장음표시 사용
11쪽
existimant quam plurimi, qui etia si in his rix Palladό a pria
lina ne salutauerint,statim quicquid dixerint, grade Ω- i. Cor. 8. phos esse putant. De quibus Paulus, scientia inflat, charitas aedificat. Sed oportet simul & eloquenter & sapienter di- Sapien. 6. cere, propter quod no ait Scriptura, Multitudo eloquentiu, sed multitudo sapietiit sanitas est orbis terraru . itaq; qui doctorc no sanu, sed aurab' pruriente idiotis mititit, limite malum facit cum eo qui fontem uatoxicat, de quo totus populus unius patriae bibiturus est. Quapropter sequitur,
sed in lege Domini uoluntas eius, edi in lege eius
Haec omnia C H R i s T O bene quadrant, qui a praece-1bari ii pinxyi nusquam discessit, sed sicut mandatum dedit pa pii iii, i istςix qui P*tri fuit obediens usque ad morte, implens' omnia quae de eo scripta erat in lege Moysi& Prophetis α Psalmis, quem ita exinanivit obedientia, ut forma serui ac- ' ciperet, in similitudinem hominum factus: non quod istorem culpae, sed quod infirmitatem natur assumpserit. Aut si istud ad fideles conuertere velis, certe non magna gloria fuerat praecedenti versiculo suadere, declinare vitiosa, nisi nunc dicereidc omnino laudanda. Non est laus perfecta fugere vituperanda, nisi sequamur amanda. Igitur tribus duo refert, scilicet ut habeat bonus seruus c H Ri s T a synceram voluntatem, ac redis volutati iungat studium in lege Domini non ut secundum hanc lege disputet, sed ut secundum ea vivat, n5 ad horam tantu, veru n I E ac nocte hoc est in laetitia & tribulationibus. Elia per Diari potes legem
nouam intelligere per NOCTIM vero legem veterem, Rom . 13. vii loquitur Paulus ad Romanos, Nox praeceiuit, dies autem appropinquauit. Puto autem, nihil certius cura meditationeque sua reperiet Christianus quam utrunque Testamentum, quippe cuius author Deus, qui nec falli nec fallere pol .Pet. r. test. Non enim inquit Petrus voluntate humana allata est Prophetia ,ssed Spiritu Sancto inspirati loquuti sunt fancti Dei homines, & Prophetae. Qua in re luce clarius apparet indicibilis scribentium authoritas. Sic enim ut inquit
12쪽
Augustinus Deus prius per Prophetas, deinde per stipo
sum, postea per Apostolos quantum satis esse iudicauit loquutus, scripturam condidit quae Canonica nominatur, eminentissimae authoritatis, quam etiam solam Ecclesia re- cipit. Eare quum historiam recipias, quia historiographa . verace iudicas,tu maxime huic scripturς credas, quia hanc tibi verax & in deviabilis Ecclesia tradit. Adde quod in ea nihil turpe ac flagitio sunt spectandum imitandumque proponitur: ubi veri Dei aut praecepta insinuantur, aut miracula narrantur, aut dona laudantur, aut beneficia postulantur. Porro huius Scripturae doctrina firmata Martyrum D nguine, innumeris Consetarum ac Virginum approbata miraculis: quae omnia miracula si quis facta esse non ad mittat, hoc nobis unum grande miraculum sufficit, quo diam terrarum orbis C H R. I T I resurrectionem atque asce-sionem credidit sicuti loquitur Augustinus lib. 12. de Ciui.
Dei. cap. s. Nec est quod ludaei suo veteri Testamento m- haereant,&nostrum nouum damnent.Nam ut clare ostendit Paulus in Epistola ad Hebr os, vetus eoru Testamentia, Hebr. i. nostrum nouum quod iam accepimus repromittebat. Hoc modo nunc siint insipidae Iudaeorum ceremoniae sine Chri- Rom . 13. sto: umbra trasiit, lux aduenit. Quid autem Sarraceni in suo Alcorano laudabunt, expectantes pro beatitudine quod porcis conuenit)gulam scilicet & coitum Z Quid idololatrae sitis diis tribuent, colentes pro numine opus manuit suaru Itaq; imprimis cura sit Christiano diurna ac nocturnam actionem sitam in meditatione doctrinae huiusce diuinae le- gis exerceat,ut hoc quod Adam perdidit contemnendo, iste custodiendo inueniat. Hoc enim illud est quod per Moysen olim Deus mandauit, dicens, Et erut verba huius legis sem- . per in ore tuo, & meditaberis ea, sedens, surgens, dccubas, ' .& habebis ea in manu tua, eruntque immobilia ante oculos tuos. Hac via more Hebraeorum suam legem Christicola
non ab actu legendi aut ligandi, sed ab adiu docendi, doctrinam vocabit.
13쪽
ν Et erit tanquam lignum quod pia latum est se cus decursus aquarum, quo rudium suum dabit in
Ista si ad c 1 Rrs TuM reseras, ipse vere suit lignum
quod fecit fructum in tempore suo: nam mortem destruxit,& vitam attulit. Nempe sicut Adae natura per esum ligni vitae primiim immortalis erat, hocque lignum quod in terrestri paradyti, plantatum est: cuius ista fuit proprietas latum vitς restituere in microcosino, quantum ipse natura sua deperdidisset: ita Deus Pater in ventre Virginis Mariae, paradyso virtutum, C H R. a s T V M nostrum lignum salutiferum plantauit, quod vulnerato homini hoc in seculo medelam gratiae,& in futuro fructum immortalis vitae ac gloriae contulit. Hac ratione Beata Virgo fuit is hortus de quo
in Canticis Hortus conclusiis, soror mea. Hortus,propter
eius foecunditatem, a qua germinauit b c viis arbor: Soror,
quia de ea cis RIsTus humanam natura assumpsit. L i
o M v M vero illud fiait de aquis decurrentibus,quia in populo peccatore nasci voluit 1 ε s V s, qui non venerat nisi ad oves quae perierat domus Israel. siue PLANTAT v Mest secus decursus aquaru : nam sicut terre stris aqua deflues vita est lignorum virentium,ita ab ista arbuscula fons aquae spiritualis inundat, a quo omnia Christianorum sacra irrigantur, sicque manet secus spiritualem aquam undique Ecesesam irrigante. De hac aqua qui biberit, non sitiet in aeternum, sed fiet protinus in eo fons aquae vivae salientis in vitam aeternam. C H R I S T v s insuper arbor illa est quae fructum fecit in tempore suo. Nam postquam clarificatus est Filius hominis resurrectione & ascensione in caelum, misso Apostolis Spiritu Sancto, de eis in fiducia Dei confirmatis, in populos fructificavit Ecclesia. Statim constructae basilicae in quibus diuina sacramenta atque lex tota excolerentur, uti hac de causa primum constitutus est Beato Petro
locus scilicet cathedra in Antiochia. Vides autem qualiter hic cri RisTus se lignum appellet, sicut plerunque aliis in locis nonnunquam se vitem, quandoque montem,& etiam
14쪽
. Ir& etiam vermem ac petram nominat. ae m etapli br2este Augustino lib. 1.loquutionum de Genesi) accipiendae Danie. sunt si loquutiones quibus aliqua significantia earum , rerum quas significant nomine appellantur. Neque co- Matth. Iis, puta Est, tunc resoluitur per significat) ut ibi, Ego sum vitis vera. Et in Sacris saepiuscule ad intelligendas similitudines ac tropos, partim ser monis, partim rerum natura in uesti standa est: ut quum de serpente dicitur, Estote pruden- Matin. io. tes sicut serpentes . sinaturam serpentis ignores, qua totum corpus serienti obiicit, tantum ut caput seruet, nescies nos hoc sermone admonitos ad aras usque decertare vec HRis Tu M caput nostrum desendamus. Verum enimuero dum hic satis de c H R i s r o diximus, superest ad a- Iium susceptum sensum redeamus. Li G N v Μ cui vir bea- , tus hic comparatur, etiam sapientiam intelligere potes, de V Ouς qua & salomon loquitur, lignum vitae est his qui sequuntur eam. Est autem sapientia diuinorum cognitio, qua reficitur interior homo, ut sitis aqua. sicut enim avis advolatum, equi ad cursu ua,& ad squiliam serae gignunturi. ita pro pria est homini in his mentis agitatio atque solertia, usque Ideo omnes natura scire de syderant: & magnum est etiam si supremis labiis tantum semel aliquid diuinorum arcanorum attigerimus. Quid mirum igitur si doctor a cuius Ore . d. formatur in animo auditoris huiusmodi cognitio, nunc vitali ligno plantato secus decursus aquarum assimiletur Quippe dum quae amplectenda & quae fugienda sunt do- taceti sic verba vitae habens mittit ad omnes quasi imbrem ratiae diuinae, eloquia secra, & quicquid auditor extra di-ricerit, si noxium est, ibi damnatur .si utile est, ibi inuenitur. Et quum hic qui 'ite inuenerit,omniaque frugi alibi didicit , multo abundantius ibi inueniet ea quae nusquam alibi, sed in illarum tantummodo sacrarum Scripturarum mirabili altitudine & mirabili utilitate discuntur. Hoc modo doctor dat fructum in tempore suo, quem pariter recipiet. Nam Ecclesiastici cap. 1 . repromittit sapientia diuina, Qua elucidant me, vitam aeternam habebunt. Merito vero diuina eloquia aquis coparauit Propheta, quu no mi
nus animae illis irrigetur, atq; impinguetur q aquis plantae.
15쪽
Vnde & Christus doctrina suam Aquas appellauit, dices, si
quis sitit, veniat ad me & bibat, &c. Porro laquitur, Et soliv.
EtDI rim non defluet, omnia quaecunque faciet semper prosperabuntur.
Christ , nostru lignuvit , primo folia protulit, deinde Ductus .Folia fuerulei predicatio, illiusq; miracula ac fac ramεta, quae signo sensibili sicut folia fructu tegul) inuisibile, latente gratia, ac interdii simul diuinitatem chlamyde terreni
corporis velata etia reserat: uti in Euagelio ipse de se loquitur, opera quae ego facio, ipsa testimoniti perhibent de me: ueadmodu ex cortice ut ex fructu n5nuqua arbor depreheitur. Fruei' aute istius arboris, it lapsi hominis reparatio, tac totu sanauit, sicut totu assupsit.Vnde aptissime lite in laue saluatoris dicitur cotrariu Adar, cui facta nobis aduersa dat
pepereriit: sicilicet, cuq; faciet scper prosperabutur. Neq; interi dictio omnia) otiose iacet,& hoc prIter heroicuactu, que in assumpta humanitate plasmator gessit, redimedo genus humanu. Istud tame hoc in loco breuiter ac submisso seribitur, ut ostedatur humilitas hominis Christi. Idipsu aute, . pluris facit Paul de isto opere nostr reparationis ad philip xhψmp peses ita loques, Propter quod & De' exaltavit illii, & dedit
illi nome quod est super omne nome, ut in nomine I E s vomne genu flectatur. Post crucem siquide in resurrectione& ascensione manifestata & magnificata est illius diuinitas prius a lubrata: gloria quoq i, sui corporis Christus in passone meruit, sicuti comunis est Doctorii sentetia. Intuere aure hic verba Domini foliis comparata: quia sicut solia fructuscoseruat, sic verba Christi promissiones eius custodivi. Haecno defluent, sed certa& vera semper manent, sicut in arbore palmae folia tio decidui. De hoc in Evangelio, Caelu de terrauasibui, verba aute mea no praeteribunt. Quapropter neq;
fructus, neque solia, id est neque facta neque dicta Doctoris talia docentis aliquado evanescεt, sed faciis huiusmodi nos tanquam fructibus spiritualiter pascimur: dictis veru tanquam soliis obumbramur. Iuxta illud Apocalypseos, cap.
16쪽
11, Et solia i igni huius ad sanitate gentili. Sed non sic impij.
Non sic impij non sic, sed tanquam puluis
proiicit uentus a facie terrα-
Immobilis firmitas ex repetitione osteditur,&du negatione rei terat Psaltes, quod impiis negatu est magiscofirmat. Non sufficit aute prophetae declarare beatitudine iustorum hac vita ex concursu tot bonoru ad similitudine foecudi arboris sed magnificat eam ex cotraria dispositione impioru. Ita efficacissi inu doctrinae genus est Sc inuitare prosperis, Aterrere aduersis. Haec enim differetia, scilicet quod impij nosie sunt sicut arbor talis, cui si initis est iustus, monstrat quam utiliter iusti declinat ab impiis, atque simul,quasi virtutis athletam oleo inungit, dum ex contrariis munit. Sicut enim
folia in arboribus cadunt, deficiente humido calido quod ea compaginat,& statim mori utur: Sic impij aridi de steriles ,
propterea exsiccantur Sc frigent, quia carent radice charita itis bona in eis & conseruantis Sc nutrientis, ac omni turbini tentationum cedunt . Vnde etiam nunc impius puluericomparatur. Pulvis siquidem licet de terra sit, videaturque in habere terrae substantiam, tamen nihil habet solidum: huc, illiteque dispergitur, nunquam in uno loco est, quocunque . . ventus traxerit, illuc eius impetus dirigitur. Sic dc irpius qui semel Deum negauerit, quocunque illum aura diaboli, pepulerit, illuc errore perducitur. Per vero τ E R. R AE, eius superficie in intellige,qua Terrae humeros etiam appellant, eo quis i ferat ac sustineat corpora
omnia quae in ea sunt: sicut&Terrae sinum, eam partem discunt, quae in ea est magis profunda. Praedicta insuper quadrant peruerso doctori,quem ventus superbiae & inanis gloriae ad fingendum errores, superstitiosasque sectas excogitandum, impellit sicque astabilitate mentis&virtutis deiicitur paruulus fluctuans, &circunfertur omni vento doctrinae in nequitia hominum: ac quando inflatur hoc sedu- Epties. ctorio vento arrogantiae, de seliditate terrae viventili, quasi puluis abiicitur,& tanquam substantia tenuis vitiorum flatibus ventilatu r. Quae mala praecauens ille qui inebriatur Pul. 3s. ab ubertate domus Dei,& torrente voluptatis eius potatur,
17쪽
ingemInat, m veniat mihi pes superbiae. Ab hae terra VI
proiecit ista superbia eu qui dixit, Pona sede mea ad Aquilone,&ero similis Altissimo. Ab hui' terrς facie proiecit etiaeu qui quu gustasset de ligno phibito, abicodit se a facieDei.
Ideo non resurgut impi, in iudicio, neque peccato
Quum pietas sit proprie ad patrem, parentes,& patriam, ideo IMrii dicuntur, qui affectu vel opere contrariantur caelesti patri vel patriae: ut Impius sit qui aut patre aut patria abnegat. Peccator aute est, qui quavis Deu confiteatur, tamε peceat. De his nuc propheta scribit quod no resurgut in iudicio: no quia no resurget: na teste Paulo, i. ad Corinthios capas Omnes resiargemus, tametsi no omnes immutabimur rsed immutaridulaxat beatis cotinget, quoru corpora prius
mortalia &passibilia post finale iudiciu erunt & immorta-tia &impassibilia, teste Apocalypsi, ca. 7, Non esiarient neque sitient amplius, neque cadet super illos sol, neque ullus Hus. Tamen nuc bene dixit auferri quod iuperbi & impii ambitit, scilicet ut iudicet: & I D E Ohi in iudicio no resurgunt, quia proiecti a Deo, iam de eis praeiudicatu est, & iam sua in fidelitate danati sunt, testate Euagello, Qui no crediein Filio, ia condemnatus est. Quadere neq; adsunt iudicio discussionis, ut se iudicet, s Sq; accuset & poeniteat. Similiter N E Q v E peccatoresresurgut in cocilio iustoru, videlicet vecti ipsis iudicet. Teste enim sapietia, Iudicabiit Sachi nationes,& dominabutur populis. Siquidem hoc in extremo die, quando Deus Pater dedit potestatem Filio iudicium facere, quia Filius hominis est, avidebunt boni humanitati Christi tunc exequutive iudicati, uti scripsit Matthaeus, Vos qui sequuti estis me in regeneratione, quum sederat Filius hominis in sede maiestatis suae, sedebitis & vos super sedes, iudicantes assessoria quidem dignitate duodecim tribus Israel. Ita loquitur Esaias,dicens,Dominus adiudiciu veniet eum Senioribus populi. Hoc vero iudicium incosilio fiet. Nam diuersa peccata, diuersis poenis punientur,& secundum me suram delicti, erit plagarum modus. Qitare quum peccatores ab isto consilio hie dicuntur expellendi, tantundem in
18쪽
tellige acsi scriptu m esset illos non resurgere ad iudicandui quibus fit ut paucis hic simul describatur iustorum electio,& impiorum reprobatio. Aut si vis omnia tibi clariora lege nunc cum Hieronymo in congregatione iustorum pro his verbis, In concilio iustoruin Obseruandum est autem quod quum Moyses de resurreetione nihil aut parum nobis manifeste tradiderit, primus omnium Dauid eam apertissimὸ
nos docere incoepit: Sequitur, Quoniam nouit,&c.
Quoiugnouit Dominus uiam rustorum,oeiter impiorum peribit.
Vide prudentia Dauidis:redit ad principiti Psalmi ,reddes
simul ratione & separationis iustoru ab impiis, & affert beatitudinis iustoru ex merito declinationis a viis iniustorii. Totu illud, Ambulare in cosilio impioru, stare in via peccatorum, Sedere in cathedra pestilenti. ae, seu derisorum, via impioru est. Totu vero illud, Volutas in lege Domini, M ditari die ac nocte in doctrina Dei, Via iustoru est. Vtraque hic tractatur: & ex meritis viarii, nuc reddit Psalmista rationem terminoru&praemiorii. Sic quam maxime prouidelitordine inchoauit Spiritus Sanctus, ut hominu imbecillitate ad fidei studiu beati viri spes alliciat : insolentem impietatem intra metum, denutiata impiis seueritas coerceat. Meriti disseretia in cosiliis sanctoru conditionis ordo distinguat, Dei magnificentia in cogno2endis iustorii viis, equitas c5stituta demonstret. Istud aute quod nunc dicitur Dominum nosse viam iustorum, intellige quasi malos ignoret, ut alibi Ioquitur, Discedite a me operarij iniquitatis,non noui vos: neq; tame tanqua aliquid nesciat Deus, sed queadmodu no- iit salute medicina, morbos aute no nouit,& tame etia morbi arte medicinae cognoscutur:ita dici potest Dominu viam impioru no nosse,quia hac non approbat. Hac ratione quupeccasset Ada, interrogauit ubi esset: quod obseruauit etia Gesi. s. in Cain, Se in multis aliis. Vnde sequitur, I T E R impioruperibit, ut hoc sit, Nesciri a Domino quod est Perire, & hoedit Sciri a Domino, quod est Manere. Vides aute hic quam clemeter no impij peribui, sed impietas. Aut istu locu interu/ige, quod iter impioru sit diabolus, qui certo certi peribititue. ii
19쪽
Q ror maerrat Gentes,'populi meditati sunt inaniat
Audacis est inquit Hieronymus hunc Psalmum inter
pretari velle post Petrum, imo de eo sentire aliud quam in Actis Apostolorum dixerit idem Petrus. Verba autem Petri & Apostolorum in Actis, talia sunt, Domine, tu qui fecisti c. elum & terram, mare & omnia quae in eis sunt, qui Spiritu Sancto per os patris nostri David pueri tui dixisti, Quare fremuerunt gentes, & populi meditati sunt inania dcc. quae satis ostendunt hunc Psalmum a Dauid editum:& quomodo totus ad literam de Christo accipiendus est, intinuant. Vti etiam idipsum firmat Paulus ad Hebraras,
cap. i.&Actorum I 3. hoc contextu, Filius meus es tu, ego
hodie genui te. Qu1bus verbis vinclitur Rabbini huc Psal- mum ad literam de David exponentes: praefata siquidem nusquam ipsi Dauid quadrare possunt. Nam si testimonio eiusdem Pauli, illa nulli angeloru aliquando prolata sunt,' neque etiam de puro homine id factum esse credere debemus. Adde quod licet in sacris nonniiqua & angeli de sancti
per adottionem filii Dei nominentur, nunquam tamen dicuntur a Deo geniti, qualiter hoc in Psalmo , Deus pater ad Filium loquitur, Hodie genuite. Nullus ad haec in toto Bibliorum volumine siue angelus siue sanctus, aliquando appellatur in singulari, Filius Dei. Vnde Numeri cap. et quum Deus ipsius Moysi excellentiam narrasset, ait, Sem meus Moyses in domo mea fidelissimus est. Nunc igitur a cipiamus hunc Psalmum de Christo, in quo,ob certitudine prophetiae, ponitur tempus praeteritum pro futuro, uti Scin hoc loco Esaiae, Paruulus natus est nobis, & filius datus est nobis. Nam in prophetia, ob certitudinem reuelantis, ita sunt certa futura ac si essent praeterita. Et quidem diligenter secundum propheticam scientiam unicuique sen ri Sc nomini singuloriani quorumque verborum est pro- Prietas coaptata, ut Gentes fremuerint, imperito scilicet
20쪽
motu, inconditoque ferarum more Dei filium in corpore
cernentes & odientes: quae usque adeo fremuerunt, Vt corona spinea caput eius compuxerint :veste regia indutum,
salutatione atque honore Regis illuserint: arundine caput Ioan. 19. contuderint, lancea denique latus perfoderint: quae omnia cohors Gentilium militum Pilato subditorum, ex fremitu Mati. 27 debacchantis irae in Christum, gessit. Istaei autem hic popu Io Π-li appellatur, quia tunc habitatores Hierusalem erant non tantu filij Abrahae secundum carnem, sed multitudo populo in appellatione Israel. Sicuti in Actis Apostoloruscri- Act. t. bitur, Erant in Hierusalem habitantes Iulei,viri timentes Dominum ab omni gente quae sub caelo est. Hi vero meditati sunt inania: non enim impleuerunt quod voluerunt. Inuidia siquidem ac auaritia eorum faciente, tradiderunt Nessam Pontio Pilato crucifigendum, sperantes sic Chri stum perdere, & locum ac reditus suos indemnes sibi seruare neque agnouerunt Seruatorem natum in medio te eorum: sed uti scribitur Ioannis cap. it, Colle perut Pontifices & Pharisti consilium, & dicebat, Quid facimus, quia hic homo multa signa facit Si dimittimus eum sic, omnes
credent in eum,& venient Romani,& tollent nostrum locum, scilicet ciuitatem ac templum & gentem eam captiuando. Neque tamen propterea his inanibus conuenticulis sibi aut rebus suis usquam consuluerunt. Sed agnoscat Christianus quantum evanuerunt in stultis cogitationibus suis. Quem enim putabant cruce perdere, fecerunt per crucom& mortis victorem,&de morte triumphatorem quemadmodum priaedixerat propheta Oseas, Ero mors tua o mors) Osea
nec quae timebant mala euaserunt: quin existimates vitare
Syllam, ceciderunt in Charybdin . Ipsi enim & patria &sacerdotio ac omni iudiciaria dignitate semp serui ac per uagi destituti sunt, hoc modo portantes sanguinem Chri- Mati. 27 m supra se ac supra filios suos. Istis adiice incommoda quae in hac communi devastatione eos inuenerunt: siqii idem, teste Iosepho, tunc inuenta est mulier, quae prς angustia fa- lib. I. demis filium proprium comedit. Tunc etiam ut scribit Flo- bello Iurus multa caede Iudaeorum fessi Romani milites, qua Tebat daico,e. 8 quibus Istaelitica mancipia captiua venderent & quum