장음표시 사용
141쪽
Cap. XVI. DE PRAEsAGIENDA VITA ET m TE A GRoΤ. 12 turbidae non residentes, lividae, nigrae cum nigro si1spen , &plane oppressae, dejectiones pingues, Jiquidae, valde foetidae, assiduae, vel in immodica copia exeuntes, sputa nigra, livida, visicida, maxima dissicultate educta, atque plane intercepta. Sibmiliter ab omnibus malis *mptomatibus, quae nuper, dum mala symptomata trecensuimus, prodidimus, refrigeratio in extremis est perniciosa. Quod sane nedum ab his signis malis, quae praece erunt, at simul etiam cum refrigeratione concitatis, non minus &ab his, quae eXtrema refrigerata sequuntur, cognosci nir. At eXtremorum refrigerationem multa symptomata exitium cum ipsa significantia subsequi solent. Et quod ad refrige- Extremo rationem: primum est, ut si frigiditas ea, primum moderata, rum fil-moX admodum Vehemens atqηe intensa reddatur, quod, ut ex Gal. meminimus, signum praelanguidae facultatis exsistit: secundum quod illa frigiditas nunquam ampliuS aut parum reca- quenti
lescat. De quo in Philisto moribundo Hippocr. in I. Epid. a) hu, sym. 3. text. 18. Extremitates undequaque frigebant, ne jam ad cal0- plomati- rem amplius redibant. Et in Sileno b) Septimo obmutuiti extremae
partes non amplius redierunt ad calorem. Demum parS Vehemem
ter refrigerata livescit, atque aliquando indurescit; quod si fiat, diuque permaneat, in foribus, ut dictum quoque est,
scito esse exitium. Idem praedicant silbsecuta, dc coma, amentia, oblito, surditas, caecitas, convulsio, tremor, aphonia, sudores frigidi, praesertim in iisdem extremis partibus refrigeratis, qui sane solius syncopes ac mortis proprii Videntur, vacuationeS non bonae, aegros non siiblevantes , vel interceptae, respiratio dissicilis, atque alia hu)usinodi, quorum multa in Sileno moribbundo Hippoc. post extremorum refrigerationem obsemavit, quae hisce verbis expressit. Sexto caput parum exsudavit, extremitates alebant, hoscebant, multum sese jactavit , alvus nihil excrevit, urinae restiterunt febris acuta. Septimo die obmutuit, extremae partes non amplius redierunt ad calorem , nihil minxit.
0ctavo frigidus toto corpore sudor, papulae cum sudore rubeUtes, rotuudae, parvae, variis similes permanebant, nee abscessum essciebo't , alvus parυο irritamento stercora tenuia, veluti incocta, muΓtβ, cum ealore reddidit; urinas reddebat cum dolore mordaces;
P. 966. AEgr. I. P. 969. AEgr. 2.
142쪽
extremae parum recalefiebant; fmni tenues, comatosti; obmutem bat; urinae ten- , perlucida; obiit a 'cimo. Dare si extremo rum refrigerationem pernitiosa hujusmodi symptomata, vel praecedant, vel simili illuceant, vel subsequantur, sine dubio exilium praedicendum erit. C A p. XVI.
De caloris ad frigus , , frigoris ad calorem in eorporibus
acute aegrotantiblis mutatio .
Saepe in acutis morbis sit, ut interim totum corpus a calido ad frigidum, Sc a frigido ad calidum mutetur, atque hoc cis His aliquando sensim, & aliquando repente. Repente mutari adiuti de frigidum corpora, nisi accessione id fiat, semper malum : aut
frigidum enim, ut nuper dictum est, calorem nativum resolutum, aut mutatio multitudine crudorum humorum sitffocatum, vel impeditum,sR''d' minus, vasis obsi restis, foras eXpandatur, Vel deniquem,
ligni humoris viscus nobile lacessentis, vel vehementis inflati mationis ratione intus totum collet tum esse significat. Resolutum conjicimus, si prius resolutionis aliqua causia praeeesserit, uti febris vehemens, assidua, vigiliae item asadu' , dol0- res ingentes, immodicaeque vacuationes cum singuinis, tum humorum. Suffocari plenitudo indicabit, crudorum humorum
multitudine, venaS arteriasque obstruente. Foras non eXPandi,
notae OmneS hanc humorum multitudinem significantes. Intus vero acri vel maligno humore os ventriculi, cor, vel aliquod aliud membrum nobile affligente, retrahi, dolores juxta afflictae partis regionem, fastidia, angores, nauseae, Vomitus virulenti, biliosi, animi defectiones, anXietates, vigiliae, pulsus summe in aequales, praelanguidique, contracti, ac hujusmodi alia praemonstrant, uti in iis, quibuS a vermibus, vel acri succo, os ventri, culi mordetur, observari potest. Ubi retractionis caloris causa est: inflammatio quaepiam interna, ex calore partium interna' rum , atque a propriis signis cognoscemus, quod Cornel. Celsus ex Hippoc. ut superius diximus, expressit, cum dixerit. Extremarum refrigerationem internis partibus se caloris incendio
aeduantibus, ut aegroti sitiant, esse stibalem. Haec namque refrige
143쪽
Cap. XUI. DE PILESAGIENDA VITA ET MORTE A GROT. Ia' ratio inflammationem internam, &eam quidem maximam pro causa habet. iocunque Vero modo, ut diXimuS, corpuS refrio eretur, nunquam bonum, sed saepius si imme exitiosim erit existimandum, omniumque maxime, si diutius frigus persistat intensiusque, & tandem cum duritie, vel lividitate, uti dictum est, prodeat. Nam tunc in foribus esse exitium denotabit. Continuo etiam seu repente parteS calidas refrigerari, semper malum, illa excepta extremorum refrigeratione, quae, natura criti ce humores adeXcretionem invadente, prodit; saepe enim ante crisin futuram , maligno humore ad viscus nobile irruente, atque defluxo, refrigerantur eXtrema, qui eXinde a natura alibunde ad ignobiliorem partem compellatur, fere nunquam ea tollitur in extremis refrigeratio aut tarde, & parum quidem Corpora
partes eae refrigerasse recalescunt. Contra refrigerata corpora 1efrige- seque sensim ad calidum mutari, Optimum est: nam neque im rata aequotus lacessere malignum, Vel acrem, humorem nobile Viscus, nς-que aliquam adesse inflammationem, & nihil intus fieri impedibmento calori, quin ad quamcunque partem corporis seque defluat. Inaequaliter vero corporiS partes calefieri, nunquam bonum, S saepe pestimum symptoma creditur. Repente etiam saepius extimas corporis partes, crebriusque modo ad calidum, modo ad frigidum, & contra modo ad frigidum, modo ad calidum Permutari, in malignis morbis pessimum esse, Hippoc. statuit, veluti etiam minus malum eXistimatur, in aliis symptomatibus etiam consimiles fieri mutationes. De his auctor Prorrhet. Qita habet. Summae eorporis partessi celeriter in utramque conditio-Nempermutentur, malam. Sitis quoque hujusmodi mala est. Gal. in commento ait. In morbis autem summe malignis, Pe mutatio harum hora una ad contraria esiicitur, interdum qui, te, tu. dem ut hyeme frigescant, interdum vero tanquam aestate cale- tationes.scant. Id autem contingit cum propriam caliditatem non habu rint, atque a febrili calefiant, quae a corporis medio incipiens, flammaeque similis corpus totum depascenS, eXtrema concales, cit, quae & cum transpiraverit, statim ea refrigescunt, exstincta scilicet naturali caliditate. Hujusmodi vero corporis celereScaloris frigorisque mutationes, item coloris, ac cujuslibet alterius symptomatis, saepe multiplices aste tua in corpore colle-
144쪽
ctos pr semonstrant, 's deVincere Iaatura quilin nonnisi longretempore queat, i leo morbi longitudinem ostendunt, quod j . ί P. Aphor. ηO. ab Hipp0cr. hunc in modum scriptum eis nubiin toto corpore nrutationes, ut stili et corpus refrigeretur, sesrfurfs calefiat, Aniitribuem morbis aisicat. In morbo vero acu tissimo ac vehementi naturae cito a vehementia morbi ex hii tempus subtrahitur, ita ut prius ipsa morbo exstinguatur, quam morbum Vincere possit. Et hinc est quod in morbo sum me maligno hujusmodi mutationes Gal. m Prorrbet. dixit esse sympt0- lethales, easque exstinctione naturalis caliditatis fieri. Aliorum m)xR ' etiam symptomatum murati OheS Observari, ut sitire&non sen & contra; ex quietudine in inquietudinem dc contra; exit:.hi vigilantia in somnum, & contra ; sapientes aegrotos in delirios,e deliris sapientes fieri. Mutari etiam symptomata, ita ut
modo capitis adsit dolor, modo VentriS, modo crurum, modo dolor desinat, ct delirium accedat, dc hoc cessante, aliud ' Harum ploma appareat. Horum symptomatum permutationis causa ge- causa ge-neralis est metapto sis, id est humorum transfluxus; vicistim xstii. namque facta mi gnatio modo in hanc corporis partem, modo initIam, quasi humoris turgentiam hanc, metaptor dicas, quae per se sbia ni illum aliud, quam turgens humor, faciat prognosticum denotat. Verenda vero semper quaelibet humoris turgentia, quod principis alicujus partis laesionem minatur, ex quo Hippoc. aseque cum eo Galen. & omnes alii Medici, mrgentes humores, ne irruant in partem principem, continuo vel etiam in principi0 morborum, quo tempore omnia cruda eXsistunt, medicamentis purgari oportere, in apbori is pr aeceperunx. Cum s1gnis vero coctionis illa permutatio caloris, frigoris, coloris, & aliorum etiam symptomatum, criticam humorum perturbationem ostem
dit, atque in hunc sensum forte in Gaeis praesegiis b) illud erit intelligendum, quod sic scriptum est. Color, quis peram calore
variat, utilis. in maligniS morbis hae mutationes solent esse ut,
les, si in melius fiant, quod Hippocr. in Epidemiis o ita dixit. In morbis, qui pa badit, id est, dolosisvat, mutationesjuvare.
145쪽
c Cap. XVII. DE RUEsΑGIENDA VITA ET MORTE AEGROT. I 3r CAP. XVII. De praedictione ex humiditate corporis, , siccitate. Ex humiditate totius corporis, atque partis, sepius in acutis
morbis eventus praescimus. In purulentis phthisicisque HRmyd 'cipe ante exitium multa humiditatis copia aliquando totum
corpus, & aliquando crura, Ventremque repleri ObsemamuS, in mor ex quo aquam inter cutem, quod eX magno oriatur caloris lan- his.
Dore, in acutis, Vel ex acutis morbis, lethalem esse, Hipp. docuit. -- ait in Prognosticis a tex. I. min. a. omnis, s ex acuto morbo ex it, mala est, non enim sedat febrem, sed dolorem admodum infert, ac mortem. Eodem modo 11ccitas, ariditas, duritieSque totius vel alicujus partis corporis saepe infelicem morbi praesagit eventum. Siccitatem siquidem totius, & gracilitatem ab ardente febre longa secutam, corpo- si
ris heeticum habitum, ac ab eo postea exitium praesagire, nemo notat. est in medicina versatus- qui ignoret. Ex fronte, lingua & aliis partibus admodum siccatis, non raro nobi S eXitium Praemomstratur, ut Hippoc. in Moelibeae b) adolescente moribundo obsedivavit, in quo ante mortem cutis frontis praearida, ac tensa visa est. Sed de his accuratius nos posterius suis locis, praese timque ubi de praedictione ex partium corporis observatione sermonem instituemus.
C A p. XVIII. Depraedictione ex doloribus, qui in acutis morbis observantur. Dolorem , quod voluptati opponatur, tristem molestumque Dolo
esse sensum, Galen. in 1. de Elementis docuit. Hie vero 'n' 'Π' multiplex observatur, alius enim cum Pulsu, ali HS cum pom s. ius
detis incumbentis sensu, alius cum tensione, aliuS cum erΟ- in morissione , incisione, punitione, perforatione quae differentiae sitb- bis. acuti doloris nomine comprehenduntur,) alius denique cum Pulldi torpore affigit. Primum Medici appellant pulsativum, qui Gal. in a. lib. de De. assetis. cap. 3. scribit, sequitur inflammatorios affectus notatu dignos, idque semper in ipsis arteriis, atque in Partibus ipsas continentibus, quas &ob angustiam premunΠα cum attolluntur, modo pars affecta sentire nata sit, veluti R a Pe
146쪽
percutiunt. Nonnunquamque in abscessibus ad suppurationem venientibus dolores cum pulsu ObserVantur. Secundum gra vem vocant, quod veluti cujusdam ponderiS loco incumben iis sensum invehat, atque carnosae stubstantis, renum, hepa tisque, inflammationem, Galen. iv 6. boris L s. docente Talemque dolorem renum esse proprium Hippe. M in com. 1 text. i. nobis prodidit, & Gal. m a. de Ac. as ect. c. q. hos do lores in renibus, in hepate, in splene, in cure, inadenis&in pulmonibus fieri meminit, eae siquidem partes ut ipse docuit vexantur eo dolore a distensione, quoniam membrana viscera illa circumvolvens graVata, Sc distenta dolet. Tensivum vero dolo rem dicunt, quem distendentem Artage in vocat ubi partes, quae vel sunt nervosae, Vel musculosae, vel membranosse distenduntur, convelluntur ve. Quod ipsis, Vel ex humore, vel
ex flatulendo spiritu, vel phlegmone accidit. Quartus, qui
acutus vocatur, comprehendit illum, qui fit exesione, punctione, perforationeque: quae nimis aut acria, aut salsa, abstergunt, abraduntque, ex quo acutus Oritur dolor, qualem patiuntur dysenterici atque alii, quibus exeduntur aliquae partes. Punctorii proprii membranarum existunt, ab acuta bile vexatarum, quales in pleuriticis obserVamus, Pleura quippe vocata membrana in his a bile inflammata. His similes videntur, quum vitreo humore, partes incidente seu perforante, intestina concitantur. Cum torpore demum prodientes, seu torporem inducentes, vel ab ipsorum vehementia resoluto partiS calore, aut phlegmone arteriaS nerUOSque maXime comprimente, eX quo calor ad par tes prosilire nequit aut paucuS, uti in renum dolore, eX inflammatione orto, crura sepius stupescunt. Sunt praeterea dolores aliis fixi, alii mobiles, atque vagantes, quales non raro turgenti bus humoribus observamus, alii perpetui, alii intermittentes, alii vehementes, atque alii parvi exstiunt: rursumque non
nulli in principio morbi, atque alii postea apparent, aliquando in die decretorio, dc aliquando non: quorum etiam aliqui Oc cupant externas partes, aliqui internas, aliquique nobiles, atqu*demum ignobiles aliqui. Has omnes dolorum differentias ad Prognosticum aegrotorum plurimum facere, Gal. in lib.6. b. s
H Epidem. Lib. v. seci. I. Text. s.
147쪽
c ap. XVIII. Di PstasAsIENDA VITA ET MoχΤg AEGROT. 13 3 meminit. Dolores Vero omneS fieri ex qualibet re parti noxam inferente, non opUS est, ut demonstretur. Galen. qui a curatius omneS dolorum causas cognovit, pluribus in locis ab altera duarum eoS concitari tradidit, quippe aut a stibita partis alteratione, seu a temperamento continuo parti illato, aut ab unitatis dis lutione. Alii unam tantum causam faciunt, scilicet unitatis Qtutionem, quando neque caliditas, neque frigibditas dolorem concitat, ni luat continuum, atque omneS immodicas qualitates ii ex Galeno continuum solvere affirmant.
Ipse saepius fatetur ac docet qualitates haS solvere continuum, praesertimque in de s l. Ineden. facult. cap. a. iu 3. defradf. in tex. 3 . & in libro de iniequali in temp. cap. 6. quo mirum
non dicentem. Quare dolorum causa erit continuitatis partium solutio, aut ab immodico temperamento confertim parti illato, aut ab incisione, aut ab exesione, aut a fractione, aut denique a tensione, facta. ParteS Vero internae dolent interim propter febris vehementiam, nerVosas partes siccando convellendoque, aut propter inflammationem, autemsipelas, aut fortem obitructionem, aut abscessum in visceribus, aut propter flatulentum spiritum. Cum vero ab istis causis dolores fiant, merito, nedum omites cum aliis morbis, at soli quoque mali sitiat ; omnes siquidem iiiiii
vires resolvunt, cruditateS fovent, humorumque coctioneS im- natura.
pediunt ; pessimi, in visceribus partibusque nobilibus concitati ;longeque omnium perniciosissimi existunt, vehementer viscera VeXanteS, Perpetuo longoque tempore durantes, a quibus viscerum nativus calor destruitur, seu resblvitur, quo ademto
visceri quis de aliquo bene sperare potesti minus mali censem rur, parvi, mobiles, brevi tempore durantes, quique neque a Viscerum quopiam laeso prodeunt, sed ab ignobili potius parte quapiam. hiandoque vero in acutis morbiS dolores, etsi Aliquam
suapte natura semper mali, bonum praedicunt, non parumque do boni ad salutis praedictionem conferunt, veluti qui, in aliquo dierum judicatoriorum cum signis coctionis, aliquam ignobilem Pa tem, uti crura, Pedes ac alia hujusmodi, pervadunt. At de bonis ac malis doloribus, quatenus in acutiS morbis bene ac male de aegrotis sperandum, significant, nunc accuratiuS agamuS.
148쪽
C A p XIX. De doloribus salutem praedicentibis. Dolores aut in principio morborum, vel postea apparent; qui
in principio, plerumque pathognomonicorum signorum rationem habent, viseusque phlegmone obsessilm notant, uti quando dolor cum febre, tumore vel tensione partem quampiam exerceat, inflammatoriique hi vocantur dolores. Opti muria erit, si neque admodum vehementes, neque assidui do lores sint, brevi tempore, vel tollantur, vel saltem remittantur, atque simul cum iptis aliud exitiosum signum non illuxerit. Qui vero horum fidelius, seu cum ratione, tolluntur, seu finium tur, aut remittuntur, optimi si int: cum ratione vero sublatos cimus, ubi ipsi ex optima, aut natura, aut ab arte facta evacuatione, remiserint, aut plane finierint, ut cum vel ab emisso per venam sectam sanguine , vel sponte erumpente e naribus , vel a sudore, vel ab alvi dejectione, vel a sputis dolor remittitur, atque etiam si febris eos siubsecuta suo calore ipsos
resolverit: de quibus Hippod. in 6. A . 4o. Quibus dolor esse est 'poebondria fit ab pie inflammatione, bis febris superveniens morbum flait. Et pollea 7. L sa. Gicunque hepar circum dolent, bis febris super liens soAit dolorem. De iis vero, qui ex
aliqua vacuatione tolluntur in 3. Prorrheticorum H text. 6o. sic ait: Quibus capitis dolores, cervicis labor, atque totius corporis cum tremore infirmitas, baurorrhagica solvunt. Ceterum j'tempore laseisuntur: S in a. Prognos . text. as. Dolorem, qui
in iliis a religat, ac turbereulum s recens fuemit, nec cum in summatione, solait mimitur incidens circa ilia,sd potis sim ubi cum fercore,' urina excernatur; & in a. Coac. prae .c sec. I text. 32. Quibus in febribus dolores lateris sunt, iis, also multitaquWabilepermisa de iciente, remissis est. Pottea in s. Coac. praes. t sec. I. text. 23. Cap tis dolorem fomit pus per nares Queas,stat crassa, re me odore, solast quoque ulcerum eruptio aliquanuo somnus, ae alvi profluvium. Ac in Aphor. Sest 6.1o. Qui aieapitis dolor gravis cruri calore inest, e naribus interrim humidum, ex auribus, atque ex faucibus, cum utilitate emere, veluti Ecb
149쪽
Cap. XIX. DE PRAESAGIENDA VITA ET MORTE AEGRO T. I 3scrati contigit. De quo ita T. M. Epidem. t t. 6s. se scribit Encerati caeco eapitis dolor gravis, praecipue in poste ripartu, ef cervicis, ubi eouuerio , D' in verticem procedebat, progrediente utilem tempore, j ad aurem Distram, o dimidium copitis dot bat. Mucssa semper prodibat, leniter eombusta, re calor comitabimtur tenuis, re cibum capere non poterat, interdiu facilius , uoctu vero dolebat, postquam autem pus per aurem erupit, cellaverimi omnia, et upil vero per hyemem. Hinc Hippoc. in a. Prognost. a texi sΙ.
damnaVit excreationeS OmneS, morbum non tollentes, aut non minuentes, praesertimque illas, quae dolorem non sedant, Veluti sedantes dolorem laudat. Gare dolores, qui cum ratione, scilicet ex quibusdam optimis vacuationibus, abeunt, Optimam salutis spem nobis pollicentur. ii vero non tolluntur, seu Quinam diu persistunt, sepius abscessus praenunciant; qui autem boni Rbscvssu exsiliunt, pollerius, cum de ipsis praesertim agemus , dicemus; hoc unum in praesentia dicam , quippe illos bonos fore 'a nobis putandos, qui in ignobilibus partibus fiunt, dummodo etiam alia signa id non negaverint. Eorum vero dolorum, qui morbo progresso ostenduntur illos optimos esse dico , quos judicatorios seu decretorios Medici appellant, utpore quodpa
timui signum, &partim ut causa, crisin optimam denuntiant, ut signum, veluti dolores, sanguinis eruptionem, Vomitilm vel aliquam aliam vacuationem indicantes. De quibus Gai in I. id. comm. a. text. Ss. In ardentibas autem, ceterisque febribus, quos colli dolor , temporum gravitas, caligo oculorimi, W byp ebondrii etiam contentio, neque cum dolore corripit, bis e naribus sanguis erumpit. At vero quibus totius capitis gravitas, tum auriem cordis dolores, jfastidia sunt, bilissa post ac pituitosa vomist.
cet malis) indiciis fitigans dolor vismum transeat diem, , s
bris detineat, expectari oportet sanguinis eruptionem e naribus, aut Juppurationem, sidolor alioqui circa tempora ac frontem astat. Et iv 3. Prorrhet. H texi s. Ce iris dolores, impense rubri oculi, sanguinis eruptisnem ostendunt. Et j texi O. Quibus ex rigore febres laboriosae fuerint, muliebria his decurrunt, cervix aurem iutis dolenssanguinis indicat erruptionem. Ac etiam post d text. 33.
150쪽
H Ocbondrii tenso cum capitis gravitate, V surditate Dae eon s yenter fatigant, sanguinis prouuUtiautprojustionem. Et in . Coa.
praef. a) sec. 1. teXt. 3O. quibus febricitantibita rubores in f j ij V capitis sebemens dolor, veNaraimque pulsus, iis ut plurimovistuor si sanguinis. Hique simi dolores, qui optimam crilin den6
tantes maxime faciunt ad salutis Progiaosticum. Longe omnium vero optimi existunt, qui hOS enim decretorios Medici, ut caii sa, vocant ignobiles parita, atque a VisceribUS remotaS, perva
dunt, atque diu excercent; idque maXime quod de aliis quoque intelligi volumus apparentibus signis coitionis, qui in decreto rio die coeperint. Ab his quidem doloribus certam salutem prae saginius, si modo, ut dictum est, coitioni S signa una illuxerint,
nullumque ex lethalibus signis illuXerit. Naturam enim praecupua membra eXonerasse, atque noXioS humores procul a se pro trusisse, nobis sane non obscurum erit indicium. Quo enim longius a principe membro natura propellit noXios humores, eo citius salus speranda, maximum naturae quod robur denotet, exinde saepius tumores ipsi accersimi, qui, ut inferius docebimus, optimi existunt. De his Hippoc. et 3 1.1λrM 17. b text. 6 . A celsius a tem, qui ad crura sunt in pu viis vehementibas ac periculosis, Omnes utiles Diat. De quibus Galen. in m. ait, eos optimo* esse, si maxime deorsum de quam longissime ab aegrotatione ab11stant. Et in 3. Coac. praes. c) sct. a. text. .m longis ebribus vel tubercula selin articulis Iabores favi, e si faut, uon inutiles. Ex quo pedum,
crurum, genuum, coxendicum, inguinum dolores diu durantes, optimi erunt, atque non minus etiam in brachiis, manibus, atque
post aures, critice observati. Saepe fit in febribus acutis, ut natura, parte humorum, quoS ad aliquam supradictarum ign0bilium partium expulit, eXonei ata, fortior supra residuum facta, aliquam Jacuationem aggrediatur, ex qua postea atque d0l0 ribus ipsis, trahentibus continue ad ignobilem partem, per fecte a febre judicat. Plerumque vero fit, ut hi, qui dolori bus judicantur, in recidi Vam recidant, quod neutiquam mar ria illa ad crura, vel ad aliam quampiam ignobilem protrusis 1 totam causam morbis cana adimat ; si vero illis copiosae c0psi lentur Vacuationes, judicium totum perficietur: oportet Ver'