장음표시 사용
551쪽
yessima existunt; admodum vero spumantia eodem modo damnantur, potissimumque syncera, biliosa, russa, viridia, livida atque nigra. Haec enim fieri a calore immodico, aut urente, aut colliquante, alias ostendimus. Albicantia vero Albi iti non ita periculosa sunt, & a statu pituita agitata spume centia. tia. Qua ratione e pulmonibus educta pituita ex plurimo aere spumescit. Plerumque in peripneumonicis sanguis spumosus exspuitur. Auctor Coacor. praesegiorum a) in I. sec. a. t t. 67. ait: spumosumsanguinem in dolare dextri b Ochondrii ab hontemstinantem exspui, lethalem esse. Rotunda itidem sputa maxime
damnantur, quod intu8 magnum calorem, quo humor sicca-
tur, adesse denotent; quo fortasse caput replente, delirium plane significasse, Hippocr. in 6. Epidem. b) voluit. Haec in lateris morbo Auctor Coae. praesag. H perniciem significare voluit. Hippocr. rectius in Prognosi. M dixit: Sputa rotunda , candida , in pleuriticis e se inutilia. Multa quoque sputa mala mul- Multa. tum periculi minantur, si praesertim in die judicatorio appareant , nihilque aegros juvent. Sunt enim ex judicatoriis non judicantibus. Pauca itidem non minus qamnantur, quod Pauca.n0n sufficiant ad purgandum humorem , facientem phlegmonem, Omniumque maxime , quae dc cruda sunt, dc magno labore excernuntur. De his Hipp. in I. Epidem. 0 Tussebant. sic pauca cocta coacta paulatim viae exscreabant. Gos vero vio-kytissime urgebant, bis minime concocta erant, sed perpetuo crinis Duebant. In pleuriticis nihil minus mali portendit nihil e spuere; diximus enim crudissimum morbum significare: nam, ut scribit Galen. in secundo de Crisibus cap. 1 o. cum passiost quisite angusta fuerit, ac veluti alligans in seipsa universum fluxum cohibuerit, tunc facit morbos lethales, qui apta tot, id est, sine sputo nominantur; dc in lib. de Constit. Artis ueristit, nihil omnium exspuere perniciosissimum esse, partim quod significet, fluxionem in phlegmone quasi devinctam
xςtineri, partim vero, quia ea universa , interiuS contem
552쪽
ta, comi petur. Huncque morbum e coctu dissicilem diuturnam eam inflammationem,praemonstrare, Galen. in 1. in Apiaris. Io. ostenditi. Qua ratione Auctor Iaroror pro
somorum H dixit, sieeas pleurirites, in quibus nihil exspuitur esse Biliba. periculosissimas. In iisdem vero biliosum sputum , quod in
coeperat, evanescere QSque ratione, delirium portendere, Auilae Prorrhetitorum M expressit ', &supprimi, prori in una eritium denotare, Galen. in lib. e consi. art. Hud. IIp. I 6. memoriae mamdavit. At phthisicos, ait Hippocr. o e uSque UiVere, quoad ev requen- spuant, atque ub, sputumλ retinetur , mori. Frequens sputia, tumi, ar non tussi eXeretum , cum alio signo phrenitico, phrenitim notare in I. Prorrbet. text. 6. notatum est ; S: paulo post d)hic Auctor in phreniticis frequentem screatum maXime damnavit; dc merito sane, quod, ut Galen. expressit, cerebri male as
secti ,. id est repleti, sit indicium : & postea H hunc ipsum frequentem screatum cum refrigeratione , nigram vomitionem
Alli. quod est signum perniciosissimum praenunciare. Alba qu0piruit00. que, pituitosa, inutilia in morbis biliosis sunt, quod Hipp0cr. in z. Prognost. f) 46. ita expressit. Candida vero, glutinosa ac rotunda, inutilia : & merito sane, cum nihil humoris nflammationem facientis purgari, sit indicium. Quod sane in bili 0sis inflammationibus satis est perniciosum. Abhinc plures annos Bassiani & Morsicae, pleuritides pestilentes, quae quatuor & 8d plus 7. diebus homines jugulabant, grassatae sunt, in quibus, quNPerlsPutum cernebantur, erant pituitosa, alba. Quibus si 'ne sputis quidam Μedicus , parum tamen in Gallani doctri a Versatus, perpetuo bene de iis Orabat. Qui faelle decipieba' tur, ignarus haec sputa alba pituitosa indicio nobis suisse, nihil
humoris facientis inflammationemi purgari, propterea & in x tam crudissimum,&summe perniciosumpraemonstrari. QV04 Hipp. in uora Euxerui gn pleuritica, quoreo morbo obiit, O serVaVit , ea enim per sputum pauca candida, tenuiaque exspuj I Fl adc Pallida, nec non&cruenta ,. non admodum sputo p*x mista,
553쪽
Cap. XVIII. DE PRAESAGENDA VITA ET MORTE A s or. 633mista, post principium si excerni incipiant, morbum concomi didissicilem , longum , atque hac de causa periculo minime v, cantem, significant. Contra, quae in principio apparent: mo bum enim, solutu facilem, praemonstrare superius ostendimus.
De his Hipp. an a. P D . M ita habet. Si enim multo pois ab initio doloris screatis va, aut russa, deterior. Quam paulo
post b) expressit. Septimo die tardiusve apparentem, minus tutum morbum praemonstrare. Idem praesagiunt, pallida , ruffa, viridia, fulva, livida atque nigra. Virdia, aeruginosa, ma-; 'gnum caloris incendium, copiamque aeruginosae bilis, Praemom is, ii idaurant. Hipp. in Prognost. c) eXscreationem vehementer viridem atque maxime damnavit; & Galen. m lib. de tot. morbi temporibus, Digi R. sputum vehementer fulvum, silmme perniciosum facit. Periculosius est lividum, quod aut a modica atra bile, aut a caloris
exstinctione sar. Dod merito Auctior Coacorum praesagiorum linitio morbi conspectum maxime damnandum credidit. N grum omnium est: perniciosissimum , cujus causam diximus esse ex Galen, 1. de Crisibus, aut vehementem perassationem, aut refrigerationem, quippe exstincto calore nativo. Merito
itaque dixit Galen. magnum morbum significare ; dc in I. de Crisbus mortem significare; & AuctorCoac.praesagioruin o dixit, eos, qui niera rejiciuat, pervicisse s habere. Hippocr. in libride morbis in texi. s. ait, eos, qui cum saliva grumos nigros
sanguinis tussi rejiciunt, septimo die mori. Non minus mala Colore esse videntur colore varia , quod multiplices affectus subesse varia. denotent. Quare Hippocr. haec sputa simul cum dolore acuto exitialia esse voluit. Syncera vero perpetuo damnantur; nam Sinerra. bona, ait, sputa permista esse; contra mala, omnium maxime meraca, quod fiant omni humido seroso a calore consilinio enava itaque, sincera, rufa, aeruginosa, fulvida, livida, atque omnium maxime nigra, meraca, prava exsistunt; ut Hippocriis a. Prognostic. g nobis tradidit. Haec enim desperatae salutis
554쪽
restid1. morbum praemonstrant. Foetida etiam Perpetuo in acuti, morbis damnantur; quod praeexcelleniis putredinis nobis sint argumentum. Graveoleratiam in sputis distinctim tabidos a n6ntabidis notare, Hippocr. in bori . si meminit, atque in ipsis is lissia istud esse lethale. Mala quoque diximus esse , quae dissicillime culter ex- exscreantur. Quod Hippocr. in a. Epid. b) in multis vidit, des cxς-ntur, quibus dixit: Tufiebant, Er pauca cocta paulatim vix exscreabant. Quae itidem fervent in gutture, cerchnoiaque &stereto
rem inducunt, non mi S prava exsistunt. De his Hippocr. in a. 'Uns. c text. 48. Mala etiam exscreatio, quae non expurigatur, nec prodiicit ipsam pulmo, sed ob nimiam plenitudinem fervet
Qua non in gutture. Non minus mala sint, quae nedum tussim id, iuvanti lunt, sed quinimoἹpsam concitant, & augent, ut docet Hippoc in I. Prognost. text. 3 a. Qui non minus ibidem H damnavit sputa, quae dolorem non sedant. Non tamen haec suita cient nobis ad praedictionem, nisi alia, ut docet Galen. accuratius spectemus. Eodem itidem modo mala sunt, quae neque malam respirationem, neque tussim , neque febrem, etsi multa sint, tollunt; quaeque vero in aliquo decretoriorum di rum erumpunt, ae ab ipsis aegroti in deterius abeunt, cum
signo aliquo pravo, lethalia profecto ex istunt. Atque haec sunt sputa in pleuriticis ac peripneumonicis damnanda. Nunc eadem in suppuratis consideremus CAP. XIX.
De praedictisne in suppuratis-uicunque pus obtinent ait Galen is et . Prognostic. i text. 6O- intus in corpore universio , sive contentum bybeant in parte inflammatione affecta , sive etiam post eruptio nem , nominare tales emnos, id est, purulentos seu suppn
ratas, licebit. Sed Medici assolent potissimum illos qui iR
555쪽
cip. XIX. DE PRAESAGISNDA VITA ET MORTE 2E oΤ. s rihorace ac pulmone litem habent affectionem, emnos, id Emme est, purulentOS nominare. Id Vero pus post eruptionem inter qui nthoracem pulmonemque continentur, & nisi cito exscreetiir, 30ς4ntur.
labidi intereunt, febricitanteS tenuiter quidem, at calore j eiter quodammodo in nocte crescente. Veteres in qualibet Empye- parte corporis puris collectionem e Iema dicebant, 'sippurantiaque ob id medicamenta , alii emnemata , alii diapyemata alii, cum in viscere pus collectum est : atque demum alii, ut dictum est, eos solos empyos esse Volunt, quibus inter thoracem & pulmonem pus aggregatum est , nimirum in loco phlegmone obsessis, & ab eo pure, intra thoracem estissio, hususmodi affectus nascitur. Fit vero hujusmodi pus , ubi uitata materia phlegmoniS non repurgatur ; intus enim contenta acalore in pus vertitur. Qu0d Hippoc. in 7. M. Aphor. 38 ita expressit: Destiliationes is ventrem superiorem ad suppurationem seniunt intra dies et O. & clarius in lib. s. bor. 8. de pleuriticis: quicunque morbo laterali lab0rautes tu Ι . dieb. non repurgantur, ii adsuppurationem vertuntur. Ubi enim pleuriticorum dolores neque purgatione per supra, neque alvi sejectione, neque sanguinis vacuatione , neque VictuS ratione, neque aliis medicamentis finiuntur, suppurationem excitant, aut mo
tem sit catione. Quod probe Galen. in Prognosi. ita mpreo sit: Quicunque dolores circa Horacis ad pulmonis sedes non desinunt, adhibitis subsidiis, idque malum tantummodo habent , nec ullum aliud exitiosum indicium adest, eos stuppuraturos exspectabis. Suppuratis itaque inflammationibus, ipsarumque humoribus in pus conversis, nisi per sputa repurgentur , rupta V mica pus in cavitatem thoraci S S. Pulmonis effunditur , atquet' me vere ii emni existunt. Quo pure aut sit cantur, aut liberantur, si probe spatio dierum quadraginta per tussim pu gendax, quod hisce verbis Hippocr. S. Aphori . I s. docauit:
sicunque ex morbo laterati sunt emnit, id est, suppurati , si
quadraginta diebus purgantur, a die qua fit ruptio , hberantur res Galen. in comment. ait: nis iis diebus per sputa pus totum ex-nrgetur , putrescit, pulmonesque putrefactum exedit, atque ad
tubem conducit , quae est totius corporis extenuatio Propter im
556쪽
, 1 PROSPER ALPINUS Lib. VII.,
sanabilia illa pulmonis ulcera, &macie eum debili febre e6n juncta, quem affectum peculiariter Graeci, maximeque Athe nienses, ut Galen. meminis, phthoeu appellabant, atque Himpocr. 1 bibi . His ad extrema redactis & deploratis aceidit capillorum defluvium propter siccitatem , & alvi profluvium
propter virtutis imbecillitatem, teste Galeno, atque sputa re tinentur. Tamdiu enim extenuati viVunt, quamdiu extussire& per sputa pulmonem expurgare possunt , ubi vero intus ipsa remanent, respirationiS obstruuntur Viae, atque aegri suffocat, Empyi- tur. Sed ad suppuratos seu empyos redeamuS, quorum prως' Rm gnosis ut illustretur, primo an pleuritici, vel peripneumon,p 'SR' vel anginossi ad suppurationem inclinent, Videndum erit;& postea quibus signis nobis innotescant; tertio, quando ru'ptio fiat; atque demum de iis, qui servantur, & quibus si gnis nos id deprehendimus, atque de iis, qui moriuntur, ag Pumulantimus. Quibus vero futuros purulentos speramus, Hippoc. docuit ir): Quicunque dolor in his assigit d, uioldius des Vs neque screationis purgatione , neque ventris sub- f. disione , neque venatui ne ac medicamento, j victus ratidae. m suppurationem verti, sciendi es. Sed quia circa puris ge' rationem, ut Hippoc. in a. Apiari . - . docuit, dol0re ac febres contingunt magis, quam ubi jam est genitum, Π cesse esst, in suppurandis dolores ac febres augeri. Ρroinde de his ita habet f : Con fiderare autem oportet suppurationis Hirtium fore, colligenteis a te, quo primum homo febripitavit, ββt
quo rigor eum prehendit, , si dixerit pro dolore sbi in se '
dus in Deo, quo dolore assciebatur. Haec enim sunt inter initio suppurationum. Ex hoe igitur tempore suppurationem fore em
Eivpye- ptiouem ad praedicta tempora oportet. Galen. vero in comm inmati, ii ' ro dixit, indicia stippurationis esse pro dolore gravitarem iςμ-φῆψy pondus, rigorem seu horrorem , atque febrem, quae mulx' quam ante vehementius amigat. , Addit ultra gravitatis si in silm, calorem in lateribus, aut in altero tantum , ubi suppq rario tantum in altero latere fuerit. Quod ita docet. 8 Si vc 'AE Pyrenosi. p. h lin. 3s. & seq. Q Ibid. p. fla. lin. ia. Ssqq, d
557쪽
Cap.XIX. DE PRAE AGIL PA VITA ET inRTE A GRor. s 3s puratio in altero latere tantummodo fuerit , vertere ae edi ne tonsenit in his , utrum se astero habeat latere dolorem, Nutrumentidius , quam ulteram fit , a tque eo se inmolume latus eubante inquirere oportet, num aliquod desuper onus illi pendere videatur , si /nim id fuerit, saeppuratio in altero latere es, utrovis onus e sistat. Quare his signis suppuratos deprehendemus, quippe rigore vel horrore, qui fit, reste Galeno, a puris acrimonia, partes inflammatione affectas infectante, sebre , anteriori qua vehementius affligat, atque pondere in lateribus, aut in altero tantum,ubi in uno tantum pus collectum est: ; addo ealorem perceptum in utroque latere , aut in altero, ubi in uno tantrim, ut dictum est, pus collectum est. Quod sane pus si alictuin
multitudine, atque a natura concoinim erumpens, per tussina
purgetur, ita Empyi, id est, suppurati servantur. Quod si
nullo pacto reficiatur, quod debilibus accidit, suffocati, aut tabidi moriuntur. Hinc Hippocr. iu 2. Progns. a text. 6. ait: Semores potius interire quam juvenes : quoniam, ut ait GDlen. imbecilles Cimes habent, re uti bi liberentur, magna vis r smnitrer, quae pertus 'uta expurgat; cum hi, quiservari debent, plurimum puris tussi purgare debeant. Galen. in s. lib. Akc. ossedi. cyp. 3. quosdam empyos meminit sanatos, qui Pu riS quantitatem quindecim usque heminarum eXsPuerunt. Quare, qui plurimum exspuunt, liberantur: & hoc est, qu0d ait Hippoc. in Eb. Aphor. Is . Vuicunque ex morbo
Murali sum empyi , id es, suppurati , s quadrapnto diebres
purgamur, a die, qua fit ruptio , liberantur. Ubi vero nocte spuunt, aut suffocantur, quod accidit propter puris lenis rem, dc crassitudinem, & membranae pulmonem continentiS densitatem, atque ob facultatis debilitatem , quae dignoscuntur respiratione, in qua totus thorax attollitur, nullaque Pu gatione per sputa apparente. Galen. in lib. q. de Ac. 4ecit. q. . ait : Quibus ex suppuratis, ob puris copiam inter thora' m pulmonem eodectam, totus thorax in respiratione attollitur, fieri ob .virium imbecillitatem, nequeuntibus suppuratis prallirgare. Ubi vero non suffocantur, tabidi intereunt , ut aiz
558쪽
Galen. febricitantes tenuiter quidem, ae calore jugiter qu6 dammodo in nocte crescente , quo non pussiatum pus intus putrescat, pulmoneS eXedat, dc ulceret. Quae ulcera sequi
totius corporis extenuationem, dc maciem, cum debili febre conjunctam , nuper eX Galen. Ostendimus', quem affectum
Hippocr. phthisin, dc Graeci olim Athenienses pseboen appet Empyi larunt. Quibus vero notis isti empyi, tabidi facti, dignoscari si zzi Hippocr. H hisce verbis expressit: omnes autem paruis tos agnosci bis indiciis convenit: Principio s febris non dimittit,
gnoscis. sed interdiu tenuior, notitu vehementior est; Si sudores multi Datur. perventumi, ac tussiendi cupiditas est, nec quicquam tamen dignum commendatione exspuunt, si oculi cavi redduntur , maxilla verbruborem trabunt ungues manuum curvantur, digiti vera potissimum summi calfiunt, atque in pedibus tumores fiunt, ne e
cibum appetunt, ac pustulae circa corpus erumpunt. Galen. in comment. ait, febres non dimittere , quod partes ipsae corp0ris solidiores incalescunt: ex quo calor manet alliduae febri subsimilis , perinde ut calx, debilis contingentibus; qui calor , quod hecticorum signum proprium creditur, qu0ties aegri essitant ac bibunt, perinde ac in calce aqua perfusa fit, calidior evadit. Quo fit, ut tangentes exterius aegrum multo calidiorem persentiant. Sudores item continuos elici pr0pter virium debilitatem, & quod diductum alimentum adji'ciatur. Quin etiam tussiendi cupiditas, id est, voluntas pre hendit, nec quicquam dignum commendatione exspuunt, ob puris lentorem , dc crassitudinem , & continentis pulmonem membranae densitatem , tum etiam debilitatem in aegro se cultatis. Oculi cavi propter exsiccationem redduntur, quod omnibus longis febribus est commune, rubent propter c/lo rem in pulmone , dc item tussedinem, quae vultum caleis
ciunt. UngueS curvantur, quia caro eos firmans consumi
tur, 3c digitorum) interiores summae partes , quippe cstri μ lentiores, calidiores apparent, quod calor hecticus solidior*βOccupet parteS, dc in iis plus apparet, ubi humor largior ri est. Pedes initimescunt, inde caloris incipiente exstitvstiQRς
559쪽
cap. XIX. DA PRAE sAsIηNDA VITA ET MORTE AEGRor. s squippe quod partes eae ab origine longissime absunt. Cibum
non appetunt, appetendi facultate exstincta, pustulaeque erumpunt in cute, derodente sanie ex intimis sedibus ad cutim effusa. Atque hisce signis empyi tabidi dignostiantur, quorum casus sunt exitiales, qui, quoad exspluere, PHSque contentum excernere possunt, Hippocr. Auctore, a) vivunt. Unum est, ad sputa ipsorum attinens, scitu dignum, quod in ipsis quippe tabidis desperatis, nihil concoctum observari, Galen. in 3. Epidem. affirmavit; sputum cessat, ae supprimitur; alvus humida ; pedes intumestunt, & reliqua fiunt, quae desper,
tam ipsis salutem praemonstrant. Primo itaque humor , fa- mlea ciens pleuritim aut pulmoniam , non purgatus, putrescit, &ruptio in in puS vertitur, mox erumpit, & tum purgatur. God sane determinato temporis intervallo multum collectoum, & inter thoracem dc pulmonem effusum , foras erumpit, Plerumque .. viginti diebus, & aliquando citius, 3c aliquando tardiuS. tum sit. Quam rem dc signa, quibus id agnoscimus, Hippoc. in a. Pr gnosi. H ita expressit. Quae vero citius ac tardius rem ntur, im2bus cognoscantur Agnis oportet si dolor inter initia exstitit, bit ultas pirandi, nec non tuo, atque etiam streatis perseveret, vigesino die exspectari , aut etiam ante , eruptionem opo tet; s vero continentior fuerit dolor , b alia omnia in bis fuerint ex ratione , postea exspectari oportet eruptionem , sed praeire necesse si , Libram V spirandi disscultatem, jscreationem , antequam pus excernatur. Quibus Galen. colligit signa futurae vomi cae eruptionis esse haec; quippe dolorem, spirandi difficubratem, tussedinem, & screationem, quae si continenter i ve . hementer affligant, celerem eruptionem eXspectari oporte bit, & si nec coatinentes, nec vehementes infestent, tardiorem. Ceterum necesse est , eroso obvolvente pus corpore,
ab acrimonia ejus, dolorem fieri , tussedinem, & exscreationem, quia sanies quaedam tenuior obductum penetret corpus; spirent quoque difficulter necesse est, S: propter universam corporis conditionem, sed praecipue ob accedentem dolorem.
560쪽
Unde sit. Ratio vero hujusce eruptionis in naturam, m0Ventem, atque in multitudinem puris , Vel ejus Pravam qualitatem , exput Quando tricem ad exscreationem irritantem, resertur. 4ec eruptio. tempus , quippe ante concoctionem puri S, aut pro ' pter bilem synceram, sputo non Permistam, nec ad. medio critatem, naturae convenientem , deductam, tunicam, pus continentem, erodentem Sy unde dolor , tussis, respiratio dis ficilis & exscreatio eruptionem antecedunt: aut propter puris copiam, vel infestam putredinem , vel utrumque simul, Vomlaiae expultricem movens. Quae eruptio *mptomatica est & ntinbona: dc illa , quippe pure concocto, a natura fit critice, &zesi in qua pus album, purum, aequale & laeve spectatur; eae sigila. in ea Vero, quae ante tempuS fit, & symptomatica est, pus Criticae. crudum, Versicolor, stetidum, aut flavum bile permistum, apparet. De hac eruptione auctor Coac. praesag. in s. Core.
praesag. a) fct. a. text. 3so ita habet: sitibus vero tam bybo se purulentum sputum expurgatur , sive pus forsum exeat , velemmistum biliψο , ut plurimum mors accidit decimo quarto. Sed
his praemissis occasio postulat, nos modo in suppuratiS prae dissionem aggredi: proinde in primo , de stippuratis, qui se'cta eruptione servantur, agimus. Hos histe signis innotescere. Empyi nobis, Hippoc. b) docuit, quae ita expressit. Bona vero baec q*ΦHRN ssent; facile morbum ferre, bene spirare, , dolore vindicatum est,
, c0rpus aequaliter calidum. videriae Mis, sti non detineri , urinas, dejectiones, somnos, sudores, situ ututelligere bona, uti praescriptum est, sucoddere. Ita enim Omui, ibis evenientribus , homo haud sane morietur & paulo post c). Hi vero potissimum supersunt, quos febris eodem die ps eruptiovim dimiserit, ac cibum citius appetunt, , Ati liberati sunt, bum
ter exigua ac confiseentia dejicit, pus album , lave, conco,PqVd est, ac vacans pituita , b araque labore ae salida tussi ea Vr in ii qm gutur. Itaque optime quidem se ac celerrime vindicanitur; μPVI'Vnx , a Leoproxime accedunt. d) Quod sputum auct0xςm