장음표시 사용
31쪽
imminebant&eoruna actionςs obfetuabant, & siquido fenderent eos aliquando alijs Poenis,ali tualdo etiam capitali iopplicio multi ab ni , qua voimmensa erat haec Regum Lacedaei V.oni rum maiestatis insta cana qua reges Romatri potieban- ut imminutio i Eist inter Moluchas nulli asinsula Bornensis reliquis ditior δ cxc ilentior, cu- is incolae moribus sunt honestissimis, iustitiam l.& pietatem imprimis colunt, pacemque amant,rebellum maxime detestantur, regemque suum cum pari ludet , ut Deum qiunovi adorant , 5 raris admi-iandae cuiusdam venerationis ostic ijs piosequuntur,& lacessiti quidem regem ad bellum vadentem alacriter stipantes,manus cum hoste fortistin e co- .scrunt. sin vero rex belli mouendi appesciatior,causam praebeat ut i piis bellum inseratu r, lisc in mo elici bent,ut semper rege in prima aci .co locent ubi .maximum est periculun neque strenuelaoste in--Uadunt donec Regem occi sum intelligunt: tum enim primum pro libertate e futuro rege pugnare inci- 'piunt , adeo unquam fuerit apud eos rex besic fundi author , quin is hostii manu concisui interierit. Pretereo mirabilem varietarem Asiaticorum regia, quorum alij adeo esti amati sunt tyranni ut impune quiduis perpet rct, &pto libidine in omnium s ub-ditorum fortunas & sanguinem grassentur '. alij a deo seruiliter quorundam procuratorum imperi sobnoxij vivunt,utquindecim mul reges Goae in eandem arcem inclusi,s,oculis orbatos,c regio throno expulis ab ijs iiii ipsoriam nomine regnum administrabaaat, primo suo in Indiam appulsu Lusitani repererint. Alibi patribus succedunt si iij, quod multis in locis fit, alibi noua perpetuo cli cicinio, quam etiam multi populi retinent. Alias in v ii est, nec clectio,nec haereditaria filiorum successio, sed
32쪽
post regum obitum exclusis perpetuo liberis,ad reginac allumuntur regum c sororibus nepotes, quae
consuetudo in amp illimo Caleculii regno & in Cochimensi de aliis quibusdam vicinis inolevit. Haec & quq sitiat huius generi plurima, i sola populorum voluntate molious & institutis manantia mittamus. Europam nostram intueamur & regnorum iura expendamus,an non hic sque magna o curiat diissimilitudo. Poloni reges sine certorum Palatinorum aflen- fu,nec bellum mouere, nec foedera inire nec tri- butum indicere, nec quippiam magni alicuius momenti in republica facere aut constituerere pollunt Dan iae rex de nullo viro nob diore quem Baronem dicimus, vitae & mortis sententiam potest ferre; sed si talis accusatio cuiquam in edatur, pares suos, hoc est ad latrones pertinet suprema
de vita de morte decernwdi potestas. Id quod item Anglicani de Garicani regni quoque iure dc moribus a primis Hugonis Capeti temporibus fuit sta-o,-- 1 bilitum Q 'nquam hanc legem Dani nuper intram η c. triginta annos regi suo dederunt: de iusiurandum de hoc a rege Friderico cum coronaretur primum' omnium exegeruntquod in Anglia de Gallia dii turna multarum aetatum consuetudine antea Die receptum. Gallorum autem reges Se si quoad alia imperant multo laxius, nec itaquemadmodii Po- lonidc Dani & Angli ad certorum hominum sei tentias audiendas,& assensum obtinendum deuinciuntur Iamen nec eorum infinita est authoritas, sed sitos etiam habent aliquos terminos quan- qua valde amplos de late admodum patentes. Geomalave vero Imperatorem quis ignorat ita esse ci
cui criptuJc quasi vinculis & manicia implicitu, multi
33쪽
'AUIti ut Duces,multi Comites, multarum ciuitato in Democratici magistratus Impetatote Germa-oico regalius & selutius imperent, qui nec Turcae quidem ira uadenti Imperij copias ad resistendum colligere potest,nisi prius a Conuetu Imperiali facultatem impetrauerit, qui etiam talibus dissicillimis temporibus durissimas aliquando conditiones sep atori subsidium ad Turcam repellendu fiagitanti imposuerunt. . Neque vero minores differentia & varietas in ajs qui sunt ad hanc sublimem imperandi celsitate efferendi. Germani successionem haereditariam inprimis auersantur, ideoqtiee precipuis Imperi j l
gibus in quas electus Imperator iurat,ea una est, ut an. ii a
consilium nullam ineat quo dignitatem imperijsuasamialia peculiarem ct haereditarium sacia sed liberam ct integram permittat Septemviris eligendi facultatem, iuxta Caroli I III. legem o iuris pontificii procriptum Angli, Hispani, Galli,&si patribus defunctis filios haere- MEM.&j.
des,vel proximos agnatos semper surrogent, adeo ut haec consuetudo vim legis apud eos obtineat; notanten ita simpliciter & uniuerse hunc creandi reges modum sequuntur ut quum euidens aliqua reipublicae necessitas aut utilitas requirat nefa pur es .. ..
In Anglia enim post Henricsi I.rege,cui Mathildis filia Germaniae Imperatori nupta superstes suerat, A ngli vel praua em ii latione legisGalloruin Sae licae ne mulieri subiicerentur, vel iustis causis quia
regno putabant reconsultius,Stephanum regem coronarunt.Qui tamen pol quam multos annos
regnas let,ex optimatum consilio filium suum Gulielmum magnae spei iuuenem,nullum ob facinus, sed tantum quietis publicae gratia,regni succcssa ne priuauit,& Henricum ducem Normanniae Ma-
34쪽
γὰρ is thildis filium sibi mortuo succeilbrem certis conditionibus constituit, qui etiam regno prox in Et, potitus est. Et post Richardum primum quamuis b. Arturo Duci Britanniae' communi more ius regnis itii. deberetur filius enim erat Galfridi maioris natusi atris tamen quod is infantulliri bilet Sc regni statias vitum aetate matura requireret, Archiepiscopus quoque Cantuariens s&alij nobiles,vel merer pro Ioannes On rcnt cum summa cum iustiaria regno praefuturum, is generali omnium Oodi anim assensu in regio throno constitutus cst , S licet facti sui Archiepiscopum & alios Menitenti. ι caeperit cum postea rogem ustiaenare diuina huta mana iura fonculcantem viderent, tamen sui se illud in eorum potestate situm, S genetalis libera l. omnium ordinum suffragatio, de similia superior ii a temporum aeta declarant. Nam post Gulielmum Normanum Angli regem , Henricus I. regnauit :cum tamen Robertus Henrici frater nata maior suum ius praetEdrret, & ante Normanoruni
tempora Edoualdo Seniore mortuo, filius primus κ.a, is. Adζlilanus, & post Adcillanum filius II. Edraim dus, &post Edmundum I II Eld redus successit, quanqua Edmundus reliquerat duos silios Edilui num Edgarum,quorum uterque post Eld redum tempore ad regium chadema est allum pius.' His ani quoque scia per haereditarium ius in regibus tris probarunt,ita tamen ut episcopi S proce
res iudicarent virum is qui natura esset haeres, ingenio quoque & moribus esset regno procurando idoneus.Vnde decernunt. Vt nullus apud eos praesum- .h LT . ptione regnum arripiat,nussim excitet mutuas se itiones c I- niano,nemo meditetur interitus regum,sed de uncto in pa-' - ce pri ire, primates gentis cuin sacerdotibus su clorem
35쪽
scit, nec Gutui agent' nobilitas ad hunc honoris apiceis 'trahit, sit confortio Calliolicorum priuati, diu, no a ua- the nare cis innatus. Neque Galli ita perpetubsue-iunt filijs natu maioribus aflixi, ut semper eis regnum paternum tribuerint. Nemo fuit sua aetate Carolo Magno ad regnum Galliae optime moder dum habilior ; nec tana; regnum totum Carolo est traditum , sed inter ipsum & fratrem Carolon annum dispertitum . Carolo maiori Noviodunum, Carolom uno Sufiones regia euenere . Da v rhena laedi arisines Carolomanno parebant, Carolo Aquitania tri-bκ bH r. Et quan triam fratres isti prius vivente pa- . t te pontifice Romano Stephano in Gallias vel, i- . tante iniuncti fuit lent, quod erat ad regnum saturum magnapra rogatiua: prancis tamen icis regni non pontifice, sed a se pendete dictitantibus,
. reges non habebantur, i ii tu eorum dominatum con en erant: qui etiam I i eos aequaliter reges declararunt. Interijt pnulo pos ; Carolomannus cum tertium regnaret annum sed relictis liberis,de tamen Proceres regni a Car A u, Magnum ultro veniente, regem e t x Othis Gallusi es&runt: & sic ea tota in unius Caroli moria ichiam i neglecta Cuolomani posteritate coaluit Non de- , secerat in Gallia haeres regni masculas clim t lo- uicus & Carolomannus regnarent,yixit enim a -- . roliis Iar quam infans, lcgitii nus tamen Lud, -- uici Balbi flius, &tamen quod in Gallia tu:ntilius a quidam increbesccrent,&e Germania tem pristat es . quidam bellorum timerentur, rice vanoru, priui uni iuram a se depererent, ad quod rege issice, non ante sed viro opus erat aliis que grati s imis cata a sis permoti, tuos alios Ludovici Balbi filios ii te ι sitinavis,sed naturalea ad regnum extulerunt,cos . '
36쪽
pariter unxerunt & cororiarunt,regnumque ita diuiserunt,ut maiori cederet Francia proprie dicti minoris imperio Aquitania & Burgundia subiice retur. Denique quum n0n sic mel regnum Gallicanum,non in duo tantum, sed in quatuor etiam regna optiuotes distribuerita illiique sint illatinit iidem regis liberos iupremos & absolutos reges dederint quorum nullus ilium superiorem agnos
ceret quorum regiae sedes citi itates Parisiora, et sonum, Ic Medio iutricum vel Rhemcrum frequentib. histolicorum omnium monumentis cel br. intur hoc,ne alia consectet, uidenti. si me docci quid reipublica possit,siquis summam. absolutam cius potestatem consideret; & etiam quid. soleat, tuan do singularis alicuius utilitatis adeptio, vcl magni periculi depulsio 'a s)ns rem dium e filagitat. Quid illud i quia in Hispani. ae, Anglicae, Scottaeque regnis, fi minae ad regni succc ilionem admittutur, in ibi, Gallia vi legis Salicae, siue antique sue receris,sceminae omnes ctiam cum masculis suis tali successione repelluntur. An non magna est differetia&dissimilitudo immensa Z Qitis autem legem illam Salicam tulit 3 quis in stola Gallia foeminas a regni gubernaculis sic mouit ' Quis Poloniae regem a Danos: Anglo, quis hos a Gallo aut Hispanota multis in regno traffando different ijs seiunxit &seperauit Z certe nec Deus,nec natura quae apud Omnes istos una est; sed ipsbruim populorum volu-r .arbitritim designatio, N: libera quum respub. suas primo serinarunt aut p'stea correxerunt institutio. Sicuti enim ratio docuit rerumpiab. rectores eadem scelera dispari suppliciorum acerbitate co-primere, prout nimirum videbant reipub. paci, &perditorum hominum fraenandae nequitiae suisse
utilissimum lade fures alibi quadruplo aut quin-
37쪽
. iuplo reddendo, alibi seruitute perpetua, alibi ad
certum tempus,alibi membri alicuius amputation alibi castratione apud alios suspedio plectuntur: eademq.ratio ita disposuit, ut in quibuida regnis soli nobiles militari disciplinet aisuescat,propterea- dscrip. ter. que a tributis sint immunes,riistici autem terire colendae tantummodo sitit addic i, & oia tributa sol-hant,in alijs coloni no niti usquarn nobilcs ad militiam assumuntur,& vectigalia non minus a nobis cratia,partim Democratia magis minusve teperarent quod in omnib. Europae regnis factum fui sas e manifestum est prout generali totius reipub.bono,&singularum partium com0do videbant potis simum expedire dc ab eodem sonte publicς authoritatis vel eorum hominum quibus respub. si a Myt 'tegum codesidarum contulit facultatem, manavit
lex illa Salica&si quas similes leges de refutandis
vel admittendis regunt liberis, suis morib. maxime acc5modatas,alia regna sanctu crunt. Q bd si qui. alio modo contra i opuli attensiana, vel iniusta vio- . entia quemadmodum in literis factis. Nemrodus . ill vel nefarijs artibus proditionibus,insidijs,cor- ruptelis,nobilium hominu caedibus, ut apud Grς-cos Pisistratus,Nearchus,Dionisus, Phalaris,Gelo,& permulti alij imperium vel in suos vel in alienosvsiarparunt; tales ut crudeles tyranos & potius pnedones quam reges,nullo iure,nulla sequitate nixos, respub. semper horruerunt, philosophi damnariant, legumque conatiores, Licurgus,Numa, Solsi, Romanorum & Graecorum prudentissimi, ad eos tanquam publicos holhes occidendos quemlibet ciuem magnis propositis honoribus& praemiis ex
libus quam ignobilib. penduntur: lic eade ratio pradentes h'mines&in fundanda republica providos instruxit ur regum sitorum monarchia partim Ari-
38쪽
pertinaciter , communis reipublicae hostes sunt aperti limi:illi dum seditiones concitando & arma-do subditos contra reges, ciuilium bestorum fiamiamas in reipub viscera immittunt isti dum sub regu Domine tyrannos euehendo, illisque interminatam licentiam patrandi finda Sc infanda quaevis concedendo,rempim .sui seruandi copia spol ant: hanc'.
tyranno, non aliter,quam ovem lupo tradunt mactandam &diripiendam . Et de prioribus , quando io ulta luetitosii sima exta ni post annos sexaginta proxim) elapsos, in omnibus Europae regionibus exempla,v mcum Caluinistarum in Scotia rebellius acinus perstringere iustaciat Qui quu a regina sua, tum in Gallijs agente facultatem impetrallent Co
mitia partamentaria conuocandi, & in ijs quod e repub. o retur constiriaedi, primum omnium Catholicam regionem e tota Scotia decreuerunt profliga dam , quod nec regina icii tu in cogitauerat, & ei epub. non erat,sed contra rempub. ciusque vulnus
laetate & internecivum. Id quum socificiar, traij- cientem illuc e Gallijs paulo post regina ita exceperunt ut prius pasciscerentur, ne inflatu recepto religio-tis quicqua lamin et, psittantum eius , familia una permittereti misa, eas priuata. Quis n6 obstupescat homines prodigiose impii actcs Sc improbos , qui quuementito reginae nomine J er scotiam cui l. e fece vulgi, i tot vellet Geneven. Comuniones publicd iii flent largiti reginae supremae principi,vnna misia, veru Dei colendi toto orbe Christiano ritu ,idq. priuatim vix aegr) permittiit. Caeterum annuit huic co-iu postulato regina. videbat enim preces esse armatas, seque in eorum manibus versari, qui specie tesnus videbantur petere , reuera aux poterant de volebant cogere. Ecce iam quam facito arripiunt ea sunditus exauthorandi praetextum. Aduenerat Omniu
39쪽
reliquam scotia abolenda, ijdem ipsi concesserunt
reginae unam in sua familia celebrandam, hanc v- nam ea si usitato Catholicorum ritu administra. uit,an propterea suerat ita sanaticorum hominum Cyncionib. vexanda ita ad populum traducenda Zita ministroru synodalib. decretis danandarvi post eius caput illorum anathematis deuotu, pioceres ad eam
bello domanda inflamarentur ; id aute ex hoc sequitur Zregum diademata ministroru hoc est improbissimoium ganeonum libidini eila subiecta,&de' eorum sceptris&capitib. in priuata ministri alicuius donio,in taberna tortasse nieritoria posse destiniri;eos l. e regali fastigio posse deturbari, no sbium quum diuina& humana iura violant, n6 quum xOti reip. magnum aliquod damnum importUt, non quum priuatis hominib.insignes iniucias inserunt, non quum leges patrias superbe & ex contemptu transgrediuntur,sed etia tum qu urn leges quidem Obseruant, sed tamen n5 tam exact),accurate,& t1- quam mathematice, quin minimum aliquod punctulum ab earum rigore in altera partem deflectar. Atq. hoc exemplum sit eorum qui reges indignissi-mὸ inseruilis obedientiae tanqtiam pistrinum co- pingunt;de quibus quoniam postea nonnulla dice- suo inda sunt,hoc loco eos dimittamus. o.c Πλ1. Alij vero contra usque eo attollunt regi j no- minis amplitudinem,ut quos ministri illi regibus,
eos iiij reipub.toti,idque longὸ miseriores seruitutis extremae compedes inijciant. Sic enim pro regibus declamant. Non modo perso is omnium simi regibus obnoxiae, er manci vo nexuque tenentur ; verum etiam res omnes populorum atque fortunae ira regum sunt propria,
40쪽
dicitur, Nunquam mori regem,verum est, quum uni vi defuncta , mox alius nou expectato vel populi consensu vel procerum, so ines cedat, non ut patris hares, si ri te'. Primu) populi moderator ac regni tanquam alii uius lat sesu dij, non optione sed nascendi colitione dominus. siris quis fuit huius legis author, per quam familiae aliquae,verbi gratia Valesia, Stu arda, vel Austriaca,
- Galliae, Scotiae, aut Hispaniae regna obtinent) Respondent, idem qui regnorum author Deus qui solius N. a. eam antiquare potest. id ei gor Niinquid vidi Mi- nus latifundi j sundum silaum arare, colere, lepascere, seruare sibi, locare alijs; sic rex rc inpub. cui prae- est,ut velit, sormare, commutare, leges figere & refigere, iura l. oia inscingere suo viatur arbitratu potust, ut nullus legum repagulis, regum potostas teri minetur ' Ita prorsus . Nunquam enim reges acce ni , O in peri ut legem ab iram suae soprema pote statis atque ditioni mo eratricem. Frinceps enim animata lex et in ter .ris, cuius potestas atque iurisdictio, ηο alia lege, quam V in voluntate in usu qui cogi potest. 2 qui popa i voluntare numinis in rerum potetiarem conceserunt, nec luparendi, nec regibus imperandi murum et dum lege piascribe re potuerunt, sed vel spei te sua, relinuui in eorum rerἴ arare coacti,legum vinculu solutum eis imperium reli se re. C teriam ex hac regis descriptione duo sequuntur absurda, ne plura commemorCm, virum'. gra
uissimum,& publicis rebus loge pestilentissimum. . Si enim quis sit regni tanquam lati un j alicuius non populorum voluntate sed nascendi conditione dominus, quid ergo si regi alicui filius stolidus, qua is insanus de emotae menti F nascaturi hiunquid insanis&ὶ-riosis hominum fanorum & prudentum vita, de fortunae, imo rei qm publicarum hoc est hominum innumerabilium,qMoad regimen qu0adlegislatio- ξni,quoad vitam & mortem gubernacula comit-