장음표시 사용
31쪽
medicina unarde coctu' una in quo totum' magicterium cs Eit, cui non addimux rem exuaneam neque aliquid diminui--ου, vis quod in praeparatione eius , fer a removemus. Oportet enim arti, ficem sedulo operi usq; ad consum tionem insistere, ne opus iam incepta detruncatum dimittat, quia neq; sese etiam neo profectum ex opere detru cato & diminuto acquirere t,sed damnum potius &desperation e. Expeditetia ipsum huius artis principia &ra dices principales, si sunt de esse ope ris,nci ignoraxe, quod quiprincipium ignorat finem non inueniet. Nos autenarrabimus tibi, fili charissime n hoc libro omnia illa prin cipia sermon e copleto,nec non & prudentibus sufficie
ter aperto &manifesto,secundu omne artis exigentiam competetem. Expeροὶ dit etiam ipsum artificem mansuetum& temperatu ad iram esse, ne forte subito propter irae impetu iam incepta opus dissipet & destruat. Similiter expedi
32쪽
pra umptuosis eam vane dilapidet &distribuat, ne si forte artem non invenerit, relinquatur in miseria paupertate de desperatione , vel ne forte cum iam adfinem per sua industriam &indagationein appropinquarit, cosumptae sint ipsius expensae,& verum fine miser ex paupertate relinquat. Sicut ga principio cum adhuc artem ignorat, prodigaliter suum thesaurum totu exterminat;& cum iam assines arti & veritati fuerint,non habent ultra ex quo Iaboret. Vnde duplici tales in moerore sepeliuntur; quia scilicet pecuniam suam inutiliter expenderat &dissipauerui; &scientiam hanc nobilissimam
amiseriit Non enim oportet bona tua
c5sumere,quod fili si huius artis prinucipia no ignorauerisIdicta nostra re- intellexeris ad artis verum coplementum, sine notabilibus expesis poteris peruenire. Si ergo pecuniam tua Perdideris,non attendendo praecepta
nostra seu doctrinas quas tibi in hoc li
33쪽
14 L 1 2 s. 1 P R t u lbro conscripsimus, nos utiq; non vili- pedas iniqueaed tuς imputa ignoranti q&infelicitati No enim lisc scientia conuenit pauperi vel indigeti sed potius est ei inimica. Nec adinvenire ni- 'taris operis sophistica metam, sed soli complemento intendas: Veruntamears nostra in potentia Dei reseruatur,
quam cui vult largitur &subtrahit,qui est gloriosus &sublimis &omni iustitia & bonitate repletus, sorte enim ex vindicta sophistici operis arte tibi denegaret,in q; deuiunt erroris & ex er- rore in infelicitatem & imiseriam perpetuam detruderet. Miserrinius & in-lelix est , cui Deus semper post operis
sui atq; laboris finem veritatem conspicere denegalmam vitς suae spacium in errore concludit & terminat,qui in labore constitutus perpetuo, omni linfortunio & infelicitate obsessiis,omnem huius seculi consolationem gaudium amittit , vitamq; sua inmm- rore absq; commodo consumit. Studeas aute filicum in operatione fue-
34쪽
pix , s h e v v n A. ris, Omnia signa quae in qualibet operati0ne vel decoctione apparent , in mente tua recondere &sigillare,illorumque causas sedula lectione in no .stris voluminibus inuestigare. SECUNDA HUIUS LIBRI
pars, in qua ponuntur rationes a tem hanc negantium deinde consutantur.
C A p v Y VII L vo M 1 Α M in summa una hu- inius libelli nostri iam praemisimus tibi omnia impedimenta artis, &doctrinam tradidimus ad huius artis adhaerentiam susscienter: Expedit ergo secundum nostri propositi inte-tionem contra sophistas & ignorantes disputare. Primo ipsorum rationes &motiua disponendo, secundum quod Promisimus in principio huius librin s determinaturos fore. Dehinc vero eas omnes interimendo,&manifesta ostensione nil veritatis continere
35쪽
lapientibus probabimus. HRationes quibus mouentur hanc artem simpliciter negantes. CApvT IX.
SVnt autem qui negant artem& de-ς struunt. Alii simplicite alii ex datis&supponentibus illa reprobant. Qui vero simpliciter artem illam negat: taliter opiniones suas corroborant, dicentes: Quod enim distinctae sunt re species & diuersae,& similiter distin ct elemetorum ad inuicem in commixtione proportiones ab ingenio hum,ho ignotae : igitur comiscibilium proportiones , quib. acquiritur forma rei di perfectio, ignoramus. Est enim asinus aeuersus ab homine in specie, quia multo diuersam habuit elementorum in sui copositione proportionem , sic & in caeteris rerum diuersitas tibus est inducere : ergo &in mineralibus. Ignota itaque miscibilium proportione qua acquiritur forma &rei persectio ; quomodo & mixtum for-
36쪽
P xx 8 g e v N n A . Umare sciemus , sed quia ignoramus Solis , Lunae vel elemetorum propo tionem, igitur & formare ipsa ignora re debemus. Ex his igitur concludiit: Inutilis est ars ista&impos bilis. Sis
militer etiam aliter arguunt, magisterium nostrum interimentes: Dicunt enim, etsi proportiones elementorum ad inuicem bene scires, modum tamecommixtionis naturalem illorum ad inuicem ignDras, quod in cauernis &mineris & absconditis locis,haec natu'ra procreat I Ergo cum modu mixtionis eorum ignoras, & hoc facere similiter ignoras. Similiter iterum argutat. Etiamsi proportiones & comixtiones bene scires: calorem tamen, in coni mixtionis actione, quo mediante res perficitur, penitus ignorares.Certamenim habet natura caloris quantitate qua metalla in esse deducit,cuius me-suram ignoras,similiter & alias naturae causarum differentias agentiu nescis, sine quibus non posset natura intentionem tuam c6plere.His ergo omnis
37쪽
bus ignoratis totus age di modus huius magisterii ignorabitur. Amplius &alii arguunt, quod per experientiam videmus, nam plusquam mille annis haec scientia ad prudentum aureS per uenit, luc si possibilis esset & vera milia ilesies iam foret inuenta. Similiter et iam cum philosophi no sint in suis voluminibus ausi eam tradere, nec in eis
Veritatem reperiamus manifestam; satis per hoc est probabile,hanc scientia non esse. Similiter & multi huius mu- di principes thesaurum infinitum &philosophorum copia habentes hanc
artem adinvenire desiderant: norm men ad hunc praedio sissimae artis fructum pertingere potuerunt, hoc utiq; sufficiens argumentum est, quod ars haec sit si ivola& merum comment Similiter etiam in debilibus mixtionibus specierum sequi naturam non valemus : Asinum enim fingere ignoramus, & caetera similia, quarum mixtiones sunt debiles & manifestie quasi sensibus, quare & multo imagis metallorum,
38쪽
1orii mixtionem quq est fortistinia ς ge
re ignorabimus, quae est etiam nostris sensib.& experientiis occultatapente cuius signu est dilacultas resolutionis elemetoru ex ipsis. Similiter etia non videmus boue in capra transformari, nec aliquam speciem in aliam per aliquod artificium reduci,quomodo igi/tur cum metalla differant specie,niteris ad inuicem secundum specie trans formare, ut de tali specie talem specie facias. Absurdu latis hoe nobis videatur, & a veritate dato ex principiis naturalibus semotum. Similiter etiam in millibus annoru natura metalla per ficit, quomodo & tu in artificio transemutationis per annorum millia dur re poteris cum vix annorum centum metam pertingere valeas.Si tamen adlio utique taliter responderes, quodno potest natura perficere in maximo temporis spatio, in breui per artificia nostrum implemus,quonia artificium in multis naturae defectum complet.
Dicimus tamen quia & hoc impossis
39쪽
bile est, & in metallis specialiter, cum sint substantiae subtilissimae, quia temperata decoctione indigent, ut in seipsis secundum aequalitatem inspissetur humiditas propria, & nsi fugiat ab eis, & relinquat ipsa omni humiditat
priuata, quia concussionem &extensionem suscipiunt. Si igitur per artificium tuum volueris lepus decoctionis naturae in mineralibus & metalli cis corporibus abbreuiare, oportebit
per excessum caloris hoc facere, qui non adaequabit, sed potius humidit tem dissoluedo ex eorum corporibus dissipabit & destruet. Solus enim tC- Peratus calor humiditatis est spissativus,& mixtionis perfectivus, no ignis. CXcedens. Similiter etiam esse & pe fectio datur a stellis tanquam primis perficientibus & mouentibus materiam corruptionis & generationis, adno esse, &esse specierum. Hoc autem fit subito, & in instanti, cum peruenit una stella aut plures, ex motibus,ad situm determinatum in firmamento, a quo
40쪽
quo datur perfectionis esse,quia ma- quaeque res ex certo situ stellarum acquirit sibi esse in momento; & non est
solummodo unus situs, imo plures, &sibi inuicem diuersi, quemadmodum ipsorum effectus sunt diuersi. Et hora diuersitatem & distinctionem ab inuicem prouocare non possiamus, cum
nobis sint incogniti & insniti.Quomodo ergo supplebis defectum in o
pere tuo ex ignorantia diuersitatuni situum stellarum ex motu earum,& tamen si situm unius aut plurium stellarum certu quo datur in metallis profectio scires, non tamen opus ad intctionem tuam perficeres.Non est enim
alicuius operis pr paratio ad suscipie- dum formam per artificium in instanti,sed successiua, ergo operi non dabitur forma cum non sit in instati. Similiter etiam in rebus naturalibus iste est ordo,quoniam facilius est causam de-hritere quam construere, sed vix aurupossiimus destruere, quomodo igitur& construere praesumimus ΘPrs ter has