장음표시 사용
471쪽
eustodiam. Summa ope enisus fuit, ut generalissimam illam de obligatione morali doctrinam, de conscientia torali, decerimoniis, de cognitione tum sui ipsius, tum aliorum, quantum ad vires attinet, redderet distinctiorem ae scecundiorem. Ius naturale ita docuit, ut nexu officiorum minus interrupto, uassiderit silentiani, eamque ita serinaverit, musidiis omnium, qui bonis isteris Gis nomen aeque consillisisse se existima idus , praecognitis iuris naturalis, praese limin doctrina, qua de imputatione morali dicititur, coisiosust uin, ovisque addidit imputationis species, Theologis prosituras Neu lus ingratum erit ipsi us si iunx, quod in pertractanda Theologia viturali practio,iive ossiciorum ergamum naturalium stientia, fuit dextra collocatum. In mimilogia naturas prinica rationem habuit luminis utriusque, tum iis quod aratione, tum illius, quod a reves tione, cognominarur. In M- tera Iuris natura educi parte navavit potissime operam, ut a . curata vitiorumin virtutum iuveniret nomina, delineationesin virtutumin vitiorum exactas assa rem atque in characteres eius, peculiari vel virtute, vel vitio, conspicuus est, sedulo i quireret. In tertia iuris naturalis ethici, seu cogentis, parte B Mehleri vestigia, quod ipsum gratus agnoscit, sepius legit.
Ethices partem primamis secundam dedit tertia elaboratiorem. In invitamentis , quibus mentes ad virtutes de vitia incenduntur, edisserendis ita incessit, ut i accurate de distincte motivum explicaverit, veritatem ejus demonstraverit, hillustrationibus exquisitis reddiderit vividius, id, nervosius expressum, ad animos commovehdos accommodaverit. Controversias omnes a tractatione sua abesse iussit. 'igida demo strandi lege fuit usus, licet paragraphos antecedentes haud eκ-
, citaverit crebro, nec nomina sententiis singulis adscripserit, em stematicorum officinis arcessenda. Bonitatem & mi actionis crebra repetitione credidit usui attempera minciniatigandam. Disti erit ----,-- - -- -ωπι, ratus, illam esse liberam hane non semper. Cuilibet parti 7 practio premis theoreticam Actiones morales liberas dari. 33 qui: snt nec bonae, nec mile, inde negariti soraliuitis
472쪽
subiectivam ex obiectiva fluere, bstendit opus esse homini revelatione divina, egregie evicit. Doctrinam de conscientia Pag. 43. non ex ratione tantum, sed ex secro etiam Codice, confirmavit. De dormituriente, somniante, & dormiente, conscientia solide e posuit. iis, qui Theologiam moralem dispiciunt, haec tractatio fructum asseret insignem. Statum obduratae mentis edisseruit fio egregie. Vigilantem conscientiam delinea viti Usum docui. s. nae, quae de conscientia praecipit, pulchre subiunxit,ita, ut Theologos haud pudeat, nec poeniteat, arva sua rigare. monilitia 68.
lubriter, dari casus, in quibus per vires natui ales nequeamus ortam ciuiscientiam obsit ue. Hobabili sinum Jesurieum eripugnavit,in procul secessere iussit morsbus e vis utim uisu meam Dei revelationem, quae docet reconciliandi Numinis no sonent, Hederi posse, ostendit. Cognitionem vivam da , . aliam in se talam, nec Melaniem, aliam simul emaceni,Wrientem .impedimenta removentem, demonstravit. Certimonias existimat esse actus externos, varia gnificantes, quae s.cogitanda sent in instituto quodam, ut ipsi fiat satis. Dedit de eis ex professo meditationes suas in lucem edita Jem A. ira Dissertatione. Pot ora huius argumenti momenta deis rivo edisseruit Ludicrumis ridiculuri, cerimoniis non uti dis adjectum, notavit. Cerimonias typicas in gratiam Theolo solum attigit. Mignae sunt illae uberiori commentatione, ut Naturalistis ae em Nectis fiat satis, qui, simul ac agnoverint sipientiam Dei, in typis praedefiniendis elucentem, oeconomiam Mosicam animo convicto venerabuntur. Doctrinam de tem 1 os peramentis fluidi in corpore humano diversis pro more Cl. Auintor fuit commentatus Physiognomiam humanam nondum ad Io
certas regulas esse redactam, uolet. Praedicavit inter haec D. Baptis Porta libellum, ad hosce corymbos reserendum. Si III. mulationis sontesin rationes diiudicavit luculente. Indicavit
licentiainin iusimulandi, sitireuem simulationes Italas ab aequivocarioribus,3 a reseritatione mentali. De imputatione 17q. ficti alieni distinctein caute praerepiti Repudiavit Matinam de capite reprauentativo. ἀπ- utroque. Verrinii vero,
473쪽
aoa verit. Decretuni creatori tribuit senilia producendi. Addit Deus es em simplicissimum. ii, Meret se conoementer nonao . nise otia simplicio, me sub oriar, οὐ re seu memor Σ est hoc pronuntiatum: si huis πιιοι αλιι muri em βου- covsitutori n, a se ipse perpe-α--, Hi imputare posset; ris iis mimu certiu 1,-m adbu bus persectisnes' ritatem voluntare vis iss- -i, eaque inciente. Nisi si mr apoc tactas cuia φή, .um Me scito ut confirmatur udaniusvi meto solvi vim Ct mmms, demonstraturi sui ' dui revela item, is ursatani. Perplacet eius dea inis naturali, eri istarum, de pietate, & impietate tractatio. Mira
est, Cl. virum consuli luminis rationis tantopere amplificare valuisse. Quam vellemus, Theologia moralis, e sacroae lae lima,& hunc in modum elaborata, copiosiusque diffusa, era sita et, quae ita esset conscripta, ut ab universi, hominibus im relli in adhiberi posset Superstitio, quae singulis in Deum ossiciis modisque ea peragendi facile adhaerescit, longe lateque
hie est descripta Meversa. Tanatici habetit hic speculum, in quo maculas sua intueri queant, ne quid de iis dicamus, qui amore Dei mercenari laborant, vel in opere perato γ quiescunt In censum cultus erga Deum perversi Cl. Autor aeque retulit Naturalismum, seu Deismum, de Indifferentismum, qui praecipue Enthusiastis solet esse milliaris. Ethices principium generalissimum posuit hoc Fac ea, quae a naturam agem. tis sa -turam Ius , cujus in graitim actio Iusscipitur ad reliquas substantias, vibuscum Amul exigiis, congruunt omitte ea, quae his reprimant. Ad invitamenta actionum id sp ctat. suantum ad adminicula attinet, hoc exhibuit princi
pium mim virium septenuem ad M. Adminiculum gen sar resulanum colandi Deum, hoc iudice, est consio, isti inimnum liberarum ad legem naturalam. ad semius, nisi iam Mauri esset proclive, de volumisi, μειωδε honore tace. imi saerae iudiciunt.
474쪽
ne inlibesiis humi di lamidis M omimus tim hilo uisus ex opo, qui moti siero pres in esse, bene, sibrum hunc composue, avus, uratinis sici esse, ditari. de veritatissius, quibus fides, pistrat mun--, nem
Te convictos. Credit ad e, oratione una uisiere verit tem solide esse e vendam, demonstiandam ωvtalicanda m.
Tramitem consuetum haud mecit, ideoque docuit ex qui--sdam dicis sacra monimitatis,ues unica periodo, sententiam seu veritatem unicam quandam effingere. Divisionem se tentiae, in nonnulla membra distribuendae, &exordii praemi sionem, approbat. Ut methodi sitae virtutes demonstret imierandasin bonas, ipse Asciculum evulgabit rationum sacra rum, ne desint regulis, ab ipso traditis, exempla. maee significavit in Praesitione. Isagoge autem offert universales verita 'tes, quae tractationi sunt instar fundamenti Complexus tr inationis sequitur methodum elaborationis, quam aetas nostra logicam, mathematicam appellare soleti Capitibus novem Cel. Autor comprehendit, quicquid ad institutiones hasce re .dendas iudicavit spectare. Primo exponit doctrinam de analysi. textus. Secundo disserit de inventione propositionis. Tertio
ad divisi,mem propositionis exhibendam sestinat Garto coni- .mentatur de parram, elaboratione. 129 re ex nix lactibiam a vetit num , virentes anniteat is. Miso doctrinam de sutilando exordio intexis istinio astu dei reeitistions areae
475쪽
eum a literati prorsus differre, inficiatur, provocans ad se pum, quem Spiritus Sanctus in Codice sacro tenuit sibi praestitutum. Negat praeterea, duplicem sensum literis fieris inesse, literalem pro nondum renatis, spiritualem pro regenitis. Pag. 8. Artem dignoscendi subiectum a praedicato distincte expedit. Sacras literas divinitus esse inspiratas, contra Anonymum si 4s ctuantem ostendere contendit. Rationes, cur Deus olim stilo symbolico & parabolico usus sit, suppeditat haud contemnendas Nec novimus alios, qui tam podictice artem detesues minandi vocum significatus tradiderint. ioca Matib. XIII, 6 . ro,in Marc. IV, II, a solide exponit. An ipsus expositio iacti Rom. IIII, a, si uilice vera, an sententia Turretiisti siet praeferenda jam non disputamus. Christum dici agm)m Dei 6 . I. . relatione ad hircum Asese instituta, arbitratur. At hic non fuit agnus Persuademus itaque nobis, respici ad agnos sacrificii iugalis, typos Christi, pro peccatis hominum GPi pensuri obedientiam & poenas. In typis admittit sensum minterat,4 mysticum. Sensum dari mysticum illatum, negat. De . sensu vaticiniorum eruendo nonnihil suppeditavit, assensu di is 8. gnum. In parabolis dari sententias , ornatus .connexionis eausa intextas, quae ad scopum haud referendae sint, tradit. Quid generatim in exponendis literis divinioribus si salubre asio necessarium, perpulchre disierit Eos, qui grammaticas de
lexicographas minutias, vel contemtionem interpretationis LM theri, in suggestum sacrum traducunt, merito castigat. Pecca
ara tum in Spiritum sacrum commisssum, exponit de malitiosa r pugnantia, qua quis extraordinariae Dei gratiae, emendando pec-a76 catori intentae, contradicit. Explicat dictum de Christo veniente cum aquain singuine Io V, . Nese haud esse, veritates quasdam mul ex lumine rationis comprobare, a gumentis contendit ostendere haud spernendis. Abusum rationis e suggestu sacro proscribendum esse, idem docet. T stimoniis Patrum in orationibus, ex suggestu sacro habendis, nullum relinquit locum Syntheticas demolistrationes & testimonia Autorum extraneorum, seu prosenorum, ab eis pi ocul
soc esse iubet. Analyticis demonstrationibus rite institutis conc dit
476쪽
locum inauditores inter racionandum sententiis - vivant, Mud radet ran, quando, rivom
reseratione Wro iis sit utendum, allicite des onstrati et in murum errantum in refutatu--3s m itur. Mui in in nihilum redactum iri, negat, ratus, eum novissimo iri modo immutatum. Didascalicum&Henin 373.m misim nomine isto indignos esses, ostenditi mimia soracteti eum ess ipsius paedorici haeciem, ad sit. Duplex ex
uidivina uioat meimodorum mictura, eanamque conlapage, Mit haud tralatitia. Si orator sorte legit orationem fra cram, morem hunc ipse appellat suspectum & eum existimae scopo disconvenientem. Solent certe homines, qui alios e sesilaum vel timidiores sunt, de scripto uia praelegere. Eos, qui orationes allariun vel memoriter recitant,vel transscribuni. Is merito aversatur & sistidic omittimus reliqua, siquidem 3ctor ex hae finibria de texto valebit iudicare. Suhit memo tiam illud o summo uin qui reseram αμοραμνα
IN NOVI TESTAMENTUM . MARTIM Lutheri Annotationes eriticae CHRISTOPHORI ID ERICI AFRMANNI, Pr . . ni . in Acadmiae doriciana.
477쪽
stit ipsa stet soliis. Charta nitorem densitatem praeserti Typographus, Franciscus modus, eam sormis publicis mscripsit. aditioni praemisit milippus Magnanimus , Mulgravius Hassiae, Rescriptum suum, Principe tanto dignum Coi tulit eam Cel. Autor cum editione, quae haud minus opera Lu- laberi A. is 4 Vitebergae per ausim Lus in lucem fuit emi Pag. 4. a. Utriusque vero comparationem Autor instituit cum veris sones theri, quam D. Majus una cum sententiis Graecis issae A. Iros, et exire iussit in publicum, cum 7anslationibus Reitrii ac THBri, A. To editis, nec non cum versione vulgata editionis annici 486, Mistiana Nov. est per Lud Xys
rum A. III curata, Praetereaque cum editionem redoriis
Me Graeca, cui Be in suam & vulgatam Latinam interpret tionem adiecit Consuluit inprimis editionem, quam Luth λ rus A. 14 6 emisit. Pretium versioni, a Luthero prosectae, statuit sane mas num licet, eam ab omni naevo esse immunem, nolit assirmare, siquidem annorum successu Lucterus hine inde vocesin verba sententiasque nonnullas mutavit. Quaeri autem potest, quaenam lectionum variantium maxime ad verba divinitus inspirata congruat huic quaestioni satisfieret, Autor hoc fasciculo, quo Mattha opera impensa est , nulli labori pepercit, passim ostendens, quam ctigui pretii sint Reiri QTHPer emendationes, ipsa quippe Luttier versione inferiores. miramur, voci δουναμις Matth. XIILF , nemi-ag. 4em substituisse voculam unde enis Adde XIV, a. Locum Mutib. XV, F, Autor solide transtulit. Vulgata ibi rei ipsi prorsus repugnat, licet eam Bera illic approbaverit. Versonem Lutheri, in Matth. XXVI, obviam, egregie vindicat. Recenset varias interpretationes loci Matib. XXVIII, , suamque eis assiungit, ratus, per 'ν σαββατων designari tems pus post vesperam sabbati. At Lia. αββάτων ibi est prima
dies hebdomadis Ergo se instituenda est verso Sub finem hebdomadis , immo die jam illacente, ut primus exseret ex domadis dies. Sic vocul O . sumitur a LXX E Hor. Su εχ cedit pars annotationum in Marcum. Nexum L, dilucide
indicat Ad III, o, at copiosior est, ac illud εἴς non ad
478쪽
IAlim, sed ad vulgum de statu mentis dimotum trahit , Matth. XV ...inaue. XI, Substitit tandem in fine Cain pilas VI Suppetunt nobis rationes bene multae, cur flagranter exoptentus, ut Uriel laborem hune continuehci exuunt Novi Testamenti perducat.
GENUINA RELATIO DE PRAESENTI STAT .
Nemrons Iarum, siue Anabaptistarum, ut excisiegiat
Dive sumtibus B IO. Rudolphi si scieri viduae 8. Plag. II. Ad controversias theologicas, quibus diversi Christian rem coetus disiunguntur, rite disceptandas plurimum referre, statum illorum, quibus in praesentia opinioniabus sint dediti, accuratius pernosse, nemo inficias ibit operae igitur pretium Cl. Autor secit, qui in praesenti omismentatione acciti aliorem delineationem dogmatum priue opi . monum, quibus ita dicti Mennonis in Belgio ae alibi l eorum, hac tempestate subscribunt, dedit Quas ut propius cognosceret, per omne illud tempus, quo in Belgio studiorum ergo est versatus, similiaritatem cum praecipuis illarum antistiatibus conciliavit, illorum sententias de religione est expiscatus, conventibus sacris intersuit, sermones auribus hausit, ei monias ae instituta religiosa oculis histrinit, seriptaque, aditu ais consignata, diligenter volvit. Ne milii studio parti id
re videmur, iudicium sium non sic, ut munii, in se Nonis tentio
479쪽
tentias illis per praecipitantiam assingeret, non unum, set plures,. quidem seorsim de iisdem rebus est percontrius. Inituituor Capita opusculum hoc divisum est Primum est de pri is PM-1aingis, sive Anab tibiis subtilioribus avde Anabaptissis erassioribus , 3 de controversiis nonuulgorum Anabaptistarum cum Reformatis Theologis de Coludiatis , sive Rhenoburgensibus. Accedit Appendix de regimine Frisae, de Reformatorum ac ali rum soribus foederati Belli Cap. I Anab aptistae ortum suum arcessunt a Maldensibus qui, ubi variis modis crudeliter amicti essent, in diversas Europae partes concesserint, in eisdemque doctrinam suam, regimen ac disciplinam ecclesiastiacam, sartam tectam servarint, temporibus emendatorum sacritum majorem libertatem, religionem suam profitendi, moti. Quoniam autem illis ips temporibus, qui paedobaptismum reiiciebant, vel ab aliis coetibus ad se accedentes de novo sacris aquis adspergi volebant, Monasterii, Malibi locorum, graves turbas dabant, factum esse dictitant, ut hujus criminis omnes insimularentur, ac grave odium magistratuum atque civium in illos derivaretur, quod tamen multum desectuit, ubi edocti fueriant, non omnes eodem spiritu vertiginoso atque rebelli
duci Sententiam hanc Cl. Autor non omnino improbandam esse censet, propter convenientiam Anabaptistarum cum Waldensibus,4 quoniam non omnes motibus istis impliciti fuerint. Certum tamen esse, Mennovem Simonis mitiora ipsis consilia inspirasse, alios, periculo suo edoctos, turbulentas istas opinio.
ne animo suo eiecisse. At enim, ubi quies piis est data, in varia divortia secesserunt, adeo, ut alii crassiores, subtiliores
alii, dicerentur, ac utrique rursus in alias factiones disjungerentur, quarum alia aliam condemnabat, sacrorum consociationem solvebant, nec ante ad familiam suam de novo admittebant, Fas r-I s. quam secrae aquae adspersone iterum initiarentur. Inde recenset Autor doctrinam antiquorum Iamingorum. Inhaerent illi
pristi fidei suae consessionibus, quae Seculo XVI4 sequentibus in usu fuerunt. Sunt genuini Mennonis sectatores, quem alii doctorem non agnoscunt De corpore Christi dicunt, esse iulud in primo ενσαρ Δεως momento in utero virginis Maria.
480쪽
seni e mm alias ciuispi nequeat, qui a peccati impuritate illaesus permanserit. Reiiciunt proinde anilem Muum errorem timui baptizant non in in iis taptizotos. verum etiam qui ex aliis coetibus is ips adiungunt, nee nisi sim ad sacrae coenae ussim admittunt, alios omnes excludentes. 'Peditavium, tanquam symbolum tintilitatis ac paritatis, pro 'altu inrpetuae observatic eputanti adstrinum non omnia no reiiciunt, sed tantun is assirmant, si omnes veri Christi ni essent, magistiatibus opus haud esse, sibi quoque magistratus
serere integrum non esse, fatentes Usum armorum illicitum declarant. Ordines ecclesiasticos in Episcopos, Doctores Di conos, distinguunt, quibus Diaconissas addunt. Episcopos ac Doctores volunt absque stipendio muneribus suis iungi, qui
hus tamen, si pauperiores fuerint, necessaria subministranti Doctorem ex alio coetu non facile in suo pro concione dicere, permittunt In excomniunicatione tum ratione causae, tum ra-- tione modi, tum ratione conversationis, vel licitae, vel illicitae,
rigidi sunt admodum, ac frivolis saepe de causis alicui sacris in Pag. 39. 'terdicunt Ut quis foeminam ex alio sibi coetu legat, minus permittunt; si fecerit, vel scemina se coetu illi assbciare de , bet, vel ille si cris excl.uditur. Ecclesiam, antiquitus doce bant, ex solis sanctis consistere debere, in praesentia notam ve- , rae religionis constituunt in veritate & puritate doctrinae,aesum
tale ecclesiae, in susceptionein agnitione huius doctrinae. Post A exponit sententiam illonii de disciplina ecclesiastio, quae ad Griptum Christi Mai a Iu exercetur, des mine eo. Hecastico ritibus, sermonibus acris, cantu, precibus, elae mosynis, instituti e catechetica, assininistratione baptiis a e sacrae coenae, pedisavio initiatione nunistrorum eccles tinnsipetiaris, tum inferioris, dignitatis, o Gratione novoram niugum aegrotorum vistatione ritibus, quibus in ex ren
municatione utuntur, ubi quem e sudant, pariterque reclupiant, aedibus sacris , numero coetuum anabaptisticorum po meratum Belgium, illorumque divisionibus. In Cap. Π me M.
