiones toties repetitas vel surda atrie praetereunt, vel plane quandoq respuunt.. X. De qualitatiburique in veris ac sinceris Ecclesiae Docto .eSus requirentur, ut Prophetarum, Sapientum & scribarum nomen tueri Dean Di.4 in YMai. I . & αroo 2.Tim. I, H dcnis. Io. U. Matth. 3, r. vide supra infesto B. Andr. plura. I. Monemur de praecipuis Ivsu L i nossri beneficiis, in similitodire hac de gallina&pullis delitescentibus. Eruamus unus at , alletata.