Fr. Baconi De verulamio historia naturalis & experimentalis de ventis &c

41쪽

io HIs TORIA A Potestatibu Ventorum, transeat Inquisitio ad Proenostica Ventorum, nonsolum propter usum Pradictionum, sed quia

manu ducunt ad Causas : Prognosiaca enim, aut praeparationes rerum monstrant, antequam perducantur ad Actum; auι Inchoariones, antequam perducantur adsensum. PROGNos TICAE VENTORVM.

32. Colligantur, cum diligentia bona, Prognostica ventorum omnigena praeter Astrologica , de quibus superius diximus, quatenus sint inquirenda) sive petantur ex Meteoricis, sive ex Aquis, sive ex distinctu Animalium, aut quovis alio modo. Postremo Inquisitionem claudito, inquirendo de Imitamentis Ventorum, sive in Naturalibus, sive in Artificialibus.

IMITAMENTA VENTORUM.

3 3. Inquirito de Imitamentis Ventorum, in Naturalibus: qualia sunt Flatus in Corporibus Animalium , Natus in receptaculis Disiliationum. Inquirito de Auris factis, & Ventis Arrificialibus, ut Follibus, Restigeratoriis in

coenaculis, &c.

Articuli tales sint. Neque nobis dubium est , quin ad nonnullos horum responderi non possit, secundum copiam Experientiae , quam habemus. Verum

42쪽

quemadmodum in Causis Civilibus; quid

causa postulet, ut interrogetur, noverit Iure consultus bonus; quid Testes respondere possint, non norit: Idem nobis circa Historiam Natura accidit. Posteri caetera viderint.

HISTORIA.

Nomina

VENTORUM. Ad Artic. I. Omina Ventis, potius ex ordine,& gradibus, numerata, quam ex Antiquitate propria, imponimus: hoc perspicuitatis, & memoriae gratia. Sed Vocabula antiqua adjicimus quoque, propter suffragia Authorum veterum, ex quibus cum haud pauca licet anxio quo dam judicio) exceperimus, non agnoscentur sere illa , nisi sub nominibus , quibus illi usi sunt. Partitio autem generalis ea esto : ut sint Venti Cardinales, qui spiranta Cardinibus Mundi; Semicardinales qu1 in dimidiis; Mediani qui in intermediis. Etiam ex Intermediis Mediani Majores

43쪽

II HISTORIA vocentur, qui in quadris, Minores reliqui. Particularis autem divisio ea est, quae sequitur. Cardin. Boreas Bor. I. ad Eurum.

Med. Maj. Bor. h. ad Eurum,sive Aquilo. Bor. 3. ad Eurum ve Meses.

Semicata Eurobore M. Eurus I. a Borea. Med. Maj. Eurm 2. a Borea, sive Cacim. Eur. 3. a Borea.

Cardin. Eurus, sive Subsolanus. Eur. I. ad Austrum. Med. Mai. Eur. 2. ad Aun. sive Vultur

nus.

Eur. 3. ad Auct. Semicar. Euro-Auster. Auster I. ab Euro.

Med. Maj. AU. 2. ab Euro, sive Phoenicias.

Aure. 3. ab Euro. Cardin. Auster, sive Notus. Auct. I. ad ZephFrum. Med. Maj. Aure. r. ad Zeph. e Libono

- Distii se by Coc le

44쪽

Zeph. 3. ab Austro. Cardin. Zephyrm, sive Favonius.

Zeph. I. ad Boream. Med. Maj. Zeph. 2. ad Bor. sive Corin. Zeph. 3. ad Boream. Semicar. zep ro-borem.

Boreas. I. a Zephstro ; με. Thrascias. Med Maj. Bor. 1. a Zeph. sive Circius. Boreas. 3. Zephro. Sunt& alia Ventorum nomina, Apeliotes, Argeses, Obmpias, Myron, Hesie fontius, Ianx. Ea nil moramur. Satis sit Nomina Ventorum ex ordine, de distributione plagarum coeli, fixa imposuisse. In Interpretatione Authorum non multu ponimus, cum in ipsis Authoribus parum sit.

VENTI LIBERI.

Ad Artic. s.

r. MI On est plaga coeli, unde Ventus non spiret: Quin si plagas coeli in tot partes dividas, quot sunt gradus ia

45쪽

Horizonte, invenias Ventos aliquando alicubi a singulis flantes. 2. Sunt Regiones totae, in quibus non pluit, aut raro admodum : At non sunt Regiones, ubi non fient Venti, & saepius.

VENTI GENERALE S.

DE Ventis Generalibus Phaenomen arata. Nil mirum, cum intra Tropicos praecipue perspiciantur loca domnata, apud Antiquos. Constat navigantibus inter Tropicos, libero aequore , flare Centum Constantem,& jugem Arriam vocant Nautae ab Oriente in Occidentem. Is non ita segnis est, quin partim flatu proprio , partim regendo Currentem Maris, id efficiat, ut nequeant Navigantes versus Peruviam, eadem redire, qua proficiscuntur, via. 1. In nostris Maribus Europa, percipitur coelo sereno , & sudo , & cessantibus Ventis particularibus, Aura quaedam lenis ab Oriente, soli sequa. 3. Recipit observatio vulgaris, nubes

sublimiores serri plerunque ab Oriente in Occidentem, idque cum iisdem temporibus

46쪽

VENTORUM. Isbus circa terram aut tranquillitas sit, aut Venim diversus. Id 1i non semper faciant, poterit in causa esse, quod Venis particulares quandoque fiant in sublimi, qui Ventum istum Generalem obruunt. MONITu M. Si quis sit talis Ventus Generalis , ex ordine Molvi coeli, is non adeo firmuου est, quin Ventis Particularibus cedat. Manifestor autem en intra Tropicos , propter Circulos, quos conficit, majores; Etiam in sublimi, propter eandem causam , is propter cursum liberum. Duamobrem, hic extra Tropicos, Guxta terram , ubi moliis admodum, o segnis est eum deprehendere voles, Fiat Experimentum in Aere libero, es in summa tranquitilitate , is in locis altis; es in corpore valde mobili, is tempore pomeridiano , quia per iἀTe in , Ventus Orientalis particularis, parcius L . MANDATUM. Fiat diligens obser-etatio, circaPinnacula,mejusmodi fabelia. . in fastigiu turrium is templorum , An non in maximis tranquisiitatibuου, sent perpetuo versm occidentem 'PHAENOMENON OBLIQUUM.

. Conflat Eurum, in Europa nostra, esse Ventum desiccantem ct acrem , Zephyrum conIra humectantem s almum . An

47쪽

1s HIs ToRIA inon hoc sit, quia sposito quod Aer moveat ab Oriente in Occidentem necesse est, ut Eurus qui moveat in eadem Consecutione, Aerem dissipet, attenuet, unde fit Aermordax, s siccus, Zephyrus autem, qui in contraria, Aerem in se vertat, is condenset, unde fit obtusior, is demum humidus.

S. Consulito Inquisitionem de Motu , sfluxu Aquarum, utrum ilia moveant ab Oriente ad Occidentem. Nam s extrema hoc motu gaudeant, Coelum is Aqua, parum abent, quin Aer, qui intermedius est, ex eodem participet . MONITu M. Phaenomena duo, proxime posita, obliqua appellamm, quia rem designatam non recta monstrant, sed per consequens; id quod cum deeri copia Phar- nomenorum Rectorum etiam avide recipimus. MANDAT v M. Quod Brizaita,inter Tropicos luculenter diret, res certa, Causa ambigua. Post ea esse, quia Aer, more coeli, movetur; Sed extra Tropicos, quasi imperceptibiliter , propter circulos minores ; intra, manifeso, propter Circulos majores, quos conficit. Possit alia esse, quia calor omne Aerem dilatat, nec sie priore loco contineri patitur. Ex dilatatione autem A ris, j

48쪽

ris , necessario fit impulsio Aaris contigui, qua Brigam istam pariat prout progreditur Sol. Sed illa intra Tropicos, ubi Sol est a dentior, insignior erit; extra, fere latet. Videtur esse Instantia Crucis, ad ambiguitatem istam tostendam, si inquiratur, utrum

Brieta noctu fiet, an non' Rotatio enim Aeris etiam noctu manet, at calor Solis non item. 6. At certum est illam noctu non flare, sed mane, aut etiam aurora adulta. Nihilominus non determinat illa Instantia quaestionem. Nam condensatio Aeris nocturna, praesertim in illis Regionibus, ubi nox & dies non magis pares sunt spatiis. quam disserentes calore & frigore, possit Morum illum naturalem Aeris qui lenis est hebetare. & confundere. 7. Si Aer participet ex Motu coeli, sequitur non tantum, quod Eurus cum motu Aeris concurrat, ZephFrus concer tet; verum etiam , quod Boreas tanquam

ab alto spiret, Auster tanquam ab imo, in hemisphaerio nostro,ubi PolmAntarcticus sub terra est, Arcticus elevatur; idque etiam ab antiquis notatum est , sed titubanter & obscure; optime autem convenit cum experientia moderna, quia Ario

quae possit esse Motus Aeris non est Eu-rm integer, sed Euroaquilo.

49쪽

VENTI STATI.

VT in Inquisitione, de Ventis Generalibus , homines Scototomiam passi sunt; Ita in illa , de Ventis Statis , vertiginem. De ilia silent, de hac sursum , is

deorsum, sermones faciuvi inconditos. υ- noscendum hoe magis, quod varia res ea quia Stati Venti eum locis permutantur, ut

non isdem in AEgypto, Graecia, Italia, stri

i. Esse alicubi Statos Ventos, etiam Nomen impositum declarat; ut & Nomen alterum Etesiarum, quod Anniversarios

sonat. . .. -

2. Apud Antiquos, inter causas Inundationis Nili, ascripta est, quod eo Anni tempore, Venti Etem Aquilones scilicet flarent, qui cursum fluvii in Mare inhibebant , & retrorsum volvebant. 3. Inveniuntur in Mari Currentes, qui nec naturali motui Oceani, nec decursui ex locis magis elevatis, nec Angustiis ex litoribus adversis , aut Promontoriis eX- eurrentibns attribui possint; sed plane reguntur a ventis Statis. 4. Co-

50쪽

4. Columbum qui nolunt a relatione Naucleri Hissant, & levius putant, ab obscuris Antiquitatis vestigiis, & auris,

tam certam ,& fixam, de In M Occidentalibus, opinionem concepisse , huc se con- vertunt, quod a Statis Ventis, ad litora Lusitania, conjecerit, Fontinentem esse a parte Occidentis: Res dubia, nec admodum probabilis, cum Ventorum Itinerarium, ad tam longos tractus vix attingat:

Magnus interim honos huic Inquisitioni, si uni Axiomati, aut Observationi, ex iis quas multas complectitur, Inventio Novi orbis debetur. s. Vbicunque siti sunt Montes alti & ni- ales, ab ea parte fiant Venti Mati, ad tempus, quo nives solvuntur. 6. Arbitror & a paludibus magnis, quae aquis cooperiuntur hyeme, spirare Ventos Statos, sub tempora, quibus a calore Solis siccari coeperint; sed de hoc mihi compertum non est.

7. Vbicunque generationes Vaporum fiunt in abundantia, idque certis temporibus ; ibi scias Ventos Statos iisdem temporibus orituros. 8. Si Venti Stati flent alicubi, nec causa eorum reperiatur in propinquo; scias Ventos hujusmodi Statos peregrinos esse, & ilonge venire. s. NO-