장음표시 사용
181쪽
Cap.ΙV. DE PRAESAGIENDA VITA ET ΜoRΤΕ . EGRoΤ. 16 ram vitiatam Vere Pertinere, eX Galen. facile deprehendimus, dum ipse in libro de Hum0ribus text. II. ita scripsit: Anxieta- Ahkleti,tem autem U0cavit, quHUquam plerique taedium sui nominant, quid. unt enim eos aegrotos aUXi0s esse, qui decubitum ferre non pU-
sunt, se formas mutaui, quia praesens eis semper molesta est. Et in fomido libro Aphorismorum , eodem modo & aegros illos
anxios esse , qui accubitum non ferentes, jacendi figuram evarient, quia semper Praesens aggravat eos. Nihil aliud vero his nominibus intelligimus, quam decubitum vitiatum, quippe cum morbi malignitate , aut Vehementia in varias figuras decubitus aeger tranSformatur, nec ullo consistit loco , sed ubrip se jactat, moVet, rapit, modo sese attollens, modo sedeturbans, modo in latuS alterum, modo in ventrem, modo in dorsum sese proVolVens, nec ullum locum, nec ullam figuram decubitus nanciscens. Aimii vero seu inquieti fiunt aegroti, vel stomacho male astello; aut .a copia ciborum oppressio , unde fiacum nausea ; aut magno alicujus interni visceri S phlegmone, uni aegri. vel virium imbecillitate, quae non sustinet morbum; aut occulta malignitate, cor, uti mpestilente febre, obsidente; aut materia in venis, quae sunt circa praecordia turgentes , huc di istuc agitata; aut denique critica vehementique perturbatione, seu hu- more ad excretionem turgente. Stomachi Vero Vitio redduntur Eu sto anxii, aut ipso ab intempestivo cibo gravaro, FIiPPOc. atque machi Galen. in libro. a. de Victus ratione in aeui. O docentibus; veluti vitii . quando aegri poli: longam inediam, morborum non transacto Vigore, copiosius nutriuntur, aut ubi in ore Ventriculi, ut Galen. in a. Aph. δι in 1. lib. de Hum0ribus , . propria quaedam molesti humoris qualitas continetur, qui humor neque inubta sit, neque in ventriculi spatio innatet, sed in ipsius sit tua Qλs immersus; aut demum, quod forte idem est, quando, ut
qX Gai, a. Prorrh. text. a. habetur, , OS Ventri S a PraViS mordetur humoribus. Cognoscitur vero, quod anXii eX stoma- hQ affecto , ut Gal. ibidem aifirmavit, sint nauseabundi. MOrbi etiam vi anxii redduntur homines, ardentibus aestuosiSque fe-hyib is vexati, praecipueque in vigore, quo tempore eX maXimo Morbi ςδὶ riS aestu anxi1 fiunt, atque etiam quod non leviS maligni- vi.
182쪽
tatis est signum tales essiciuntur a maligna humoris biliosi cor
ruptione, in magnis venis turgente, atque aestuante. anXietas praesertim apparet, ubi viscerum aliquod magna phleagmone , aut erysipelate vexatur: hi non admodum in extimis Ex vir L ac extremis partibus calent, cum interiUS tamen urantur. Ex una infix virium quoque infirmitate, ut tua. illa Prorrhet. P0MM. II. Gal. nix'xς- , virtus a corpore gravatur ; veluti ubi immodica vacuationes praecesserint, aut quod virtus morbi malignitate EX criti- exstinguatur. Demum humoribus ad excretionem titillantibus ςa p*y- commotis anxii & inquieti fiunt aegroti. Ex quo merito
iis nox gravis ante accessionem. Ubi enim natura vult humores excernere, fit in toto corpore commotio, ac perturbatio, allu sus 'ManXieras 3c inquietatio. Addamus suppuratos quoque sis, puratio. I iuS inquietari, aut oppressis viribus & natura fatiscente , aut nς. si iblato usu respirationis, aut eX aestuante thorace, aut acrim0nia puris, sensilibus partibus commorsis, aut destillatione acri ex capite ad os ventris descendente. Atque ab his causis hujusm0di symptoma proficiscitur. coibus auditis ad praesagium d InqRλςta' scendimus. Dicimus itaque omnem inquietationem , cum Ampybgno Prorrhet, Perpetuo malam esse, critica excepta) quae si,. crisin optimam antecedit. Verum ex inquietudinibus quaedam hujusmodi sunt, quae quicquam certi ad praesagium non habeant Cu)usmodi sunt, quae vitio stomachi fiunt; hse quidem etsi malae sint, tamen nunquam per se lae quicquam certi signi ficant de morte ac Vita aegrotantium praesagienda ; has Vero, quippe stomacho affecto excitatas, ab aliis distingui nausea et Vomitu, Gal. ma. Prorrh. com. a. tradidit, propterea quod ἰδcausa inquieti nauseabundi sint, & vomant. Ex quo Auctor Gacorum praesagiorum b) merito dixit: anxietatem cum fastidio Inquie- & nausea ventriculum laesum significare. In febribus vero inter . tali'nς mittentibus, & in aliis morbis multis, cum nausea & fastidisthi ii' inquietationeS haud sunt malignae, cum saepe obortu vomitu haud ma- uod Hippoc. in Theotimi uxore vidit, lignue. de qua ipse in lib. I. Elidemiorum o text. 81. Uxor Theotimi i
183쪽
tCa V. DE PRA 8AGIENDA VITA ET MORTE AEGROT. I 69smitertiana auxietates, vomitus, horror simul, eumfebris me, peret, tis. Procedeute ve , cum febris inciperet, b calor ingens, cum mesicratum potassetis vomui et, serror Es anxietas sed ita sunt. Quare anxietas do inquietario cum nausea de fastidio non
eli admodum timenda, Omniumque minime, quae eX Vomitu, natura arteque Procurato, sedatur. Veturi, quae a vomitu augetur, malignitatis non eXpers esse solet. Eodem modo etiam in febrium ardentium Uigore, calore aestuante, inquieti aegroti
timeri non debebunt, & quando illud ejusmodi febrium xy
etonia proprium sit. Bonae etiam non raro apparent, ante cri, Bonae 1in futuram optimamque; nam ut alias est demonstratum, ante- quae Gi. quam crisis principium appareat, aegri anXii, inquieti, turbulenti fiunt, & merito quidem, cum universum corPHS commoveatur, ac turbetur, natura humoris morbi fici excretionem
tentante. At hae inquierationes criticae criticis etiam s1gnis ab aliis distinguuntur, maximeque cognoscentur, ubi rigor anxiis supervenerit, ac ab ipsoque copiosiorem sudorem aegroti sudent, aut plurimum UOmant, aut alvus multa dejiciat, aut sanguis critice fluat copiosius. De quibuS in I. Gac. praef. com. I.
teXt. Ι9. legitur: inhorrescentes, anxii, ii tudine pres, lumbis dolentes, in pro iuvium alvi incidunt: δι in lib. H quarto com. I. text. o. si a per vigiliis anxietate repente capiuntur, sanguinem
profundunt e naribus. Anxii quoque non raro aegri fiunt, natura ad cutim putridos malignosque humores movente , Ut in evanthematum apparitione, quibus erumpentibus cessat in ipsis anxietas. Et hae sunt inquierationes in morbis non timendae. COHtra Vexo, veluti dictum est, non malas esse cum ardentibus febribus inquierationes, omniumque maXime in Vigore, quo. rQmpore omiteS, febris, calore nimis aestuante, anxii redduntur: . malignae ex his dicuntur, in febre, quae eXteriuS non admodum sit calida, cum tamen intus uri aegrotos observemus. Hoc ςdim malignarum febrium proprium videtur, cum hae exterius 'n'iygRη Pi cidae ac mites appareant, interius maxime turbantes: quod fit,
Iixi dictum est, aut propter visceris alicujus insignem inflamma-xi Rem , aut erysipelas, aut ob summe putricios humores in Ris circa praecorclia aestuantes , aut Propter virium inii
184쪽
mitatem, aut etiam Propter insignem crudorum humorum c6
piam, qua obrui natura videtur. Hi enim anxii sese j a lant in febre, quie exterius est parum calida, quod non levis maligni
Quaenam latis 11 Iiς est indicium. . Omnium Vero Pessimae exsistunt in pessimae. quietationes ut inprim0 Gmru praesagi0r I c0mm. I. t t. a. leo itur. cum refrigeratioue anxietudines incidunt partium p sertim extremarum, stilicet, Ped Um, mandum ac aurium. Cum ex- De quibuS HiPPoc. m I. lib. PFUn. a) text. IO. ait: Si vero nu tremis dos M at pedes, nec admodum calidos, ac manus , millim, Nirmphx'ihV dispergat inaequaliter, malum est. Significat enim iΠfuietudinem. C. vero Otremi S PartibuS corpori S refrigeratis non recale scentibus fiunt, maxime exitialeS habensur, quae in foribus exibitum esse commoneant.. Uallas in Silenui b) & in muliere de cumbente in foro mendacium Hippoc. Vidit. Non minus etiam exitiales habentur, quae cum sidore malo, die decretorio, appa- Dum ma rent. Mali sudores sunt eX Hippocrate , ut posterius docebiblis sudψ' inus, Di di omnes in febre continua sit periorum corporis par-Hhμ- tium, quippe capitis, colli, claVicularum. De quibu8 iu 1. Proserbet, text. 27. scriptum est: Quae cum refrigeratione, nou sinesse bre superioribusjudanti partibus, sunt implaciditates, inquietatis-mIφue, phreniticae ex fulmi, b pernicisse, ut Aristagorae a de Hipp. in primo utilem. comm. 3. text. 13. de Sileno moribundo: Sexto caput parum exsud it, extremitates alisant, livescebant,
multum Jese adiavit: & de muliere in mendacium foro decumbente. 6 ait: Septa juperriguit, febris acua, sitis ingens, se ja ctav t, sub vesperum per totum corpus sudavit fritidum , frigus
partium extremarum, nec redibat illis calor. cauare inquietudines an refrigeratis cum malis sudoribus sint exitiales. Qiuod idem eli, ac 11 dixerimus, cima malis signis malas & cum pernici0sis esse perniciosas&lethales. Sudores vero capitis frigidos, eXtre motumque refrigeretiones, esse ex lignis perniciosis, docuit Hip Inquies Pocr. JD Inquietationes quoque in diebus criticis apparenteS cer lationes tIuS habent judicium, pelli aeque exsistunt, quae criticis d
185쪽
res , aut per aruum, aNiperVomitum, aut Per urinam, aut Omni- pessimaum maxime sudores, de quibus in a, Prorrh. M text. a , scrip- in diebis tum est : Qua in Iudicat ris diebas cum projectiones, inquietatibia criticis.
absque Disre perfrictiones sunt, malae ex iuunt. De his
vero, quae cum malis deJectionibus, Hippoc. in 3. de Vict. in aeui. text. 1 . ita habet a Dejectiones autem bustusmodi lubent quidem N alias Magnas ossessas, neque hypos hon Oirum exstin guont ardorem, sed excitarat inquietationem Iactationem membrorum faetunt dc Gal. in comm. ait, haec esse flammantis in hy- Cum vi, pochondriis ipsis affectionis symptomata : & de his quae cum mitibus vomitibus apparent, Auctior Prorrh. H text. 28. dixit. Vomitio- malae. ses sincerae atque i lacidae, Malae. Quae non ab immodicis evacuationibus, jam CXinde natura eraelanguente ac viribus fere col 'vi' lapsis , prorsus pernicialeS eXsistunt. Haeque in moribundis ..., μ' multis apparent. De hi8Hu p. in lib. 7. Epid. M text. 11. in hi ' '' 'storia Chartassis ait: Auxietates autem circa cor j sudor exiguus
per totum fere corpus, Er febricula, frigeficere videbatur, primum quidem oriente constabat, procedente autem die N anxietas
madior hae inquietudo, si spiritus paulo densior, bconfidentius bbenignius, quam pr0 tempore, alloquebatur, j excipiebat, 2 quaedam animi deliquia Uidebantur sis pervenire, i erentibus autem quibusdam succos, j exfarina aquam, nonfli ebantur, se piritus , ad vesperam valde erat multus, b Jactatio multa, b in dextra aestasi a consertens yese nullo tempore quiescere poterat. In morbis Accessa- quoque acutis, si cessante dolore aliquo, partem aliquam ignota' 'ης bilium tenente, anxii homines fiant, malum significatur. od , '' de Larissa palso Hipp. in 3. lib. Epidem. comm. 3. H text. 76. ita ha- i nobili. bet: Tertio femur desiit dolere, mentis alienati09 turbatio, multumque sese Iactasit. Quarto ad meridiem periit. E Vulnere quo- Ex vul-que ac percussione homines anxios reddi, malum esse Hippo-ςrateS, ut ex s. lib. id. f text. s s. constat, in illo observavit,
Qui caput lapide percussum fuit, & in ilio g , cui hepar jaculo Y a fuit
186쪽
suit percussum. In phreniticis quoque eXitialibus inquietati6 nes non raro spectari, Auctor Prorrh. in I. hi'. t t. I a. ita ha
bet: In phrenitieis infrincipio simpliciter j cstincliter habere, sed
cerebro permutari , malum. Ex his ergo colligamus omnes in quietationes, seu anXietateS, malas esse, iis exceptis, quae optimas cris es antecedere selent; &quae ex stomacho affect o fiunt, cum signis non perniciosis, aut ante, aut simul conjectis,
aut se ecutis. inales fuere observatae in Sileno a , muliere in foro memdacium decumbente H, Larista calvo 6, atque in il tari ae .uCAP. V. De praedictione ex tremoribus. De Prognostico a tremoribus acturi, primo quid haec sit affectio, & a quibus causis prodeat, cognoscendum est.
Galen. in 3. Epid. co . I. text. a. tremorem speciem affectionis iacit motionis,non secundum naturam, sed secundum arbitrium diminutae, quod symptoma est ejusdem facultatis, moventis partes corporis laesas, in quo parteS contrario motu moventur, quando facultaS conatur partem moVere, quae, prae imbecillitate aut Pondere graVasa, motionem facit ex motu contrari0 mistam. Cujusmodi affectio differt a motu convulsivo, qHem plures in acutis febribus pro tremore accipiunt; ex quo Hipp in multis aegrotis tremorem pro motu convulsivo accepi;ὶ 1. quibusdam fuit suasum qualis fuit, qui in virgine illa pulcro Nerei ut S. Epid. 0 text. 47. colligitur, apparuit: quom0 ψforte ex Medicis antiquis Sabinus atque Metrodorus dlXere, tremorem esse parvam convulsionem: quasi affuitionem miliam eX tremore dc convulsione intelligere voluerint, quem tremo rem moriam comulsivum, atque convulitonem ex materia non proportionata ,.Vulgus Medicorum etiam appellat. Alii eristin Putant Hipp. aliquando tremorem pro rigore accepisse; velVI,
cum in A. Epid. J dicat de adolescente peregrino sexta die judiςyto: Septima rediit V dimisi cum tremore; id est, ut ii voluim)cum rigore; quod tamen verum esse non videtur, quando VQxς
187쪽
Cap. V. DE PRAESAGIEΝDA VITA ET MORTE AEGROT I 3 ibi Hipp. ti emorem, minimeque ri orem, intellexisse, nobis vel ex eo persuadetur, quod in eo critis, sexta die facta, perfecta non fuerit, sed partim ocretione & partim transmissione materiae morbi fictae pituitosae, quae musculos nervosque gravans tremorem faciebat. Sed de his satis, atque ad tremoris gener, tionem nunc declinemu8, de qua Gal. in lib. de tremore, rigore
pii . N convulf. a gens, scribit tremorem fieri a virium infirmi tate, seu ab motricis facultatis imbecillitate, quae aliquando per se propria ratione est imbecilla, ut in senibus, qui jam ubribus defecerunt, & aliquando propter aliaS causis, quatenus contingit, ex ipsis ut motiva haec facultas dissolvatur. Proinde G H. dixit hujus facultatis imbecillitatem fieri aut alimenti imopia, ut in cholera, valido alvi profluvio, largo sataginis flu-Xu, atque in magno jejunio, a quibus alimentum absilinitur,& exinde facultas evadit imbecilla; aut vitali robore sbluto, ut fit in stomachicis, cardiacis, animo defectis, frigore violemto; aut denique plenitudine pondere gravante musculoS, ne VOSque. Idem Vero in 3. Epid. comm. I. text. a. nobis prodidisse visus est, cum tremoris causam fecerit musculorum Virtutis imbecillitatem, eamque aut propria ratione fieri, aut ob copiam humorum gravantem, aut ob famem, lassitudinem, VigibliaS, curas, immoderaram venerem di Xerit, quae omnia cal rem nativum, seu Vires, resolvunt. Verum consultius erit, ipsum Gal. clarius adhuc tremoris caiisas, dc generationem, in hoc loco
tradentem audire, qui ita habet: fit igitur tremor non solum ex laborantibus tum mustitiis tum nervis; verum quoque es' voleatibus, ubi supra sires quis grave aliquid aggreditur, velm ibus portans cernitur. Itaque adolestentes quidam valio i, dum praegraue quippiam gestant, cruribus obtremisce- praesertim ubi scalas ascendere remaverunt, quod illis V ex gravi mo pondere, senibus vero atque aliter imbecillis ix minore occidit, nempe , Me imbecillis grave: & paulo
post ita causas omnes tremoris complectitur, dicens: Puret,
mr optimo, in comm . de trem. convulf & rig, trem0rem ex virium
'firmitate perpetuo feri demonstrasimus. At quoniam inresed'im quidem virtus ipsa per se imbecilla est, interdum ob animi essectum, atque etiam, quod nullo modo sua propria ratio
188쪽
Tremoris affecta, ex gravi pondere hoc patiatur: UeS itaque causanun ςβRJh m differentiae tremoris exsiliunt, initIumentorum scilicet arbitribdeputatorum intemperieS, passio PS animi, di grave onus. hi ' temperies vero cum calida, rum frigida, tum hiamida, tum sicca poterit musculos ita reddere imbecillo8, 1u exinde partes ob tremiscant; caliditas quidem resolvens; seri distipans partis nativum robur; aut frigiditaS Viol Πῖa, eX1ringitens calorem nativum; aut liuini ditias, muscul08 imbibendo gravans; aut siccitas demum, humidiam absilmens, quo calor sti atur, &alitur ; hinc plures leniali mi Phreniri tum in tremores, nerv0Tum principio, nervisque ipsis immoderatius siccatis, desinere observatur: Animi Vero Pallio, Veturi timor, Iristitia, imm0deratum gaudium, & alii affectus animi, qui vires dissolvunt: aut denique graVe onus, quo musculi gravari nequeunt secum dum voluntatem recte moVeri. Sed his praemissis ad prognosin descendamus. Itaque dicimus quosdam tremores in principiis Trζ Qxς δ 1morborum apparere, & quosdam postea; nunc de iis, qui0bi binis m Principi S. Fit enim, ut docuit Gal. ales 3. Epid. rom. pille iis s. a. nunqHaini a m*bi Principio citra validum morbum,
.suid piae. Vel tamen, Vel lassitudineS, Vel V gilias , vel immoderatam ve-1agiant. nerem, aut ob hurnorum copiam graVantem. Quare eum eo tremoris causae non praecesserint, humorum multi tudinem rathium significant, nihilque certi ad Prognosticum per se s0ri; tametsi morbos graves significent, ex eo, quod omnis humorum multitudo dissicilem reddat morbum. Ibe hujusmodi tremore Hipp. ait ibi Dad. a Pyram, qvi prope telluris saertim hisita bat, coepit primo die frem0r a manitas , febris acuta, deliras: qualis etiam tremor fuit observatus in tertia die, ut Hipp. m 3. Epid. M text. a. Ceterum etsi in morborum principii
tremores copiam humorum, musculos aut nervos Tavantem,
nisi aut propter vigiliam, aut nimium jejunium, aut lassitudine , aut vigilias, aut immoderatam Venerem, aut animi curam eVQ nerint, significent; tamen aegroti periculo non vacabunt , si grvvi ac maligno morbo, Vel etiam longo, vexentur, quando n dum hi, 1cd vel etiam omnis moibus sit timendus in homis Q,
189쪽
Cap. V. DE PRAESAGIENDA VITA ET MORTE AEGROT. I squaeunque de causa debilitato. Di Si illos, ob copiam humorum, per se solos qiuicquam certi de saltite ac morte aegrotantium minime praemonstrare, Verum si una alia symptomata gravia illim xerint, reddetur judici Um dissicite: cujusmodi in uxore Em 1110rris ab Hippoc. fuere ObserVata, de quibus 4. lib. Epida text. 1 et s. uxor Emmyrrhis m0ri non morbo a videbatur sine febre, futua esse, deinde is tremorem venit t0tius corporis , liquationem,
aes fidistin ξ N-Quod praesagium quoque illi xit in ene illo, de quo Hippoc. in eod. libro Epid. b) scripsit,
post recidivam tremulum sitisse in initiis, in labiis & voce, quotdmpore cuti S corpori S est obserVata circumtensior, frigida evtrema fuerunt, quique merito obiit ψ tametii hujusmodi tremorem is forte a Vermibus, ut alii S quoque visum est, pastus fuerit. Atque hoc proesagiunt tremores in morborum principiis. hiandoque Vero sine alio morbo apparent, seu morbis statim incipientibus, ubi neque ebrietas, neque aliaqua eXternarum nuper dictamna calusistrum prsece serit, apoplexiae signum esse
solent. Quod praesagium indicavit Hipp. in eod. q. Epid. c text.1oa. histe professo Verbis, dicens. IncipisInbus veluti ubire ii, , disti ae labiacum Asuerentur, itidemque aliaepartes: proterve lingua titiori ac solutiorepraediti. Rubor in facie praecipue bis erat.
Hi vinum bibebant, aut vomitu commodo usi intumescebant. Idque nemores in morborum principiis praesagiunt. Exit SVero, qui Tremο- postea apparent, quidam criticam humorum transmutationem, 'ς quid natura a visceribus ad musculos propellente humorum molestorum partem; qu1 optimi sent, modo una cum coctionis signis apparuerint. Cujusmodi fuit tremor in adolescente peregrino, seXta die judicato, ut .hλ Epid. dὶ text. 24. apud Hippoc. habetur, quem febris septima die cum tremore dimissit, quippe noXiis humoribus a principibus partibus ad musculos critice transmis si , Saepe vero fit, ut, instante crisi per vomitum, tremor labium inserius teneat, quem tremorem Gal. inter si1gna futurorum in QVbis Vomituum in lib. 3 . de Crisibus cap. ult. recensuit. Atque hi sunt tremores in morbis post principium observati, minime timendi
190쪽
ijs PROSPER ALPINUS J ib. III.
timendi. Sunt vero alii omnes in febri HS ardentibus &in de rebri inflammatione exsiccatis nerVis, aut quOVi S modo lae so principio nervorum, quippe cerebro, Obortis, lethales ; a siccatis quidem nervis in phreniticis tremores fiant mortales; proprii enim videntur tremoreS exitiosisum Phrenitidum. Ex quo merito Auctor Prorrhet. a dixit. Phrmiticae assectiones Debe menter, tremulae defluunt, aut lethale8sequiuntur phrenitides. Gal. mini in com. ait: Tremore equi vehemeutissimas renitides; ner Corum enim infirmitates propter affectioπissiccitatem pbrenitieis diu tibsime insunt, exsolutaque virtute tum viguus, i Im0tionibus nu bi si, smul e nervis supra modum arefactis, tremores fiunt. Qiiare in phreniti de tremores perpetuo lethales eXsiliunt; mult0que magres, si una cum convulsis partibus apparent, quae omnia sequi solent vehementes phrenitides. In principio vero phreniblidis lethales non fiant: tremoreS enim linguae, & voces obiremiscentes deliriorum tantummodo futurorum essessigna. Aimctor Prorrh. lib. I. t t. 19. docuit. In obscuris & blandis phreniticis , exsoluta Virtute animali, solent etiam tremores observari, qui quidem omnes fiunt exitiosi. De quibus in I. Prorrh. text. 34. scribitur: Tremulae, obscura b daeque , contrectabiles desipaentiae Calde reuiticae, ut Didymarcho D G. α eum Hse enim ex luta virtute fiunt, ut os sit perius, ubi de phreniticis egimus , ostendimus . Ex gravi quoque cerebri laesione, eadem ratione reddita infirma vi morrice, fiunt tremores lethalissimi, quales fuerunt in virgine illa placra Nerei, ab Hippocrate observavit in Epid. b text.
De palpitationibus, quidque in morbis praesagiant. Palpitationem proprie dictam Galen. ac alii Graeci Medici
L intelligunt, quendam motum depravatum, ut Galen. d0 cvit in a. lib. des . causiI cap. a. non autem arteriarum putrius, quomodo quosdam Antiquorum palpitationem intelle' Hlla, Galen. in 3. Prorrh. text. sa. nobis memoriae prodidit, ipsamque esse particulae alicujus praeter naturam dilatationem,
ac distensionem, ibidem tradidit: veluti in lib. de trem. coavus