장음표시 사용
131쪽
occa sione harum literarum aliquid probare: tamen nihil aliud habuit probare,nia
tenorem literarum articulatum. Qui quidem tenoriato verba literarum, ad com . trahendum matrimonium apta, probantur non solum per duos , Verum Perquatuor testes,qui in causa matrimoniali admittuntur, ec hoc casu aliqua exceptione legitima repelli non possunt,idoneos,aim integros, matrem videlicet Actricis,a que duas eius sorores : irem Elizabetham internunciam. Facit 5c depositio Ca- sparis N. Nam mater, ec duae sorores c super 4 a. 43. & 44. capitulis , seu articulis, praesentationem literarum,ato annuli, Una cum vnore at* verbis formalibus contractus, continentibus dicunt articulos veros,cum honis causis suae scientiae, videlicet, quod interfuerunt praesentationi, viderint, atq; legerint: c siciit legere nouerunt quodq; noverint manum Rei,cae comparatione aliarum suarum liter, tum Actrici transmissarum. Ad haec Elizabem testis, quae Commissaria, Procuratrix, seu Nuncia fuit hi ius negocij, testatur praedictos articulos veros, etiam cum bona causa scientiae. nam ipsa fuit, cui a Reo commissum erat, ut literas deserret S praesentaret: quae non solum mox, postquam praesentauit, verba literarum ab A ctrice legere audiauit: verum similia verba praeter literas Actrici retulit. Quod autem dicta mulier in hoc fuerit Commisi aria Rei,constat ex sua propria confessione multoties, re ex depositione illius mulieris: cui, tanquam a parte ad negocium rogatae,non potest
opponi inhabilitas:saltem quoad personam: sed est idonea testis,ato integra. Glo. in Authen. de testi. 6. 5c licet. in vers. supellcijs. colla. . Quam sequitur Bal. in I.parentes. C. de testi. ec in c.in nomine Domini, de testi. ubi dicit, quod rogatio sit approbatio, suo ad rogantes. Sic etiam Hippoly. de Marsi. in singu. suo si. Accedit huc,quod testi unt,attestanti de facto proprio,creditur soli. Pau. de Cast. l. quicunque. C. de ser. fugi. col. vlti. iuncto conlatio suo 30. ec 3 γ o. ad fi.Phil. Decius consit. s 6. Sali.l. si quis Decurio. 1n 4. oppositione, C. de sal. Ad hos testes facit Caspar N. cum sua depositione, qui vidit literas, vidit nannulum ab Actrice ostensum, quae dixit: idas ili mein m 4belring ac ann Ium aestimari secit. Et hoc ad a 3. interroga. Ex his apparet consessum esse a Reo, quod litera scripserit,ac quod literas
Actrici miserit articulato die,una cum annulo, per Elizabeth N.ct ex dictis testia apparent tenor, ac Verba specificata ec articulata. Iungantur nunc consessio ecprobatio : prout potest fieri secundum Bal. in l.si cui.f.filio,sside lega. i . Resultat
ex hoc,matrimonium literis contractum at. probatum esse.
Et si consessio Rei sola non prodestet: c sicut tamen ex infra dicendis prodet se potest: 5c si Actricis probatio circa hoc esset aliqualiter dubia: nihilominus talis confessio suam probationem coadiuuaret,confirmaret,ati validaret. Sicut etsi conseisso partis Rei non probet titulum in beneficialibus: tamen si Actoris probatio alias esset dubia, tunc adiuuatur tali consessione. Ita Mo. dc Dominicus in c. duobus, de rescrip. li. 6. & ine. ι . de eo qui mitti. in possess. eo li. Et quamuis illa glo.& Docto. loquantur in beneficio: ec sic in matrimonio spirituali: tamen
quia argumentum a matrimonio carnali ad spirituale,est validum in iure.c.inter corporalia,de Iransla. Praela.c. cum inter Canoni. de elect. Ideo etiam in casu nostro procedit. Ita Barba. consit. ι o. Volu. 3.
Item, Si responsio Rei non ita distinctim partem confiteretur,at partem n garet : sed uno constructu qualificative data esset: tamen nihilominus potuit ctrix recipere consessionem, quatenus pro se, contra partem negatam, se adduc re probabiles coniecturas, rationes, ac probationes: ut in fine tertii praemissis pra auditum est. Et hic pars negata multis praesumptionibus,coniectutis,ration bus ac probationibus repellitur: ut insea latius audieriir. Dixi tamen supra,Si saltem Actrix aliquid haberet occasione hara literarum probare. nam sorte non esset tam inconueniens dicere, cum Reus talem dedit responsi
132쪽
sponsionem,uidelicet,quod alia verba amatoria scripserit, quod ipse deberet probare : cum contra illam partem responsionis est aliqua stricta pretesumptio re non Una: imo duae aut tres. iuxta Docto. c. t . de institu. Quoniam si iura honestius non praelumerent, ut tamen honestius praesumere videntur, per glo.f. de scruti. in ordi. ad fi. 8c c. illud, de praesumpr. Tamen quia alias Reus confessiis est su-Per 3o4. articulo, quod Actricem insequutus fuerit non animo inhonesto: Emotionelior cum duae negationes faciant unam ammationem. I. r. C. de ser. sueti. Da r. in l. foeminae, de Senato. Talis sermo de honestate, re amore matrimoniali intelligitur: ut communiter in Sueuia, aer mill auis ebren dran. Locutio autem. 'i a s cundum intellectum re usum intelligendi communem-consuetum intelligitur ct interpretatur. I. Labeo. T. de suppel. lega. l. cum de lanionis. e. asianam. v. de init ructo, vel instrv. lega. c. ex Iiteris, et . a . de spon. 8c c. consultatio-
eius verboriim intellectum alia verba amatoria, quam honestatem matrimonia Iem sapientia ,α alia quam ad matrimonituri contrahendum apta, vult scripsisse:
debuitat ipse verba illa, quae 5c qualia fuerint, probare. quod non fecit. Nec hic
obitat u dicere vellet,se suam confessionem, Oc animum suum honestum liniitasse per hoc,quod annectisivi iuuenis erga iuuenem puclIam.nam iuuenis potest euam contrahere matrimonium cum iuuene puella: dummodo ambo sint nubiles, qua-Ies hi amboc ut audio a eo tempore fuerunt. c.sponsam,de sponsa. 5c c. contineba- ausi de spon. impub. Porro consessio sic debet interpretati, ut non contrarietur cum alia sua confessione,facta super dicto articulo io . Ut pulchre probat Alex. Me Imo. consil. x o a .col. φ .vol. . Et hoc de Una praesumptione contra eum. Item est praesumptio contra eum,quod adhuc habuerit literas te ore instia tutae sionis . cum constet,easdem antea ad eius manus peruenisse: nisi probet se amitisse aut lacerasse.& qui dicit,perditionem probare debes. per Bata. ex persoria, col. penuit. C. de proba. per t. Utrum, T. de eden. l. 3. de non nume. pecu. Glo.nor.in l. ii credisor,s. si inter. Uers. negatur. T. manda. praesertim cum super hoc varie quodammodo videatur respondisse, citra tamen iniuriam hoc colligendo. Et praesumatur contra causam variantis iuxta Specu. de rela. 9.ij. Argu. tex. c.Unici, Ut Eccle. bene. Nam xv. mensis Decemb. respondit, se dictas literas in continenti, in praesentia intemunciae, laceraste,5 postea productis articulis adminiculativis, super Iaceratione dictarum literarum factis, respondet super eisdem, praesertim super secundo se literas amatorias habuisse, quas dudum amiserit. Idem ad quartum,quod annulus Rubin sit sibi cum litetis amatoriis remitas: quas dudum amiserit. Et super sexto arti. quod literat amatoriae sint tibi a virgine remissae,quas lacerauerit. In quibus responsionibus nunc de amissione, nunc de laceratione respondit.
Alia est praesiumptio contra eum ex eo,quod ipse uno modo respondit se Iacerasse literas, quarum tenorem alium, quam Actrix articulauit, sutile dicit: sicut alias scribitur,praesertim per Panoriin c. accepimus,de sid.instrv. atq; Feli.c. sicut, de re iudi. versi. quarta declaratio. Quod si pars Iacerat literas: tunc,quoad interesse partis, perinde procedendum cst, ac si plene probaret contra Iacerantem. Et si quis opponere vellet dicens,Iura illa loqui de lacerante coram Iudice: tamen quia
quoad interesse partis eadem videtur ratiotideo saltem quoad praesumendum co- tra eum idem ius censendii esse videtur:per iura vulgata, ubi eadem ratio,&c.cum quo ad Iudicis cotemplum,aliam habeat rationem: oc ideo etiam habet aliam poenam: ut ibi per eos. Accedunt quae scribuntur in c.peruenit,el. 3.de testi. cogen. Ac glo.cicum causam versicompellas,de testi. ubi dicitur,testem haberi pro producto contra eum,qui praestat causam ne producatur, Vel saltem transseretur onus probandi in aduersatia. Argu.eorim quae scribit Bal in ιsiue possidetis,C.de proba. Nec
133쪽
Nec obstat hic si diceretur, quod per hoc Reus arctaretur ad probandum
negationem, contra l. actor, C. de proba. Nam ad hoc respondetur, Quod negatur esse meram negatiuam talem facti, cum dicat, Quaedam verba alia amat ria, quam ad contrahendum apta, scripsisse. Et succedit l. ei incumbit. T de pro-ha. praesertim tot argumentis, indicijs, probationibus, oc praesumptionibustra eum facientibus. Quod autem Actrix sit aequalis Reo, quoad diuitias, no/hilitatem, aut familiam, honorem ec potentiam: ec non solum quoad praemilla. Verum etiam omnibus caeteris animae, ec corporis& fortunae dotibus, ac quod honesta sit virgo : ec pro tali ab ipso Reo, ac eius parentibus habita, est propria
confessio Rei,quae optima probatio est,super 3το. Ta. 178. 379. 3 so. 38 3. 33 α. 34. 334. ass. Quod θc testes deponunt super eisdem articulis. sino Actriccm in aliquo antecellere, videlicet quoad pulchritudinem, potest ex depolitione tostium, scilicet Domini Ioan. N. x eius Uxoris, super aril. 333. Vt autem omnis suspicio tollatur,perpendatur articulus aro.ci dicta tellium ibidem. uod parcns Actricis a parentibus Rei nullum obulum aut denarium Detierit. Et quod virgo literas& nuncium acceptauerit,atque in continenti noti- scaucrit litin consensum, non solum latrici & internunciae: Ucrum Natus, ari
statur ab ipsa latrice re internuncia Elizabeth, atque A. F. ec M. testibus, luper
Ex praedictis ideo apparet euidenter, Si Actrix ratione literarum aliquid probare debuisset,id satis probassic. Et ad argu. in contrarium, si quae adduci possent, ultimo respondebitur. Sed prius ad oculum ostendendum est, quod etiam alns modis in hae caula mutuus consensus matrimonialis probatur,per missionem re acceptationem vid licet annuli missi a Reo Actrici: 8c ita per subarrationem illam. Ex eo,quod Fram de Are. audacter concludit consit. suo a 3. Quod de iure bi nulla signa vel indicia in contrarium apparent, in dubio subarratio di immissio annuli indicet 'rubmonium : Et probatio,facta de subarratione,probet matrimonium csse coci actum. Et seposita disceptatione an sit consuetudo apud nos, quod annulus tantum detur in matrimonio, ec an annuli missio,seu contestatio sit signum aequivocum ec commune ad plura necne, habemus nos non esse in dubio: sed clara verba literarum, videlicet, ac Commissiariae rei relationem,quod mitteret ei annulum,in signum v rum nullam aliam habendi,5 c. Quae quidem verba certa re clara sunt: θc in ce tis non opus cst coniecturis.l. continuus, g. cum ita .ss. de verb. obliu. Quem suidem annulum Actrix sic acceptauit, ut ex depositione quatuor testium constat. Imo plus ad confirmandum hunc mutuum consensum, & ad vinculum hoc mali moniale roborandum, Actrix misit Re' sertum quoddam, seu chordam, aut Σωriam preciosam, per candem Commissariam Rei: cui Actrix quo commisit Reo referendum Ac respodendum, Quod cum ilic misisset ipsi Actrici annii lum,ut eamdem cu illo desponsasset: ipsa ccontra ei mitteret huiusmodi sertu,seu chordam, sieeum etiam desponsando. inuod Reus pro parte confitetur ad x .articu. seu ξολtioncm,videlicet,quod Actrix miserit sibi scrtum Zc zonam, re acceperit: sed ii pat factam fuisse mentionem de matrimonio. Prima pars autem, scilicet missio ocacceptatio, satis probata est per confessionem Rei, ubi supra: 5c ad is. positi,nem, quod suis sororibus ostenderit, confitendo sibi Actricem donasse : θc quod testes uper so . arti. deponunt, Quod Reus huiusmodi chordam in Camera ostenderit, asserendo sibi per Actricem missam: ut Hieronγmus N. 8c Benigna M. soror Rei dicit, se vidisse chordam preciosam apud Reum. Alia autem pars, quod suerit facta commissio Commissiariae Rei Elizabeth, scilicet ab Actrice, aequod illa retulerit sic Reo, satis probata est per Actricis assertionem, ac ipsam Commissariam, deponentem de facto proprio , super articulo so. 33. eg s 4. Et deponit Caspar, se vidisse conficere chordam et atquc F. 8c M. Q res de commilaione , 5c chordae, seu serti missione tali probant ad arii. so.s i. ec sa. iacit ec depositio matris ibidem . qui omnes in hac causa testes integri
134쪽
sunt, 't supra probatum est. Et est indicium non leue, quod ex tam magna Cura, cuidelicet matrimoniali annulus a Reo Actrici, ec contra chorda ab Actriace Reo missa sint: dc non alia leui causa, cum annulus magni valoris, ac chorda preciola fucrit, ut ex responsionibus Rei, ac testium depositione appareta re dirocii quantitas faciat iudicari ac discerni contractum. A rg. eorum , quae dicit ol Ieri. agendo.L . fl. superficie. Et tex. l. 3.st. de reb.du. accorum, quae ponit Bal1n l. 3. U. qui testet. n. pose. VPraeter id Actrix alium misit Reo annulum, de quo positio a s. re arti. Gae, 3. 64. 63. 8c 55. pro uberiori confirmatione contractus matrimonii. Ovem
annulum Reus fatetur 'tecepisse, tamen fratrem Actricis sibi donasse dicit Pallavfr ba postrae negat. Sed mater Actricis, ct duae eius rores in causia matrimoiaritali, irante aequalitate eamum, cui hic idoneae testes deponunt, se intermine commilitoni, icilicet, quod Elizabeth Reo annulum praesentare debuerat ae r ferre hunc ad certius ligandum prius contractum. matrimonium esse missum Quod etiam Nuncia illa attestatur sicci commissum, atque ab ea Reo indica tum quodq; ipse taliter acceptauerit. Est autem 5c haec idonea re integra testis a nar rihus ad negocium rogata, deponens desacto proprio, ut supra deductuia est aeetiam Ulterius infra videbitur. 'Ad haec cum rumor ortus esset Reum Velle abire, virgo misit praefatam nunisciam ad Reum haec perscrutanda ab eo. Qui re respondit, se non velle recedere. Cui responso nec virgo Actrix acquieuit: sed etiam Reum de promissione ratione matrimon 3 adhortari fecit per Commissariam illam. qui cui Elietabem commissaria deponit respondit, omne suum promissum, quod spoponderit se velle se uare. Et cum Elizabeth dixerit, virginem non credituru detraxit annulum adigito suo virgini praesentandum, in lignum etiam suae promissionis:& quod haec
omnia obseruare ataue exequi vellet, de quo a s. re a G. positiones, ac arti. sa. usque aci io o. incIuliue. super quibus fatetur se e manu annulum assignasse in mgnum se non velle recedere. prout Elizabelli ea omnia deponit supcr dictis artici lis, α Mater Actricis deponit ex certa scientia de commissione, iuxta s a. & s 3. arti. Ita re duce sorores: atque cum hoc plus, quod etiam in secunda commistlo ne fuerit, de qua s6. arti. Et circa hoc iserum Uerlatur Una praesumptio contra
Reum,re pro depositione Elizabeth: quia super dictis articulis fastus est iudicialiter, se e manu annulum assigna sic in lignum, se non velle recedere. Tum supers . artic. etiam iudicialiter respondit, se rogasse patrem, Ut cum recedere permis-
Non minus confirmata haec sunt omnia per id, quod virgo, postquam Reus Venetias migrauit, Reo seripsit literas, in quibus cui audio Reum matrim nialis copulae re promissionis suae admonuit : peiij tm ad certificandum ipsam, quando pleno cum effectu complere vellet. Quibus literis iterum responcht,quoatunc temporis rem complere non posset,sed vellet eam disserre,& postea quicquid
voluntas parentum esset,exequi. Interim vero virginem laetam esse debere: nam adiutorio Dei causam hanc omnem bonam futuram. Et non apparet, quod huiusmodi literis in ullo contradixerit. Certi autem iuris est,quod videtur fateri u rum, quod continetur in eis,qui accipit literas es missas, si non expresse contradia citat. si filiussamilias. re ibi Barto. T. ad Macedo. Bal. l. absentis, i. col.C. si ceril pe. Et idem Bal. in Rubr.C.de fide instrv.versi.quaero quid de Iiteris. . Nec obstat circa hoc quod Feli. ponit de protestatione in causa matrimoniala
dicens in c. t. Ut lis. non contest. Quod licet alias tacens videatur consentire protestationi alterius, cum quo conuenis super eo,cui accedit protestatio, nisi contradicat expresse: ut habetur in c. Cumana, de elect. Tamen si alter ex contrahentiabus sponsalia tacee protestationi onerosae,habetur pro contradicente. Nam hoc est dictum Inno in c.si. de condi. apposi. ubi loquitur in alio casit, videlicet,si quis in contrahendo matrimonium dicat, Contraho recum: si vites generationem prolis, auI simile,contra naturam matrimonij,re alia pars cotradicat,matimonium est:vt
135쪽
in c.Miquando. 3 a. dist. a. Sed si taceat, idem: qiua prae sumitur contradicere, scilicet conditioni tali,in fauorem matrimonii. Cui subscribit&Ioan. And. 8c Abb. d. c. si. Et hoc dictum Inno. magis est pro fauore matrimonii, ec pro confirmatione praedictorum,ac casus nostri. Nam casus noster manet sub regula, quae habetur per Docto.in dict.c.Cumana,quod tacens scilicet protestationi tali videatur consensire. Adminiculantur praedictis tractatus,indicia,circumstantiae, praesumptiones, signa, adminicula, re argumenta, quae praecesserunt literas, per quas contractum fuit: ec quaedam alia praeter superius tacta, quae sequuta suerunt literas illas at contractum. Et ad specialius hoc ostendendum, constat de salutatione mutua ex Rei consessione super prima positione Actricis. Secundo,quod ex amore, ecpr Pter ipsam Actricem domum eius praeterluit: ecquod eam amauerit honesto animo est supra auditum,& fassiis est super arti. 3 4. Item, quod Reus petierit colloquium Actricis circa sextam positionem.Item, petiit signum amoris re dilectionis circa nonam positionem. Item, Actrix misit ei annulum Diamantis ad suam petitionem in signum veri amoris ad honores: quem
annulum recepiste fatetur in signum amoris circa a o. ec ar .positionem.
Et testatur Caspar N. super τ. artic. quod viderit Reum in senestra domus Christophori N. qui vicinus est: A ctrici: re quod Actrix sibi Reum ostenderit dicens , t instu nit ob er mein vi Iann mὀc sein. Et fortius ad a s. interrogat. Tium, quod signum amoris notauerit ex inspectione frequenti Actricis. Et iuper octauo arti. Reum saepe vidisse domum parentis Achicis praeterire,& saepe in die trina vice, ac domum Actricis continue aspexisse. Similiter testis Georgius super x .as. ec ατ. arti.dicst,se saepius vidisse Reum praeterire domum parentum Acilicis, aliquando una dic tribus vicibus: per quem frequentem incessum notauerit amorem partium. Et quod musico concentu nocte ante domum parentum Actimcis suum amorem ostenderit,' r bab b fierentassen testatur Elizaheth N.
internuncia super s. quod ex Reo iactitante audiuerit. Cui astipulatur Caspar, qui tune in aedibus parentum Actricis fuit, quod audiuerit musicum concentum: Item,quod choris auerit ut ita loquaocum A strice, 6c interea re verbis 8c alijs mgnis se eius amatorem ostenderit: quod θc super a o. arti . fatetur. licet addat, quod non semper intuitii Actricis: quod idem est ac si diceret,aliquoties non: cum negario praecedens signum verisimile aequipolleat eius contradictoriae. Bar. tit. Qui sunt rebel. in vers. Nonnullos. Fatetur 5c ad si . arti. quod sponte venerit ad domum Christophori N. vhi 8c Actrix tunc temporis suit. 8c quod tunc ibidem cum ipsa habuerit colloquia reperitur in Rei responsione ad arti. 344. Praeterea Reus emit Actricis effigiem pro duobus 5c dimidio florems,ut ipse fatetur super a s .arti. ec deponit Elitaabeth super eo. Item, quod laudauerit virginem attestatur soror Rei super et r. arti.&Elizabeth super a G. arti. Quod aut virgo mutuo eum amauerit est assertio iurata ipsius virginis,per quam probatur, cum sit ellisipsius animi: per ea,quae dicit Bar. l. pro haerede, in Princ. ff. de acqui.haere. Bal. in Auten. Qui semet,in princ. C.de pro-ha. Idem aeponunt Elizabeth εc Caspar super arti. 3 a. Et haec pro maiori parte ante missionem literarum, quibus matrimonium imter eos contractum suit,de quibus literis 4α. 3 .dc 44. arii. sonant: quae omnia ad honestum amorem, ad honores, ec ad matrimonium facta sunt, ut ex responsione sua ad arti. to 4. secundum communem usum intelligendi, ec ex tota depositione Elizabeth,ac Actricis assertione sumitur. Restat ostendere,quae praeter supradicta post contractum pro confirmatione contractus sequuta fuerint. Et primo,vltra missionem annuli Aserti,& annulum
de digito suo abstractum, c de quibus supra a deponit dominus Caspar M. super
arti.το. ex Iacobo N.se audiuisse,quὀd Reus ad eum ridixerit, Salutes mihi uxorem, Actricem denotando. Sicut etiam Elizabeth testis super γ6. arti. deponit,
136쪽
eum ad eam dixisse, Qu6d Actrix ei soli pertineat legitime,seu matrimonialiter,
Vt aru .ille sonat, quem verum dixit, cum hona causa scientiae: quia Reus ad eam verba articulata protulerit. Item, Vnicam consolationem atq; conseruationem cordis sui,ac electum cor
Actricem appellat,ut ex literis quibusdam aliis,quae incipiunt, ieiniger trosi re. a Reo pro suis recognitis constat: Iiqueti ex eis, quod ab ea petierit colorem,
quem in eius honorem deserre voluit. Item, Et famam fuisse Nesse, Reum N Actricem contraxisse matrimonium, Ita dominus Caspar M. super arti. as z. ec i 3 3. similiter 8c A. atm G. vaga rei rione: 8c famam publicam esse per totam ciuitatem dominus F. Item, Eliet aheth super dicto arti. is s. ac H.rumorem viciniae esse. Confitetur quo* Reus ipse super so. arti .rumorem subortum quod acceperit cam uxorem. Vicinus Κ. dicit famam esse, & rumorem vicinum. Et idem super as .a6.8c a . quod perfrequentem processum domus ipsius Actricis notauerit amorem partiu, re quod partes se m tuo adamaverint ad honores: θc suborto perinde quod mutuo contraxerint matriis monium,ipse deponens suspicionem habuit vehementem eosdem contraxisse. Ex quibus Iliquet,matrimonium inter partes esse contractum, & idem probatum esse per praedicta. Et si nullum se solo,atu per se sufficeret: cinter quae tamen aliqua, ut superius ostensum est, se solo sufficiunt: tamen simul iuncta iuuantae
cum causam,de proba.c. cum dilectus, de success. ab intest.c. illud,depraesumpi. c. illo vos,de pigno. Bal.c. a .de controueriinuesti. Ex diuersis enim animi motibus, re ex variis suggestionibus partium, testium,& instrumentorum Iudex tandem deinuenit ad unum animi finalem conceptum,non indigentem alio adminiculo. Alex. consit. 3.Versi.praeterea. a. vol. Decius quoad castim nostrum consit.
Nec obstantea,quae in contrarium adduci possent. Et primo non obstat si diaceretur, Quod non constet ex consessione Rei,quod de his literis consessus fuerit,9uas articulato tempore miserat, cum tempus non suerit confessum. Per ea, quae
Bar Bal in I.si cui serus. 9.si a filio.f2de lega. x .ubi dicunt: Quidam fuit accus
rus de adulterio commisso in Seiam, uxorem Titii. tunc si ciuis confitetur cognouisse,per hoc non consitetur eam uxorem Titii: nam responcietur, Quod si artic latum est de tempore,&Respondens non dicit de tempore,tunc veritas est, quod videtur respondille de tempore contento in tali positione seu articulo. Ita Alex.
consit. vol. . probat per Bar. in I. si quis intentione ambigua, ad ii. ff. de Iudi. 8c ibidem Bal. Atque Bal. in I. i. col. pe. C. de aedili. edicio : qui diacit : Si ita interrosatur, Fugisti in domo Domini respondit simpliciter, Fugi, videtur confiteri de fuga oc de loco. Et videtur tex. l. si defensor, de imterrO. actio. Et clatius videtur tex. facere in j. praeterea,Institu. de inuti.stipv. siesonans: Nam si hoc solum respondes, Promitto: breuiter videris in eundem diem vel conditionem spopondisse: Nem enim necesse est in respondendo eadem omnia repeti,quae stipulator expresserit. Propterea Barto. ec Baldi dieia, siupra in contrarium allegata, quae etiam in criminibus,quae magis odiosa sunt, non obstabunt. Nec obstat secundo,c si fortius instaretur, a Quod licet videatur Reus etiam consessus de die articulata: tamen possent aliae literae Actrici fuisse praesentatae. 6c non probat hoc esse,&c. ain.l.ad probationem, C.de proba. Nam ad hoc respondetur,quod in hoc Commissariae nunciae, seu lattici credendum est,ut ei, cui ut d ferret commissum fuit a Reo: quod in facto proprio deponit,ut supra auditum est. nec praesumitur ali as,sed easdem suisse literas,propter breuitatem temporis: ut ἔγ-hatur in l. si ventri,*.s.cum ibi notat.per Bar. T.de priui.credito.& quod nor. Bari l. de pupillo, β. si quis ipse in s. q. f2de noui ope. nunci. Facis tex.c. officii,deele risi ita de quodam Ligatio concludit Alex. consit. ε 6. vol. s. Facit Anse. consit. 4i .nec praesumitur Elizabetha falsificasse,aut fecisse falsificari literas,cum delicta
Tertio non obstat si diceretur,excipiendo contra personas sororum, Quod lia k cecin
137쪽
eet in causa matrimoniali, stante aequalitate, seu paritate partium, pater di mater possint esse testes pro filia: tamen sorores,ratione domesticitatis 5 familiaritatis, non possunt esse testes: imo repellendae sint tanquam domesticae. l. etiam, C. de testi. iii).q. iij. 9. item etiam. Ad quod respondetur,quὀd ille proprie dicitur domosticus, qui cohabitat alicui in domo eius expensis. loan. And. in addi. ad Specu. de testi. 9. t .versi.item quod est domesti. Aret.consit. 13. qui allegat Cy. d. l.etiam, C. de testi. Sed hae non expensis Actricis,nec in eius domo habitant: sed in aedibus patris: nec ullam superioritatem Aetrix in eas habet. Praeterea in causa matrimoniali etiam speciale est,quod domestici, qui non sunt in potestate patria, seii serui producentis,cum alias sint honestae personae,admittantur,cum in illis pater 8c mater admittantur,qui sunt domestici: Ut patet ex saepe alleg.c. super eo,h.de testi. Fortius ergo admittuntur alii domestici producentis,cum parer ec mater maiorem affectionem habeant ad filium vel filiam, quam sororcs, aut alii domestici. Probantur haec per Inno. 8c Ioan. A ndr.in c. in literis,de testi. Quod dictum intelligendum est in causa matrimoniali: quia de illa loquitur d.c. in literis. licet Innocveneraliter loquatur,secundum dominum Nicolaum de Milis. in Repertorio suo
1ingulari,versi. testes familiares.
Quarto, Non obstat,siquis opponere vellet, quod Actrix potuerit alios tolles adhibere, quando ei praesentatae fuerunt literae,quibus iam posset probare t norem. per not. c. tertio loco,de proba. Nam non sumus incassi,ubi hi minus id nei sint: sed hi omnes in casu nostro sunt idonei,ut ex praedictis patet.Item,id non possumus, quod commode, aut sine scandalo non postumus. Arg. glo. c. cum teneamur, de Praeben. 5 l. Nepos Proculo. T. de verb.sig. Sed Actrix ratione tutis cistisdam municipalis,quod adimit clandestine, contrahentibus ius quoddam p rritium, Ut in actis allegatur, eccut audio Augiistae notorium est. Et sic comm de, di sine iactura,aut ludibrio alios adhibere non potuit. Quinto, Non obstat, quod sororum una, nomine Μ. testis respondit ad x ς interrogatorium senescire,an literae fuerint sigillatae vel non,aut apertae vel clamsae,& tamen se legisse dicit. Nam cum lectio non potuit fieri,quin literae fuerint apertae: tunc testis haec non aliter intelligenda est, quam de momento praesentati nis,in quo non fuit: θc ideo non potuit scire, an in momento praesentationis fuerint clausae necne.l Sed mox venit ad actum,& legit,ec utrumm dicere potest.m n benignior interpretatio facienda hic, per c. cum tu sili, de testi. Bal. l. apud antis
Sexid, Non obstat, si contra testem Elizabeth quis opponere velIet, Quod
etsi cut supra visum est contra eius personam,ex eo,quod electa,seu ad negocium rogata fuit,a Reo excipi non possit: tamen quia mediatrix Θc intem uncia fuit,ideo eius testimonium non admittitur. Per hoc quod dicitur de Proxeneta tex. 9 qu niam Uero in Auten .de testi.colla. z. c. a. de testi.li. 6. Barto. l. deferre, ff. de iurisis. Nam de facto proprio cut etiam supra ostensum est testificari potuit Elizaheth. Praeterea etsi Proxeneta seu mediator non possit cogi,nisi utraq; parte consentiente: tamen si sponte vult,testificari potest: vinot. glo. i. d. g. quoniam Bal ec Sali. in l. omnibus, C. de testi. Ita modificantur & declarantur dictis locis notata Bar. Ubi stipra.Lanfran.in repeti.sua,c. quoniam contra,de proba. versi. testium
Septim', Non obstat, si contra testem Elizabeth quis opponere vellet, uod
etsi ut supra visum est contra eius personam nulla exceprio haberetur: tamen ropellitur quia pauper: per t. iii. in prin.ff. de testi. Nam etiam ad hoc respondetur, Quod eius persona suit a Reo approbata per hoc, quod ei negocium commisit, Acrogauit ad negocium. per glo. in Auten.de testi. 9.α licet.in vers supplicus colla. . Et Bal. ind l. parentes, ut supra ostensum est. 8c ideo imputet sibi ipsi, si non idoneam elegit. l. iq.in s. 8cl.cum mandato. T. de mino. l. cum mandata, in B. E. de instito. xl. sed&si quis. 9. 9. Licet haec habeat in honis temporalibus valoris 3 ς .sso, di an propterea pauper dicaturi relinqueretur arbitrio Iudicis: secundum
138쪽
dirm glo. quae communiter approbatur in Auten. praeterea. C. Vndi' vir ec ναλ ec propter paupertatem quis simpliciter repellitur a testimonio:nis Elasesset suis et e pectus: Ut not. glo. s. c. si qui testium,detesti. g.item testium.in versi.locuples. 'Et quod pauper possit esse testis causa matrimoniali probant Francis.
Qe Are. consit. a 3. And. Barba. consit. α 6.Vol. 4. 8c Philip.Decius consit. 63. Octauo, Non obstat si diceretur, Tamen Elaeabet nihil probat de tenore: nam illa non legit, nec legere scit. c quod tamen requiritur. pernota. Docto.prie- sertim per Bari in Auten. si quis in aliquo. C. de eden. ecl. i. T. si cer. peta. per c. cum olim,de priui. ec solum deponit de auditu lectionis. Et licet testimonium .κ de auditu ante litem motam faciat praesumptionem: ut voluit Archidia. ia. q. s. '
hoc videtur: iuncto eo,quod dicit in c. Consanguineos, 33.q. o. pertex.c. licet eae . . quadam,de testi. Pau.de Cast. consit. a F. incipiente. In causa quae vertitur. col. o. versi. simiae alij. Alex. consit. γγ. incipi. In causa accusationis. col.ῆ.Vol. 3.
Tamen quia hic deponitur ab Elizaheth de auditu relationis, ec Iecstionis saritae ab Actrice, cui in tacto proprio non creditur. I. omnibus. C. de testi. ideo nihil probat. Nam ad laoc respondetur, Quod non solum audiuit legere litera s, ac d pomi de verbis substantialibus earundem: sed oc literas ipsas detulit, necnon et ita cc similia verba Aetrici retulit, Sc in continenti audiuit legere casiam quas praesentauit literas: imo plus probat quam si simpliciter audiitisset, cum alias nouerit consensum contrahentis. Arg. l. si. in fit. C.detesta.. NPnO, Non obstat si diceretur, Quod si quis vult probare tenorem aliculas 3 r. Instrumenti cum testibus, tunc huiusmodi testes debent esse periti. per Bar. I. ii. in si. T de iure sis. 5 d. Auten. si quis in aliquo. C. de eden. Sed testes hae non sunt peritae. Sed respondetur,quod talis peritia exigitur, qualis est materia su tecta. Nam si materia est de facili perceptibilis,& quae communiter solet innot scere omnibus scire legentibus per aspectum, creditur etiam minus perito. Arg. eorum,quae ponit Bariin l. de aetate. R. de mino. De communi hominum peritia super aspectu faciunt ea,quae scribit Feli. c. proposuisti.versi. tertia conclusio, de Iroba. Sed in Ilacis,in oppositionib. allegatis, loquuntur Bar. &alii Docto. denstrumentis, quae forte habent clausulas multas: ec imo requiritu testes tenorem probantes este iuristas, bonos Practicos, seu Notarios. Hic autem in casu nostro susticit ut sciant legere,& scripturam intelligere,ac se alia verba matrimonii m moriae mandare:prout mater ει sorores legere sciui: legit ec quaeda verba Caspar. Decimo, non obstat si diceretur, Testes, videlicet matrem 6c duas sorores ex hoc esse suspectas: imo praesumatur eas esse subornatas , cum quodammodo Vnum Sc eundem sermonem deponunt: quo casu fides testis,se dictis diminuatur.l. 3 s. iij. post princ.de testi. 9.in testi.iiij.q.iij.Nam respondetur, Quodquia ad .pbanducontractum matrimonii requiritur probare formalia: ut testatur Al .consit. t s o. ec consit. 3 1 3. volii. s. ideo hoc casu unus 8c idem sermo non vitiat: lino requi itur. Abb.c.nihil obstar,de Uerb. .Bal.c.bons,el. .de eleαEt cusent interrogati suasorinalib. ψbis,no debuerut variare in cortice verbo . Barba.cosi l. 7. v l.ij.
Undecimo,Non obstat,si diceretur, Q testes in suis testificationibus videam tur discordes,praestitim ubi deponunt de annulo.nam Caspar dicit eum fuisse v loris as .florenorum:mater aut ec sorores valoris articulati,videlicet 4o.flo. Nam respondetur,Quod licet in aestimatione Caspar discordet ab alijs: tamen deponit ad unum 5c eundem rei finem cum alijs,at in fine concordant: deponunt enim mmnes de annuli preciosi missione re acceptione:quod susticit. l. qui sententiam.C. 3 de poenis. Bal.l. i. C.si unus cx pluribus. Non enim debet attendi varietas in ve horum forma,quando est contestatorum concordia in substantia 5c effectu,de quo
quaerimus. c.dudumicum glo.in vers. Substantia,de conuersiconivg. in c. cum Eo clesia Sutrina .vcrs vacillasse,de cau.posesi. 5c proprie.
Duodecimo,No obstat si diceretur,Casparem fuisse famulu patris Actricissi
xta specu.tit. de teste. g. i. versi.item excipitur.nam fallithoc, quado testis remps re testificatus strino fuerit famulus. pereunde Specu.d.tit. g. t .voLquid si olim.&
139쪽
Bs.l.essam.C.de testi.Sed hic tepore testificationis suae no stat famulus. Ergo,&c. Tredecimo, Non obstat Q excipitur, Diam Doctorem N. Casparem vocasse Augustam ad testificandu,rec. nam hoc non officit: o interdum persona,volens Pducere testem, requirit eum, re ipsuy ondiicit ad Iudicem. ec valebit dicium t lis testis,etiamsi non fuerit citatus: dummodo se non ingesserit: quia sussicit,quod
Iudex et deserat iuramentu,per qd videtur ipsum admonere,ut dicat veritatem. Ita Lansran.pulchre in repetit. tua c. qm contra,de Oba.versi.lestia depositioes. nsi. s. Decimoquarto, Non obstat si diceretur Quod etsi contractus probatus sui men Actrix ipsa videtur resiluisse rediscessime ab eo per remissione annuli&lit rarum.l. siciit. C. de contrahen.emp.GEcclesia S.Mariae, et. q.ut lit. pend. Ad hoe ab em respondetur, Quod non sumus in contractu, in quo partes possint resilire: sed ''' in eo ubi non est in potestate partisi contractum dissioluere,nec expresserinulto mianus ergo tacite.c.si quis Iudaice. 23. q. 3 .c. super eo.de eo qui cog.consang.Vxo. Pau. de Cin.l iij.col.ulci.ff. de iureiur. vhidst,Quod ei,qui negat matrimonium, pars non possit deferre iuramentum,cum alias essetin potestate partium matrim nium dissoluere:quodesse non debet. c. de infidelibus, de consang. Sc assi. Bal. l. i. C.de confessis. vers. 4. principio opponitur. Praeterea in tali remissione maxime attendenda est causa,quare ab Actrice remissae sint, scilicet, ad euitandam poenam iuris patriti j Augustant,de quo supra in quarta oppositione habetur. pernoti P noria.e.Ecclesia S.Mariae, ilit. penden. . Decimoquinto, Non obstat ulla exceptio, si quam contra personas testium Actricis Reus iam conaretur opponere. nam etiam talis exceptio, quando testes Producuntur contra prssentem,aut tempore productionis opponi debet,aut pars, contra quam producitur testis,protestari debet tempore productionis, se velle excipere contra personam testis. c. praesentium, detesti. Bal. . si quis testium.C.de testi. Sed hic nullum illorum factum est,siciit in actis, quae ego habui. reperiren quivi licet inueniam contra dicta quorundam testium exceptiones esse reseruaras, non tamen contra personas. Ergo, ct c. His itam omnibus solutis,& cum reliqua,miae opponi possent,sint mea opi- . nione solutu facilia,cumq; semper tutius sit amplectendum, ac via securior ambim Ianda. arga.Uti*.fisside dam.infeci. per not. Docto.l. s .ffs quis cautio.l.quotiens. Tde re dii. Tuistis autem sit,si essemus in dubio, prout tamen non sumus,scd siis scienter meo arbitrio probatum est,ut ex praedictis apparer, iudicare pro mali monio. perc. HuIenis,desponsa.5ccisi. de re iudica.sicut in principio huius consubtationis auditum est. Ideo pro Actrice in fauorem matrimonii sto, atq; concludo. . Ad laudem Dei opti max.
Matrimonialest fae aiame, quoad μοδationes criminalibus tomparantur. ι . T iMulta tractantur cur nonperficiuntur. 1 In conati e consistit tota vis tractatus. 3consessum a parte non facit contractum. Arahae vel anticidationem esse signum non coistractus perfecti sed futuri. enses super te re alicuius scripturae non facili asmitti. ' 6M Uieres in causis criminalibus 1 testificantur. Mediator non admittitur ad testimo. nisi utrius partis consensu. 8. 86.87Da.dr non admittitur ad impugnandum pro fra
Verba non ex visione si Morum,sed ex communi usu exaudari debens. s. r
140쪽
bet. 39. IIudex iudicare debet fecundum ius seu tonsuetudinem loci etiam non allegatam. 2 o. 26 Verba exsubiecta materia rem impropriantur. 2ι Probationes nou integrae praesumptionibus iuris confirmantur. 21Singularitas non nocet Am in eundem finem omnia dictaeon mini. 23. 6 In casibus Oecultis sumtium eoniecturae er leuiores probationes. a marratio indescit matrimonium prcumptum, e qualiter illa fiat. et S. a rActus duplicatus maginam deliberatione arguit. 2 3 Sermones circa generalia faciliore si circa particularia autem veriores. 22.6 sconsensus matrimonialis potest per minitum expediri,c B ipsum matrimonium contrahi. 3 ovssim iam de auditu adiem in matrimonialibus
si sic πει 3 Verba in dubio interpretantur pro matrimonio depraesenti. 3 a
Matrimonium qua isterper literas contrabatur. 3 3Inurumentum per aduenarium laceratum perinde probat de si iudicialiter esset productum, nee debet: tenor erus per Actorem pravari. 3 De colentis in i immentoper aduersarium laterato. satur immento partis, e per illud consent ageia probantur. 3 FDe tenore instrumenti laeerati satis est probatum eo ipso, cum apparet tale instrumentum parti subtra- Lenti nocitui m. 3 6 Subtrahens instrumentum praesumitur habere malam cosam. 37Malii illam semper trasumitur malo Mofactum. 3 8 Praesumptio Iuris dicisur liquida probatio, eo ipso
quia contrarium non probatur. 39 Testis habetur pro producto contra eum qui facit ne producatur. ozando ammisiis instrumenti contingit fuso diluem saris tune per testes qui legerunt Nel legere audi- ueracit tenor sitius omnimodo probatur. . 3Matrimouium contractvmpaenitentia ampliussolui
cotrarietas modica.q no est desubstasia tonocet. q. Similia 'ut quom mia qualitas rite dinoscitur. In tesse sufficit si e fiam mentiae ex communiter ac- . cidentibus . laico modo alisat. - όProbatis extremis probantur med a. 48Dictu testis asserentis aniculam ese veru etiamsi extensum non cribatur rabat. 69IIonestas excludit omnem uspicionem fraudis. o Per negatiovem res redditur dubia. s 3 Plus ereditur duobus testibus de metu, quam centum . delibera voluntate deponentibus. Sa. 3o Testes reducti ad concordiam non susim euit viperiuriam, ed etiam causam probant. IVerba testium no simi cali manda sed adiuuada. 4TUressu Et is estectu concordare. F scolae luentiae differre debet ab ipso dicto. s
Ad matrimonium infringendum revisuntur testes omni exceptione maiores,secus adprobandum pro matrimonio. s. 'Dicta alassi in dom intelliguntur seeundum Iura per ipsos allegata. cola materia exorbitanti non L extram. 6 illumerus testium supplet alium defectam eorum. 62.6 Vnus tessis fide dignus supplet imperfectionem alterius etiam infamis. 63. 93Mater in matrim ij paritate est id ea testis. 66.6 'De faciatatibus saepe plus quam in bis est speranς. homines. 6
Honestas testis tollit omne fusticisne affectionis. 6 8
Eratres in borares sunt legitimi testes in matrimo-njs. 7o.76 Incommodum cum tommodo mixtu Deit, Ῥι mater. 9 Rror in matrimoris rectὸ testificentur. 7 3 Incommoda mulierum. I Exceptio contra perponam testis tempore pro tactis-ms opponi debet. Is Caula matrimonialis ex qualitate personarum e negocij reputatur ardua, vel minus ardua. I IVirginibus plusvam alijs testibus credi. 78εια diffracter sciri possint praeterquam a domestiti, de bis domestici alus eruntur. 7 9 Probationis di odias facis testes etiam aliqualitersus Hos admitti, e qua dicamur di cius probationis. 8o. 82 Fama publica concurrent furit ex minus legitima plo nam probationem. 81Minor a s amnis an polit in criminalibus te fori.
λutertatis in tesse tonsideratio est in arbitrio iudicis . qualiter consideretur. 8 Paupertas sine alia uilicione, non repellis 2 tessimo
culpersonam adnegocium elegit illam . testimonis amplius nou repellit. 86.9sti matrimonialibus Ῥuius doct. opinio atralet ςS-mum opimoni. 87. 33Matrimonia promouentes praemio digni, impedimus athematietandi sunt. 88
Testis unius in Diio proprio plenum sidem furit. 3 9
Gnosita testibus omnimodo plani probari debent. yo Promissio dandae mercedula. nec dum datae non reis fellita testimonio Genetam. 's mesticus dicitur qui cohabitat alicui ei de expe- sis in ad Me inspiritis tempus depoctionis.' .'FProducens testem potest illum prius extraiudicialiter interpellare, G in memoriam redigere. 96 testis ad negotium de quo testificare habet prius rogari debeat. y8Subtrahens probationem nonsolam in duo est ed habendus est pro confesso in conuicto. 9'Dammissime instrumenti quatenus dolus e contem tam illo probari debeant. i oo. io 1 Tenes teriti literarum de tenore ius menti plenὸ