장음표시 사용
201쪽
prietates,&virtutes ipsorum, ut ex eo possit generari unumquodque metallorum pro ipsius compositionis, digestionis,& loci diuersitate. Haec sufficient de metallorum proxima materia, quam Aubertus esse vult aquam, ab alijs elementis affectam: sed causam cur ita sciatiat, obticuit, dicere contentus hoc ab alijs fuisse proditum , siue in alienis scriptis a se repertum : quae voa certe est hominis qui alterius fide, non autem ratione sententiam suam demonstret, quod veli philosophi solent. Sed iam ad se nos vocant effectriccs causae, quas constituunt philosophi duplices, totidemque patibiles. Calor enim & frigus dicuntur ab Aristotel. ποι si ικα, quod vim habeant ad mouendu humidu vero & siccum quoucausa, res perpeti magis aliqd, i agere solent, dicunturq; allicia prioribus qualitati b. tanqua a nobilioribus ac natura eminentioribus,& quoru efficacitate forma in rebus procreet tyrι Materia enim non per se cognoscitur , sed propter mutatio. nem, quae nulla est e solet sine perpessione, quemadmodu nec ipsa sine tactu, quae per di concret: ouem, ac per in i troductionem actus &formae aboletur. Caeterum obser Uandum est ex mixtura sicci & humidi , imprimis concreta dici corpora, deinde mollia aut dura : Quorum concretorum triplex est differentia. Nam vel est humor aqueus qui concrescit, vel est siccum quiddam terrenum , vel mixtum ex V ris 'Ue. Haec etiam alias funduntur, alias siccantur, alias hirmectan tur, alias mollescunt. In coagulabilia sunt autem , quae sicca sunt & igneo, ut mel &mustum : & quae sunt humida ac rea a praedominio, ut oleaginosa. Quare haec etiam non sunt clementa, neque materia istarum perpessionum. Corporum au- tem quae concrescunt& indurantur ex Arist. alia ex calore ita
afficiuntur, aha a frigore: A calore quidem humorem ex sic cante, a frigore vero calidum caeprimente. Quae igitur coagulantur a calido per absentiam humidi, spluuntur a frigido, quod humidum iterum ingredi facit, ut sal. Quae autem caloris priuatione concrescunt, soluuntur, a calido iterum ingrediente, ut metalla. Quicquid enim dissoluitur liquescens, aut igne liquescit, aut aqua. Quae liquefacit aqua, concreta fuerint a calido siccoque, id est igneo calore, Oportet: quae Ue ro liquefacit ignis , aut quorum concretione aliqua ex parte soluit, ut cornu a frigore coalescunt : si quidem contrariorum effectuum contrariae sunt causae. Et quoniam calore
202쪽
liquescunt metalla, illa etiam frigore tanquam causa esse tice primo concrescat, nece ite citi. de quo Pirilosophorum Chemicorum nullus dubitat, laam vis. ut loquitur aliquando Aristotcles experientia contrarium nobis dem , nstret: sal eni in
etiam calore concretum, igne ipso solui potet si & liquefieri, vesum saepius expertus, diciturque illud fal fusibile. Neque AI-bertus Magnus summus Plidosophus repleb ndi debuit a no1tro A uberto qu6ὰ vim metalla efficiendi reserat ad calorem, quum de solo calore minime intellexerit Ai Dertus, ut ipse putat. Sciendum est igitur teste Aristotele, res cauia frigoris pati magis dici, quam agere: quia videlicci frigas est pio prium
patientium elementoru nempe aquae 5 te rae, quae ala ibo naturas tirigida. Etenim non aliunde rccipi uic frigus quem admodum calorem , sed remotione caloris sit apte natura refrigescunit, nec refrigerantur externa carita, sicut aer Ec ignis. Quare licet frigus in mixtis vim efficiendi obtineat: ad corrumpendum tamen magi I valet quam ad gcneranda n Ad circo non ita reprehendendi sunt Chemici et li dicant naturam ad procreationem metali iam egere subterraneo calo Ie, tanqu.im effect ice cauia ethcaciori , qui ri: isceat, mutet, disponat, digelat, ac coquat ipso cu materiam, ac lai de longo temporis protracst d, ipsam in a Grum informet laquam in vltimum finem. Neq; eos etiam cri in inari in eo oporturi, lii Od vim aliqua ad corporum caelestiurri in luxum referant. Illoruenim sententiam confirmat Alist. lib. de c. aelo & mando, de lib. de causis proprietatu elementorum, his verbis : inita primas
inquit,pi incipia mouentia ad generatione & introductione formae in unaquaq; re, sunt stellae & corpora super caelestia permotum & lucem. Ipsa enim sunt, quae primo mouent mota ab intelligenti j si ad natura generationis & c6rruptio his perficie-dam ad conseruationem specieru,&ab ijs datur forma & perfectio,& ut vult alio loco, sol Sc homo homine rant. Neque ex hac ratione recte concludit Alibertus Chemiae arte vanam esse, si vi stellarum coalescat metalla, qtiu Chemicis hac vi c lesti frui non liceat. Credunt enim illi cum Philosopho, si motu & luce corporu caelestiuι ipsorumq; situ ac aspectu, introducuntur formae iri inferiora, id ep consequens & in metallis contingere. Sed id fit ea nil ex causa generali ac valde remota pinquiore. n. ut dixim', habet altera cilicie te causa, nepe calore, cui' vi metalla cocreta in visceti b. teri et disponutur, dixeruntur,
203쪽
digeruntur, ac perficiuntur. His ergo explicatis videndii quo tendat Aubertus, & quina sit ultimus ipsius scopus. Chemiastarum laboroen castum ac irritu esse vult, quem in perficiendis metallis ipsi susscipitini mel atque ς S, stannum, ferrum, aut plumbum quae imperfecta a o ipsis dicuntur i ulla arte perfici, conuertique in aurum & argentum posse. Ac primo quidem, inquit, constat illa quatuor metalla esse persecta: Imo vero nos imperfecta esse paulo ante demonstrauimus multis de causis neque negari potest, quin arte & leuiori pret paratibne, in sua specie illa persectiora & praestatiora reddatur. Recte igitur Arist. . Meteor. Cap. 6. Sed serru quoq; Inquit, elaboratum liquatur, ita ut humidiun fiat, rursus concrescat. Nec secus chalybem facere coxisueuere. Ferri namque sex subsidet, atq; in imum secernitur: ubi autem sὐ pedes catum fuit, ac purum, misiadumque euasit, sit chalybs. At serrum eo prς stantius est, quo minus habet excrementi. Sed imissam fa ciamus auctoritatem, quum rationibus philosophicis hoc ipsum antea satis evicerimus, quibus satis superque solum aurum perfectuim esse commostrauimus, c. Elcra vero omnia,
imperfecta. Addit praeterea Aubertus ut impostibilem reddat transmutationis artem: Ea quae arte perficiuntur de sormantur, artificialia esse, metalla autem nominis notione ac
essentiς definitione, naturalia esse, Mineralia enim sunt inquit: Illa autem a solo naturali principio ducuntur, ergo Daturalia sunt, idque ex Aristotele. Naturalia cnim essectionis suae principium in se habet: quae vero per artem cssiciuntur, minime, sed extrinsedus & ab alijs obtinet. Addit ut summatim absoluat, arte nulla naturale indi forma, ex quo metalla nulla haberi artificialia concludit. Age igitur nostram est
Officium ista euei Pere,ut tandem veram ese Chemica artem demonstremus, qui e naturam ipsam imitando metalla tras mutet. Diximus supra ea dici imperfecta, quae si ni inmo-iu ad eam formam ad quam ultimo destinantur. persecta a tem , quum perueneruiit ad finem motus. Et quoniam i-lum aurum ad ut imum teriti inti motus peruenis , & formatum secundum veram naturae intentionem iam noS Ostendimus: ideo ipsum solum persectum, reliqua vero qua sunt in motu ad formam auri, imperfecta es e conclusimus: quorum tamen persectionem ipsa natura semper persequitur in suo sinu, ut illa tandem; sed longo temporis protractu
204쪽
in aurum conuertat.Hoc autem possunt metalli 1 effossiores testari, qui in centum podo plumbi, repetiunt aliquot uncias argenti optimi, quod illis pro maximo lucro habetur. Sed &in foditiis nonnullis aeris, inuenitur quoque aurum, sic & in argenti sodinis: quod ubi compererunt istarum rerum periti, vel quoties argentum imperfectum inuehiunt, propter indigestionem,fodinas occludere cosueuerunt, suadentque ut per triginta annos aut plures ita dimittantur, donec fiat persecta concocti o a calore subterraneo. Sic etiaHist. lis 3- seribit Plinius, in auro ipso argentum vario pondere inesse, alibi dena, alibi nona,alibi octava parte. In uno tantum, II quit Gal. metallo,quod vocant Albicrarense, vicesima sexta portio inuenitur, ideo caeteris praeest, quod fit secundu minorem aut maiorem naturae digestionem, ut coniicere licet. Cu . n. est completa digestio, tuc aurum inuenitur obrigum,
purissimum, & vere perfectu. Ex quibus patet metalla, qua- uis sint in quodam termino motus, no tamen esse in ultimo, ipsaque in via& transitu esse ad aurum tanquam ad solum perfectum.Vbicunque etiam aliqua inuenta est vena metalli, non procul inuenitur alia: unde etia metalla Grςcis ex Plinio Hist. Ii 3 3. videntur dicta esse, quasi φ alia post alia inuenian-
cap. 6. tur.Sed dicet in hanc sententiam Aubertus, Si per ulteriorem decoctionem imperfecta reducantur in aurum a natura, cui
non expectatur a sos ribus illud tempus, pr sertim cum si hoc contingeret, multo uberio tem ex ea re quaestum sint habituri 3 Respondemus, quaedam esse quae metallorum generationem diuersam faciant, non solum in specie, sed proprietatibus & accidentibus secundum regiones & loca in quibus oriuntur. Quemadmodum & diuersificantur anNmalia,ut scribit Aristot. 6He animalibus.In AEgypto .n. sco piones non sunt venenati, aliis in locis contra: & triticum
temporis spatio secundu ipsa loca degenerat in siligine, contraq; siligo in triticu. Sic de metallis dicedum, quς quamuis
destinata sint a natura ad fine illum, nempe ut fiant aurum: tamen pro regionum & minerarum diuersitate, ipsarumque corruptione, quaedam possunt ad suum perfectionis gradum perduci, ut fiant aurum: quaedam remanent in tramite imperfectionis, secundum etiam diuersitatem digestionis& depurationis. Debiliore enim calore, natura quaedam
205쪽
eoagulat indigesta, ut pitvribum & stanum qu clam adurente ac superfluo calore,ut ςs Sc ferrum: quoddam contra propter ipsius caloris penuriam & agentis desectum non concrescit, ut argentum vivum. Lunam deniq; calore satis temperato, lolge vero temperatissimo Solem, ipsa natura producit , minime egentem aliqua operatione qua perficiatur, ut qui sit assecutus vltimum Iinem & complemctum. Nam, ut inquit Aristoteles secundo de caelo & mundo: Bonum complementum illud unum est,quod non indiget operatione , qua fiat bonum: de perfectio omnis rerum est in eo posita, ut suscipiant vltimum illius complementum. Quoniam crgo imperfecta metalla non peruenerunt ad illum νltimum finem perfectionis & complemetum propter causas praedictas: ideo indigent operatione artis, cuius auxilio naturam ipsani imitando, illa tandem perficiantur, ac vitimum finem altequantur, ad quem ordinata sunt a natura,
nempe ut fiant aurum. Nam ut scribu philosophus secundo Physicoram. Omnimodo quidem ars aliqua perficit, quae
natura non potesst operari, alia vero imitatur. Sic arte adiuta natura,siores fructusque suos arbores producunt, etiam liyberno tempore in regionib' Digidis, quod ex se sola nequaquam praestaret natura, ut videre est Heydelbergae in hypocausto Comitis Palatini, & multis aliis in locis. In toto au- em Chemiae opere , quod naturam omnino quiescere, Scsolam artem subiectum mouere dicit Aubertiis , falsissime
dicitur. Nam ratione naturae agentis, Chemia est opus naturale, siquidem materia illud ipsum est, quod decoquendo
appetit, retinet, digerit, expellit, permiscet, corrumpit, generat &informat, prςcepto Dei omnipotentis, suo tempore lapidem, cum quo natura informat metalla per ipsam permixtionem. Ratione autem ministerse, Chemia, fateor, est opus artificiale, hon quod ars corrumpat, generct ac in
formet , sed hactenus solum quod hoc totum subministret
naturae operati, quod sola per se alias efficere non posset Natura enim ad generandum aurum duplici modo operatur, Uno, per se & primo, quum in mineris propriis & ex suis principiis aurum generat, lio modo impossibile est artem imitari naturam. Secundo operatur per se, sed non primo, videlicet quia primo generat aliquod imperfectorum ex iis de principiis in sua minera ips imq; ultimo conuertit in au-NN a. rum:
206쪽
rum: quo modo ars ipsam sequitur naturam, in eo quod ex imperfectis metallis, sicut & natura ipsa, aurima tandem procreet. Ex h1s patet aliquid ex aliquo fieri dupliciter, scilicet
mediate, & immediate, cum secundum Arist. li. 9. Meta. plures possint esse materiae eiusdem rei, nempe mediata, & 1m mediata, quavis oporteat media tam materiam vitina o reduci ad immediatam: alio enim modo ex materijs diuersis res diueris producerentur. Quoniam igitur ars mediata & immediatam candem assiimit materiam, quam & natura, illaque mediatam ultimo ad immediatam reducit, ut de ipsa natura, habet que unum & idem agens, quod ipsum argentum vivum expolier, ac tandem ipsum transformet: & si artis idem finis ac naturae, nempe ut ex unione istius sormae cum sua materia aurum tandem generet: non dubium est aciem,
naturam ipsam imitando, in omnibus ex imperfectis perfectum metallum conficere posse , quemadmodum & ipsa natura conficit, ut sirpra diximus. Quorum cum causae sint omnes eaedem, necessario & ipsa eadem esse , eoCdemque producere effectus est necesse. Neque eos censeo excusaudos, qui subiectum Chemicorum philosophorum quaerunt in vegetabilibus: Illorum enim operatio est inanis, quoniam non potest fieri generatio, nisi ex proximis conue nientibus &immediatis. Alij in rebus animalium operationes suas impendunt. praesertim in Ouo, quod opus suum, quadam moti similitudine ovorum , Chenaici philosophici
ouum, appellarint: dixerintque ipsum Ouum,quemadmodum&elixir, quatuor elementa continere, cuius corticem terram appellant, pelliculam, aerem : album en, aqdasti :&vitellum,ignem. Sic etiam ijdem philosophi lapidem sisium
aenigmatice dixerunt unum este in tribus , &tria in uno, quod in se contineat corpus quod stat, animam quae vivincat, &spiritu qui tingit. Hςc aenigmata qui non intellexerunt, sibi persuaserunt ouum esse philosophorum lapidem,
quod tria in uno contineat,nempe corticem,vitellii,& aqua, ideoque tandem concluserunt, ouu esse unicam illam materiam a Chemicis requisitam , non minus quidem decepti quam alij, non animaduertentes minime quadrare hanc materiam educendo inde metallo. Homo enim hominem
generat , & bestia , bestiam. Hoc quia expertus est suo cum detrimento ut accepi bonus Aubertus, qui oua philo-
207쪽
sophice decoquendo , centenos aliquot decoxit aureos, cauillatur artem, quasi illa fefellerit: immerito quidem, quum ipsemet potius aberrarit, nec praestare ipsius culpam ars teneatur. Genus enim debet iungi cum genere, & species cum
specie, Sc unumquodque germen respondere suo semini, ut supra diximus. Non desunt alij, qui sui Elixeris materiam
quaerant non in vςgetabilibus aut animalibus, sed in rebus Ribterraneis & propinquioribus. Dicunt enim artem naturam ii nitari, ideoque ex iisdem principijs ex quibus S natu-
ira Operatur, censent esse laborandum, argentumque viuum& sulphur, quae audiunt metallorum proximam esse materiam, decoquiit. Sed perdunt miseri oleum & operam, quum argentum vivum philosophorum, non sit illud vulgase, nec et ana commune sulphur, ut iam dixi. Ecquis enim posset inmensur & proportione debita cc sequi intentionem naturaeξ nemo profecto: Deindς argentum virium si vel minimo igni admoueas, exhalat, ac etiam mixtum secernitur, & sui si ur etiam non dissicultes, quam tamen hormn amborum
comunctio sit necessaria ad finem usque digestionis in generatione metallorii. Sic falluntur quotquot in marchasitis, tutia, antimonio, arsenico, auripigmcnto, lapidem illum quaerunt, cum sit vel sulphur inseparabile omnino, δἰ tamen debeat separari ultimo,ut iam diximus, vel minori igne cum separetur,subiectum laon esse pii ilosophicum satis denotant omnium philosophorum scripta. Erran ctiam qui marem Solem pensent accipiendum ,& seminam Lunam, quae duo anaalgamant liceat enim artis vocabilis viij cum vulgari Mercurio, & cx tribus unum saciunt, illaq; decoquunt Chemice, sublimant, & ex illis tandem animam eliciunt, quam ultimo fixare conantur. Nam a philosophorum scriptis disia cedunt, qui fatentur omnes uno ore, agens Iunctum esse &proportionatum a natura inmineris, cum sua materia: d1cuntque unicam est e rem , in qua sunt quatuor elementa
bene M portionata, ut ibi sit si gens & fixum, tinges & cincitu, album & rubeum, masculus & sem1na simul composita. Esterilo, ut etiam supra iam driimus, quaedam tertia natura communis & alterata caediuersia comixtione, & digestione sulphuris & argenti viui, rn qua est vis mineralis ad generadum mixtum quae duo agunt & patiuntur ita inter te perpe tuo. donec traducantur a forma corporum maperiectoram
208쪽
primo generatorum non separato adhuc agente a sita materia j in formam aliam,& tandem prevenerint, continuatis digestionibus& purificationibus, ad ultimam illam&vere perfectam formam, quς est forma auri, in qua est ultimus terminus motus, ubi etiam. agens omnino a sua materia separatur. Hoc quid sit multi qui aerunt, paucissimi inueniunt, aut si inuenerint, praeparationes ignorant & intentiones Philoso- philosophorum, quorum medicina ex illis solum elicitur perpbicit ' artem, in quibus habitabat potentialiter per naturam, &in Pidi ψpς' quibus perfectio primae materiae, omniaque metalla repe
Hanc autem illi postquam inuenerunt materiam, primo calcinandam censent, & ab omnibus suis sordibus purgandam, calorem restituendo, humoremque innatum conseruando. Nam in calcinatione Chemica nulla debet fieri corporis diminutio, imo potius multiplicatio. Deinde calcinatam materiam, ipsius crassitiem attenuando , in quadam liquidam substantiam ac in suam primam
materiam reducunt, quam vocant aquam mineralem, quae manus non madefacit. Tuncque fit unum in genere, in numero non item: cuius Solem appellant patrem, matrem Lunam , & mediatore Mercurium: & alteratur corp8 sualpria forma, sed noua illi inducitur ininaediate, quum nihil in rerum natura omni spoliatum forma reperiatur. I Hoc facio separarit ex ipsa iam soluta quatitur elemen- Element. ta,illaque diuidunt in duas partes, in ascendenteni aut spiri- πὸτ tio, tualem, & inferiorem sue terrenam: quίς duae partes sunt V-nius tamen naturae, uam inferior est fermentum ipsam fi gens, dc superior est anima totam ipsam vivificans. Harum tamen diuisio est necessaria , ut facilius tranSmutentur tandem inter se omnes, & pars terrena transeundo, in aquam, nigrescat, & aqua postςa transeundo in aerem, dealbetur, &aer in ignem conuertatur IV. Separatione elementorum facta, coniunetionem facti Coniun- unt aquae aeris cum terra & igne, ut unumquodquς elemetorum in altero dispergatur,teruata proportione: tribuuntque hac ratione mari tres partes aquae suae, femi lae Vero no
uem: & tunc simile suo simili applaudit, & pax pari gaudet,
propter concupiscentiam adhaerentiae matςrialis maxime deformae sulphureae Haec
209쪽
H c ita coniuncta putrefaciunt, humido tamen calore ne igne accenso, Mercurius separetur, vel in altum feratur propter naturam suam spiritualem l ut hac corruptione alteretur materia, &elemeta naturaliter diuiditur, & regeneratio subsequatur. Nihil edim nascitur vel crescit, ne inanimatum quidem, nisi putrefactione facta. Post putrefactionem, ad coagulationem accedunt, atque eodem calore temperatissimo perpetuo materia alterante tam intrinsecus quam extrinsecus operantur, donec materia albescat & perlarii referat similitudine : fitque tum spirituuvolatilium cum corporibus confixatio ac vera congelatio.
Albam hoc spinam vocant Chemici philosophi, & sulphur
album incombustibile,quod nunquam ab igne rςcedit. Ab cibationem denique se conserunt, nempe ad subtili inoroslationem &crassi subtiliationem, comiscendo aquam suam cum cinere, & lac suum cum terra foliata, moderate quidem,ut sic albedo & rubedo,bonitas & qualitas & virtus ipsius crescat & augeatur, atque coquendo & iterum coquendo materia nutriatur. Tunc materiam sublimant, sublimatione tamen non vulgari , illamque sic ab immundiths omnibus expurgant,corpus extollendo, ac ipsum spirituale spiritum corporalem ac fixum reddendo, falsedinemque sulphuream minuendo, ut totum dealbetur ac citistine liquefieri possit. Absoluta sublimatione materiam fermentant, spiritum cum sua terra dealbara, & calce tanquam cum suo fermento coniungendo , aut animam cum corpore incorporando. Non enim possunt ostendere suas virtutes permanentes, a cidentia spiritualia, nisi cum corporibus fixis coni ingantur, tanquam cum fermento quod reducit sibi appositum ad sui naturam,colorcin& saporem, per mutuam hanc & communem corporis & spiritus impressionem, sine qua opus perfici non potest, quemadmodum nec pasta stipe fermento sς
Ad maiorem autem nobilitatem materiae, illam exaltandam censent spiritum augendo , terramque sublimando αsubtiliando, per naturalem rectificationem, omnium et mentorum circulationem & veram graditationem ipsorum, donec ad persectum amplexum reducantur. Tuoc Sesamindram suam solutionibus & coagulationi
210쪽
bus rei te ratis in virtute augent: & cum nouo sermento Virtute & quantitate, idque in infinitum. Ultimo faciunt proiectionem super imperfecta, ponderis unius supra plura,secundum medicinς persectionem. Quanto enim maris subtiliatur & t1ngitur, tanto abundantius p peratur:& sic naturam imitando, imperfecta metalla perficiunt, ac in Lunam & Solem conuertunt, ex proprianaque ipsius materia purificata arte, &subtiliata, deinde decoctIone & digestione fixata, donec in album, tandem in rubrum prodeat colorem : volatilisque rursus facta, & itcrum fixa, donec ingressium habeat & persecte t1ngat, suam sora ciunt medicinam, suumq; puluerem, quem lapidem pli ilosophicum vocant: Idque varijs operationibus, diuertis rebus, pluribus vasis , multisque fornacibus , ut ex praedictis , artis imperiti forte coniicient: quum taloen vero philosopho, in toto hoc magno licet opere sit unica operatio, unicaq; Via, reS Vna, vas unum, solus ignis, solaque fornax, ut omnes illi
Uno orc fatentur. Haec autem Omnia obirer annotare Vo
lai, quo Magistri Auberti de philosophorum lapide sententiam euerterem de rebus enim ignotis c qilibet fas est imperitiam sua pro dedo, nugari & ut nudam tum auri tum argenti formam abstractam a fio concreto quod tamen ipse existimat j materiam non elle philosopiacae medicinae demonstrarem. Sed inquit ille ex quanam re componatur
lapis, non curo: attamen quum ens non sIt naturale, naturalem etiam formam induere non potest, sed artificialem solum & fucatam. Posum ego hic prouocare ad multorum insignium virorum testimonium: sei raetione potius existimo nitendum esse. Dico igitur metalla Vere tranSmutata, cO-gnosci persecta, non per sermam ipsorum pretexistentem aut introductam, hoc enim est impossibile j sed per accidentia, proprietates, & passiones quae sequuntur formas: It que si in transmutato mςtallo illa omnia quae in vero reperiuntur, in quo uis examine, certe ipsa h bere serimam non fit atam, sed aru i vel argenti mineralis iudicandum est. Narri id quod
efficit operationem oculi, est oculus,& ς contrario, Vt scribit philosophus . Meteor. Praeterea lapidem philosopho
xu naturalem esse demonstrauin ius, ex ipsius efficiendi ratione : idque mediante agente naturali, scilicet igne, cum colore sito naturali, odore,& krma naturali: quae iunt serinae accide