Grammatica pro pueris methodica ratione digesta, per Eligium Vergerium, eius autorem, iuuentutisque Matisconiae moderatorem, à mendis iam recens repurgata ..

41쪽

DE PRIMA Declinatio suocis in fine per siliquos casius uariatio. Reeetium ordo,Nexus, Inferas,Inflexio appellatur.Et s in sic ne Latino triplex, Nuturalis, Graeca Cr Milti. Naturalis est, quae nullum Graec n cussim admittit: ut Quarta Cr Quinta declinationes. Graeca est, quae Graecam mor Amtum: qualis est dcclinatio Graecoram in e longum ut Parastra Pentecoste. Mi sti est, quae inflexu Latino Graecos inserit casus. exempla pat Eunt in Pro Aa,Secundu er Tertia dcclinationibus.

De Prima Declinatione

OMINATIVVs singularis prime declinationis, terminationes habet quinq;, a,e,as,es, & am. Vt Musa, Penelope, Aeneas, Anchises, Adam. Sed in am barbara sunt.Vnicum pro omni casu habentia terminationem nisi ea inueniamus ad aliquam formam deest ictilem reducta.ut adamus adami, abrufumus abrahami cundae dcclinationis: quod recentiores fecerunt historiographi, tu tamen ualidior obtinuit, ut Ade et Abrahae ingenitivo dicunt coelo actici qua i a nomin atruis Ada Cr Abraha.

Genuiuiis oc Dativus.

Genitivus& Dativus singulares primae declinationis,hi a diphthongum desinunt: ut, Pocta, huius&huic poetae. Aeneas,huius Sc huic Aeneae. Anchises .huius & huic Anchisae. Prisci Latini genitivum etiam in as, ad Graecoruimitationem protulerunt. Liatim Andronicus: Atq; escas habemus mentionem, pro scae. Nevius:vcnit in minicin holmina Dianas,pro'tume. Hinc Paterf

42쪽

DE CLINAT I. O NE. v Patersimilias, mater milias, sis milias, prostaliae dicis let. caeterum ingenitivis, Auldi, Pictai confimilibus diri

Vergil. Aules in medio libabunt pocula Bacchi. . Idem Diues opum,dives pictai ucstis,er auri.

APPENDIX.

Graeca in e,genitivum formant a nominatiuinata iectas, s. VLPenelope, huius Penelopes, Tisbe ,huius Tisbes. Accusativus. Accusativus singularis primae declinationis, mu- . tat ae diphthongum genitivi in ana.' L huius poetae, hunc poctam:huius musae,hac musam. Frequctius tame in Grecis accusati uti Graecum per n, proserui patitores.Vt,hunc Aenean, Laertet hanc Aeginam id. Aenean animo nocte,dies restri. Ιdem: ire Laerteri,ut iam sua lumina condas. Statius: Nans strant ruptam patriis Aeginan ab undis.

APPENDIX.

Pascha licet indeclinabile sit,Latini tame ecclesiastici Paschae in genitivo S dativo dixerunt: Sc quia neutrum est ,habet accusatiuu nominatiuo similem. Ecclesiusὶicos imitatus Ausonius dixit, InjEntis reuocant quia nossolennia paschae. Item,

Nos etenim primis sanctum post pascha diebus

cmus agrum visere.

Graeca ine, accusativum serinant a nominatiuo

43쪽

t D E PRIMA GVocativus. Vocati ius singularis primae declinationis, similis est nominativo. Vt, b poeta,o musa. Graecorum tamen uocativus apud poetas nunc ine,nunc in a desinit. usio Achate,o Aenide. Vergil.-Quis iam locus inquit Achate, Quae regio iii terris nostiri non plena labo ris' Idem Sit satis Aenide telis impune Numarum i petiyse tuis. It o Aenea,o Anchi a. Vergilius: Aenea vigila,σ uelis immitte rudentes.. lacn coniugio Anchise Veneris dignate superbo. Ablativus. Ablativus singularis primae declinationis, in Menuntiatur. Vt,ab hoc poeta,ab hac musa. Sed in Grscis nominib' in Qquoq; poetice finitur. Vergit Ine uno graditur comitatus Achate.

Nominaturus & Vocaturus plurales. Nominatiuus dc Vocativus plurales primae declinationi in te,diphthongum desinunt. Vt hi& o poetae,hae & o mu sae. Genitivus pluralis.

Genitivus pluralis primae declinationis,sit ex ablativo singulari,assumendo rum.ut,ab hoc pOct horum poetarum:ab hac musa,harum musarum. In compositis tamen, Sc patronymicis quandoque per concisionem mediae syllabae hic genitivus a poetis profertur.

Vergilius:Graiugem que domos ustems inquimus a . Pro,

Graiugenarum.

Dati

44쪽

DECLINATIONE.

Datiuus oc Ablativus plurales.

Datiuus & Ablativus plurales primae declinati nis,mutant 'extremam Ablativi singularis in B. Vt, ab hoc poeta,his S ab his poetis . ab hac musa,his de ab his musis. Sed filiabus, Natabus, Libertabus, Deabus, lulabus,& Εquabus,discernendi s us gratia excipiuntur. Nec debent ad istorum I ilitudine alia temere formari: Num ut recte dicit Valerius Probuo Eu,que arte carent oti autor tate firmantur. EX his quaeda interdit apud poetas in is, muciatur. Plautus: Sed ego ibi intro,ergratulabor uestrum aduentum flijs. Vbi de puellis loquitur sinex ad generos. Statius: charisque pura connubia raris: Quas usi fidereis Avarin uultibus aequu sors dedit. Accusativus pluralis. Accusativus pluralis primae declinationis, sit ex ablativo singulari,assumendo, S: Vt,ab hoc pocta, his Sc ab his poetis:ab hac mus his dc ab his musis.

Secunda declinatio.

OMINATI vvs singularis secun dae declinationis terminationes habet se er,ir,ur,um,us dc eus. Vt, Caper, uir, satur,lignum,dominus,Orpheus. Genitivus. Genitivus singularis secundae declinationis in i, enuntiatur.u Caper huius capri:platanus huius platani. Sed in eus,Grecorum quaedam genitivum habent Latine in ei,Graece uero in eos: quaedam item ς s in O,

45쪽

in o.Vt, Tereus,huius Terei & Tereos, Androgeus huius Androgei & Androgeo. martialis Elet Philomera n bas incesti Tereos. Vergit Androgeo Picum,cbycis insigne decorum ladaitur. Ouidius: Dogris necem iustis ulciscitur armis.

APPENDIX.

Adiectiva quaedam genitivum in ius, per secumdam pronominis declinationem enuntiant. Vt misum unum,genitivo unius. Sic ullus ullius,uter utrius olus folias totus totius, alius huium estis,alier alterius. Veteres tamen horum nominum genitivos in genere masculino & neutro per i , in sceminino per ae, diphthongum proserebant. Plautus: Quasi uesicorporei reliqueris potestat coloris ulli capiendi Terentius Quandoquidem tam iners,tam nulli confisi flum. cicero:Non res totae rei necesse cist finalis sit.

Datiuus di Ablativus.

Datiuus & Ablativus singulares secundae declinationi extremam genitivi mutant in in ut huius colubri,huic Sc ab hoc colubro:huius platani,huic &ab hac platano. Huic autem Orpbi dativus Graecus esse uidetur a nominatiuo in ex. quo uti folebunt antiqui. Vergil. Orphi calliopea, Lino fomo us Apollo. Sed quae genitivii inius,terminant,abieitii us,dativum in i,m.runt.' LVnius uni,alterius alteri. . Accusativus. Accusativus singularis secundae declinationis ibem trema genitivi mutat in una. Vt,huius uiri,hunc uiu

46쪽

DECLINATIONE

nim:huius platani,hanc platanum. Sed Graeca ineus,Graecum accusativum in a, efferunt. ut laic Thoseus hunc Thesea hic Orpheus hoc Orphea. Ouidius: Thcsed domui,quia te dimittere nollet. , vergit Orpheus in medio posuit,oluuss sequentes.

Inuenimus etiam Orpheon. . . M inustomoniae matres Orpheon esse rate. .

Graeca in iis, accusativum in Onfrequenter enum tiant.ut,hic Menelaus, hunc bienelaon. haec Pylus, hanc Pylon. H. Ardet amore tui, ic er Menelaon Gnauit. Idem Nos Pson antiqui Neleia Nestoris arua Mittar s.

APPENDIX.

Neutra omnia semper habent accusativum& uocativum nominatiuo similem. iit,hoc & b regnum, o pelagus. Vocativus. Vocativus singularis secundae declinationis,similis est nominativo.ut,hic & b faber,uir,satur: haec,&o Glycerion. Pauca tamen in e uocativum in Rnonnunquam esserunt.ut, Euander b Euandre, Teucer o Teucre, Tymber o Tymbre,Puer o puere. Quasi ab antiquis nominatiliis Euadrus, Teiicrus,'mbrus& puerus Verg. Et tibi lambre caput Euandrius ab ut ensis.

Plaut. Ego memoritu puere abi hinc intro oom. Solibant oeta uacres huiusmodi nomina ctia in us enuntiare. . Verg. Tum pator Euandrus dextram complexus euntis. Idcin Teucrus Rhoeteas primum est aduectus in oris. In iis, mutant us in Gin uocativo. ut,Animus o anime

47쪽

ε4 DE sECUNDA anime, myrtus ὁ myrte. Deus tamen uocativum habet nominatiuo similem. Filius uerὁ abiecta,s, facit uocativum.ut silius o fili. Agnus,Vul rusLircus, Chorus,Fluuius,& Populus pro natione reptus habent uocativum nominatiuo similem. Uergi Corniger Hesteritam fluuius regnator aquarum Ad P ὁ tandem. Lucanus Degener ὀ populus uix sicuti langa decorum est, Sic meruisse utris.

APPENDIX.

Propria in ius, abiecta iis, faciunt uocativum.Ut,

Vergilius o Vergili,Pompeius b Pompei, Sallustius o Sallusti.

APPENDIX.

Graeca quaedam inus,abiecta S,faciunt uocatiuu-V Oedipus ὀ Oedipu, Panthas δ Panthu, Melampus d Melampu.

Graeca in euhabiecta S,faciunt uocatiuu.ut, Theseus ὁ Theseu,Orpheus is Orpheu. Nominatiuus & Vocativus pluraIes. Nominatiuus S Vocativus plurales secudae declinatiois sunt genitivo singulari similes.ut huius socer hi & δ soceri.huius platani,hae & b platani. Duo cr Ambo, quoniam Hieroclita sunt, cum reliquis e plicabuntur. Neutra omnia, i, emremam genitivi singularis mutant in a,in nominatiuo, accusativo & uocativo

pluralibus. huius templi,haec & d templa. huius regni,haec & b regna. Genit

48쪽

DECLINATIONE. UGenitivus pluralis.. Genitivus pluralis secundae declinationis, sit ex ablativo singulari assii mendo rum. Vt,ab hoc pu m,horum puerorum:ab hac platano,harum platanorum:ab hoc ligno,horum lignorum. Authores tamen hunc genitivum per cocisonem mediae syllabae aliquoties proserunt. Verg.chura Deum soboles magnti Iouis inermentu.Pro, πα deitIn equitur clamors viri stridors rudent Pro incirum. Cicero:Quis enim meri positi liberum pueritium cotru vnprob exim magiis uiuum pro liberorum. Sed in nominibus neutrisci modi concisio rari lime inuenitur.

Datiuus 5c AbIativus plurales.

Datiuus & Ablativus plurales secundae desin tionis fiunt ex Ablativo singulari, o, finali conuersa in B.ut, ab hoc uiro, his S ab his uiris:ab hac platano his & ab his platanis:ab hoc templo,hiῖ & ab his

templis.

Duobuη er Amfobus heteroclita fiunt. Sed sestorum nomina semper pluralia genitivum tam per secundam declinationem,quam per tertiam enuntiantidatiuum uero S ablativum duntaxat per tertiam. ut, pluraliter haec Saturnalia,horum Saturnaliorum & Satvmalium,his S ab his Saturnalibus. sic Floralia,Quinquatria,Cr huis modi pluriam. Venius Flac. Saturnullam dies apud Graecos quoslisti habeturno. rmalorulum dies a serendis insepulchra epulis dicti. Horatius Quid fiet ab ipsis Saturnalibus tactu, βιIuuenulis: - tis Quinquatribus optat Q i quis adhuc uno partam colit alle Mineruum. Accusat

49쪽

II E TERTIA Accusativus pluralis.

Accusativus pluralis secundae declinat otias sit exalativo singulari assumendo,S. ut ab hoc socerint, suceros:ab hac platano,has platanos.

ti: Tertia declinatio.

o MINATIVVs singularis tertiae declinationis literas terminales habet ui decim: A,Ε,SO.ut,dogma,cubile,sermo. Qui , t ac,halec. D,ut, David,Bogud.

In a, tertiae declinationis,addita tis, faciunt genitivum.u poema poematis,epigramma epigramma- . tis,stemma stemmatis. I NER

In e,genitivum faciunt,e conti erct in is.ut,-- re maris,monile monilis. IN O. In o, accepta, nis, faciunt genitivum. ut, sermo. serm

50쪽

sermonis, talio talionis, actio actionis, pugio pugionis. Sed Hominis,Neminis,Cardinis,Ordinis, Apollinis & Cupidinis pro Deo excipiuntur. Ennius tamen dixit, Vulturis in Isuis miserum mandebat boa

munera.A genitivo homonis.

genitivo. ut Arundo arudinis, ualetudo ualetuditus, .uirgo uirginisomargo marginis.

Turbo turbinis,pro impetu ueti dicimus: sed pro gladiatoris proprio, Turbonis.

Persius Momento turbinis exit. HoratiusCcorpore maiorem rides Turbonis in armas virium.

APPENDIX.

Caro autem carnis habet in genitivo:quia ueteres haec carnis in nominatiuo proferebant. TiLLiuius Laurentibus carnis,quae dari debet,dari non luerat.

Anio & Nerio mutant inin e, & accipiunt nis,ingenitivo. Vetust imi Anien Cr Nerien iuxta analogium, teste Aeso. Gelli'dimunt. Ouidiues. t Anicitis aquae,cursu, breuisimus atio. Plautus: Mars peregre adueniens salutat Nerierim uxore pariti

Graeca in obgenitiutina in iis, Graece proserunt,ut, Clio Clius,Sappho Sapphus,Mantho Manthus. idius: Non mihi sunt ut e clio,c s orores. 1 m: An nisi legides authoris nomina SapphM. Verg.Fa