장음표시 사용
101쪽
actis, mihi exhibitis, elicitur, quod Ioannes in Eliam matrimonsaliter per verba
aliqua, de praesenti vel suturo consenserit. Ergo, &c. Secundus casus est: Quando matrimonium est conditionaliter contractum, ec deinde copula subsecuta, perficitur matrimonium, c. de illis. ei. q. de despon. impuli. Et c. per tuas,de condi. appo. Sed hic per praedicta verba, Non admittam te,nisi ad honores: Ioanne expressim renitente,non in aliquid purum, et condiationaliter,quod inducat matrimonium: & coitus nihil operatur,ut infra latius d
Tertius casus est : Quando inuita consensit in matrimonium, ec deinde
suisset cognita,quia praesumeretur matrimonium. in c. significauit,de eo qui dux. in matrim. quam pol. Per adul. c. insuper , qui ma. accir. pos. re c. ad id, de spon. cum si. Sed hic nullus est consensus Ioannis. Esto, quod forsan ipsa consenserit,&adhue consentiret,& volens quidem, siue voluntarie, sine aliqua coactione: T men unius consensus, altero dissentiente, non facit matrimonium, ut per inserius dicenda patebit. Ergo non est matrimonium praesumptum. Ouartus casus est: Quando diu adinvicem cohabitauerunt. Quanquam nec
hoc sumciat ad inducendum matrimonium praesumptum: cum non matrimonium, sed fornicatio praesumatur: secundum communem opinionem Innoc. 5c aliorum, in c.ex parte,ce resti.*o.glo. An.de Bu.&alios ind.c. illud. Et Abban re. pe. c.
ecclesia sanctae Mariae, de consti. Sed ii nunt simul habitauerunt. Ergo, .
Quintus casus: Quando litem motam praecessit fama super matrimonio. LLcet nec illa sola probet matrimonium praesumptum : secundum Henri. Boich in Gm .in a .dist. in 3.col. ers si quaeritur,de eo,qui cog.consang.vxo. suae. Et Abb. ind.c.illud. Sed ante litem motam super isto praetenso matrimonio nulla fama sum ciens ad matrimonium inducendum praecessit. Ergo,&c. Sextus casus est: Quando aliquis aliquam tractauit ut uxorem legitimam. Quamuis hoc solum non sussiciat ad inducendum matrimonium praesumptum:s cundum Hostien. re alios in d. c. illud. Sed hic Ioannes non tractauit Lisam ut 'coniugem: sed ut micariam. Ergo hoc pacto, a sussicienti partium enumerati ne arguendO,luce clarius patet,neo Verum, ne. praesumptum esse matrimonium
inter praelatos Ioannem&Eliam. Et ita consuluit Matianus Soci.consilio. i cip. VisisWinspectis. Praeterea pro Ioanne conducit serreum c ut sic dixerimus sundamenta Al
xandrini ec aliorum,in c.si inter,iniit.notab. de spon.in c. cum locum.& in c. cum apud ,eo.tit. in d. c. ex parte.&in e tuae, de spon. qtiod ad esse matrimonii,pro eius substantia requiritur consensus, θέ pro sorma verba requiruntur apta, ad expria mendum consensuin: secund.glo. Pe.& Docto.in c.tua nos,de spon. Et Felinum in c. a. in s.col. eo. sit. Et requiritur quod mutuus sit consensus,id est, simul res mel sensus: quia requiritur quod simul concurrant in voluntate se accipiendi mimtuo, ct Inus sciat volt intatem alterius,per verba ad hoc adaptata. d. c. tuae. Et ibi Alex. in 3 .col. 8c in d. c. si inter, in a. col. ubi dicit, quod in continenti unus post alium debeat consentire,&non ex interuallo. nam si ex interuallo fuerit,in dubio non videtur durare ille,qui primo interrogauit in primo consensu. Ideo non vat hit matrimonium. Ita consuluit Lapis,alleg. incip. punctus quaestionis. T net Bar.in l .nuptias,si de reg.tur. Alexandrinus in c.dilectus,in pineol. de spon. Bonaventura in4.Sententiarum,li. dist. 3o.q. . Sed in casu proposito in actis non reperitur mutuus consensus: quia Ioannes in Eliam matrimonialiterno com sensit,nec verbis ad hoc adaptatis,nec facto: quia palam dixit, se non amore matrimonη contrahendi copulam desiderare. Cum ergo deficiat substantia matrim nil hoc est,mutuus consensus,& sorma, quae dat este rem, reconseruat rem in esse secundum glo. iij. in c. in ciuitate,devsutis. Et Abb. in c. s. de corusuae. Ergo his corruentibus,necessario contractus matrimonii corruit.d.l.nuptias.l.sumit, G. desponsa. Qitia ubicunt non est consensus, ibi non est coniugium. c. Ubi non est consensus vitiust. 3 3. q. a.di caetera cum ipso coitu celebrata frustrantur. c. scisa.
102쪽
tiat, in princ. ατ. q. t . Et ita consuluit Angei consilio s x. incipien. Suher orlino quaesito, in a. col. And. Barba. consi. 6. incsps. Eoin magis, in 1. votu. Et Cara. Florentinus consi. a 4.incipi. Statuto Trigesti,in fine.
Tertio sindo me supra firmam petram: Matrimonium non potest esse inter
Ioqui valentes, nisi amborum contrahentium verba snta uenerint, secundum statuta Eccleuae apostoIicae, c a cuius regulis nos deviare nullatenus conuenit.c.non cecet, a a.dist. Et quantum ad soru contentiosum. d.c.tuae.notiin c.vlii.de coluet.
ter lo. in I. cum nouissimi, in princ.C.de praescrip. 3 o. Vel Ao.an. ubi volunt plo. ec Docto. quod verba sint de substantia matrimonij in loqui valentibus, Quo ad Ecclesiam militantem. ataue hoc ideo Ecclesiam statuisse,nc tantum Sacramentum ellet incertum,neve absurdum sequeretur,scilicet, quod si vir videns mulierem c in eam i cor de suo: re id ori faceret mulier, quod inter eos esset matrim mum.ex quo possint sequi multa absurda. inconuenientia. Est igitur odiis Quod verba interueniant, hoc est,notae intelligibiles re sonorae eorum,que in animo co- sistunt: ut ait Aristoteles a . -' εν-αρ:oc Hermolaus in opere Poretani sex Primcipiorum in princi. Et alibi dicunt AristotelesWAuerrhoes: sermones nostrid Dent adaptari rebus sensatis, intellectu seuentibus : ut refert Bal. in Rubri C.detit de sponsa. alleg. omam Aquina. in 4.Sententiarum, a disti q . artia.
ubi dicit, quod verborum expressio se habet ad matrimonium, sicut ablutio evrearior ad Baptiurium. Nec obstat,quod votum,quo ad Deum,obligat sine verbis equa bona. η γ. q. a. quia in voto nonest aliqua sacramentalis obligatio. sed ii metualis tantum. Ideo non apparet,quod fiat aa 'modu matrimonialis contractus. Et quod verba sint necessaria consulitat Pau.de Cast.consit.ῆ. incipiente,In puncto p- -notiis consilηs. Bal.consit. λγ.incipien. Casus Arancus. 8cco .as .incap. Casus talis est. 5 consit. 3 94. incipien. Incipiam a radice. in h.cotan priamo Vol.ubi dicit,Quod inter contrahentes matrimonium debeat apparere de De seuerantia voluntatis,&de nouo consensu utrius. perseueratiuo: non ex leuibus
praesumptionibus: sed euidentibus inter sese factis, vel inuicem proloquutis. Nam si unus iacit vel dicit aliquid altero renuente,non erit matrimonium: debent enim actus hinc inde esse,yt se inuicem tenere videantur, oc quasi traditione acquiraturius reale matrimon 3.Et ita consuluit Abb. consilii. incipien. Facti continpentia. in ι .vol.Pet.de Anch consi. α 3s.inop. Multa dubia.in ij.col.ubi inquiurn matrimonio consensus matrimonialis hincindein virum re uxorem n5 proficit ablatverbis expressis, re proposito contrahendi, re oportet utrunm fore certificatum
Cum ergo in casti proposito non interuenerimi verba apta ad contrahendum m trimonium, imo contraria: quia ad interrogationem Elsae Ioannes renuit se eamdem cogniturum animo contrahendi matrimonium. Ergo
Hinc est quod dixit Hugo de S.Victore inli.de sacramentis,Eos,ouilaonius guntur,sic oportet consentireverbis expresta, ut inuicem se Montanee recipiant. quod non iudicatur fieri, cum unus expressim sicut in cata nostro in dicit. Item
cum inter virum Sc Uxorem contrahatur obi alio mutuae feririnitis. c. sunt dulci' cum αγ.q. x .c. nosse. 3o q. . &c.cum causa,de cap. Certe talis insensius,huiuis ci oblisationem inducens,debet in hominibus naturaliter fieri per verba c.is cui
M.q. i.Itare ius diuinum docer Genes. a. capansi postquam Deus ex Adamico
tris Euam secisset, illums e somno excitatum interrogasset, quaenam illa esset: r spondit Adamus,Hoc citos ex ossibus meis,dce. Et Genesa 4. dicitur,qudd narentes Rebeccae noluerunt ilIam tradere, nisi prius ipsius voluntate expressim roqui sit dum dicitur, Vocemus puellam,ec quaeramus ipsius voluntatem. Vbi diacit glo ordina. quod in matrimonio requiratur cosensus expresus. Cum igitur hoe Licommunis Theologorum 8c Iuristara opinio,iure diuino re positivo sinnata fiant admodum ridiculum esset illi no sta taprudentiam,de ossi,dele. l. 3. versi. sane
103쪽
celebrior. T de ossi.Quaesto.Facit quod legitur Matth. a 3. ubi iudicium plurim tu ibi praesumitur adeste Spiritus sanctus: quia veritas magis perplures aperitur. I.si C. de legib. nam melius iudicant multi aliud enim alij, oc cuncti cuncta diice nunt v t ait Philosophus 3. Politi coruQEt multitudo sapientu sanitas est orbis te rara Sap. 6.Prouerb. 3 33.Ideo dicit Abb.inc.ex literis,el. ε .in princ.desponsa. quod Iudex sequendo communiorem opinionem excusatur in syndicam: qiusingulari opinioni inhaeret praesumitur iudicare per impetitiam: secundum Bal. ocPau de Cast.in l.si. C.de initi. ec substi. 5 Iaso. in i .ss de iureiurando.
Quarto indubitati iuris est,quod si mulier dicat viro,Non me carnaliter cognosces nec unquam permittam,nisi sim uxor tua,ec ipse rem carnis peragit, quod n5 inducatur matrimonium: secund. Cal. vi refert Alexandrinus in c. ex parte, in sit. q. col. desponsa.quia non praecessit mutuus consensus nec matrimoni , nec spo saliorum cum de consensu viri non appareat. Sed sic est in casu proposito. nam
per verba actis inserta, Ichbabdicvgebeten aberniae 3u den ebren: sed ut
Elia admitteret Ioannem ad copulam fornicandi animo, limrido patet dille sus Ioannis, hoc est,diuisus sensus a sensu Elsae.& ita consuluit De. de Anchaaeo sit. 3o.incipien. Praesupponitur. Ergo copula subsequens non inducit matrimoniaum. per ea que habentur in d. c.is qui sidem. 5 in d c. si inter virum,de sponsa. quia
copula non probat matrimoniis,nisi appareat de coninasu. d.c. illud,depraesumpti Ouanto sortius in cassi proposito,in quo verba Elis non tendunt expresse in matrimonisi re de dissensu Ioannis costat. Ergo no poterit dici, quod sit matrimonia
praesumptum.Per hoc tollitur opinio Io.de Ligna.contrarium sentientis,in d.c.ex parte:quia eius motivum eneruatur per rationem praedictam. Ergo ecipsa opinio. 'arg.c.cum cessiante,de appella.
Quinto facit,quod si quis animo decipiendi, non habens propoli tu cotrahend
matrimoniss,extorsit ab aliqua copulam,non debet pro matrimonio iudicari: quia non promisit illa ducere in uxore,nec unqρ consensit in matrimonio, & sorma su stantialis contrahendi desint. secund.Hosti. 8c Hen Bohicin et .distinct. in d.c. tuanos,de sponsa.quod quidem capitulu secundu comunem opinione in foro Iudiciali intelligi propter versi.Nos aute quod iuris sit rescribentes. secund. Henr. Bohic, in c.si conditiones,in .dist.in s. x .col.de condi. appo. Sed sic est in casti nostro.na hic Ioannes petiit Ellam,ut sibi more gereret: oc expressim dixit, no animo cou hendi matrimonij,ut ex actis patet:ergo aio decipiedi, ec extorquendi copula dimtaxat. desuit nant consensus quo ad Deum, & quoad sora, tam poenitentiale contentiosum,ut acta perhibent: quae noto tu faciunt c.significauerunt. α ibi F Iin.de testi. Ergo Iudex,qui tenetur iudicare secundu allegata α producta. . illicitas .vetitas T de ostii. aesi.non potest ferre sententia pro coiugio.na carnalis copula. etiamsi milies perpetraret,no inducit matrimoniind.c.illud. α ibi Doct.nota in c.fi.de sponsa.duo. re potissime,cum desit consensus matrimonialis,que copulanon inducit,deficientibus contractibus praeambulis sufficientibus ad indiicenda matrimonium praesumptum. secund.Hen. Bohic,ind.c.tuanos. in a.dist. Sed hic huiusmodi tractatus desunt,ut liquet ex actis.Ergo,&c. Sexto facit,quod ad considerandU,ad,qualiter,& quanta As sit obligatus ex co- tractu oportet ipsius verba considerare,an ad cotram,an vero distractu tendant.
I fideiuslbres magistratuu.9. x. T de fideiuta.&l.lecta. Hsi ter. pe. Lsias stipulat' sit stichu.& l.huiusmodi. K de verb.oblig.cum simi. Sed in proposito praetenis contractu matrimonii verba Ioanis no ad cotrahenda,sed ad dissentiendu a contractu matrimonii expressim sonat.Ergo no possunt inducere matrimoniti. quia inducia ad unu effectu no debet eius contrariu opari. l.*fauore.& ibi Alex.deImo.inaMdit.ad Bar.C.deIesib. Et ita cosuluit Bartho. Soci.edsil. 3 s .incipie prosequedo.
Septimo optime astipulatur quod dicunt Io. Andr.& alij in d.cis qui fide, desponsa.Quod si aliquis hona intelione cotraxit sponsalia de futuro, deinde fornia
cario affectu tale sponsamcognouilino est matrimonia. Vnde si postea cotrahitera
104쪽
alia,tenet matrimonium. Et si contingeret eum compelli redire ad Primam, debet
Potius e communicationem pati,quam ad eandem redire. Quanto magis i 3 e suproposito non potest dici quod sit matrimonium,cum nulla prorsus sponsali di neque aliquis tractatus sufficiens ad matrimonii m inducendum praecesserunt: θ ILquido constat ex confessione Ioannis,quod Eliam fornicatio affectu cognouerit. Cui quidem consessioni standum est,ex quo contrarium non est probatum. Vt c suluit in simili Bartho. Soci.consit. α s. incipi. circa primum. Et idem tenet Hen. Bohic,arguendo a contratio sensu,tn d.c.is qui fidem .in a.dist. Octauo posito,non tamen concesso,quod cotra Ioannem sit aliqua praesumptio: tamen vicissim sortior est praesumptio pro co,scilicet,quod animo fornicandi Llsam cognouerit,ium ex consessione sua,tum etiam ex depositionibus testisi,contra Elsiam deponentium. Et sic ex aduerso inducuntur aliae praesumptiones contrariae, concludentes non esse matrimonium: certe primam praesumptionem tolluntre conquassant. secundum not. per Archidia. Gemini. oc Card. Alex. in c. quia sunt. α s. disiti. Et ita consuluit Soci tonsil. x i. incipi. visis: ecconsil. ras. incipi. Iultissime versi. quarta conclusio. Nono sic arguo: Quemadmodum non statur consessioni viri,asserentis copi Iam interuenisse pro matrimonio contra mulierem sine alijs presumptionibus, ctia mediante citis iuramento: secundum Io. Cal. consit. 3.in tita de proba. Cardi. θίAbb.in c.continebatur, de desponsa. impuberum : Ita non debet stari dicto mi lieris,mediante iureiurando, auerentiscopulam in vim matrimonii interuenisse,
sine aris praesumptionibus, puta quia simul cohabitauerunt, re huiusmodi visit Par ratio in uno,quae est in alto,ne iudicium claudicet.l.fi. 6c ibi glo.C.de fruct. 8cli. expen. Decimo opitulatur nobis Alexandri. in Sc.tua nos :in a. col.in s.notidices:
Vbi probatio matrimonii fundatur solum super cosessione parcis, At in casu isto ec illa confessio est qualificata. sicut stamus consessioni, ad probandum matrimonium inductae:ita etiam standum est consessioni qualificatae,contra matrimonium iacienti. Vt est casus in d.c.tua nos: secundum opinionem communem, cui standum est.d.c.prudentiam: postposita singulari ae mordaci phantasia Abb. Ot utar
verbis Alexandrini ind.c.tua nos.
Nec potest dici,quod in casu proposito Elsae sit deserendum iusiurandum, ne
cessarium suppletorum: quia agitur de magno praeiudicio Ioannis,cum matrimonium sit indis lubile vinculum,Deutero. α a.Matth. s.& l. a.sside ri. nuptiIdeo non est locus huic iureiurando. Et ita consuluit And.Barb.consit. s. incipien. Et quia in Ecclesiarum:in 3τ. col.in et .vol. sumusq; in casu arduo quia de flatu hominis agitur,cum per hoc servitus inducaturisecund. Abb.5c alios,inc.mulieri,de i reiurando. Bal .in l.in honae sidci.in a. col.C.de reb.credi. Et ita consuluit Maria. Soci.consit. 1 8.incipien. supradicta. Praeterea Elsa non modo non semiplene sed nihil prorsus probauit. ideo Ioanni deserendum potius crit iusiurandum urgatorium,ad euacuandam praetensam intentionem Elsae. secund. Ioan.Bap. Cacciali Pum,praeceptorem meum,in repet.I. admonendi,in s.col.sLde iureiur. Accedit
quod Elia est inferioris conditionis,atim pauperior: quare facilius praesumitur periiurare.secund.Cynum ind.l.in bonae lidei: Anto.de Butr. 5c Maria. Socinum in c.si.de iureiur. Item Ioannes legalior praesumitur, quia masculus : secundu Docto. in d.l.admonendi. Ergo potius illi si necessitas exigit iusiurandum deserendum, ut absoluatur.argu.l. A rrianus.sside accusa.&obli.&Gex literis,deproba. quam quod Elsae,contra quam naturalis mollitia praesumptio est,ne facilius cera liquefacta flectatur. l. Circa secundam quaestionem, cuius consessioni,an Elsae assi antis, an vero Ioannis negantis matrimoniti esse contractu,standum sit dico, Quod ubi solum adrbandum matrimonium esset dictu mulieris dicetis,se uxorem esse,siccp matrim nium contraxisse: 5 ex contrario esset dictu viri negantis matrimonium este cotractium.tunc dictum mulieris non lassicit ad Phandinn matrimonium clandestinum,.
105쪽
eoirale est oraetensum matrimonium,de Quo agimus: quia hoc esset contra totame . secundum communem lecturam,de cland. despon. 5c hoc potissime procedit in casutiostro,in quo per solam copulam non potest probari matrimonium, cum dea liciat consensus.arg.notaper Abb.inc.duo pueri, de desponsa. impuli.
Praeterea ex contradictione mutua amborum,scilicet tam viri negantis,quam
mulieris assimantis,occultum est Ecclesiae an sit matrimonium contractum: deo consentiens est,quod ipsa de huiusmodi occulto matrimonio iudicare no postit. n de eland.despon. Ecclesiae enim non est datum iudicare de occultis. e. u. ocini io. x.u.s.c. erubescant. 3 a.dist. Esita consuluit Pontanus,consil.s o s.incipiem noraesenti. in a. i. Quia ubi opus est duorum consensus interueniat, unius asserentis se honoris gratia viro submisisse non sussicit. per iura, in praecedentis uuaestionis decisione deducta: tum etiam propter sexus fragilitatem facilius vaciita antis,ec multum affectantis marisum habere locupletem. iuxta not. per Hen. Do-
contentioso deheat promissio euidenter probari per testes idoneos,re omnimc Drione maiores. c. s. versi. circumspectos,de consang. 8c assi. Nec sussicit assertio seu consessio ipsorum coniugum ad hoc,quo minus postea matrimonium cum alia
natim θc in facie Ecclesiae contr/bi PQGN . .. e rAccedit,quod eleganter dicit Abb.in d. continebatur,in q. col. de deIponuimpub. quod ubicunm vertitur periculum animae potest exigi iuramentum a Remticet Aetorno probauit:& illi iuramento standum est. Sed in casu nostro exactum est iuramentum a Ioanne Reo in causa principali: quia mediante illo dixit, se non contraxisse matrimonium cum Elia. Ergo eius dicto standum est: quia statur comsessioni marici contra matrimonium,ex quo alia probatio pro matrimonio deficita secund. Alexandrinum in d.c.tua nos,in penul.col.desponsa. Sed hic alia probatio deficit: quia copula sine consensu Ioannis non est probatio,ut supra diximus. Non obstat si dicitur,quod hic fuerit conditio: nam Ella ad petitionem Ioa
ran. Et licet Ioannes,ante quam eandem cognosteret, re postea, dixerit, non vel Iese eam cognoscere animo contrahendi matrimonium: tamen cognoscendo vide
tur conditionem impleuisse.arg.l.cum ad praesens.ffsi certum per.l.conditio. n. deverb.oblig. cum simi. Quia respondeo,quὀd non fuerit conditio de praesenti, vel de praeterito: quia Ioannes ad verba Elsae negative respondit, oc eandem ex inte uallo post in nemore cognouis,permanens in proposito suscepto non contrahem di matrimonium,tanquam in quadam lege. Nec sum nescius, quod per verba depraesenti,praesertim interrogationi contraria, non fiat aliqua conditio. Et ita in 1μmili consuluit Cardi.Flo.consit. ας. incipi. Fauendo pupillis. Facit. si ita stipi latus fuero hanc summam.ff.de verb.oblig. Non obstat,quod in dubio potius praesumatur matrimonium, quam concubinatus,vel fornicatio.l.in concubinatu. T. de concu. Glo. in d. c. illud. 8c in c. Ii- r.el.q.de iureiur. cu simit. Quia respondeo, suod imo de iure Canonico, Si duo carnaliter se commisceant,non praesumitur quod fecerunt in viam matrimonη, lea potius illicite. ec in ratio: nam ex quo non seruant canonicas solennitates, pro sumitur contra eos,scilicet,quod casu illicito se commiscuerint. secundum not. per Bal.ini. ε.C.de fid.instrv.&iure hastae sicli. io. Debuissent enim serualle solemnia de quibus in tit.de cland.despon.secundum Card. Alexandri. in c. is qui. 3 4. dist. Fac. c. alter. 3 o. q. s. Sed in causis matrimonialibus debet seruari dispositio iuris Canonici, & non ciuilis: quia matrimonium est res spiritualis, oc connum
Non obstat si dicatur, quod nemo praesumatur delin uere. c. estote misericordes, de reg. iv. in antiquis.& l.merito.T. pro socio. Sed fornicari est delinquore, ad Ephe. s. Galat. s. transumptive. in c. in eo. 3 a. q. s . Ergo, 5 c. Quia r
spondeo ad hoc,verum esse in dubio:sed ubi est certum cessat illa praesumptio iam
106쪽
in incertis non certis Iocus est confecturis. l. continuus. S. cum ita. T. de verb. oblig. cum simi. Sed in casu proposito hoc certificatur ex consessione Ioannis, Scex iuris praesiuinptione,ut modo cicinonstrauimus. Non obstat, quod matrimonium non dependeat a consessione partium, quoad suam indissolubilitatem. c. super eo, qui cognO.consang. XO.suae. Quia respo- deo, quod in casu nostro non est sola consessio 1oannis negantis,se contraxisse m trimonium, sed etiam est praesumptio iuris, ut paulo ante dixi: 5c ambo testes per Elsam producti nihil pro matrimonio probant, sed potius contrarium inserunt, inquantum dicunt, Elsam ad verba Ioannis respondisIe, Ba dari fistu das auis demsecte neminenc quod ipse Ioannes prima ociterata Vice resumptus mediante iuramento in animam suam iurauit, non cognouisse Ellam animo contrahendi matriamonium, imo hoc expressim renuerit. Ergo his verbis suis standum est, cum non praesumatur periurare, re esse immemor salutis animae suae. c. sancimus. r. q. τ. c. cum tu. de testi. & l.9. C. ad I. Iul. repetunda. Eccc alia est pro Ioanne praesumptio. c siccedit ergo regula solennis, tradita per Glo. in l. h. T. de excin tuto. quae vult, quod duae praesumptiones faciant unam plenam probatione Quod etiam voluit Bar. in I. a. β. idem Cornelio. ff. de quaestio. nam ex pluribus minutis imdicijs resultat plena probatio.l. in modicis. E. de contrahen. emp. Glo. in c. tertio soco, depraesump. cum simi. nam quae non prosunt singula multa collecta iuuant. g. c. cum dilectus,de succes ab intest. Hoc ponderet accurate eminens scientia Iudicantis: nam praesumptio iuris transfert onus probandi in asserentem contrarium. c. quia verisimile.c. asserte. 8c c. quanto,de praesump. cum simi. Cum ergo per Eliam no sit*batu contrariu, sequitur necessario,ψ huiusmodi psumptionibus a Ioannest standum. Et certo certius est quod ex iuris psumptione Iudex potest terre sententiam.l.siue possidetis. C.de proba.c.quosdam ,de praesumpr.Cum sic: Ergorro Ioanne serenda erit sententia,quod nullum sit cotractum matrimonium. Non obstat si dicatur,Ioannes facto consensit: his enim Eliam carnaliter c gnouit: paria simi facto vel verbis consentire. nihil enim resert aliquid ex aequia pollentibus fieri. l.si mater.&ibi glo. C.de instit. 5 substi. sub condi. factis. Quia respondeo, quod imo reserat. Nam ubi facto opus,ibi verba non lassiciunt. I. si haeres iussus. isde leg. i.& vicissim ubi pro substantia alicuius actus, simul re so ma,requiruntur verba consensum exprimentia, cui in matrimonio,veluti in praecedenti quaestione probauimus, ibi factum,hoc est,carnalis copula non sussicit, ruae sine matrimonio esse potest. imo dicit Io. And.ὰ resert Alexandrinus in c. u. e conivg.ser. quod sola carnalis copula nunquam probes matrimonium. d. l.n ptias.praesertim ubi nullus praecessit verborum consensus.Sicut in simili dixit glo. in j. sed haec solennia, Instit. de verb.oblig.quod ad hoc,ut consciatur constipulario,debent interuenire verba apta re congrua ad illum actum,ec non lassicit respodere per alia verba aequipollentia. Nec indisserenter verum est non referre quomodo aliquid fiat,dummodo fiat suefacto,sive verbis: quia quotiescun* aliquid requiritur pro forma a Iem vel a statuto,non susticit illud impleri per aequipollens. secundum Bal. Ang. I Alex. de Imo.in ii. i. ff. de Iibe. ec postlau. Dominos de Ro. decisione 34 . in antiquis. I.in c.cum dilecta,in 18 .col. de rescripti al.in c.lices,de supplen.negli.prela. in a.col. Sed forma matrimonii est,quod consensus mutuus verbis,ad matrimonia aetis,in loqui valetibus exprimatur,ut in pcedenti quςstione uberius obaui.Ideo mopotest fieri a aequipolles. Hinc est quod dixit Cardi. Flo.in d.c. tus.* co sensus sit de substatia matrimonii,ec verba sunt adeo necessaria ,q, no possit explicati per oequipollens, olita sunt de solenitate Phaloria,& no sufiiciunt signa.Hinc est nosviticit dicere, Laetizo re in note Trinitatis,sed opus est nota exprimatur. secum. dum Glo.8c Docto.in c. a .de baptis. Card. Alex. in c. pterea. a 3 .distinct. 8c Th mas scripto quarto,dist. 3 .q. ν. arti. α .Hinc etia est quoa dicit Bal. in l. si institorem. ss.si cer pe. Q quando est desectus formae mandati,longe refert aliquid ex aequipoti
107쪽
Item non patet ex actis,quod aliquis tractatus habilis ad inducendum maretimonium praecesserit: nem apparent signa sufficientia,ut annuli subarratio, donaria localia,cohabitatio,α huiusmodi. Ergo non potest: dici, quod matrimonium sit facto 5c signis contractum .secundum Alexandrinum in d. c.sin. in ii. col.de collig. ser. Per consequens non obstat glo. in c. si inter, de sponsi volens, quod consensus cum signo,sine aliqua expressione verborum sumciat: quia procedit, quando tractatus habilis de matrimonio contrahendo praecessit. secundum Cardi. A lex. in cisit rector.43.dist. Nec sufficit sola figura verborum sine consensu verbali.iuxta non in 1.non mgura.st de aetio.& oblig.nam interuenire debet interrogatio, &congrua responsio. arg.l.ῆ .in prin.sfide adop.&c.matrimonii. 5c ibi glo.prima, ατ.q.ri. Et ita comsuluit Ange. consiI.sa. incipien. super primae. Prsterea ubi requirutur verba debet esse verisimilis alamitas:neo debet unue loqui de prssenti,alius de suturo: nec unus pure,a iter sub conditione: nec unus sub una conuitione,alius sub alia.l. i. s.cum ad ijcir.ff. de verNobli. Sed in casu apposito no est: verisimilis consorinitas,imo prorsus oppositu: quia ad verba Elsae Ioamnes respondit se non factum animo cotrahendi matrimoniu. Ergo non potest dici, t vinculum coniugale sit contractu.Ita in simili consuluit Bal.consit. 1 s cincipiemasus talis est,in i .vol. 6c idem Bal.elegantissime dicit,inc.ex transmissa. in il .col. de resti. spol. ec sequitur Feli.in d. c. illud. in penuL col. quod periculum sit diuina re de matrimonio per signa,etiamsi quis teneat mulierem in te 'o,5 in mensa, re diei eam honorifice :quia isti actus sine matrimonio consueuerui sieri. alleg.I. it rum ierato. 9.pariti. ff. de legi.in. Hinc est quod dicit idem Bal. in I.8.in x s. col.C. de ser. caqua. quod nemo praelumatur maritus nisi probetur: quia lota nominatio nihil operatur. lecundum inno. in d.c. illud.in s.col. Non obstat si dicatur, Quando verba contrahentium sunt dubia, debet fieri interpretatio pro matrimonio. secundum glo. re Alexandrinum, in c. ex literis, el.ij. de sponsa.cum simi. Quia respondeo,quod in casu proposito verba non sunt dubia, sed clara. liquide enim ex actis constar, quod Ioannes nunquam voluerit contrahere cum Ella: 8c sic constat de expresta dissensu Ioannis. per quod etiam
tollitur, quod in contractibus Onerosis tacens censeatur consentim, contra regulam, Is qui tacet. 5 c. qui tacet, de reg. iv. lib. 6. Et non potest praesumi pro eo, quod non est aliquid. Sed matrimonium sine consensu non est aliquid. Ergo pro eo non potest praesumi. arg. nos. per Alex. in c. fraternitatis,in 6.col.de frigi. oc male. Vel potest responderi,quod verba dubia tunc pro matrimonio interpretanda
sunt, quando Verba amborum contrahentium praecise proseruntur ad matriminnium depraesenti deseruientia. secundu Alex.deImo.consit. 3 sa. incipien. Viso processu.in η .col. s. Uol. Item tunc demum pro matrimonio praesumendum,quam
do habet sua substantialia θc formalia. secundum Alex. in c. ex literis, es. ij. despon. quae omnia hic desunt. Ergo, 6 c. Potest etiam dici, quod matrimonium non sit sauorabile, quando cum consessione diffitentis matrimonium aliae vehementes praesiumptiones adsun De quia hiis supra diximus in casu proposito esse.
Praeterea propter causam quantumcunae fauorabilem non debemus alicui iniustitiam facere. c. cx tenore,de so.compe. Sed si in casu nostro pro matrimonio esset iudicandum, magna sane fieret iniustitia Ioanni, qui in illud nunquam coim sensit. Vel potest responderi secundum And. Bain. consil.s .incipien. Et quiadem viso.in pe.col. 3.Vol.quod in dubio tunc pro matrimonio iudicandum quam do contraria opinio approbatior non reperituria .l.si pars.versi. Inique.ff.dein-ossi. testa. 8c ita se e tota Iurisprudentia tenet. Sed in casu proposito contraria opinio est approbatior,scilicet quod non sit aliquod matrimonium contra mi ut
supra satis ac super probaui. Ergo, reci
108쪽
s. Procurator.Κ.de iureiur.Quia respondeo, quod imo licitum sit huic Ioanni allegare turpitudinem suam: tum quia allegat contra participem, tractatem de lucto. secundum Bar. in l. tutela. C. de in integ. rest.Bal.sia repetit. I. cum mulier. T. G na. .de Ana.inc.significauit.inij.col.de adulte.ec And. Barb. consi. s 3. inci-gen.mihi videtur.in ι .col. a.volu.tum quia ista turpitudo est ab alio detecta quialsa eandem detexit:secund.Bar. in d. 3. Procurator.ec Bal. in c. intelleximus in ii. col. deludi. tum quia actus est gestus contra legem. secundum Bal. in l. non dilatum,C. deLL. quia matrimonium clandestinum est a lege prohibitum, ut supra probauimus. Item alia ratione est Ioanni licitum allegare turpitudinem suam: Quiacenditad libertatem. arg. not.inglo.ind.c.Tertio loco. Non obstat si dicatur, Esto quod Ioannes protestatus sit non velle cognost xe Elsam animo contrahendi matrimonium: ramen ex quo eandem cognouis vid tur tacite recessisse a protestatione per actum contrarium.arg.l.cum in plures. g. locator horrei. st .locati. Quia respondeo,quod non, ex quo nullibi in actis apparet sussicienterm Elam consensisse,& nulla sponsalia copulam prscesserunt. Ergo intelligitur adhuc in sua contradictione persistere: semper enim praesumitur durare voluntas,nisi probetur mutata. arg. l.eum quLTde proba.l.Lucius.ff. deleg.4.c. maiores,insi. de baptis.& Archid in c. Lotharius. 3 a. q. .Et ita consuluit Pau. de
Cast. 5c Bartholo.Soci.consit. 364. incipien. Non fuisset opus. versi. secundd ex
. Accedit quod protestatio facta in actu diminuit actus effectum. Cum ergo
Iuc Ioannes tempore copulae suit protestatus, quod non intendat contrahere matrimonium, sane matrimonium impeditur: quia protestatio apposita in actur mouet consensum ab eo. I. obligationum substantia. in s. T. de ai'. 5 oblig. Noti in c. cum in Ferrariensi, de consti. Et matrimonium dependet ex consensu. d.c. cum locum. Non obstat glo.verbi praestitit, in c. veniens. el.ῆ. cum ibi not. desponsa. Quia Ioquitur,uuando copula est sequuta sponsalia de futuro, tunc inducit matrimonium adeo praesiumptum,ut non admittatur probatio in contrarium. Sed in casu nostro nulla praecesserunt sponsalia, ut iapius dictum est, protestatio Ioannis dicentis se non commiscere ad intuitum honoris, id est, matrimonii, sustulit se mam Sc subirantiam matrimonii hoc est,totalem consensim, quia nullo modo vo-I uit consentire,nem consensit. Ideo non potest dici, quod quouis modo sit matrimonium contractum. secundum noti per Io. And. ec alios, in d. c. tua nos desponsa. Praeterea protestatio releuat protestantem, quando ordinatur ad detrahendum totalem consensum facti, prout Ionat in iure,maxime cum dependeat a libera pote-1Iase cx voluntate protestantis, veluti in casii praesenti. secundum Cardi. Iex. in c. Diaconus. a. col. aridist. alleg. l. qui in aliena. s. Celsus. T. de accu. haeredita.
Non obstat si dicatur, Ioannem institita pro copula apud Elsam, Ac eamdem respondisse, Non admittam te nisi in quantum honoritice licet: re deinde Reus eandem cognouerit. Ergo a contrario sensu arguendo quod de iure licet. I. i. m. de omi. eius cui man. est iurisdict. c. qualis. x s. dist. c. disciplina. Mist.&c.cum apostolica, de his quae ii. c. Praela. si com ca. Elia non asmisit Ioannem ad copulam nisi respeetia matrimonii: nam contrariorum est e dem disciplina, secundum Philosophum primo priorum, & primo topicorum. not. in l. s. in prin. ff. de his qui sunt sui vel alieι iuris. Et sic Ioannes facto, hoe est, cognoscendo Eliam in eandem ut in uxorem consensita iuxta nota sex o. ct Doct. in c. per tuas, de condi. appo. in despon.vel. al. contras'.
ine. u. de conivg. seri cum simi. Quia responde exactis non constare quod Ioannea
109쪽
Ioannes fateatur apud Eliam institisse pro copula animo contrahendi matrim nium, re verbis ipsius Ellae, pro matrimonio laborantis,assensime, sic tacite actu carnis peregisse. Verum legens Ac relegens acta,contrariu reperisscilicet cquod scis pius dixi quomodo Ioannes expressim renuerit Elsam ut uxorem cognoscere:sed quod ut fornicariam cognouerit non dissitetur. Ideo non habet locum d. c. per tuas. cum simil. quia per Ioannem nulla est adiecta conditio honest vel inli nesta,quae per copulam resoluta fui isti in matrimonium: licet Elsa illam quod tamen non legitime constat forsitan adiecerit. Sed ipse Ioannes expressim renuit, B simpliciter fornicatus est eam.
. Praeterea non quadrat cum vetitare,quod argumentum a contrario sensu in-
' discriminatim locum habeat in causa matrimoniali, cum propter prauum os a surdum intellectum, iuxta not. in l. 4. C. de condi. inser. per glo. 8c Do '. in d. c. cum apostolica. Ludo. Roma. consit. 3sa. incipi. circa primum.in penul. col. Absurdissimum nam sequeretur, videlicet, quod etiam famosum scortum sub gitans illud ducere cogeretur, si ante copulam dixisset, Non admittam te nisi me in uxorem ducas, re ipse vel expressim renuens,vel contrarium protestatus illam
carnaliter cognoscat. Et ideo dixit Alexandrinus, non esse sumendum argumem tum a contrario sensu in causis matrimonialibus. ind. c. tuae, in a 3. col. de spon. alleg.glo. in c. 3 .de aeta. 5c qua. or. dist. 6. cum simi. tum clarissimi iuris est, argumentum a contrario sensu in verbis negatiuis non habere locum. l. si ita quis ita '' res instituatur si legitimus.T de haere. instit. cuius ratio est,quia ex verbis negatiuis non resultat assirmatio siue habitus. l. ex facto etiam agitatum. θc ihi Bal. Κde haere. inlli. Idem Bal .ind. l. ij. in c. cum accessissesit. in iij. col. de constitu. ec in c. praeterea,de appellationibuΤ. Et λ.de Ancha.in repeti. c.canonum statuta, de consti. Sed hic sunt verba Ioannis negativa, negantis se aliquo modo vel tem-
. - t Pore matrimonium contraxisse. Praeterea repugnat natura contractus matrim
n4,quae est, quod simul consentiant,ut iupra dixi. Et repugnante natura non po-43. test sumi argumentum a contrario sensu. arg. l. ctim ratio. T de ho.dam. Et itac suluitFranc. Curi. consit. ιγ. incip. viso puncto. tum etiam quia contrariorum
natura est quod mutuo si expellunr. l. ubi repugnantia.T de reg. iur. Et Bartho. Soci. consit. α 8 s. incip. In quaestione. inst. Ideo uno posito, aliud remoueniri g. ne . ec ibi glo.in Auten. demon.prin.col. iij. Et siccum hic non sit matrimoni'. non potest quod sit matrimonium contractum. Et dicit Dy. in c. qui sentur,dereg. iur. Il. 6. quod tunc sit eadem disciplina contrariorum, quando de quolibet contrariorum respondetur assirmando, vel de quolibet negando. Sed ubi deal tero affirmatio,& de altero est negatio, ut in casu proposito, tunc non est contrariorum eadem distiplina. . Non obstat si alcatur,rir est virtus taciti 5c expressi.l. cum quid.s si ceripe. Bari Bal.et Ioan. de Imo.in l. i.in princ. ff. de iis qus intesta. de.cu similib. Cum e go hic Ioa nnes post verba Elsae eandem tacite cognouerit, videtur in matrimoniuconsensisse:ergo,&e. Quia respondeo, ψ hic Ioannes non tacite cognouit Usam, sed expressim ante Sc post copulam dixit, non velle contrahere matrimonium: re se voluntatem suam non contrahendi expressit in indiuiduo oc specie. Plus ergo operatur quam tacitumarg.l. qui in rerum. 9. u. ec ibi glo. ff. de l. . Praeterea quando tacitum venit ex sola iuris praesumptione,nun* operaturrimdem effectum,quem expressum secundum Alberi. de Ro.Q d. l.cum quod. Facit c.si pater. 6c ibi Gemini.de testa. lib.6. Et Bariin l. Centurio. in n.col.fisside vul Plinii. substi. Praeterea quando taclisi re expressim concurrunt,expressim facit cessare taestum,secundum Bar.m l. cum ex facio. 3. filio. sside vid.&pupil. quia expressim est Potensius,ideo restringit tacitum, cund. Bal.consit. 6q.incip. Casus talis,Zeno: ἐn si.in 3.volu.6c And. Barb. cons. o.incip. Mihi videtur.in si. .col.in a. Ol. Praeterea in matrimonio requiriturumuis cosensus expressus,vel dissensias.
110쪽
sta tacite celebrari sicut expresse,secundum Bar. Socinum in repea. 3 .la 4s. eol.in iij.q. secundi essectus.Tde viii.&pup. Et ideo dixit Cardi. Alex.ind.e. Diaconus. in 3 . l.quod quotiescim de substantia actus cui in matrimonio requiritur empressus consensus,praesertim in loqui valentibus,nu A susticit tacitus: quia nihil
operatur volantas in mente retenta. l. si repetendi. . de con . obcau. secundum
Abb.in d.c.illud. in .col. Quanto sortius ubi est expressus dissensus,ut liter
Non obstat,quod lite pendente Ioannes Eliam uti ornicariam iterum cognouerit: quia nec per hoc infertur matrimonium,cum ex eo nec substantia coniugalia contractus,nec forma contrahendi valeat iudicari, quoniam defuit consensus,sine quo caetera verba,per Eliam excogitata,coniugale foedus non inserunt, ec sola copula non est tantae potentiae,quod matrimonium perficiat. d. l. nuptias. d. c. cum locum .d.c.ubi non est consentus, 3 3. q. a. Cum ergo Ioannes nunt consensit in matrimonium,non potest dici quod matrimonium contractum sit per hoc,quod ad assiletum delictum ad quod natura humana prona est,c.Omnis aetas, 33.q. 3. Elissa Ioannem admiserit,secundiim Hostien. in Summa, tit. de matrimonio. g. qualia ter contrahatur. versi. quod si praemittat. re versi. ubi vero causa. Ouia ut ait Thomas in iiij.dist. α 6.q.q. aria tocommixtio carnalis non pertinet ad 1ῖgnificati nem rei contentae in matrimonio, sed ad rem non contentam: nam c ut idem ait in , 3.dist. a T. q. a.ar. 3. carnalis commixtio est de secunda re non prima perfectione matrimon l. Ergo deficiente prima,hoc est, consensu necessario deficit secunda :quia illud nunc , validare potest quod non fuit ab initio arg. 9.an sermo, Insti.de
Accedit quod Elia volensin coquina apud seculum letiantu submisit. Ergo
non potest dicere quod Ioannes sibi vim intulit lite pendentqic.scienti,de reg. iurili. 6. cum simi. Nec creditur verbis Elsae asserentis, Ioannem ut virum legitimum admisisse : quod praeterea Ioannes in eandem mammonialiter eonsenserit. non enim probat hoc esse,quod ab hoc contingit abesse. l. Penui. C. unde Iegi. ec saepe adulteri & sornicatores vocant se adinvicem coniuges ad palliandum delictum suum. secundum Innoc. in d. c. ex parte,de restiti spol. Abb.in d.c.illud. Bal.in I. non epistolis. C.de proba.&Specu.ttiade consess. g. sequitur. versi.sed pone. Non obstat e. insuper,qui matrimo. accu. post. quia ibi ex desectu liberi co sensus Sc aetatis ratificatur matrimonium per copulam voluntariam, superueniente aetate legitima. Sed in casu proposito nullus fuit consensus,nullus p tractatus habilis ad inducendum matrimonium praecessit. Ergo actus copulae,etiam milies subsequens lite pendente vel stante quod non est non validat: quia non entis nullae sunt qualitates.l.eius.ss. si cer.pet.cum non constet ex actis, Ioannem volunt rem non contrahendi matrimonium mutasse. Praesumitur ergo semper in sua priori voluntate perseuerare. d.c. maiores, in li. cum simi. Si enim diceremus,quod sola carnalis copula induceret matrimonui,sequeretur, quod inter gloriosam Mariam virginem,Deiparam,&Ioseph nullum fuisset matrimonium.quod est salsissimum. c. sufficiat. 9.cum ergo. a .q.3.&Bonaventura in A.lib.4.dist. 3 o.q.q. Item sequeretur,quod unum vilissimum scortum interdum mille haberet maritos, cum totiadem dc plures eam cognouissent. quod etiam alienissimum est a vetitate.
ledig alter ding. Ergo praesupponitur, quod fuerit matrimonium contractum equia priuatio praesupponit halaitum. l. decem,deverb. oblig. Quia respondeo, milia verba sunt enunciatiua,propter aliud, quam causa matrimonia inducendi,a Ioanne prolata. Ergo nihil probant.l. ex ris. C. de mili. resta. Doct. in I. ex hac scimptura. ff. de dona. ec in c. post cessionem,de probar. puta ad interrogationem,per Ioannem Elsae iactam: quia audierat, quod Elia vellet contra eum agere, praetem dens ex copula matrimonium esse contractum,ati ob id ipse Ioannes Elsam inte , ogauerit,an eundem ab huiusmodi praetensa impetitione liberum diceret. Et Elis