장음표시 사용
171쪽
cotidi thoe eoollarium adremiis pereipiendam di Ham, quae inter intellectunt talium atque infinitum intercedit non uno modo Nobis enim plemuiue Ascondita sunt, quae incideis nostris latent, ut eorum, Axiae in iis distinguimus, tio ad ea, quae discernere nullo modo posivinus sit veluti infinite parvum ad quantitatem ordinari: am, vel veluti quantitas quaevis data ad infinitam, consequente ea, quorum nobis conici lumus pio nil ulo .ihendi sint respectu eorum, quae di sterni non possunt. Ait ili Deo ei us intellectus infinitus
est, omnia aperta sunt, nihil absconditum. Unde nobis N, sentia videnturin proeul a nobis remota, quae Deo praesentia sint&propinqua. Inservit adeo doctrina praesens ad diis
renuam inter creatorem creaturam rectius comprehendemdam. Sed haec clariora evadent suo loco, udi in Theologia naturali talia ex instituto declares uri sumus. Ceterum si quis vi imaginationis adjuvare volitet intellectum inter in rem rationem idearum e neepturum ad experiment; Ο rica consu giar, ubi patet vili bilia ita in unum coit futidi Polle, ut nullum
eorum ab altero distinguatur amplius,in hae eonfusione oriri non mod ideam e sesam ab deis distincte perceptorum rursus diversim, verum multa etiam quasi in nihilum mei.
ere, ut non amplius percipiantur, utut ingens eorum num rus consus pereeptibile quid constituati Pertinent huc imagines,' trae alpeculis eonicis regenuntur. Amplum enim sputium in vertice coni prope eundem in exiguum spatio lumcontrahitur, ita ut in illo depicta in speculo confuse quid pereeptibile in imagine quae in speculo comparet, exhibeant. sunt alia quoque experimenta ope vitromam concavorum in eam rem fieri ex iis, qua ope ierosiopiorum inbtuuntur, nonnulla colliguntur, quae praesentem coctrinam iblustranti sed talia ad philosophiam experimentalem sumis mittenda, quae suum non minus usum in Psychologia, ρο hmolatio in Physicaliabent.
172쪽
turis Similiterili status praesentes sugulormn elemento Dibus pr.esens nundi status constituitu diverso modo in dea
sensuali in oleumur. Ut propositionis praesentis veritas facilius comprehendaturi fingamus seriem statutim praeteritorum ad certum numerula esse redactam, qualis prodiret tempus Onane elapstim Ii ni inuta te unda aut scrupula quaecunque alia illi in in ora resolvendo id quod ob continuitatem seriei successivorum facere non licet, nisi quatenus ea per rectam in partes xquales divisam imaginationi objicitur noli attenta Ian statuun singuloriam diversitate, sed tantinii modo eosdem considerando tanquam praeteritos. Quod liciam lios status spes es tanquam praeteritos eviden elicipi praeteritione eosdem disterre, quatenus a praesente diverian uortiri nisu distantiam, cuin alii aliis citius praeterierint. Quamobrem cum idea sensuales s n lites sint objeisto, quod repraesentant f. 9I status praeterit ita in iisdem involvi debent, ut non negligatur diversa dis mitiae uniuscujusque status praeteriti a praesenti ratio. Atque adeo anipatet non eodem modo in dea sensuali involvi posse status invii si praeteritos. Enimvero natus elementorum interni, vitais status aliquis praesens mundi constituitur, ea lege mutantur, ut praesens rationem eontineat sequentis , cur nempe semvens ad actum perducinuri 1 7. Cosmia , adeoque praetorita habent se ad praesens per modum causae ad causatum 881. Onuto , consequenter pro liversa a praesente distantia
muta erunt continuo rena ores. Ideae igitur statuum praeteritumam ita involvi debent, ut ulterior continuo admittenda sitan uino, quo longius a praesente abest praeteritus. Atque ita nesciantur diversi involutionum gradus, qui exprimunt diverssis dependentiae modos praesentis ab antecedentibus. Α, inde igitur patet, singulos status praeteritos non eodem modo in idea sensuali involvi.
ri anteriorum proposi num demonstratione jam com
173쪽
stati . 8 84. 83. , phantasmata rerum praeteritarum aliuquaiId laus in nullier id earum sensualium. Quamobrem quod deside is sensualibus jam evicimus, idem de phantasmatis
quoque rerum praeterIta ruin valere palam est.
Series rerum successivarum, quae datur in universo f. II. Cosmot ' quas colastituunt status mundi sibi mutuo succedentes, quales paulo ante in serie praeterit Ortim consideravimus, per statum praesentem dividitur in duas partes, quarum altera exhibet status praeteritos, altera suturos eo quidem modo,quain paulo ante Inlinuavimus, cum modum involutionis statuum prieteritorii expenderemus Quemadmodum itaque in parte praeteritorum status unusquisque diversam fortutur distantiam a praesente, ita ut continuo cre1cat cum numero statuum praeteritorum cita similiter in parte futuror Lun diver- iam status singuli distantiam habent a praesente ita ut Conti nuo crescat cum numero statuum futurorum. sicuti igitur in serie praeteritorum diversa illa distantia expcina quoque debet in eorum involutione , ut ideo non ullo eodemque modo in idea sensuali involvantur singuli latus praeteritici ita haec distantiarum diversitas in caula linque esse dehet, ut non uno eodemque niodo singuli status situri in ea deni involvantur. Porro res successivae in mundo adlpectabili onali es inter se connectutitur 3. 4. Cos L), cumque in numerum praeterito
rum abeant, quae antea in numero suturorum erant, neXUS
futurorum idem proritis et , qui praeteritorum, consistens nem p in continua dependentia effectus a causa. Quemadmodum nimirum ui serie praeteritorum continuo ascenditur ad causam remotiorem, ita in larie suturorum continuo descenditur ad es-fectum remotiorem. Et sicuti in serie praeteritorum status praesens est este stus continuo remotior, quo alii astenditur; ita in serie futurorum status praesens fit continuo caua remotior.
Statuinimmo praesciui convenit depend-
174쪽
fingulis statibus praeteritis singulis autem latitas suturis competit dependeritia diversi gradus a praesente, ut stitus priesens dici possis gravidus suturi. Quo dinoseu itaque propter
diverbi dependentiain latus praesentis ab unoquoque praeteritorum diversi status praeteriti in idea sensuali diversimode involvuntur ita similiter ob futtironim statuum a praesente dependentiam diversam status tuturi diverso modo involvi debentia idea seluuali.
Jam quod res coexistentes attinet, eaedem quoque inter se connectuntur 3. 33 c. Oid, atque adeo in codicistendo ratio coexissentis unius continio est in altero 3. io G HAut adeo iniri itia eodem modo a se invicem dependeant g. Mi mret, quo successiva a se invicem dependent in eooslando per inimi strati Scilicet non quodlibet immediate dependet ab altero in coexistendo, sed etiam mediate, o m diata illa dependentia non eadem es in eodem subiecto quoad omnia coexistentia, a quibus depende Nascuntur adeo in eodem sibjectis dependentiae diversi gradus quoad coerissens tiani, quemadmodum diversi gradus dependentiae quoad exbstentiam in serie praeteritorum 6 siturorum dantur. Quare eum in serie successivorum ob diversam inam dependentiam sensibilis praesentis status praeteriti s futuri non eodem modo in dea sensiali involvantur' demonstrata nec inserie simul
laneorum ob diversam dependentiam in existendo dati cujus dam sensibilis a ceteris coexistentibus status praesentes singulo.
rum clementorum ac inde ortorum corporum β. 76. Cosmo Aquibiis praesens mundi status continetur, involvi possunt in icta sensual eodeIII HIOD. . Et ii quidem prolixe sitis ostenaimis, idei nostri sim Giam non nesse omnia eodem modo id quod ob utilitatem multiplicem probe expendi meretur. Comparet ea in subsequentibus, ubi de evolutione idearum sermo est ita
175쪽
riun enis evolutio ab involutione pendet. Exemplum i , vionis alias Oeeurrit in do tam d. generatiotis, hi interdiVersa si stemata, quae a philosophis exeogitata sunt occurrit quoque systema involutionis. Nimirum si de prirexistentia
corpusculorum organicorum , quae rudimentorum nomine vulgo veniunt, termo inciderit in Adam piaeextitisse cuntur omnes ipsius pol eri. Adamias in se coiitinuit mrux u- dimenta liberorum ex se prognatorum, in quorum Iudimentis iam actu continebantur rud:menta liberorum Pipsis Oseendorum seu nepotum ipsius Adamici Et idem assumatur de Adam pronepotibus, abnepotibus ara porro Rudimenta' igitur sequentis generationis continuo continentur in rudbinentis anterioris sed diverse praeiarmationis Dedu Atque
ita rudim nra omnliam posterorum Alimi in eadem linea recta descende litium diverso praeformationa gradu in volui fuere in rudirnent filii sui ut alia una evolutione te mendi ratione, alia duabus, alia non nisi tribus inde evid vi potuerint ita porro Involutionis adeo notio, quuleua supponimus in
interiore perceptionum nostrarum ratione explieanda non est in sero philosophico incognita. Translata vero ad Perdepti ne nostras lucem effundit tertiae mentis eratiotri qua unum ex alio colligitur. Cur enim hoc fieri possit & quaenam ex dato eolligi queant, inde intelligetur. Non minor vero comparebit utilitatis in Pheologia naturali, ubi reddendar,tio in cur cognitio Dei sit mere intuitiva , creaturae vero distursivaci h mbolica.
. . . Antium Anseoli admittenda es in omni hypothesi et is, E et mentis rerum mei talium, etsi in Opothesibon icium flariis quemadno Hic ias Orienter iratastarum Quodsi enim ant
cedentia uti .:perque artenta mente perlustres, omnino coimilabit involiitionenn praeteritoruin ac suturorum innatumque praesentium in idea sensuali niti nem rerum coexistentium de
successivarim in univeri continuoi, set δε seqq. . Quam-
176쪽
De Imagiratione di Memoria iss
Obrem cum nextis rerum tam coexistentium in in indo adspe ciabili 32. Os λ; oc , quam successivorum independenter a doctrina clementorum demonsuetur cf. 53. CU/no j, adeoque adniittila beat, etiamsi haec ignoretur, vel rejiciaturi, conssquenter qualiacunque de elementis corporum quis foveat optinionein, involutio quoque suturorima ac praeteritorum .dni .umque praesentium in idea sensuali admittenda est, unicui que quis de elementis corporum hypothesintueatur. Quoniam tamen nexus remm materialusu a ne tu et
mentorum pendet j. o3. Comoto, adeoque in hoc rationem sui susticientem agnoscit jam smoto consequeliter absque eo fissicienter intelligi non potest 3. 56. Omo, quemadmodum compositio β. 686. Omo vis motrix g. 29sC M.), vis inertiae 3 297 metuo, extensio ct continuitas , πι cosmo J fine theoria simplicium sufficienter intelligi nequeunt involutio quoque praeteritorum ac futurorum omniumque praesentium in idea sensi alia ne clieoria simplicium fus Henter intelligi nequit, quippe quae nou isto nititur per rure
derui Haec ideo adiicio, , ne quis praeeipirat judiri rejiciat
quod rejicere non poterat, aut deniser, Dod damnare non debebat, propterea quod doctrinae de elamentis rerum, quae nimis paradoxa videtur, infestus si Plurimum interest noli ita quaenam inter se pugnent, qΠaenam invicem eons et tiant,o quae
nec absque iis intelligi possint, utut eum iisdem conspymemae nec absque aliis intelligantur penum.
Perreptioriossunt magines, quas nulla arte hinnana yni Disserentiaram licet. Iinagines enim, quae sunt perceptiones anima, β.86. metisin Icto. objecta extra ammam repraesentanti 'I.3 Involvunt etiam integrum statum universi, hi quem reseruntur l. 8a , -- Una cui illi ludus statibus munda anterioribus 1eu praeteritis 3.
177쪽
gulos status diverso nodo β. 87. , ut adeo singulis perceptionibus iii filia te diversia insiliit divertis modis insint 3 186.). Et quoniam hortalia omni ii in anima sibi conscia non est, quemadmodum unicuique obvia experientia compertum infinita ista minime agnoscit a se invicem distinguit, nec infinitaminodi inexistendi varietatem agnoicit' unumquemque ab autero diseernit. Status igitur isti partiales , qui biis in unu ni confusis nascitur status praetens universi, ad quem relertur obiectum perceptum, nascuntur etiam singuli latus universi praeteriti atque suturi, nonnisi obscure reprae lentantur C. a. 'γ-cho erupim , ut adeo ex infinita varietate obscure perceptorum nascatur aliquid confuse perceptum, quod perceptioni cuilibet adhaerere deprehendimus , quatenus idea spatii interminati Stemporis praeteritiis futuri idea a qualibet perceptione insepa, rabilis deprehenditur. Enimvero imagines materiales res intra te repraesentant f. o. S intra limites objecti situ coe
Centur, nulla vero arte unquam ossicies, ut in imagine materiali exhibeantur quoque omnes objecti dependentia ab aliis, unde ejus a qualitas resultat, ct omnes causaliti tes, unde ac ualitas alioru in pendet. deae igitur sensi uiles sic phantasiData
animae, et perceptiones ejusdem sunt limagines , quas nulla arte humana tinuari licet.
Prolixitatis evitandae gratia non evolvinius snguli demonstrandi principia, ut ad supremum evidentia gradum perducatur veritas propositionis praesentis, quam susscienter intel ligi existimamus, modo in anteriori, is quis sitis suerit vir ri4 tus nequeenini hic quicquam lupponitur, quod ex notionibus ontologicis cosmologicis Sisychologicis non sit manis
stum. Neque vero absumsui videri debet, in imagine im- iuveriali exhiberi quoque dependetitias rerum ab aliis, ne
quibus earum Malitas intelligi nequit β. 8 . Gimo hoc
omnes earum Causalitates quomodocunque mediata , propterea
quod istiusmodi repraesentatio ab imagine materiali abhorret. isquis enim de Monstraverit, imaginem ni inulam esse nor-Diuitia ' Gorale
178쪽
mam immaterialis, ita ut per materialem intelligatur, quid possibilest in immateriali sane reptiesentatio objecti exira Dub tectum repraesentans, quam imaginibus immaterialibus propriam, malet valibus incommunicabilem nemo ignorat, alta voce recum, Immo natura depingit in imaginibus motum ac ualem objeitorumci id quod nulla arte pictoria esset potest, etsi sitis superque intelligit hir, cur Hura vires non exceduistiusmodi repraesentatio. Pertinent huc imagines objectorum in camera obscura delineatiae g. io quales etiam
in oculo delineari constat 6I OVici) Usus microscopi-e Laternae magicae a ZAH in oculo artificialiteledioptrieo sun4 3 syntagm s. e. techn f F. in spei undis an, maleulis expostus S a nobis in Dioperie uini versaliter, scriptus a demonstratus motum actualem in imaginibus exhiberi posse doetu Cleelina imatis ansam dedit quibus inordi irio Laternae magicae usu motus actualis in imaginibus Te praelen atur quemadmodum loc cit techn. 4. s. 73I S doeet. Istiusmodi artificia alia excogitavit Bonifacius Henri rus in obe=greus, in Gymnaso Coburgensi Mathemarum
Professor, in Novoo eurioso quod voeno sub Arma disputa tionis in Aeademia denensi A. i a publieavit Laternae ma- deae augmento.
f. 9O. Anisna contismo producit deam retius uniuersi Mn modo Mundi de 3 ad satu praesentem , verum ritio quoad innes praeteritos p futuros, sed pro diversa dependemia flatus roratis a Z 'preteritis o futuro praestin continuo diverυγα Semsuales enina ideae, quas sibi invicem continuo succedere experimur involvunt integrum statum universi praesentem f. M.Aomnes quoque status mundi praeteritos seu praesente anteriores s. 8 uidumque suturos omnes seu praesentem secuturos ,ris . mea igitur sensiuilis totalis est idea totius universi, quoad statum Ualentem, omnesque praeteritos atque suturos.
179쪽
universi existentiam impertitur, acleoque inim vis illa fit essentia latura ejusde iiiij. 66 67. , per essentiam atque naturia iustiam candela prodiicit j. 69O. Oiιtol. . ma status non ii-nus praeteriti, quam futuri diverso modo in dea seni uali praesciite involvuntur cf. 87 λ, pro divertaturaiciun defende iit1astatus praesentis a statibus praeteritis Sciniturorun a praelente β. Cos in oc . num igitur producit ideant totius mundi quoad Omnes ipsius stilius continuo cliverthm, pro diveri ita pendentia prae ciuis a praeteritis atque suturorum a praetente. Ex hac continua deali produmone mundi demum. rissime intelligitur, qualis ut illa vis repraesentativa univers,
quam animae competere supra evicimus F. 63. in in qua nonni nus natiiram ), quam essentiam ejus consistere ostendimus 3 66 Atque ita patet noli inepredici quod anima sibi repraesentet hoc universum, utut aluum modo quaedamsbi repraetentare videatur Grpora, quae exiguam admodum,
immo vix infinite parvam ouandam particulam universi consti tuunt: sicque remotum est dubium, quod nos remoturos esse
serra promisimus λς 9 6α , Munisi Asima nimii in mim producit idemn totius ieres, is prodi ii reuasem vigilans pro lucis, sed fura η , seu tot aditer confusia m. Dis Etenim in somno anima quoque habet percuptiones g. 59 Aut igitur actionem, quani vigilans editi, continuat, aut alias edere tenetur. Quoniam vis ipsi nonnisi mica est 3 37.
qua ad status sili nnitationem continuo tendit c3. 56. , neque adeo in cadem fingi potest vis eidem contraria, quae candem ad Onem, quam vigilans contimio edit, continuari impediat;
quin e.andem continuet dubitandum non est. Ideant ii itur totius uti ixerit in somno producit, qualem vigil alis producit, si nempe materialiter eandem consideres seu quoci objedium,
180쪽
obseura ruris et totaliuni constis artuu 3 59. . Idea itaqile lini verit, quam in ionino producit, Obruina, seu totaliter coi Idem patet per indire flum. Ponanius aniniam in semiro
non procluce resideam universi, qualem vigilans producit. Re praetentatio itaque universi in anina interrumpitur , nec status mundi tempori residionden tes, quo dorminatis, in eadem repraesentantur. Neces le igitur cit aliquam esse rationena, cur exlbmno evigilans fit pri luetionem deae univcrsi conti :ruans ad eum praeci lem lim et piciat, qui momento evigila incis respondet, Itan vero etini, qui inani diale uitur statum ultinium,
quem obdormi lcens ibi repraetentabat h. O. O .). Enimvero cuni vis repraetentativa universi sit anima essentialis β.66.), adeoque productio ideae ejusdem hoc potius modo,quaim alio facta idem essentialis 3 ratio nulla intrinseca dari potest, cur in producenda idea hujus univcrsi hoc potius modo,quam alio versetur f. 36. Ontu . Necessse igitur est ut sine ii terruptione prodii monem ideae universi continuet, consequenter in senino quoque idean universi totius producere debet, materialiter talem, qualem vigilaus producit.
Praesens propositio sine probvione adrnitti poterat: nussa enim adest ratio , cur an iniri, quae per essentiam an ideam
totius uniis si continvo producit, cessare debeat subinde ab actione sua conti a vis non impeditae notionem, cura comsieta sibi actione nestio ad quas alias digrediatur. Cum enim Propterea, quod anima in somno perceptionum suarum sbi
conscia non sit nondum sequaturiqitius perceptione omni leuidea sensu illi vel phantas viare desiituatur. 9.); nec inde inferri potest quod ideam universi insimno non amplius producat. 2 odii dieas vi corporis deterin inari vi in amnia Rahunc statum univei si producendum, qui momento evigilano respouderi eadem id facilitate rejicitur,qua dicitur. Quomodo enim probaveris motui, qui ex organo senserio ad