장음표시 사용
161쪽
muni consensu pla it timis sacerdotes vestales ct ti--μ si isacra publica a cade atque incendiis procula: erre,nec anae deseri cultum Deorum quam non superes a su colerent. Si Iurcas intuemur illi iuxta Mahoinetis legem, ita Deum colunt, ita sacrificijs placare satagunt, ita votis & seuerissimo castissimoque viuedi genere in multis Monachorum suorum millibus, v cicrum prophetarum & primi Christianismi Monachoru
usteritatem peruerse imitantibus Dei miserico diam promereri laborant, ut multis Christianorum suam apostasiam & foedas libidines exprobrare videantur. Si ad Tartaros migremus , illi quanquam nec Christianam fidem, nec M ihi metanam sciret, religionis tamen omnis expertes vivere noluerunt. sed etiamsi praementis hebetudine ad vera Dei cognitionem assurgere non poterant, t. amen quod diuinam natura esse qua regeretur certo perspicerct, eamq. hominibus benefacere colligerent, ii iiq. ex sydem aspectu maxima bona consequerentur Iou Moapterea maiorab dera oecoli Hyel is pro Diis adorabs, quarum obseruatione in ea vastitate camporum certa itin ra tenere dedicerant. Qum si ex nostro orbe in nouuillum transmittere u erimus,rudes Americae populos religionem quandam perpetuo habuisse intelligemus,& sacrificijs quanquam sanguinarijs de crudelibus, infinitis tamen Deos suos propitiat se;
reptorii verb&multitudine&magnificentia plurimum tum Asiae,tum Europae populos omnes su- perasse quando in una aliqua ciuitate magna qui dem & ampla multis tamen Italiae,Galliaeque ciuitatibus minori,quadringenta speciosa&sumptuosa templa oculati testes numerauerunt Denique ut
prudelissimus phil. plius ait,omnes legislatores,
162쪽
i ,3 n vis 3IT TYRANNvs. Hura obui se avertit. Etsi terras pora res,inu repo eris urbes muris,lueris,r ibis3, omibus, opibas, num mare c. nies: bem vero templis Di , que carentem, quae pricibus,quae in larando non utatur,quae no bonorsica a sacri et qua non sacris mala auertere =ntatur,nemo a qua vidit. Quinimo vir doctissimus quium omnes non selum populos
dc regiones, sed etiam sectas philolbi horti & icholas, Academicas,Stoicas,Platonis, Socratis, Arccsilae, Aristotelis,Pithago es aliorum diligenter ani- mo perlustrasset,lum profitetur nullam Sic reperta religionis & Deorum cultus inanem, praeter unam Epicuraeam , de qua Gla tcstatur, quo ius randum,prcces, amota, reverat em Deorum verbo quidem run h. i. qilebant init lando videlicet 2 nominando ea,quae tamen , si is 8rtur ijs decre is tollebant: quia Deum humana non curare, nec hominum pietate & sanctis scele- rarii ve oper: bus quicquam in alterutram parte cύ moueri disserabant. Hic ergo unus cst, is l. maximὰ Decellarius& ptimarius rei umpub. fibis, ut Deus honoretur. in cnim iustitia quae humana vita omnemque si ieta cin perfecte continet 3: mode . tur,in eo si polita ut suum eui . tribuatur, nisi Deo omnium conditori eum quem par est honore
- impendimus iniustis limi sumus, etiamsi cuique hominum generi, 3 principibus, & parentibus,&vicinis,& reliquis quod iustu est concedimus. Neque ero diu haec inferiora os scia colistere possiant, O GUῖ- si supremum illud quod est reliquorum fundame- tum negligatur Optime enim philosophus Pag nus. Pietate adimitus Deos siublata, fides etia corsocietas, generis humani ,9 excellent una illa vistus iustitia ei Di, inuntato tur & semper qui neglecta Deorum religione magis habebantur impij vi Annibal , Carthaginenses,Afri , ij quoq ob contemptam erga lim
. minus fide,ti foedera rupta petiuita, & ipiustitiam
163쪽
is sIT TYRANNvs. maxime erant infames . Caeter in hic finis ut est re iquis antepositis diuinior &exceller tior; ita pro- 'ter humatiae mentis imbecillitatem & rationis caliginem, erat olim pcrtu ibatior,& multis faedissi- puis,hamis erroribus magis implicatus. Q mim enim populi omnes Deum cile. umque factificij s& dcbitis honoribus colendum , cuidenti ratione comprehendcreiri; quis autem esiet Delis ille, & quo culta venerandus in pios aridis ignoranti, tenebris demersi non viderent ; hinc effectui', est,ut illi omnes quos enumeraui, in Dei natura concipienda in particularibus eius colendi ritibus turpissime laberentur. Huic illa apud Romanos idololati ica Deorum multitudo. Hinc apud Graecos,homines scel 1ibus insignes caelitum numero ascripti, Bacchus, Venus& Mercurius ille, iso Uo pG tantior aster ut ait
poeta, Et sta dare homines se agere numina diau. Hinc
Turcae suum Maho metem, de tartari siua maiora & 2 buus o minora sydera, & Ana ricani. composita a se idola, hosti uni ue suorum sataguine delibuta pro Dils y. obfili a rant Hinc in modo i cxificandi tanta ina pietas. '
inani & Graeci, non contenti bestiarum sacrifici jsqualiatu lege naturae Mosaica Deus requirebat, ndis etiam hominum occisorum corpora Dijs uisit - : Τμ molas lat.Carthaginenses aut, Mauri, veteres Gal- i alii populi Septenti 'nates, multb cr brius δρcrudelius huic generi sacrificiorum indulgebant.biu per uterii in iciati Americani,vsque eo modum omnem l cxcedebant, ut ' nica ciuitas M icanaq'otannis plus quain viginti millia iuuenum: triusque sexus solita suetit occidere, &eorum corda Viis suis sacrificare. Ad quam insa-n, umniam prori meo ut aliquandu etiam Iudaei Deilaod cer ny . ,
164쪽
Christus auton in mundum bis erroribus occaecatum veniens, ut voluntatem hominum in
tori ad recte operandum qu in prius alacritate compleuit, demit que Sancto Spiritu cultores
vi in suos in omnibus virtutibus ade6 excellentes re didit, ut temperantia, castitate, humilitate, vera a-OMei nimi sortitudine & mortis contemptione , insi-
' gnium monachorum & martyrum plur eluxerint sip ρ' inter Christianos millia, quam inter Paganos his virtutibus nobilitati viri singulares: sic inprimis Gligionem veram ita insticuit, & legibus ficina-iuit,&in aeternitatem stabiliuit, ut nulla deinceps ci roris macula Ecclesiam a se fundatam, & san- ssimo suo spiritu gubernatam, eamque visibi-lςm suturam, & toto terrarum orbe diffundendam potuerit obfuscare. Id quod jn v ijs noui veteris que Testamenti locis tam perspicuE pollicetur , ut nihil sit in fide Christiana certius, nihil in symbolo Christianorum firmius, lxi in hanc C H R i s T aEcclesiam Catholicam & Apostolicam, a veritatis, regula per ipsum C H R i s et v M tradita nunquam deuexuram. QOd ergo homines natura duce externam iustitiam in communi vita sequebantur. hoc Christi disciplina mult5 magis ratum habuit,
ct adiectis maximis aeternae vitae praemib acrius.
iustitiae studium Christianorum pectoribus accen dit . Qudd virtutes morales appetςrent illis. que prae iiii ad praeclarius de amicis , de paret tibiis de ciuibus , de toto reipublicae statu me- rendum instruerentur & hoc quoque sanctis
sma C M R i s ri Religio ςonfirmauit , dc adie-.. intrinsecus Spiritus sancti gratia mentes suo- rum sic allustrauit , ut multo quam prius .flagrantiores in Karum virtutum studium incumberent.
Qui ctiam Deum esse, in eiusque honorem si
165쪽
quaedam agenda esse persuasuiri haberent nec hoc refutauit, quod ipse nimirum creator aeterna naturae lege homines creaturas suas edocuerat, de
lege remporali per Moysem lata Iudaeis olim prae- scripserat.At quod a re Aa Dei veri & unius cognitione ad multos & falis errarent, & propter ignorantiam veri cultus ad idololatricos ritus deuoluerentur,hoc adeo essicaciter in eis corxcxit,ut & prς- sentes tum ignorantiae tenebras dispelleret, & clarissimam veritatis lucem inueher*t, &quo semperio eadem veritate persisterent certam Sc constantis simam eis regulam traderet. Reipub. enim suae quam ecclesiam vocamus, &quam ipse partim laboribus suis,partim Apostolorum suorum predic tionibus coni xu it,& per uniuersum mundum dilatauit,certoi dedit m Peratores,alios quidem magis necessarios,qui intrinsecam eius naturam curarent , puritatem dogmatum, articulos fidei, sacramentorum doctrinam, disciplinam ecclesiasticam,& si quae ali ad interiorem eius vitam & tanquam animam pertinent,quos episcopos vocamus: quo'rum officium quiacirca sublimiora drvalde recondita mysteria versatur, ideoque perpetuo praesentem diuini numinis gratiam requiro,ar,idcirco ipse promisitse illulaturum omni que consummatio inn, nec ab eis unquam, recesurum pirι- i . veritatis se eos in omnem veritatem duceret, & prius fututum ut sol & luna e mundo tollerentur, μι- roqu- ut haec promissio sua vi &effectu destitueret .Principes autem&magistratum ciuilem quem se ieiprius in naturae lege ordinauerat, ita iam glatiae lege rςDrmauit,vitum de uri perfecte munere seo fingere tur,quum mystica regeneratione in ecclesiam insiti, episcopis regenerantibus, ut filij patrinbus,ut ou pastoribus, vidis ipuli magistris, que H e inadiri u
166쪽
madmodum Christus praeceperat se subiicientes
politicum suum gladium dirigerent ad eam extrinlisam ecclesiae pacem procurandam, cuius interna faciamenta di imus episcoporum fidei fuisse commilla. Hoc enim in testamento nouo futurum propritim regum officium, pulcherii ine vaticinatus csb. Prophcta, quum m uturos reges nitri Wioso a. re in ta mirices ecclesae: quum praedixit gentem Octguum qzo non sermem ecclesiis periturum; cluiam in variis locis piat morti reges colla sceptraque sua Chri- .sti iugo cite si ibin icturos regius ille pialtcs cani quum ad exemplar regiae in nouo testamento Ob mu is iummus populi hebraei dux mire t j. i. cte rei, hoc est, res matures administrare iubetu i tam :α cum posuisicis EleaZari. tuum genetali'. ter in ea politia quae vimbra crat eccletiae & rc ii b. Christianae, imperatur ut in controuersis de lege ascenderent Misacerdotes Letatnc generis desiit e tergi- uersatione sequerelitur sententiam eorum.noquo
declinando ad dexteram neque ad sinistram. quod om ics b oni Christianorum principes tempore E ii angelij suum satile munus &ossicium , id hic ex diuina ordinatione de verbis, eu factis, moribus, semper sunt i esa, 'ti mox explicabitur. Et lona ictam regis potestatem quasi ecclesia1 cam sacri, si e functionem spuitus sanctus Christique Apo stolus Petrus perclegater iis ilicauit, quum appet Iaalidatum testa rnenti noui, acerdotium regaἱ quia' nimirum reges Christianos una io optime regio se nomino dignos ostendunt , si sacerdotio Christi iii ccclesia sustinendo & sacerdotu ecclesia licas legcs corroborando suam regalem aut horitatem impcn dum, in quo propri) verti cardinem dc medullam.
regii inter Claristianos splendoris omnes antiquis limitas octissimi episcopi docuo ut, omnes sortis
167쪽
sinii atque optimi Imperatores credideriant. Sic feriim qui primi Christiani Imperatoris temporibus Vixit Otius Cordubensis filium eius C instantium ab Arianis seductum, & eorum persuasione ecclesiasticis negotijsse immiscentem grauiter moner, Ne te misceas ecclesiasticis, nec nobis episcopis, Imperator inqui; illeo in hoc genere reri in ecclesasticarum praecipe,
sed ea potius a nobis disce. Tibi Deus imperium commisit, J.bo r amnobis ea qua sunt e lapae Eundemque imperatorem clarissinu episcopi, Paulinus Treuirensis, Lucisci Metropolitanus Sardiniae, Diotiysus M diolanesi- iis, aliique seriis monuem nixe e se Vica corri peret,neue Romanorum Imperium eccini licis confiixtioni
bus immisceret. Qivrum i udiciu magnus ille At ha -' nasius comprobans , addit nihil cogitari poste in re Christiana monstrolius, quam rcg mccclesiasti; as 5troustritas velletu licio suo definire. mod quoniam Constantius ille Arianus tentarct, vellet minus eos a ticis; se in derernenti princ; msacere Di copormi luis inquiti strina ius non dicat i lum eum ipsam esse abominationem desolationis, qca a Daniele prae Liae ii Nam in hoc, prodanticor is suci ct quid antichristus quit venerit plus comictere poterim Quastia Antichristiana arroganti in eo Imperatore lae- ontius Tripolii Episcopus& insignis martyr dixit se valde obstupescere. Gregorius tu'q;GZiaZenus pro cocione Imperatore Theodestu gravisti meast xur Te quop . Imperator imperio meo ac throno lex Chri si si diror. Imperiis enim nos quoq; epi copi germias, addo etia prastantius acpersectius: nisi vero aequum est spiritum carni fascessabunt tere o caelestia terrenis credere. Sed mutabito quin hanc iacendi bbertatem in optimam par tem accepturus sis, utpote sacri mei gregis Oaii sacra, 1 gnique pastoris alumna, recteque iant olim a stiri '
168쪽
pernu descendit. Regi corpora coni ista sunt, a GDii -xu a, mior hic principatus. propterea rex caput submittit. 1et anui sacerdotis, o ubique in veteri scriptura suerdotes inungelant reges. a m admodum autem isti in Oriente, sic eorum item coEpiscopi in Occidente hanc distinctionem pontificiae& Imperatoriae potestitis
diligenter tradiderunt. Sic nimirum D. Ambrosius ad Imperatorem Valentinianum. Nobtegrauare In
perator νt putes ron ea qua divina sunt imperiale aliquod mis , , hilere nolite extollere, sed si rudis imperare, o,, Deo subditis. Scriptum est,qua Dei Deo, quae Caesaru Caesari; ad Imperatorem palatia pertinent,ad sacerdotem clesiae , publicorum tibi moenium ius commissum est, non sacrorum. Quibus limitibus coerceri potestatem timperatoriam, Imperatoribus ipsis maximὰ est gloriosum, uti sanctissimus episcopus eodem loco insigniter admonuit. Quid est erum honorificentius sinquit ille) quam ut Imperator dicatur rius ecclesiae t Impera tor enim bonus intra ecclesiam , non supra ecclinam est.' . D.quo Hiliarus Pictauorum episcopus, inuictum
Gallicarum ecclesialum contra Arianos columen,
aut in reliquis fidei capitibus cum his suis co*isO- pis conuenit, ita nec in hoc de regiae iurisdictionisi ' finibus quicquam distensit. Sic enim ille cum Osio. Athanasio, Paulino,& reliquis Constantium Imperatorem alloquitur. Provideat inquit ct decernat
rum admisistrationes credita sunt , ad quos si a cura se si solicitudo publicorum negotiorum pertimere debet. a religia Hii se negotiis ab hineant. Denique in Sanctis, Miselio. Hieronymo, Lucifero, Augustino, nihil sie quo uiua occurrit, quam regibus palatia , episcopis ecclesias:
169쪽
clesias; illis cors Dra, his animas; illis externa rei-Pob.Ciui lis,liis interiora reipub. N ecclesiae diuina ,
diis pacem ®imen politicum; his disciplinam ω regimen spirituale esse Christi praescriptione
mari latum.1 Ut autem hanc doctrinam tanquam pirecipu-υ- pacis ecclesiae & reipub . Cluistianae vinculum doehissimi episcopi in Oriente & Occidente, in libris , iri concionibus, in consilijs studiose inculc xuntrita candem doctrinam optimi maximique illi Orientis & Occidetis Imperatores firmiter amplexi sunt suisque in imperando legibus moribus rob'rarunt. Constantinus enim Magnus dictitare sele bat, Ves o Episcopi intra Ecclesiani, ego extra Eccles ani a Deo vi com collitutus sum.Theodosiius magnificum Comitem Candidianum suo nomine ad generale Concilium Ephesinum misit, sed expresse ei praecipiens, ut nullo modo se interponeret inde piis dogmatibus erant controuersa. quid ita nimirum quia isticitum e t eum qui non sit ex Orilines insiti ruin' est taporum sese ecclesia licis inimi cere tracIatibus. -- perator Martia iis in Concilio Chalcedonens proia testatur se venisse vi exemplo Constantini Magni, quae Episcopi diuina autnoritate sacrosanebi ei decernerent, ipse imperiali authoritate populis sieruvanda ediceret,& Concilij decretis repugnantes legitimis supplicin castigaret , non aliter quam Con- stantinus damnatos 2 Concilio Nicaeno in exilium eiecit, Arij libros cremauit, & si qui eos caelare deprehenderentiar, capitali supplicio assecit. Neque vi quampi j&iusti principes alite se rebus ecclesiasticis immiscuerunt, nisi ut quae prius episcopi . conclusi Ent, P ipsi salsedistis firmarent ,& ad ea seruanda poenis ciuilibus assiectis populum estic l l tent propensiorem. . Cuius rei exemplis omnes hi
170쪽
storiae, omnes annales, omnia scriptorum monii menta4eserti sunt , id cluod Iustinianus Imperator apertissime testatur. Si de personis haereticorum synodus cpiscoporum aliquid itatu illa, Quotiet in-iqu it ille secerdotum liententia quosdam indignos acerdo . to de sacris sedibus d. οβ et, quemadmod in Ice, orium.
Furio ben Arit , Macedonium, si nomiam, O imiles , t
fies Imperitim ei dem sententiae 2 or rinationis cum a cerdotum a thoritate si finite diuina panter ona concurrentia, unam con ouantiam rectis fiententiis sece resciit nuper circa Anti a m est, qui deiectus esta sede huires regia urbis per gloriosae memoria Agapetam cancri simum Zom. ecclesia poni icem. Si de dogmati Dus ladei crddendis cpiscopi in synodis suis statuis sent,Imperatores perpetuo eadem dogmata rata secerniat; & ut ait idem princeps post comemoratos iu quinta synodo generali, Nicaeni Concilij cano nes sub Constantino Magno contra Arianam resim, Constantinopolitani sub Theodosio seniore cotra Macedoniti, Epla lini sub Theodosio Iuniore contra Nestorium Chalc donensis sub Maiciano contra Eutichen de Nestorianos, his omnibus per ii nersa tempora subsecinis, praedicti a recordationis no ri i et es ct imperatores, O quae in unoquoque Connuo ita cata sunt legibi as corrobora erunt 2 confirmauerunt: O haereticos se estimoni us sanctorum praedictera quartior Conciliorem re i flere ct ecce vi conturbare conati sunt,expulerant, idemque ipse Iustinianus e factu rum pollicetur quo ad ea quae ab episcopis in hac quinta synodo ejiciat definita. iParticulares vero horum Imperatorum leges ad sempiternam , istorum memoriam atqhic gloribam, ®um qui postea sectituri erant imitatio
nem atque exemplum in iure ciuisti recensentur,