장음표시 사용
41쪽
s 'ribae herciscundae,iuicto salui,mente capit,furiosi, ibilo sint deteriore coditione quam lmedes caeteri,quid est citrvoin idem in regnu qtu primogeniturae obueniunt lege ob eouetur j Ex hoc concludunt, Quum regna primogeU:ura iure contingunt, quam rerum naidira mutari nou simit:
o succe sonis ius competat nihilominus hebeti, stolido, insano, quam re te infestigenti, quid erit cur hic illis in regno praes ratum, quod non virtutis opinione sied nascendisser te contingit ' At , ita qui rie contingit, ita generi
cohaeret agnationis iure, ita regiorum liberorum maximo debetur, ut propter corporis vitium aut aut i morbis intemperils agitati tolli nequeat Estb. Concedamus itaque tantum nasceiadi co-ditioni, ut quos natura produxerit vel corpore mo-strosos,vel omnino mentis expertes & truncos po-itius quam homines; eos omnium hominum istin naps re capita faciamus:& naturale nascendi miseria,corpo Lumq. & imenti urn deformitatem donata
regi j diadematis & sipiendoris magnificentia consolemur. At quid si rex me te no sit stupidus, sed cotra
acutus,& acerrimus, ver ina qui omnelia solertia:&intelligentiae suς vim coferat ad vastandum populum, ad trucidanda nobilitate, ad extinguenda religione, alii urnana & diuina siti, hiertenda,& ut uno verbo c6pleetar omnia ad reiphib. nauem cui rege dae iraepositus est, persolanda, & in altissimis Oceani ductibus demergandam. num salte talc Nerone, & Heliogabalum, ipsas belluas seritate & immanitate superantem respub. se nare potest , eoque in ordinem coacto, suς incolumitati consulercZ Imb nec
hoc serunt thoes isti nimis pervicaciter in suis Opi
42쪽
nionibus defixi .sc enim aiunt. Etiamsi rex o sitissa degenerat tu bellua, ιum incurri uri morti ac naturae ma- uitate dominatur: etiamsi stabit mentum authontarusus in cinium in rinitate collocat, O regnum notionem a Deo creditam,sed praedam ibi oblatam putat, tiamsi potestatem coelitus acceptam ad bonorum exitium, ii .issa tegum euerisionem,patru mina conuertet,c quod si itur, nauem perforet,in qua i e nauiget; nec curare Delmi credit mortalia litenquam, ire quanquam omniis.
As imp 'n savus e i,tame ηρ, sacrosanctui esse debet sub ea vidienum i est,ea lege, ut Deum qui honoru ei au-Zior fuit,poenaram exactorem esse patiamur. ancinare
ηim iudicari totest, quia in suo regno non sol in singulis
superiur, verum etiam uniuersis: supremamr, assolida ina prouocat me potestate habet ne ni iusti superis obnoxim. Hactenus illi. quae ego eam ob causam paulbfusus descripsi ut intelligat lector,& quorsum diriga- r disputatio mea,& quam neccilarium sit hac te pestate de legitima regum potestate monuincta li-Drorum extare, quibus iubditi instituantur ad ean quam debent & Deo,& rei p.& regi obedienti LN que enim mihi dubium est quin istiusmodi incoii- delati sermones nec enim grauiore verbo utar &olim nequissimos illos Rom. Imperatores, Caium Caligulam,Neronem, Domitianum,& reliquos in ram nefariam horninum despicientiam, de sacrilegum deorum contemptum extulerint; & hodierno die illos posteriores Anglorum reges Henricum
L V I I I filium Guardum, filiamque Elietabetham,
moderato maiorum imperio,in ςiseratam& baiba-. ricam tyrannidein transformauerint,vr post proiectas antiquas patriae leges, post oppressum clerum,' exinanitam plebem despoliatam fugatam & concisam nobilitatem,ipsas etia ecclesias avarissime PGum cxpilauerintlartim cuerierim.sanctissimamq-
43쪽
Dei religionem foedissime conculcauerint eamque quoties libebat innovandi authoritalcm sibi incxplic bili blasphemia arrogauerint. Traditur de T ridaic Parthorum regis fratre, qudii sub Nerone
Romam magno cum connitatu adueniens, i, quepros cinens ad pedes Neronis sic eum aifatus sit. Ego a me Arsaci nepos, Volagis o Pacori Parthorum
regi frater tuusserum suin, vemque ut te deum meum,no Nerena.
secus ac Mithram tu es Solem colarem. Equiderm u ero, quem tu me fato quodam e sicies. Tu enim a tum meum sortuna. Cui Nero ita respondit. Tu quia em quὸdhuc veneris , recte fecisti , ut praebent praesente e mereris. Nam qua neque pater tuus tibi reliquit,neque fratres seruauerunt,ea ego tis nunc do,teque regem Arme- lafacio, ut tu atque isti mulintelliratis. in mea potestate ese regna dure or adimere. Hac stultissima adulatione Teridates ille regnum Parthorum adeptus est. Non aliter sed multb flagitiosius isti nostri Christianos reges alloquiitur. Perinde enim ac si rcipub. Christianae toti lcm essent manubia: victricibus regum armis acquisitae, qWas propterea suo arbitratu pos .sent distribuere,vel dissipare; perinde acsi principes dij essent, subditisque fata suo nuru dispensarent, subditi autem mera mancipia, in cum finem condi-
. ta, ut regum usibus inseruirent: ita illis omnia, primas,secundas,intias , largiuntur, reipub. ne quam os quidem, vel locum ullum relinquut,nisi quatenus rex ex indulgentia eam pro suo commodo viuere permittit, hoc modo sceleratissime non rempublicam, sed priuatam, non liberam hominum consectationem, sed seruilem mancipiorum & remigum gregem,non eorum qui sub iure & llibusi vivunt, sed corum qui unius libidini sunt subicini multitudinem describentes.
44쪽
suto, illud libenter profitebr. mihi nullum esse in
quacunque reipublicae forina nomen & ossicium, regali augustius aut honorificemi: is. Et si enim populares quoque magistratus& optimatum prii cipatum a Deo datum non ambigo; tamen regium oiadema, quemadmodum a maioribus nostiis in
Christianas respublicas ituroductum est, libenter praedico esse alio quocumque dominatu diuinitis&praestabilius,& hominum genet i saluta: ius: contra quod qui seditiose conspirant, qui dignitatem eam imminuunt, qui armis lacestere non verentur, eos ego ut diuinae voluntatis hostes, ut humanae secietatis inimicos, ut publicae pacis 5 quiet tu ibato- execror, & serro flammaque persequendos iu-ρ mei iis dico. Reliqui enim principatus natura quidem c5 probantur, eiusque authoritate sanci- untur; ideoque nefarium Acinus admittit, qui illis repugnat,at hic multo exprcilius vilius Dei uniueroso mundo praesidentis imaginem repraesentat, hic multo illustrius & solis reliqua b dera tha luce cotilustrantis, & mentis unius omnia corporis inebra atque ossicia moderatis; dc unius ducis exercitum,& unius gubernatoris natae,& unius patris sanarii domum,& denique in ipsis animatibus vitias ariel tis gregem ovium,& unius regis exame apum diti- H. ὁ.h. i. gentis figura gerit. Quas similit id es ad declaran
monarchiam naturae maxime consenta
C, io'. Feam,antiqui poetae& philoli phi,& deinde Christiani patres adhibuerunt. ideoque&hanc maie- statem laedere scelus est, illo 'iori certa proportio
Caeteium quemadmodum in alijs rebus,saepenu mrro fit, ut propter vicinitate quam quaedam vitia habent cum quibusdam virtutibus, permulti improuid ab iiij, ad illa dilabuntur: coetu rrore ab -
45쪽
ducti, pro religione superstitionem,pro sortitudine audaciam, pro liberalitate profusionem, pro iustitia crudelitatem quas pio veris & castis uxoribus spumcas meretrices amplectuatur, itaqu0nia hic quoq; id ipsum potest c6tingere,cauedum cst diligentissi- nedum regia potcstate debitis laudibus extollimu ,ad vicina illi tyrannide immodicis praeconiis
celebrandam evagemur,& p vero rege qui cst cxcellens immortalis Dei munus , totiusque reipub. tanquam anima & vita, sanguinarium turannum, 'Satanae administrum, t urbinem reipub.& venenu, iudicii errore asciscamus; de talcm pro pastole lu-Pum,grcsi hominiani liberoru pr ficiamus. Quod si facimus tantb magis mortiferum vulnus ciuili societati infligimus, quantδ intcstinus & occultus proditor opibus hostris munitus, & omnia salutis ii ostrae praesidia & firmamenta, si, a manu tenens, externo de sanifesto hoste,nobis armatis ad cum
profligandum vigilantibus est periculosior. Certὸ qui hoc modo regern ibium infinita potestate armant, rempub. aulcm sui contra regcm
diqina atque humana iura proijcientem,& rcipiab. molientem interitum defendendi potcstate despo- .liant, non modo regibus ipsis infesti sunt, quos pro
moderatis regibus, truculentos Urannos est crimi, ut suo loco demonstrabitur sed simul in ocs Christianos & Christianorum respub. iniuriosi sitia Deo i, ipsi & naturae bellum indicunt, 'im ea bo hominibus eripiunt,quae Deus & natura ipsis inse- , it & impressiti imo dum reges videtur colere, hoc est corporis partem quidem illust rcin, scd tamen partem tantummodo & sine qua corpus politicum consistere & florere potest,corpus uniuersum vastat& interimunt,initiaque de media & fines, propscr qu0ο ea h*manae societas instituta cst corrupum ci
46쪽
peruertunt. Nam quae est origo,que causa primaria istarum societatum quas Respub. vocamusὶ Nimirum vi ab iniustis simus tuti, ut cum liberis de uxoribus tranquill) vivamus, Ut solitudine conam unionem comutemus, & cum bono priuato bonum Iublicum procuremus. sunt media quibus aec bona consequimur ileg s politicae, magis batus
inferiores, amor ciuium mutuus,concordia publica. is sinis,quo tendit his ni diis respubii gubera natori cur in secundus,medico alii doleratori sidona sic reipub. moderatoribus beata ciuium rituproposita est ,rt ea opibus irma, op3slocuples, Iluria ampla,va iste honesta sit. At ista infinita regis licetia tollit haec simul omnia. iniurias enim sine modo multiplicat, liberos & v ores parentibus malitis ue inuitis cripit,leges ciuiles violat, opulentiae glorie,& virtutis spem omnem ciuib. intercidit,quu rex ruinam patriae moliens, leges perfringens, in omnium bona vi suam prς lana inuolans,subditorum uxores& filias vici
stuprans,tolerandus tamen st,nec de eo idoneis r tionib. amouendo vel corrigedo unqu m laboran
dum. At sinquis) in regem ius regendi uniuersum 2 nobis ipsis transfudimus , ideoque quicquid de fortunis & capitibus nostris statuerit, id patienter est susserendum. At quis aliquando populus, quM ciuitas, quis homo sebrius & sanet mentis, vel dixit
vel cogitauit ita uniuerse & sine exceptione regi tradere sui regendi potentiam, ut rex pro sua libidine posset dare,auseire,diripere,spoliare,deglubere,n actare, & absque contradictione de vita & nece omnium pro suo unius nutu statuere 3 Ecquis verδvsque adeo a vera ratione alienus est ut unquam s-bi persuadere possit Christianos populos hoc anuino sibi reges praefecisse i verum qui leni est potest statem & regimen publicum a populo ad reges essedulatum
47쪽
Ωe,ciuiliter, politic)que regat non iniuste, immaniter,tyrannicc. ergo si quidem rex iustὸ,si ordine si iuxta vix scriptas , natura & iure gentium conditiones, si regaliter, hoc est,si in bonum & utilitatem Priblicam gubernet, etiam si nonnunquam in officio d cit inquat,& tolerand um fateor & honore quoque assicien him: sin vero iniuste, si immaniter,si barbare , si contra naturae rePlam, & populorum omnium consuetudinem , si nihil minus quam ro- Ris munere ad quod assumptus est fungatur, qui hunc pro rese honorandum est quum nihil regiae indolis piar se ferat, eum ego nescio, an hominem humano ingenio praeditum existimare debeam. Est quidem rex sui paulo ante significauimus) taquam
aegri medicus,tanquam vectorum gubernator,tanquam exercitus imperator, tanquam familias pater,tanquam ciuitatis custos. Nunquid vero si aeger sibi a medico venenum temperari perspexerit, quia medico oblatum ebibet ' Si gubernator nauem cum vectoribus ad scopulos allidere voluerit, ve- istores eum non impedient' si imperator perfidiosdexercitum hostibus prodere voluerit, milites huic imperatori non poterunt resistere3 si paterfamilias
simulis necem afferre conetur, his nefas erit defen-
dereὶ si ciuitatis custos immissis facibus,urbem suae fidei commisiam incendere studeat ; num ciuibus inter dictum erit incendium extinguere, & custode sublato reliquos omnes seruare, potius quam pati, ut cum furiosis custode ciues sani& sobrij&ciuitas uniuersa simul deleaturi Et quemadmodum distinguimus inter mancipia & ciues, inter alligatos ad transtra Turcarum remiges & Christianorum piocata nobilesque,viter dominum imperiose se
48쪽
iiis hian lantem,& regem legitimὸ subditos guser inanto,si ad hunc modum reges describimusi Manccipia enim quicquid sunt lorhini sunt,cuius itistiua menta quan tu in ratione p aedita dicuntur, quia quicquid laborant domino laborant., &quicqttici
acquirunt domino aς iturunt. At ciues non regi soli, sed sibi etiam familiaeque de liberis operas impe
dunt, & maxime publicis commodis inseruiunt. nec rogi aliter famulantur, nisi quatenus is ad toti-.us patriae emolumentum singulorum incolarum opes & labores accori modat. Hoc qui tollit,co ip se ciuium 3c ciuitatis naturam destruit,& pro ciuibus mera mancipia inducit, quorum nec innumerabilis multitudo citi itate vel rempublica potest cDsceres Id quod solerte aduertit primus Rom. Imperator Octati ianus: quo ludos aliquando spe hancte, latim ab hi trione pronunciatum ellet, O domi- num aequum e bonum,populusque quasi de Octauia-iao dictum approbailes, is statim manu vultuque indecoras adulationes repressit, de proximo diearisto limo corripuit edicto, domini quese vetuit an tartiquo verbo pro libertate seria itutem Romanorum.
videbat in serrimc6sequenter legitimae rei publicae formam destrui. Quam soldida de degenerem Romanorum itidotem Tiberius licet perpaululum amantsello r in no discrepas,ita tamen indignabatur,ur saepissime quum e curia egrederetiat, 'iobro- .se ad Rominorum contumelia solitus fuerit nause mitrare, o homines a seruitutem paratost qui si his no-
stris te raporibus vixistet,vidissitqueChristianos iu iusmodi scriptis in sempiternam , eamque miserrimam seipsos seruitute coni,cere, quanto iustitis e. . probrasset animos ad sieruitiseni paratos, quanto sto machosas grauissimis suis edictis Octauiarius illox corripui Let,&tanquani improbos adulatores casti
49쪽
ro τε sTATE. 3t gallet, qui sua nimium sordida regum admiratione Ea totis nationibus aufeiunt, quae Deus & natur siri utilorum hominum pectoribus altilia me ab ipsa
Daticiitate an culpsit. Ecfliud enim magis cithominicuiq; irigenitum , quam i ii iam ab illi unis de sen- dereὸ AD aliquis pol si ita se salutis suae curam ab dicare, ut lupo ad seianianduim irruenti non possit.' resistero,& latroni iugulum situm petenti non possit repugnares Quod ergo singulis hominibus sicinus tam & ingeneratum est ut deleri non possit i id isti totis prouincijs,itobilissimis icbus piab.cripiunt, easque ita inermes rabidi magistratus libidini prostituunt,ut si is quouis lupo & leone immanior, aut
latrone vias obsidente truculentior in omnium vitam & fortunas grassetur, iugulum tamen pineber ten Cntur, nec excipiendo vulneri clypeum obiicet ei. licet: adco ut sit Christiani principes eo essent inge- ' Dio quo monstrum illud hominis Caius Caligula
qui optauit populo Foviano vnam ceruicem, ut eam uno S-ηοη. λi tu posset ab . in ere, qui cognatos N. senatores promiscue sine ullo discrimilae, aut ulla causa occidit;
qui trucidaturus fratrem quem nactu venenorum praemunitum iraedicamentis suspicabatur iratc exacunarim, tiam alit: lotam aduersus Castrem Z haec tamen omnia sunt molliter aequo animo serenda.
Nec enim aliter isti tanqti qm a Cato. Caligula insti- tuti, reges etiam Cato illi pares nequiores enim vix este poste arbitror ) Omni potestate contra ri inpu- blicam armant: hac autem iniustiis iniam vim Miniuriam rise depcllente, tanquam Iunonis oestro pertati cxclanaanit, perduellovem, Nuntihi lantidotuuduer vime' nunquid defensio aduersus principeri quasi vero respublica regem ad regale fastigium , attolendo, ita a seipsa omnem dch ndendi securam dc cogitationem proijciat, ut hic extremis quidem
50쪽
quidem tempotibus possit nouis rationibus incolumitati suae prouidere. d vero si principe in extremis agetare, quando ei de republica cogitare nec vacat, nec vacare potest, repentinus aliquis hostis rempub inuad. it, quod temporibus patrum nostrorum Romae conligit, quum Clemcnte Potifice decumbente, & iam prope expilate, Turcica classis Baibaruisa duce Ostiam a philsa cst,totaque ciuitas Romana tremefacta derelictis moenibus ad proximos moles co fugit. id si principes,corpore quidem satis valeant, sed animo ita sunt molles &essa minati, ut in rempublicam mentem suam nolint intendere: sed eam patiantur foris ab hostibus inuadi, intus ab iniuriis magiitratibus di pi, quod in Gallia sub prima regali Merouingiorum stirpe, Chilperico, Theodorico, & Childerico regibus
vfuvenille, Gallorum annales testamur. Ecquis ita a comi inii sens i derelictus est, ut hoc temporia in statu tollat reipublicae iacultatem s.se defendendi, suamque salutem contra externos Sc intestinos hostes propugnandit At princeps sanguinarius, crudelis,iniustus; valetudinario,aegro,ino blando, longὸ
est reipublicae damnosior; & oriosis illis atque -- luptarijs Chilperico, Theodorico de Childerico, immanis ad fundendum sanguinem negotiosius Caius aliquis, Nero, vel Heliogabalus infinitὸ est humanae societati sanestior&pestilentior. Quod ergo in illis minutis periculis licet, in his grandibus
multo magis licet. Si fas est curare reduviam, multo laudabilius est medeli brachio, A: capiti; si via rex ignauus est vel nihil agit, respublica potest neglecto rege prouidere sibiWbi rex contra rempubli-i 'cam dira perpetrat, quia patrias leges violat, quum religionem Dei mortalis aspernatur, quum liberis