De iusta reipub. Christianae in reges impios et haereticos authoritate iustissimaque catholicorum ad Henricum Nauarraeum & quemcunque haereticum à regno Galliae repellendum confoederatione. G. Guilelmo Rossaeo authore liber ..

171쪽

., t hae ictici cuius 4 ie generis comprimantur ita ' Praecipitant,sanctinus is o/whesimpiae Nestorii delaen. liisut nefaria eius Gisi a se Ma es, siquidem Vt copi sint m. γω. aut clerici, a crosanctis ecclesiis reiciantur: si rein Laicii, anathemate atur, licentiam tabentibus tui titis Ortho dixis ,rios voluerint omni metu θ damno cessante, pu-fice denuntiare, accusare, reosque peragere. Oad Ii- brias vero non modo haeretia seu vel suspicioseicriptos, ad hunc modum pQ &.Christiand pi*Rribunt. niam peruenit adno Masres uosdam G. Ib M. . stem se avi serua , nsn exstiI acp i'mma congruentes expositie in Ni aena modo fidei, ct ab his aut in E Una bino um connenerunt auctis patribus: iubemusomnia istiusmodi siripta incendi, ac persecti si nos i te itus mancipathita uti nullis lactionem Ceniant: is is tralia scripta rei libris bobere 9 l ore fusti M rint,vitimum suppliciam subitoris. Comienticula au xem & conciones haereticorum . que adet horret vili quid vel ipsi Impcratoici per errore hae icticia: , illud induit uni irriturn volunt elle se nullius momenti. Nagas ni prium haereticu 9:uste

inlino hrimnum genere impetratum sit, nou Rilem. arce mc cuium haereticorum ab illicitis cram'

172쪽

iuxta aenam dema mani bus traditam. Denique ut alias leges permultas aeterna memoria dignas praeteream,illud Theodosi& Valentiniani edimide haereticoria ira appellatione, non modo est pers cte Theologiciarn, sed etiam ad nostros hodierno die non minus quIm ad rem pestitis eius haereticos

definiendos exacte accommodatum. sic enim pro . nuntiant. Immoto protentosae si pollisionis authmi nota ccmgrui nominis eius inurato gregaseas, , ... ρ a. nec Christiaὴorum appetatione abutantur. Sed quem uq modum ariani ab Ario lege divae memoriae Constanthii ob

tibi Calami 'storiam Lutherani, Cali nista) voceu tur:n cimissi lus seni in desierendo Deum inutat eius vo cabulum ture videantur esse sortiti. Quat lex si nostris temporibus ita valeret uti meretur, multi perditi homunciones qui a Catholica fide ad Lutherima, Bucerum, Caluinum, Bezam, de tales quisquiliassor iesque desecerunt, & tamen Euangelici fratres ,

appellari volunt, quibus cum euan-

illo,religione& fide,nihil magis quὶm Iudaeo aut

arcae commerci j est; micus hac cratia hypocrisi, sinplici plebeculae imponerent, quando ipso nomine priaicarent se tales esse qui deserto Deo vero& Christo eius ad ista luxuriae dc libidinis mancin pia profugerunt. Atqui in istis maximis Imperatoribus potissimum notandum & suspiciendum est, non tam quod istari, μή μ' iusserunt&decreuerunt,quamqobd eadem posue .

- f. - runt & pneceperunt ab episcopis edocti, & S synodis instructi: qudisque episcoporum&synodqrum 'canonibus suas conserinarunt leges. am ipsani clausulam Iustinianus frequenter suis edictis sole attexere. in i Rit illeὶρ puntes regu Lude

173쪽

is si T TYLAN Nus. istis.1 qmbigamet sacerdos'rinetur. Sancimus ut sancti Maesi. tici ciniones quia sancti qu ituor Concili s plura ri enim lustiniani tempoia non antecesserunt ex litio confirmatisun mem legum obtineam. Pracii lorum enim sane torum Conciliorum decreta, perinde ut sacra scriptura suscipimu , ct canones ut leges in lossimus : ac propterea Sancimus visecundum eorum donitiones sancti, iura reteris Romae Papa primus it omnium sacerdorumctc. Ceterumque patrum decresu inhaeretido, haererico, inquit illi dixerunt o nos dicimus, quisu que C. ,su.

diue arum sectarum sunt Eutychiani, scephali, Manichaei θ c. 2 quicunque membrum sanctae Dei Catholicaeo Apostolicae ecclesia non sunt , in qua ct omnes saucii si- totius orbis hibitati Patriarchae . ct omnes sub se comi lituti religi simi episcopi uno ore Apostolicam dem orraditionem praedicant. Quumque Rom. Pontis Agapctus Constantinoptas patriarcham Anthymuni, propter haeresim ea ex Ecclesia expulisset, hanc sinquit Iustinianus sententiam tametsi per besa i' iis valentem multo tamen adhuc valentiorem reddit mu-

. te las Imperatoria, qua re a hac urbe Vlium expellit. Nare aut 'in aded studiose ecclesiasticas sanctiones ciuilibu, legibus confirmet, de s ut ipse loquitur) qμae sium num Sacerdotium decrehit, ea quoque maiestri Imperatoria corroboret, pulcherrimam &maxime Christianam affert rationem quamuis in promptu & tanquam ante pedes cuique homini Christiano positam, Christianis tamen principibus saepius atque iterum inculcandam. Si eivim

inquit ille l rei ciuiles quarum trotegatem si ei no frae Dens concredidit per omnia firmas ac flabiles conseruari ad subditorum siecuritatem Iudemus ; quan is plus ludi debemus circa sacrarum regularum, o diuina umlegum t eruatis rem ponere , qua pro salute animarum

174쪽

, i. quis si T TYRANNve.& purissima eccleta, optimi iidemque potetissitari

Imperatorcs, de sua quam aquanta cimt Imperato ria potentia crediderunt: hoc actionibus suis docia erunt: hoc oloriosissimo exemplo posteritatii christianae rogibusque viii uersis praedicarunt. Atque ita vcrem lege Christitio perseia una est quod minc implendum, in loge Mosis olim adumbra-.2 tum fuit , oninibus hominibus si quando contro aestiae emergerent,ad sacerdotes Leviticos confugientibus , & sacerdotum iudicio acquiescentibus. od si qui praestaei. contentiosos colura sacerdotis sciatentiam se praebetent,eos brachium c culare si naret, & siquidem ita obstinatio eorum mereretur) iupplicio capitali assicci et . Et in hoc, qui lcm munzre,quo reges suum gladium ad eccle-air siasticae diiciplinae defensionem conserunt,& sident Christianam abEpiscopis traditam suis edictis cor-εciend-- robor. t, ita proprie consistit vera Christianorum regum authoritas, ut quum siccus faciunt, causas que cccles. isticas ad sua tribunalia rapiunt, ordinem diuinitus & Chusto S natura constitutum pei tu ibant hoc est ut supccius enumerati s istissimi Episcopi, Athanasius, Osius, Nazian Ze'nus, Ambiosus,Chrysostomus,Milarius & alij do cent,carnem spiritui ues palloribus, terram caelo, peritura aeternis, hominemque D O praeserunt ,&smul sceptra sua infirmant, ciuilisque obcdicistiae ipsi,s neruos incidunt. Egregie enim D. Augustia Potestati s a Deo ordinatasiost, θ' pote latis au obe diem dum est si ni enim a Deo. sed hic ipsos humanarum v. gradu. aduertite. Si aliquidi eris curator none faciem us T in ii si contra Proconbul iubeat, on utique contem iis putestatem sed iligis maiori seruire . Nec hinc debet minor

irasci si maior praelata est Rur u si aliquid pse Pro οὐ M

175쪽

; se r Hat,aliud Deus,quid iudicatis Manifestum nimirumi Eneglecto Imperatore,Deo eslesine controuersia, obediendum P quo omnis os potestas,& cui omnisi , maiestas serti ire debet & ad que princeps & princi- patus Mali sic in ue refertur Id quod probe intelli- gentes illi quos uixi Imperator asitiqui,ut suis le- ολ gibus optime Imperij & Sacerdotii,& utriusque o- osse hodientiae limites discreta crudit; ita quia nouerant Aisoritapse nullam esse veram& Christianam in ciuilibus ob i l. aientiam, quae in fide ecclesiae Catholicae non esset ', L fundata, hanc ob causam quemcunque sui Imperii ια Christianum homin m , ad aliquod munus publi- d. caseuu- cum gelendu extulerunt, eum semper ad perpetuu fidei Catholicae cultum sanctissimo iureiurado,sub ni hac forma aristό devinxerint.Testo iurando orviniadi potetem Deu 9 ν1 genitum bum eiae Iesum Christum ct

in spiritum sanctum,ac lorios in Drigenitricem ct per iub' virginem Mariam, o quatuor Euangelia quae his e mani- 'i hus teneo, ct sanctos sub gelos Muhaelem o Gabri a ' lam, quὸ occvisione concepi mihi os cij puram conscisntia , genuisum praestiturus sum semitium oci oe quod cum ' sanctissima mi Cathaica O spostolica ecdesia communia

γ enem habeo neque ei ulla requam is re aui modo a veis ' vo, bo neque quantum in me erit alicui alν permittam si haec non obsimacero,omniis incomodis ero expo-

.- stus, tam hic quam in sulmo saeculo in horrendo iudici, - 4 m gni Popilii Dei ctseruatoris no stri Christi Iesu: habeboque tartem cum Iuda, ct lepram Gie , ct trem rem Cain, vltra hoc quod etiam paenis lege I11iperatoruris i comprehensis era obnox;mSic illi,maxime de Catholi, ca eorum fide seliciti, qui ciuile aliquod munii, erant procuraturi, idque summa ratione. Tumi enim& sub regibus particularia ossicia recte g i

176쪽

0 Vis siet RANN. Vs. iei publicae totius recte intendunt reses atque I peratorcs, quum eos sibi cancellos positos norunt, ut a Catholicae Ecclesiae fide non pollini defecit re ; ouum sciunt potentiarii suciniic lichri sto Deo anilituram, ut cum ccclesiastica potestatu conspiret, , ab ea non aliter qu ui corpusabant-

ma dirigitur.

6 in ordinem qui reges ullo unquam tempo-

pcitiertcre covati iunt, & respublicas quibus praefuerunt miserrinae affixerunt, tibique in hoc mundo nominis infamiam insigneris, & in altero tu damnationem sempitcrnam consciuerunt. Hinc obh Constantius Constantini magni filius quum a parium ternis vestigiis discederet,nec contentus illis imperandi finibus quos eum pater suus docuerat,Eccl α. fasticum quoque regimen contra his & fas inuade .iet; a suae aetatis episcopis& viris optimis , quia hae-- sq. reticiis erat Arianus, appellatus est, non imodo Antichristus, Apo lata canis, carnifex, lius pestilentiae clamembra 2 corpus tantum habens, horum mort - minis animum verὸ eri n, idololatra, & reliqua illi-

' sumodi quae sunt gencraliter quibusvis haereticis

in n- communia verum etiam quia Imperator erat haere-

- ' licus propter Imperatoriam potentiam tanto nu . nocentior, idcirco flagrantiore zelo exagit ius es , utatur Acbab, secundas antiochus , ct uero es t ravn:ις, I Ues omnium malorum, caput totius nequitis, - fomes h itiorum, rarix amari u linii, se una ovini- om blasphene ruin, destructor religionis, templum omni l . um Daemon nan sinite Iuda i cariotes celerat Dr, qui, Iudas His domusim tradidit qui in eum nec dum credide D d rant, Constantiu eos prouocasu adserandam eius diuinitatem qui iam crediderant: Indas nullis rim intulit ut si cum perirent, Constanti O autem militari manu pugnabat

Milae sus eos qui rectavi in Chrsum ha uani sidem pro-

177쪽

Quis SIT TYRANNUS. Da

pter quam di frientiam quum ne inem mortali- . umii parem icti ei it, concludebant dilum diabolum Gesse in nequitia comparabilem. Et iste vir postquam r. pub. Christi nam in luditiosas Arianorum diuerii generis facitones conicidissi t,opti sitos episcopos in exilium eiectilet, execrabiles Dei&Clii isti hostes foui iter, Mahonactis mi fundamenta polito Arianismo iecisset,omnibus l. pus Christianis esci odiosi simus, tandcm videns omnia in pia ceps ruere, prae ulmi lisitudine in apo sextam dela sus repente Succedens autem Iulianus, operique quod

Constantius inchoaverat extremam manum ad

dens, Ecclesiam Christianam penitus abiecit, det

Christi nomen immanii inae persequens, veterein' que Paganismum restituens, in expeditione contra Persas diuinitus cst intersectus icinpiab. autem Si exercitum Rom.in eas imiserias coniecit, ut nisi Iulianus occidistet, de Romanis copiis penitus fuisse: actum,quas omnes d internecionem Pers, hostia deleuillent. Valens autem,qui paulo post Imperiugubernandum suscepit, etiamsi se Christianum finia geret & diceret; tamen quia potentiam sitam diu inae ordinationia on supposuit, sed in illos alienae

iuri dictionis terminos irrupit, ut cum Imperio Ecclesiam quoque pro suo arbitratu voluerit rege- re, ita a iaci a mente & ratione i rellistus cst, ut ipsos etiam paganos Imperator.s in si stili mos Chri-

sti hosti s stupiditate & feritate su Vrauerit. Nam nec ipse Turca, nec olim Diocletianus. Nercr. Maximia inis, aut quisquis fultieligionis Christia noeci ad lissimus hostis Christianos Catholicos -llim assiixit, haereticos autem fouit, quascunque Atheorum scistas contrarias, in Christianae religio

nis odium publice tulit & approbauit. At Valens imper tor, nonune S prolassione Christianus,

178쪽

ruinatem coucessit Geni vi, Iu siscunque hae teticis qui nomen Chrsianorum a unire tes, do trinam Euangelio repugnantem praedicabant; tumque Pagani Diosia Bacchi ct Cereri, sebia noninoeci io sed per meήiam sorum bacchantes peragebant. Sosis postolicae doctrina propugnatoribus,tyrannus ille hostem se praebuit. Cuius impietatis mcritas paulo posiluit poenas . Quum enim Barbari a Deo ad eunt castigandum exciti ad ipsa Constantin olis moenia

seruenissent,omniaque circumcirca caede& incen- dijs vastassent,Valens contra eos cum exercitu pringrcssus,icui certamine susus,& in obscurum quoddam tugurium sugere compulsus, ibi ab hostibus obsessus agna lignorum me comportata, interito L ne. xna cum domo ct comitibus qui aderant, incendio est consumptus. Contantinus quoque quintus Grete corum Imperator, propter idem victum ciuilis potentiae curia ecclesianica confusae, non tam a legitimo principe in tyrannum, qu in ab homine in portentum degenerauit. sic enim historici omnes& Graeci & Latini eum describunt, Dei, Deiparae. virginis &sanctorum omnium hostem, magicis

maleficijs , & cruentis sacriscijs ac libidinibus, &

Daenionum inuocationibus delectatum, yrannicd Imperio abusum, lcgum a patribus traditarum contemptorcm, & ut Zonaras ait, Nec Christianum, nec Iudaeum,nec Paganum,sed colluuiem quandam impietatis instar erarum Africa, qua ex diues generis coitu multiformes confusaque specie immanitate has cuntur. cuius h. aec particularia lcelera ab ijsdem histolicis recensentur, quὲ resi: MEMSanctorum constra iussit, ct ne quis eorum interi es emiti ploraret edixit. iubitimos

179쪽

Dalit illi.

pula

eis ut auras delimi, earumque loco prosanas sebili-

ruit: quod etiam Monachos per eqvebatur 2 tanquam queri ireguli bWt, o c. qui tandem moriturus hoc solum verbum clocutus est, opter insaniam surorem . que meum, vim inextincto in reorum igni trador. ab horum immanis ima diritate mulitim abfuit nuper Henricus octauus Angliae rex, qui post calem ecclesiae primatum arreptum & cum regio, iure 'zrmixtum non aliter atque Constantinus, iste,iaec Christianus fuit, nec Protcstans ted incem rebri, eis tae fidei hermaphroditus, ut qui instar paganorum principum,Catholicos,Laicos Monachos, &copos quoque crudelius quain Copronymus illema hiabat ; & tamen haereticos simul instar Catho - . lici principis iustis suppliciis illech bat, riligionem autem a se inuentam inuitissimis populis obtrusito quoad contemptas & cxustas vel influmina aut sterquiliania proiectas Sanctorum reliquias,quoad vastatas sacras aedes de funditus dii turbata Sancto- templa,& alia plaeraque,Constantinum his ne longo interuallo alitecessit: qui etiam omni Christianorum generi maxime inuisus inscelicem animam exhalavit, quem Ecclesia Catholica uti e- 'ae. , adt.belrem 2 s.hisen aiici damnauit. Catholici sub-e diti alterum Diocletianum perpessi sunt Potestan- diluetur intes ut hostem Euanstulit quoad fidem, in vastanda patria in lem apri , in vitae ratione ut luxuriosum monstrum scriptis suis prostiderunt. Cuius statuta ipse etiam filius Edoardus irrannica ct san- . talia ii ruinaria vocavit, & vi bonis subditiis intoleran- da rescidit; & filia Elizabet has ius illum patrem. Vt crudelem Christianorum martyrum interse ' 'ore' traducit, quae piublicis fastis de halendata rijs eos inter caelites numerat, qVos pater At

180쪽

Ita nihil est religioni Chiistianae damnosius, nihil. rebus lib. Chiistianorum inscitius; nihil subditis Christianis quoad priuatas vivendi credendi r; tiones turbulentius,nihil .lcnique regibus ipsis tui pius & dedecolosus, qu in nolle in eo loco quena Dcus et ps finiuit consistere, sicci iniust co tradi uinas leges in aliorum filaes irruere. 7 Quam horribilc 'ire una humanarunt mustrio

autem magis diuitiarum conturbationcm, ex hac priscorum temporum experientia perpendcntcs maiores nostri, tum quum dissipato Imperi'RO-mano,in omnibus Europae prouincijs noua regna emergerent,i apicntissimo concilio usi, qu in optime fieri potcrat humana prouidentia praecaue runt,ne Christiana regna istiusmodi deinceps tena .pestatibus concuterentur. Ideoque illi quious regnotum huiusmodi prima ordinatio credita fuit, defixis attente oculis in catholicae doctrinae pete Dam & immobilcm veritatem a Deo optimo in 'a lino prosectam, & simul ponderates vetustissimo: Ium patrum perpetuam ce his regij dominatus fianibus pia edicationem , ipsorumque Imperat 'tum Constantini, Theodosij, Marciani, lustiniani, Sc. quorum gloria fuit in orbe Christiano clarii lima, professonena & consuetudinem,utque sub illo diauino principum cum Episcopis nexu , ccclcita Dei ad salutcni plurimorum v lio aucta est, respub. Christiana seditionibus caruit, moresque hominusinguloru multo erant magis ad pietatem compositi, unaque ad uer entes quantopere illa contraria

Constantij Iuliani, Valentis, ct ii milium peruersitas fuerit omni hominum generi exosa& detest bilis,religioni autem Christi quam illippiissimum furabant inprimis perniciosissima:hanc ob causam reges suos ita sibi praefecerunt, victi philosophis &yetustu