Fr. Baconi De verulamio historia naturalis & experimentalis de ventis &c

31쪽

HISTORIA

VENTORUM.

ADITUS,

EN aer hamana Genti alas addiderunt. Eorum enim dono, feruntur Homines, σνotam 3 non per Aerem certe , sed per Maria I atque ingens patet ianua Commercii, D.Mundus pervius. Terra autem quae Gentis Humana Sedes eis , o Domicilium) Scopae sunt: EamqM, atque simul Aerem ipsum , eve runt m mundant. Attamen cr. Mare infamant,adioqui tranquisium , O innoxium ; neque aliosne maleficio sunt. Motum, absique opera humana, eient magnum, oe vehementem ; unde oe ad Navigandum, ad Molendum, veluti operarii conducti

sunt ad multo plura adhiberi possent , si Humana non eust Dιligentia. Natura ipseram inter feereta , m abdita reponi solet; Nee mirum , eum nee Aeris Natura , o Potestas , cognita quoquo modo sit; eui famulantur, ρο parasitantur menti, ut capud metasP . Solus Iunoni. Primaria meaturae non sunt, nee ex operibuo sex Dierum 9 quemadmodum nec reliqua Meteora quoad Actum ; sam nati, ex ordine Creationis.

Topica

32쪽

Topica Particularia ue

Articuli Inquisitionis de Ventis.

E scribito Ventos, ex diligentia Nautica , & imponito nomina ipsis, sive vetera, sive nova, modo constantia. Venti vel Generales sunt, vel Stati, vel secia,vel Liberi. Generales voco, quisem perflant; Statos, qui certas temporibus; A sectas, qui frequentius a Liberos, qui indiseferenter. VENTI GENERALE S.

1. An sint Venti aliqui Generales, atque ipsissimi Motus Aeris ; &, si sint, in qua consecutione Motus, & in quibus locis

spirent i UgNTI STATI.3 . Qui Venti Anniversarii sint, aut redeuntes per vices , & in quibus Regionibus t An inveniatur Venim aliquis ita praeelse Status, ut redeat regulariter ad dies

33쪽

x HIs TORIA VENTI AssECL AE. q. . Qui Venti sint Assecia, & familiares Regionum ; qui Temporum, in iisdem Regionιbus , qui Verni; qui Συivales ; qui Autumnales; qui Brumales ; qui AEquinoctiales; qui Sositiales; qui Matutιnt, Meridiani, Vehpertini, Nocturni 's. Quales sint Venti Marini , quales qui spirant a Continenter Disserentias autem Marinorum,& Terrestrium diligenter excipito, tam eorum qui in Terra, & Mari; quam eorum, qui a Terra, & Mari, VENTI LIBERI.6. An non spirent Venti ex omni Plaga

Venti non multo plus Plagis Caeli, quamstualitatibin variant. Alii Vehementes, alii Lenes ; alii Constantes, alii Mutabiles; .alii Calidi, alii Frigidi ; alii humectant magis, solvunt, alii desiccant,Wconstipant; alii

congregant nubes,s sunt pluvio si vel etiam procelis, alii dispant, V sunt sereni.

. 7. Inquirito & narrato,qui sint Venti uniuscujusque speciei ex praedictis, & quomodo varient, secundum Regiones, &Loca Originei loέales Ventorum triplices: Aut

34쪽

VENTOR v M. 3 dejiciuntur ex alto: aut emanant a terra; aut constantur in ipso Corpore Aeris.

8. Secundum has tres Origines, de Ventis inquirit o. Qui scilicet ex ipsis dejiciantur de Media quam vocant Regione Abru pQui vero expirent e Caυis Terra, sive illi erumpant cInsertim , sive efflent insensibiliter, & sparsim; & postea glomerent, ut rivuli in fluvium; Qui denique generentur passim ex tumoribus, sive expansionibus Aeris proximi

Neque generationes Ventorum Originales tantum e Sunt Es Accidentales, ex compressionibus Aeruscilicet percussionibus, ct repercussionibus θω.

GENERATIONES ACCIDEN TALES UENTORUM.

s. De hujusmodi Ventorum Generatio nibus Accidentalibus inquitato. Generationes Ventorum proprie non sunt ; etenim augent,& sortificant Ventos potius, quam producunt & excitant. De communitate Ventor si hactenm. Re periuntur autem Uenta Rari, is Prodigiosi,

quales sunt Praster, Turbo, Ecnephim:Hi super Terram: At sunt is subterranei, quorsi alii sunt Vaporosi,.Mercuriales, ii percipiuntur in Minertis; Alii lphurei; illi emi

35쪽

tuntur, nacti exitum in Terra Motibus, aut etiam Uservescunt ex Montibus ardentibus. VENTI ET TRA ORDINARII ET FLAT vs REPENTINI.

Io. De hujusmodi Ventis, Raris ct Prodigiosis, atque adeo de omnibus Ventorum Miraculis, inquirit O. A Jeciebus Ventorum transeat Inquimtio ad Confacientia ad Ventos, ita enim loqui volumus, quia vocabulum Escientis ρωι significat, Vocabulum Concomitantis minus quam intelligimmo atque ad ea,quae

Ventos putantur excitare, aut sedareta. CONFACIENTIA AD VEN- Tos, & EXCITANTIA,&

sEDANTIA IPSO S.

II. Circa Asrologica de Ventis inquirito

parce, nec de accuratis Schematibin Coeli curato; tantummodo observationes manifestiores , de Ventis ingruentibus circa exortus aliQuorum Astrorum ; aut circa Eclipses Luminarium; aut Conjunctiones Planetarum, ne negligito; nec minus, quatenus pendent ex viis Solis,aut Lunae.12. Quid confaciant Meteora diversorum generum ad Ventos ' quid Terra Motus , quid Imbres, quid Concursus Ventorum ad invicem Concatenata enim sunt ista, & alterum alterum trahit.

I . Quid

36쪽

VENTORUM. 313. Quid confaciant ad Ventos, porum& Exhalationum diversitas e & quae ex ipsis sint magis generativa Ventorum ; &quatenus Natura Ventorum sequatur hujusmodi Materias suas a 4. Quid confaciant ea quae hic in Terra sunt, aut fiunt, ad Ventos; Quid Montes, &solutiones Nivium in ipsis; Quid Moles glaciales, quae in Mari innatant, α deseruntur alicubi; Quid differentiae Soli, aut Terrae, modo hoc fuerit per Tractus Majores veluti Paludes, Arenae, Sylvae, Campestria ; Quid ea, quae hic apud

Homines aguntur, veluti Incensiones Ericae, & similium, ad culturam agrorum ἔIncensiones Segetum,aut villarum in Bellis; De siceationes Paludum; Displosiones continuae Bombardarum; Sonitus Campanarum simul in magnis Vrbibus; & tam ilia 3 Festuear certe sunt res nostrae, sed tamen aliquid possunt. II. De omnimodis Excitationibus, aut Sedationibus Ventorum inquirito; sed parce de Fabulosis, aut superstitiosis. A Confacientibus ad Ventos, transeat Inquisitio, ad inquirendos Limites Ventorum : de Altitudine ; Extensione; Dura

tione eorum.

37쪽

LIMITEs VENTORUM.

I 6. Inquirit o diligenter de Altitudine, sive Elevatione Ventorum ; atque si sint Fastigia Montium, ad quae Venti non aspirent; aut si conspiciantur Nubes quandoque stare, & non movere, flantibus eodem tempore Ventis sortiter hic in Terra.

II. Inquirito diligenter de statiis , quae Venti deprehensi sunt simul occupare , dc ad quos terminos Exempli gratia, si Aufer flaverit tali loco, an constet, quod eodem tempore , Aquilo flaverit ab illine milliaribus decem Contra, in quantas

angustias Venti redigi possint, ita ut fluant Venti sid quod fieri videtur in Turbinibvinonnullis tanquam per canales. 18. Inquirito, ad quod tempus, vel ma-Nimum, vel medium, vel minimum, continuari soleant Venti, & deinde flaccesce- Te,& tanquam expirare: qualis etiam esse soleat ortus, & inceptio Ventorum, qualis languor & cessatio ; subito, gradatim,

quoquo modo A l mitibuι Ventorum transeat Inquimrio ad Fuccessiones Ventorum , vel inter se, vel respectu Pluvia , ct Imbrium. Cum enim choreas ducant, ordinem Saltationis nosse Iucundum sueriri.

38쪽

tio paulo certior, de successionibuου Ventorum ad invicem , sive ea sit in ordine ad Motum Solis, sive alias , & si sit, qualis sit

- 2o. Cirea Successionem is Alternationem Ventorum, & Pluvia inquirito ; cum illud familiare, & frequens sit, ut plavia sedet Ventos, Vanti compescant & dissi-

c. 2I. An post certam Periodum Annorum, redintegretur Sueeassa Ventorum, & si ita sit; quaesit ea Periodus y- . . Successionibus Uentorum , transeat Inquisitio ad Motus ipsorum. Motus Ven- rarum, septem Inquisitionibus absolvun re Quorum tres, superioribus Articulis con-rinentur , quatuor adhuc manent intacta. de Motu Ventorum di*ertito per Plagas Coeli, inquisitum eti. Etiam de Moturrium Linearum sursum, deorsum, lateraliter. Etiam de Aecidentali Motu Compresionum. Restant Motus quartin Progressivm ; quintus Undulationis ι Sextus

Conficius et Septimus in organis, Θ --

chinis humanis. . . - .

39쪽

s Η I si ORIAno; de loco primi ortus,& tanquam Fontibus alicujus Uenti, quantum fieri potest, diligenter inquirito. Siquidem videntur

Venti Fama similes.Nam licet tumultuentur,& percurrant, tamen caput inter nubiala condunt. Item de Progre u ipso. Exempli gratia : Si Boreas vehemens, qui flaverit Eborari ad talem die aut horam, flaverit Londini biduo posta . . . . . . 23. De Iatione Vensorum Inquisitionem ne omittito. Vndulationem vocamus eum motum C quo Ventus ad parva intervalla intenditur , & remittitur, tan quam undae Aquarum a quarum vices Optime percipiuntur ex auditu in aedibus. EO autem magis notato diligenter differentias Vndulationis, sive Sulcationis inter Aerem & Aquam; quia in Aere & Ventis deest Motus gravitatis, qui pars magna est Undulationis in Aquis. ι . De Conflictu, de Concursu Ventoru, flantium ad idem tempus, diligenter inquirito. Primo utrum fient simul plures Venti Originatis , non dicimus Reverberantes Et, si hoc ita sit, quales Euripos in

Motu, quales rursus Condensationes, de Al-rerationes in Corpore Aeris, gignant t. 2S. An Venti alii eodem tempore fient

40쪽

VENTORUM. lidoquidem observatum est a nonnullis,interdum nubes serri in contrarium versionis Pinnacli: Etiam nubes serri sorti Aura, cum hic apud nos fuerit summa Trandescriptio diligens admodum,& particularis Motus Ventorum, in impulsu Navium per vela. 27. Fiat Descriptio Motm Ventorum in velis Molendinorum, ad Ventum; in volatu Accipitrum & Αvium, etiam in vulgaribus , & ludicris, veluti Signorum explicatorum, Draconum volantium, Duellorum ad ventum, &c.

A Motibus Ventorum transeat requisitio ad vim, Potestates ipsiorum.

18. Quid possint, & agant Venti, circa Currentes, & AEstus Aquarum, & circa Detentiones, Immissiones & Inundationes ipsarum ΘΣ9. Quid circa Plantas, & Infecta, inducendo Locustas, Erucas, malos Rores 3 o. Quid circa Purgationem,& Infecti nem Aeris , & circa Pestilentias, morbos,& affectus Animalium λ3r. Quid circa delationem Jeeieru quas vocant) stiritalium , ut Sonorum, Radiorum, & limitium 3A 1 A P quillitas

26. Fi