장음표시 사용
131쪽
dentes , atheismi & idololatriae quodammodo participes iecerunt. Scriptor Societatis. , I 31'. Ex dictis superiorc capitulo colligitur vocem istam Tten in China apud ipsos Gentiles multa & diversa significatione, hoc nomine signanter exprimentcS, praeter coelum materiale, etiam materiam primam, aerem, instuliuS. No. I 3. Adnotatio.
I 36. Si, fatente ipso Scriptore Societatis Vox Tren tot & tam varia apud Sinas Gentilcs signifi-Cac, quiS non miretur eum tanquam pro aris &focis decertare, ut ad signincandum Deum adhibeatur, etiam postquam communi consensu nomen Denchu ea lignificatione, sine ullo ambigui pcriculo, ab omnibus admissicirrcit λScriptor Societatis. I 37. Denique probatum cit qualiscumque sit usus illius vocis Tien) apud Gentiles, certum tamen csse quod omnes illam legitimo sensu intelligunt, cum a Chrillianis adhinetur ad significandum veruin Deum. Ibid. Advolatio. 138. Illud ipsum est quod tanquam grave incommodum fugiendum videtur, ne scilicet verbo admodum ambiguo utantur Christiani ad 1ignificandum Deum, cum aliud praelio est ab omnibus jam receptum quCd simili vitio non laborat.
339. Quis ex Gentilibus aut Christianis Ecclc-sas nostras ingressus,& literis cubitalibus scriptum legenS, coelum colito , prope imaginem crucifixi, quae a Christianis potissimum adoratur : Quis , inquam, eorum sibi persuadeat Christi pos coelum
132쪽
lum materiale, una cum 1ecta Luetatorum adorare ρ Ibid.
I O. Primum gratis Scriptor imaginem crucifixi commemorat: nunquam enim probabit in Sinensibus Patrum Societatis Ecclesiis reperiri Christi Domini cruci affri imaginem. Eum ut plurimum sub forma Salvatoris, orbis globum in manu tenentis depingunt. Deinde icriptum illud Einglien non ad latus imaginis Salvatoris, sed supra collocatum est; unde Gentiles Sinae de mysterio Incarnationis & divinitate Christi nihil aut parum edocti, facile sibi persuadebunt et ien, id est coelum longe Christo anteponendum. Denique Mandarini Literati, qui post lectum in soribus Eccletiae nomen Tienchu , in Altari supraemgiem Salvatoris, haec verba Kinglien cubitalibus literis scripta lcgunt; quid aliud cogitare possunt, quam mirechu , alium esse a Ten, atque adeo Christianos accessisse ad sententiam Literatorum, qui Tien, id est, coelum materiale rerum omnium principium esse putaqt λScriptor Socissatis.
nes Cherubin aureas fundere, quas ad utrumque Iatus Areae ponerent , ut habetur EX Od. cap. 23'.
hic cessabat antiqua imaginum) prohibitio, quia nullum ibi idololatriae periculum erga illa simulachra, quali Dii clitent , utpote quae visebantur in
templo collocata, solummodo vel talaquam ornam utum ad decorem, vel ut scabellum ad sustentandam Arcana. Id ipsum plane dicendum de Tabellis illis in Ecclesiis Christianorum collocatis , ubi solum ad tutelam Legis nostrae, & ad
133쪽
obieqnium Dei, quem ibi adoramus, conserunt. ibid.
I a. Hanc Tabellarum Linglien cum duobus Arcae Cherubinis comparationem incptam atque impiam appellare non dubito. Umitto duoς Cne- rubinos ad latus Arcae politos eamque alis suis tegentes , male scisςllum Mus dici. Arca quidum figurate dicitur 1 cabellum pedum Dei I. Ea-Tali p. 28. V. 2. quod inde promisisset Deus se Israelitis locuturum : Inde, inquit Deus Moysi,
praecipium , loquar ad te supra propitiatorrum ac de medio duoram Cherubiis qui erant super Arcam testimonii , cuncta quae mandabo per te suis Israel. Exod. 2 s. v. 22. At Cherubin cile scabellum Arcae nemo unquam dixit. Sed haec leviora sunt.
Gravius est ut scriptum Regis infidelis & pagani,
in quo leguntur verba athcistica & idolClatrica, cum mysticis & sacro - sanctis Arcae liguris Iussu Dei fabricatis, comparetur. Qqam a pietate aliena sit bac similitudo non satis attendit Scriptor ;unde ob solam imprudentiam blasphemiae notam cstugere potest. 143. Sane ut verba illa, caelum colito, excluso sensu athcilii co ct idololatrico Deum verum &vivum significarent, non salis foret di Imperator Tabellam Jesultis tradeias . sic ea se intelligete declarasset; quod tamen nequaquam fecit, ut ipsi-met Jesultae talentur; sed vel cam e plicationem in ipsamet Tabella ponere debuisset, vel publico Edicto illam declarare, quod ab eo Patct Ucr-biest circa vocem Xangli , ut ea Christiani liberemerentur, pollulavit, ut narrat Pater Le Comte
in Commentariis Gallicis Tom. a. Epist. IO. Alioquin
134쪽
lioquin si quis solis argumenti & conJecturis verba illa de Deo Opt. Max. interpretanda contendat , nunquam essiciet quin Tabella , ut proi na & pagana ex Ecclesiis nostris Q icienda sit. I 4. Elus rei experimentum faciant in. alma urbe Hatres Societatis Tabellam cubitalibus lite ris inscriptam his verbis: caelum colito , in propria Ecclesia supra laburnaculum sanctissimi Sacramenti , ab omnibus adorandam appendant , aut ab aliquo supia Altare Basilicae Sancti Petii collocari curent. Quamlibet cum cis sponsionem facio, ni Superiorum auctoritate statim Tabella illa tollatur, tradenda etiam forte igni ad comburendum, & ni contra ejus facti auctores , jubente S. Congregatione bancti Ossicii , inquiratur : & tamen norunt fideius, tum ex lectione Scripturae Sacrae , tum usu publico sepe Deum, Opt. Max. nomine coeli significari. Quid ergo dicendum de ejusmodi tabella collocata in Ecclesiis Chinae , ubi Lateraria secta toto Imperio regnans, per coelum nihil aliud intelligit, praeter Coelum materiale, illud tanquam rerum omnium principium agno lcem pScriptor Societatis.
I s. Nos habemus testimonia fide digna, quae rinant Pi .ncipem illum Camoi nunc rcgnantem multam habere intelligentiam , multamque Dei cognitionem; quin ut iam aliquam nota. vulgarem dispositionem ad ampleXandam nostram. . sanctam Legem. NO. IS . . A notatio.
146. Testimonia illa sum domestica, duorum videlicet, Patrum Societatis, Petiris Joachi in illiu- vel , & Patris Ludovici Le coiste, qui ex Aula
135쪽
Behinensi reduces , haec de Imperatore Camhi narrant. Sed cum hadtenus nullus Missonarius, praeter Jesultas Pekini resideat, multumque eorum interiit navatam ibi pro religione operam suam Venditare, aequo animo patiantur nos ea usmodi testunoniis plenam fidem non adhibere.
Scriptor SocietatILI . Omnibus notum est: Edictum Cyri Persa- rum Regis in favorem Hebraeorum tunc in Babylonia exulum : Haec dicit Cyrus Rex Pe6arum:
1 8. Nihil scriptorem juvat hoc exemplum , sed potius in eum rctorquetur. Clara & aperta erant verba Cyri, nullique dubium quin per Dominum coeli intelligeret Deum Hebraeorum, cu-aus Tomplum Hierosolymis reaedificari Jubebat. Si quidem hoc nomen Deus coeli, quod antea vix in bacra Scriptura reperias, post captivitatem Babylonicam usurpari coepit apud Babylonios aliosque Gentiles populos, ad lignificandum Deum
Opt. Max. loco nominis Db a aliorumque nominum linguae 1anctae , quam non novcrant, Vel pronuntiare non poterant. Id pateat ex Libris EGdrae, Tobiae & Danielis, ubi sepe Dei coeli nomine Deus Opt. Max. appellatur, ut a caeteri Sqsii Dii dicuntur, ' non sunt, distinguatur At secus res tu habet in nostro casu. Nam vox P en non solum ambigua est, vorum etiam publico,inentium usu nequaquam Deum vcrum & vivum, 1ed coelum materiale lignificat.
Scriptor SocietatιS.149. Dominus Charmot si ibi praesens fuisset,
136쪽
cum Alexander Magnus Hierosolymam ingrcssus cit J, forsan judicasIet Alexandrum sub lacro nomine rebo adoralle saliuin Jovem, crius setilium habere cupiebat. NO. 19.
Iso. Jocosa haec dicta neque causae neque pei sonis congruunt, praesertim cum sint etiam falsia. Quid enim commune inter Ale Xandrum Hyero-1olimis nomen tetragrammaton Iehoνa , supra frontem occurrentis ei Pontificis. Maximi adoranteira, ct imperatorem Canethi Tabellam cum his vocibuS ; caelum colito, Ieiuitis Pehinensibus in familiari congressu, tanquam suis in Astrologia Magistris donantem' Scriptor Societatis. Is I . Posito itaque quod totum illud esset verum Imperatorem Cambi nullam habere religionem , cur recusandum fuisset donum quo Patres noli ros mul ratus cil, quandoquidem ni hil attendendo ad impicta tem & idololatriam, hac sua actione ostendebat se , saltem extrinse-Cus, Deum, quem adorant Chiiiliani, vinerari
1 3 2. Gratis supponit quod in quastione versa tur . videlicet Tabellam illam ab ImperatoruCambi in lignum venerationis crga Dcum Christianorum Jesultis donatam fuisse. Dcinde nemini in mentem venit cos culpare qsod datam ab Imperatore Tabellam acceperint , sed quod in. Ecclolia, & luper Altare ab omnibus veneraudam
137쪽
Scriptor Societatis. I s3. Est Romae vir in dignitate constitutus qui recens ex illis partibus advenit. . Hic testificatur Imperatorem Chinae iter habentem , quotiescumque transit per loca , in quibus sint Christianorum Ecclesiae, duos ex primariis Mandarinis sui Comitatus mittere , qui in eis nomine suo salutatorias venerationes di Orationes peragant.
I sq. Narrat quidem Reverendissimus Aleonesia semel imperatorem Camhi, cum Nankini coram Ecclelia Patrum Soci cratis transsiret, adstantibus in porta ii sidein Patribus , Ecclesiam ingressum fuisse: sed quod id frequenter faciat, vel quod primos ex comitatu suo ivlandati nos mittere soleat in Christianorum Eccletiis nomine suo salutatorias venerationes & Orationes peradiutos non dicit Reuccendi 1limus Aseoucila ; neque Jesultis, si id dicant, facile credendum videtur.
Si scripsisset Imperator) Tinx Taeti
vel Met Tiochu , ista etiam verba aeque accipi poterant in sensu idololatrico. Ibid.
Is 6. Ex duobus verbis Tien & Xangli apud Literatos receptis , prius magis suspccium est, minusque aptum ad significandum Verum Deum, quam posterius. Tien enim proprie apud eos significat ipsum coelum vilibile oc materiale; Mutivero spiritum coeli, qui etsi Literatorum a multi* saltem saeculis, sensu, nihil aliud sit , quam Virtus efficietis, ipsi coelo indita, facilius tamen ad lignificandum Deum verum & vivum torqueri . posist.
138쪽
posset Itaque Tabella inscripta his vocibus Ainglien , longe pMor est quam si inscripta fui se set hoc modo : Κing Xariti. At si placuisset
Imperatori ponere : Κι tienctu, cum haec vox Tienchu publico Iam usu Deum Chrilitanorum significet, facilὰ omnes intellexistent eum veritatem Christianae religionis agnoscere, & forte de suscipiendo baptismo cogitare. At quia longὸ adhuc abest a regno Dei, non vocem Tiencha, sed vocem Tien adhibuit. Id ctiam patet ex Edicto quod duobus circiter post annis in favorem Christianae religioni, publ:cavit , ubi loquenS de Deo Christianorum non vocem Men aut Xariti, sed vocem Tlenchu adhibuit, ut jam supra notatum est , quia hoc loco clare & diserte Deum Christianorum iudicare volebat.
ID. Qualiscumque fuerit intus mens Imperatoris hodierni , & qualiscumque sit caus de Deo
Opinio, saltem circumstantiae , in quibus praefataῖ voces Icripsit, easque in mansibus Patrum nostrorum tanquam insigne pignus sui crga illos amo ris reliquit, aperie omnius declarant , non eo consilio illum id iccisse, ut illos ad adorandum coelum materiale invitaret. NO. ΣΦ. Adnotatio. - Is 8. In hoc graviter labitur scriptor , quod existimet ad purgandas has voces , coelum colito , omni superstitione & idololatria, satis fuisse, ut Impcrator illas apud se recto sensu & ad doctrinam Christi anam accommodato intellexerit. De hoc videsis notata supra No. Iq3
Scriptor Societatis.' .asy, Ante illud Edictum cxcusari facilius po-
139쪽
terat quisquis aut aliquo scrupulo angebatur, aut aliquam dissicultatem movebat advertus 1criptum Imperatori S cum vocibus Niritien, sed post illud Imperialc Edictum, si quid erat nebulosae Caliginis , quod verum illarum vocum sensum obscuraret, totum Jam evanuit. NO. 23 . Adnotatio.
16o. Cum in Edicto Deus Christianorum Tlenchu, non Tun app.lletur, Tabellarum Emgeten dissicultas non tollitur per Edictum, sed potius augetur. Non enim attendendum quid forte Imperator in scribendo voces illas in mentchabuecit, sed quid communi usu apud Literatos totamque nationem Sinarum significent.
161. Nos respondemus scrupulos istos non ortos csse in China, 1ed extra illam, di excitatos este ab hominibus linguae ac morum Sincialium parum periti S. NQ. 27. Adnotatio. I 61. Scriptor his verbis oblique significat primos reprehensores Tabellarum Tingiten fuisse Patres Dominicanos Philippinarum , qui MimG- nariis sui ordinis carum usum interdigerunt. Frustra autem ait eos linguae & morum Sinensium parum peritos fuisse, cum Philippinas inter Insulas& Chiuam frequens lit commercium, & Manilae amplus sit vicus binentium Mercatorum , quibus instruendis semper unus cx Patribus Dominicantu destinatur. Deinde falso supponit magnam linguae ac morum Sincialium peritiam requiri , ut quis agnoscat tabellas de quibus agitur, reJicicndas este, sum id cuivis promptum sit judicare, modo significationum vocis Tien apud binas Li-
140쪽
teratos attendat, & sano ac libero audicio de hac quaelijone decernat.
Scriptor Societatis. I 63. Saltem constat cunctos, aut quasi cunctos Missionarios aliorum ordinum initio tabellas illas ad initiise , & in Ecclesiis tuis repotuisse
164. Quam hoc sit a vero alienum jam dixi
supra N0. 12Ι.-Scriptor Societatis. I 6s. An autem Tabellae istae religioni utiles αopportunae fuerint, eventu S demonstravit, quandoquidem illarum auctoritate coepit, magna cum libertate per universam Chinam celebrari praedicatio Evangelii, quantumvis adhuc vigerent Imperialia Edicta, eam severe prohibentia. Quantum vero damnum & detrimentum, imo quanta. Iabes toti Missioni Sinensi impenderet, si omnino prohiberentur praedi me Tabellae, & ex omnibus Christianorum Ecclesiis tollerentur &c.
I 66. In r bus ad religionem spectantibus, &ubi de praeceptis divinis agitur, non quid utile &Commodum , aut quid e contra damnosum esse possit, attendi debet. Si verba Tabellis inscripta atheismum & idololatriam sapiunt, cas in Ec-