C. Sol. Apollin. Sidonii Aruernorum episcopi Opera, Iac. Sirmondi Societ. Iesv presb. cura & studio recognita, notisque illustrata

251쪽

Eorice, tuae manus rogantur,

in Martem validus per inquilinum Defen et tenuem Garumna Tibrim. Ipse hίe Parthicus Arsacra precatur , uti Susidis mi tenere culmen

Posti Irdere sub stipendiali.

Nam quod partibus arma Bosthoranis Uranssi hinc surgere sentit apparatu, Moestam Persida iam sonum ad duelli Ripa Euphratide vix putat tuendam ui cognata licet sibi astra fingens,

Phoebaea tumeat propinquitate, Mortalem hἱρ tamen implet obsecrando. Haec inter terimus moras inanes. Sed tu, o Tit re, parce prouocare-Nam non inuideo, magisque miror,

in dum nil mereor, precessue Irustra Impendo, Melibarus este coepi. En carmen, quod recenseas otiabundus, nost umque sudorem ac pulverem spectans, veluti iam coronatus auriga de podio. De reliquo non est quod suspiceris par me ossicij genus repetiturum, etiam si delectere praesenti, nisi prius ipse destiterim vaticinari magis damna, quam carmina. Vale. EPIST. X.

Sidonius Ruriciosko salutem.

SsE tibi usui pariter & cordi literaei granditer gaudeo. Nam stylum vestrum quapta comi-

252쪽

EpIsTOLARUM LI s. VIII. urtetur vel flamma sensuum, vel unda sermonum, liberius assererem, nisi dum me laudare non parum studes, laudari plurimum te vetares. Et quanquam in epistola tua seruet caritas dulcedinem, natura facundiam, peritia disciplinam ; in sola materiae tamen electione peccasti: licet id ipsum praedicari possit in voto, quod videtis errasse iudicio. Ingentes praeconiorum titulos moribus meis applicas. Sed si pudoris nostri fecisses utcumque rationem, Symmachianum illud te cogitare par fuerat :Vt vera laus ornat, ita falsa castigat. Quo loci tamen, si animum vestrum bene metior, super affectum, quem maximum ostendis, hoc tu & arte fecisti. Nam moris est eloquentibus viris, ingeniorum facultatem negotiorum piobare difficultatibus, de illic stylum peritum, quasi quendam necundi pectoris vomerem figere ubi materiae sterilis argumentum, velut arida cespilis macri gleba, ieiunat..Scaturit mundus similibus exemplis. medicus in desperatione, gubernator in tempestate cognoscitur. horum omnium famam praecedentia pericula extollunt: quaei profecto delitescit, nisi ubi probetur inuenerit. Sic& magnus orator, si negotium aggrediatur angustum, tunc amplum plausibilius manifestat inge nium. M. Tullius in actionibus ceteris ceteros , pro A. Cluentio ip se se vicit. M. Fronto cum reli quis orationibus emineret, in Pelopem se sibi praeia tulit. C. Plinius pro Attia Viriola plus gloriae decentumuirali suggestu domum retulit, quam cum

M. Vipio incomparabili principi comparabilem

253쪽

13a. APOLLINARIs SIDONII

panegyricum dixit. Sic & ipse fecisti, qui dum vis

exercere scientiam tuam, non veritus es fore tibi impedimento etiam conscientiam meam. Quin potius supplicando meis medere languoribus et neque per decipulam male blandientis eloquij aegro tantis adhuc animae fragilitatem gloriae talsae pondere premas. Sane cum tibi sermone pulchro vita sit pulchrior, plus mihi indulges, si mei causa orare potius velis, quam perorare. Vale. ilEPIST. XI.

Sidonius Lupo suo salutem. Vio agunt Nitiobroges, quid Vesunnici

tui, quibus de te sibi altrinsecus vindicando

nasc1tur semper sancta contentio Z Vnus te patrimonio populus, alter etiam matrimonio tenet.cumque hic origine, iste coniugio ; melius illud, quod uterque iudicio.Te tamen munere Dei inter ista felicem: de quo diutius occupando possidendoque, o peraepretium est votiva populorum studia consstigere. Tu vero utrisque praesentiam tuam dispositὶ vicissimque partitus, nunc Drepanium illis, modo istis restituis Anthedium. & si a te instructio rhetorica poscatur, hi Paulinum, illi Alcimum non

requirunt. Vnde te magis miror, quem cotidie tam multiplicis bibliothecae ventilata lassat egeries, si quid a me veterum flagitare cantilenarum. Pare quidem , licet intempestiua videatur recordatio io corum tempore dolendi. Lampridius orator modo pri-

254쪽

EPIsTOLA RVM LIB. VIII. 13, primum mihi occisus agnoscitur. cuius interitus amorem meum summis conficeret angoribus, etiamsi non eum rebus humanis vis impacta rapuisset. Hic me quondam ut inter amicos ioca) Phoebum vocabat, ipse a nobis vatis Odrysij nomine accepto. Quod eo congruit ante narrari, ne vocabula figurata subditum carmen obscurent. Huic quodam tempore Burdegalam inuisens metatoriam paginam quasi cum Musa praeuia misi. Puto hane tibi liberius offerri, quam si aliquid super decedentis occasu lugubre componens, qui non placebam per eloquentiam, per materiam displicerem. Dilectae nimis, des peculiari

Phoebus ommonitarium Thaliae.

PAVLvM depositis, alumna, plectris Sparsim stringe comam virente vitta , Et rugas tibi brmatis profundi

Succingant hederae expeditiores. Soccos ferre cave, nec vi solebat Laxo pes natet altus in cothurno. sed tales crepidas ligare cura,

uales Harpalice, mel illa minxit, uae victos gladio proco cendit. Perges sic melius molante saltu ,

Si testigia fasceata nudi

Ter Fummum digiti regant, citatis Firmi ingresibus, atque vinculorum Concumentibus ansiuis, reflexa iam crus per cameram catena surgat.

255쪽

234 APOLLINARIs SIDONI 1Hoc pernix habitu meum memento Orpbeum viseere, qui cotidiana Saxa, , robora, corneasque fibras

Mollit dulciloqua canorus arte Arpinas modo quem tonante lingua Ditat, nunc blus aut Maronianus, Aut quo tu Latium beas Horati,

Al O potior lyristes ipso.

Et nunc inflat epos tragoediarum, Nunc comoedia temperat iocosa,

Nunc flammant sat rae, σ yrannicarum

Declamatio controuersiarum.

Dic, Phoebus menit, atque post veredos Remis velivolum quatit Garumnam. occurras iubet, ante sed parato

A lurum hostilio, Leontioque, Prisco Liuia quem dat e sinam,

Dic, iam nunc aderit. satis facetum, oeSolo nomine Rusticum videto. Sedsi tecta negant Ut occupata sPerge ad limina mox episeoporum, Sancti or Gallicini manu osculata, Tecti pse breuis vacationem :Ne si destituor domo negata, iamprens ad madidas eam tabernas: Et claudens gemin subinde nares, Pro ter fumificas gemam culinas: Mai serpylliferis olet catenis Baccas per geminas ruber botellus, Ollarum aut nebulae vapore tundio

256쪽

EPIs Tot ARVM LIB. VIII. 23o Fumant cum crepitantibus patellis. Hie cum festa dies ciere ravos.

Cantus coeperit, , 'luptuosam

Scurrarum querimoniam crepare: Tunc tunc carmina digniora mobis,

Vino si hostilis excitus caia na , Plus istis ego barbarus susurrem. O necessitas abiecta nascendi, vivendi misera, dura moriendi i Ecce quo rerum volubilitatis huma nae rota ducitur. Amavi fateor satis hominem, ii cet quibusdam tamen venialibus erratis implicaretur, atque virtutibus minora misceret. Namque crebro leuibus ex causis sed leuiter excitabatur quod nihilominus ego studebam sententiae ceterorum naturam potius persuadere, quam vitium: adstruebamque meliora ; quatenus in pectore viri ira cundia materialiter regnans, quia naeuo crudelitatis, saerat infecta, praetextu saltem seueritatis emacula

retur. Praeterea & si consilio fragilis, fide firmiss-mus erat : incautissimus, quia credulus; securis simus, quia non nocens. Nullus illi ita inimicus,qus posset eius extorquere maledictum: & tamen nullus sic amicus, qui posset effugere conuitium.

Difficilis aditu, cum facilis inspectu; & portandus quidem, sed portabilis. De reliquo si orationes illius metiaris, acer, rotundus, compositus, excusia sus : si poemata, tener, multimeter, argutuS, artifex erat. Faciebat siquidem versus oppido exactos, ram pedum mira, quam figurarum varietate:

hendecasyllabos lubricos & enodes : hexametros

257쪽

23s APOLLINARIs SIDONII crepantes & cothurnatos: elegos vero nune echoicos, nunc recurrentes, nunc per anadiplosim fine principiisque connexos..Hic ut arreptum suaserat

opus, ethicam dictionem pro personae, temporis,& loci qualitate variabat: idque non verbis qualibuscumque, sed grandibus, pulchris, elucubratis. In materia controuersiali fortis & lacertosus: in satyrica sollicitus & mordax : in tragica saeuus& flebilis. In comica urbanus multiformIsque : in se Dcennina vernans vergis, aestuans votis : in bucolica vigilax, parcus, carminabundus : in georgica sic rusticans multum, quod nihil rusticus. Praeterea quod ad epigrammata spectat, non copia, sed acumine placens : quae nec breuius disticho, nec longius tetrasticho finiebantur : eademque cum non pauca piperata, mellea multa conspiceres , omnia tamen salsa cernebas. In lyricis autem Flaccum sequutus, nunc serebatur in Iambico citus, nunc in Choriambico grauis, nunc in Alcaico ste-xuosus , nunc in Sapphico inflatus. Quid plura rsubtilis, aptus, instructus ; quaque mens stylum ferret, eloquentissimus prorsus, ut eum iure conseres post Horatianos & Pindaricos cycnos gloriae pennis euolaturum. Aleae , sphaerae non iuxta de ditus. Nam cum tesseris ad laborem occuparetur, pila tantum ad voluptatem. fatigabat libenter, quodque olus dulce, libentius fatisabatur. Scribebat assidue, quanquam frequentius scripturiret.

Legebat etiam incessanter auctores, cum reuercntia antiquos, sine inuidia recentes. Et quod inter

258쪽

EPIsTOLARUM LIB. VIII. 23 homines dissicillimum est , nulli dificulter ingenij laude cedebat. Illud sane non solum culpabile in viro fuit, sed peremptorium ; quod mathematicos quondam de vitae suae fine consuluit, urbium ciues Africanarum ; quibus ut est regio sic animus ardentior : qui constellatione percumstantis inspecta; pariter annum , mensem , diemque dixerunt, quos ut verbo matheseos utarὶ clima ctericos esset habiturus : utpote quibus themate oblato, quassi sanguinariae geniturae schema patuisset. quia videlicet amici nascentis anno, quemcumque clementem planeticorum siderum globum in diastemate Zodiaco prosper ortus erexerat , hunc in occasu cruentis ignibus inrubescentes, seu super diametro Mercurius asyndetus, seu super tetragono Saturnus retrogradus, seu super centro Mars apocatasticus exacerbassent. Sed de his qualia quoque modo sunt, quamquam sint maxime .

falsa, ideoque fallentia, si quid plenius planiusque

cohaeret, licet & ipse arithimeticae studeas, & quae tua diligentia, Vertacum, Thrasibulum , Saturninum sollicitus euoluas, ut qui semper nil nisi arcanum celsumque meditere. Interim ad praesens Μ l coniecturaliter gestum, nil per ambages. quandoquidem hunc nostrum temerarium futurorum sciscitatorem, & diu frustra tergiversantem, tempus & qualitas praedictae mortis innexuit. Nam domi pressiis strangulatusque seniorum manibus, obstructo anhelitu, gutture obstricto, ne dicam Lentuli, Iugurthae, atque Seiani, certe Numan-

259쪽

APOLLINARIs SIDONII tini Scipionis exitu periit. Haec in hac caede tristia minus, quod nefas ipsum eum auctore facti parricidalis diluculo inuentum est. Nam quis ab hominum tam procul sensu, quis ita gemino obtutu eluminatus, qui exanimati cadauere inspecto, non statim signa vitae colligeret extortae Θ Etenim protinus argumento fuere liuida cutis . oculi protuberantes, & in obruto vultu non minora irae v

stigia, quam doloris. Inuenta est quidem terra tabo madefacta deciduo, quia post facinus ipsi latrones ad pauimentum conuersa defuncti ora pronauerant, tanquam sanguinis eum superaestuans qu-xus exinanisset. Sed protinus capto , qui fuerat ipsius factionis fomes, incentor, antesignanus, c

ter Isque complicibus oppressis, seorsumque dincussis, criminis veritatem de pectoribus inuitis tormentorum terror extraxit. Atque utinam hunc finem, dum inconsulte fides vana consultat, non meruisset excipere. Nam quisque praesumpserit interdicta, secreta, vetita rimari, vereor huiusmodi a catholicae fidei regulis exorbitaturum, & effitaci dignum, in statum cuius respondeantur aduersa, dum requiruntur illicita. Sequuta quidem est vitio extinctum : sed magis prosunt ista victuris. Nam quoties homicida punitur, non est remedium , sed solatium vindicari. Longiuscule me progredi amor impulit, cuius angorem silentio ex halare non valui.,Tu interim, siquid istic cognitudignum est, citus indica : saltem ob hoc scribens, ut animum meum tristitudine grauem lectio leuet.

260쪽

Ε prs Tot ARVM LIB. VIII. 139Namque confuso pectori moeror, & quidem iure plurimus erat, cum paginis ista committerem sola. Neque enim satis mihi aliud hoc tempore manu, sermone, consilio, scribere, loqui, voluere libet.

Vale.

EPIST. XII.

Sidonius T rigetiosko salutem.

TAN Tu MNE te Vasatium ciuitas, non cespiti imposita, sed pulueriξ tantum Syrticus ager' ac vagum soluin, & volatiles ventis altercantibus arenae sibi possident; ut te magnis flagitatum pre cibus, paruis separatum spatiis , multis expectatum diebus , attrahere Burdegalam , non potestates , non amicitiae, non opimata vivariis ostrea queant An temporibus hibernis viarum te dubia suspen- dunt 3 & quia solet Bigerricus turbo mobilium aggerum indicia confundere, quoddam vereris in itinere terreno pedestre naufragium Z Vbi quae sumus animo tam celeriter excessit vestigiis tuis nuper subacta Calpis 3 ubi fixa tentoria in occiduis finibus Gaditanorum 3 Vbi ille Trigetio meo idem qui Herculi quondam terminus peregrinandi Θ Tantumne a te ipso ipse tu discrepas, ut totus in de sidiae iura concesseris ; quo peragrante secreta regionum fabulosarum, prius defuit actio laboris, quam fatigationis intentio 3 Et post haec portum Alingonis tam piger calcas, ac si tibi nunc esset ad limitem Danubinum contra incursaces Massagetas