장음표시 사용
51쪽
terit, qui cum plumbo liquatus & examini cinerit ij probatus,vertitur in verissimum argentum. Cuius effectus causa insuperioribus tradita est. Alterum experimentum est argenti in aurum mutatio hac methodo. Destilletur aqua a cera ima&tingens , quam ple i- secundaque norunt, destillat arvisus destillanda est & saepius, &dum experi- nullae faeces post destillatione in in imo vasis resederint. Maia mpnx x gni enim refert omnia ab impura faece & crassitie eite purgata. purgin dum etiam est argentum vivum vulgare pluribus repetitis sit blimationibus, dum perspicuum fuerit, tunc reui Diicat. Soluatur seorsim a destillata aqua acerrima vaciat duae arg titi purissimi. Ea de aqua soluantur seorsim quatuor unci ς argenta viui putassimi, misceant ut soluta: destilletur aqua pri-niu imbecillo igne, tu tota stillauerit. Hinc augeatur gladus caloris, ut etia argentum viuu destillatione exspiret, frangatur vas vitreum. In imo vasis massam argentea conspicies partim cinereo, partim rubro subobscuro colore tinctam : Tande re-d ut in corpus Hoc argentum etsi non tu mutauerit colorem, neque sit aurum, purius t men est & solidius una turale argetum ipsiusq; humidu magis definitu. Idcirco in examine aut i scilicet cernenti aegerrime nec nisi repetitis saepius diuellis tur. Quin etiam solutum cum suerit ab aqua acri separati O-Dis, ramenta quaedam auri puri subsidere conspicies. Hoc signo totam argenti maiiam in aurum mutari posse iudica. bis, cum sic eadem totius, quae& partis ratio. Hoc opus ma iurationis fructuum speciem quandam gerit. Cum primum enim uuae maturescunt grana quaedam nigro colore perfusa
conspicies,caetera autem sine ulla coloris mutatione, quae tamen praecedente & continuato colore maturatione peracta,
nigra sunt omnia. Sic si idem argentum saepius soluatur ab eadem aqua acri, eiq; admisceatar argentum vivum solutum,&destilletur aqua:&exspirauerit argentum vivum dc massa sub- ea
sidens in corpus reducatur, tota in aurum mutabitur. Vatios coctionis ςtiam subinde colores coctiones re iterando contrahet, dum signum.
tandem rubeus, splendidus, fixus & in permutabilis color a p. parebit, qui perfectae concoctionis signum est. Sed magna in reductione in corpus adhibenda erit diligentia, ne ni folii nisimium decidat pondere , alioqui totum fere argentum in ab artifice spiritus aquarum acrium in re iteratione operis in vapo-ιem evanescet,nec aliud periculam in hoc experimeto pertimesceri
52쪽
mescendum. Intertrimentum hoc euitare poterunt ingeniosi,
in bis; ' neque ratio suadet omnia in vulgus profundere. Haec agendi Luhy in methodus etsi a superiori diuersus sit, tamen in utraq; eadem
Solem. causa, idemque est effectus. Hoc enim tantum ahitur, &s Epedictum sepius etiam repetendum est, ut Omnis aliena ab argenti viui natura impura substantia a metallo secernatur, solaque argenti viui substantia pura supersit, quae concoquenda & definienda est , dum colorem citrinum contraxerit, signum perfectae concoctionis. Atqui hoc experimento dc agendi methodo haec omnia praestantur. Certum enim est solutione cuiuscumque corporis misti in suidam consistentiarn ab aqua heterogeneam & impuram omne substantiam sal bii 4, ζXςςrni Hoc eΣemplo salis communis atri de impuri demonatui solii stratur, qui solutus in aquam ab aqua impuritatem omnemtione. in vasis imo derelinquit. Qiti autem in aqua clarissima effusiis es solutus est, si agente calore incrassetur, raraeus conspicietur. Secretioni autem huic adiumento erit argenti viui substantia pura, ipsum enim quod suae naturae est, retinet, alienum respuit. Et in reductione post coagulationem, quod heterogeneum & impurum est,abit in faecem. Quod vero purum est, liquatur & in canaliculam ferream proiectum in metallum frigore concrescit. Vis au tem ignea aquae acris definit de concoquit humidum: terreum autem argenti, quod actu est album, potentia rubrunsper operis rei te ratione rubescit, suum
que humidum tingit in citrinum, & hic color est indelebilis, est enim radicitus infixus. Sic argentia in ab ijsdem causis, quibus &in superioribus agendi methodis, in auru transit. Cum enim sensim illi accidentia auro propria accedunt per praeparationem, tandem auri formam contrahit. Omne enim
corpus Cib certa quantitate stans apprehendit ad se sormam in momento. Argentum autem, quod propius ad auri naturam & mistionem accedit, quam reliqua metalla, facilius hac methodo formam auri ad se trahiti: caetera orgetrinae sed excernendum prius est ab illis argentum vivum flaidum, quod cum calce auri concoctum in aurum mutari poterit. Hanc Mutatio argenti in auru fit mutationem hoc ei perimento nostro didi- ferri in qs. cimus, a similitudine ferri in aes Solvatur vitriolum in aquam ab qua, in hanc aquam ferri ramenta pro ij ciantur, ferueat aqua usque ad consultation rara tetmiae partis illius, sub diuor
linquatur, subsidebit in imo vasis nurum & vitriolum . Emuna
53쪽
datur aqua clara, immittatur alia. Hoc repetatur saepius, dum tota vittioli substantia soluta in aqua, nec non impuritas serti effusa sui conspicies in fundo puluerem rubrum, qui in solium liquatus & in canaliculam proiectus , in aes putassimum
concrescet. Si quis Θmnia haec acculatiuS pes penderet expe- superiugii elido & manum operi admouendo, lucrum inde non mini- diciorum. num captaret,& uberius quidem , quam alia aliqua arte consequeretur, si modo opus recte perageret. 8 Verum haec eo a nobis scripta non sunt, litescendi ut artem doceremus, sed ut veram esse eam demonstraremus. Hic enim sinis est &scopus nostrae Apologiae. Scio tamen plures tanto comparandarum opum aestu flagrare, ut nullam aliam ob causam Argytopoeiae& Chrysopoeiae incumbendum esse putarent : perpaucos vi
deo, qui spreta opum immensitate, quam haec ars suppeditare potest , paucis & necessarijs contenti admiranda Dei opera non solum in plantarum & animalium ortu,sed in mutorum M in animorum horum corporum dissolutione & mistione contemplati desiderent, quae hac arte inuestigando oculis c6spiciuntur & manibus palpantur. Illis famelicis & auri sitien- coiissi abus ut satisfiat, horum autem p ijs desiderijs ut prouideatur, & auctoris in uniuersum omnibus huiusce artis percupidis & amatoribus,sime, quibus operibus incumbendum sit, consuluerint,
dicam ingenue & bona fide,& quod mihi, idem quoque illis
consultum elle velim. Magna equidem sunt, quae ex praescripta priori methodo aggredienda vere & aperte demonstra- . . ui, quaeque si ad exitum perducantur, magno cum foenore prouentura sint.Verum omnia haec laboriosa, taediosa admodum & dissicilia, siue argentum vivum a corporibus metallicis arte summa eruendum sit , siue vulgare praeparandum,ut necesse est,seu argento & auro vis quaedam ignea accersenda sit, quae in argentum vivum agendi facultatem habeat ,& illud coquendi seu argentum vivum cum auro tam arctissime per exiguas portiunculas miscendum & uniendum sit, vim
vaporem utrumque simul sursum seratur igne agente &in vas recipiens in argenti viui formam delapsum coire oporteat, seu ar rentum summa praeparatione praecedente sine semine in aurum mutandum si l .Praeterea in hac priori methodo plu- Ihedra ribus opus est vasis, fornacibus,aquis, oleis & quam plurimis ditates aliis rebus. Sed & haec non sine magnis sumtibus fieri poterunt, priusquam quod quaesitum est, verum esse experientia
54쪽
Tria aveateribus celata. Ortus seminis au
comperiatur: multa enim in tractandis vasis pericula solent Incidere. Insuper & haec omnia assiduam operam sine intermissione desiderant. Et si illis incumbendum sit , propriae professionis partes & sunctiones deserendae si ut ne culle Atque hinc quod maius malum video, bonorum vi totum existimationi plerumque detrahitur. Tandem ex tam multis δcassiduis laboribus, opera & oleum , ut dici solet, teritur plerumque, nisi ab artifice ingenioso de maxime expetio ad
inim strentur, qui etiam in causarum naturalium cognitione versatus sit, vi errorem, si, primum voti compos non ex . ille Iit, emendare possit. Neque tamen haec damnanda aut
contemnenda sunt, quippe quae ad altera concipienda &capes Landa adnum factumum praebitura sint. Sed de ijs ita sentiendum esse puto, ut nihili aestimanda sint, si chrysopolitae
leui mini nostro aurifico comparentur. In huius in ut stiga Pione caeteris omni b. explosis Argyropoeiae studiosis omnem operam collocare oportet. Cognitis enim paucis, quae tantopere & iure quidem occuluerunt veteres, caetera nullius vel minimi laboris stimanda sunt. Sunt autem quae celaverunt,
tria haec , Materia, causa essiciens & locus, quibus nomen proprium non imposuerular, sed in uestigantes ad naturae opera relegaue timi, & recte quidem. Materia ex qua irria cumrneratur, est triticu & humor ex terra & aqua mistiis r Caula essiciens partim est insita grano tritici, partim est ei te in a. nempe calor solis in aere circum ambiente. Locus est terrarsic in Chrysopoeia materia ex qua se me aurificum generatur,eit aurum, &suum argentum vivum: hane materiam barbaro nomine appellarunt, R E B I S, quod ex bina re primu c6ponitur, quae tandem coctione diu rurna futura sit una specie&numero. Causa em ciens est partim vis insta in auro, paristina calor externus, qui calorem solis aemulatur. Lotus est Ornax, quam Athanore in appellant, cum suo tripode arc norum &ouo vitreo, quo includitur materia. Humor e se ra & aqua mistus calore solis & aeris circum ambien iis agente disio luit granum tritici, quod corrumpi vulgo exist matur, ut superius diximus. Dissolutionem aut corruptione nχ:equitur germen, quod est materia semini futuro proximaeh1nc crescit, multiplicatur & sensim concoquitur , dum ad maturitatem peruenerit : toto hoc temporis curriculo varios sub iude muhat colores: sic argentum vivum n0strum
55쪽
dissoluit autum & dissolutione peracta generatur germen, quod est materia semini argentisco & aurifico futuro
proxima, quae paulatim concoctione , tribus augetur, dum
randem in mallam rubram & duram ut vitrum concreuerit. Et hinc puto nomen lapidis illi inditum fuisse. Lapis hic vase effracto minutissime teritur & inclusus Vasc Fi pidi, .lteo luto obstructo igne excellenti triduo concoquendus est , dum in puluerem rubrum seu purpureum silaum &igneum abierit, & perfectionem sumi nam consecutus fue-iit. In cuius superficie natabit terra impura , quam da- Terra da innatam & vituperatam appellant , quae ab ij cienda est. Hoc postremum opus trium dierum appellare s. l. nt. pauciores toto motus tempore colores ma ς ita Q pus tria nostri contrahit, quam planta. Quorum tamen tres pIae, dierum. cipuos artis periti notarunt : nigrum , album & rubcum. Coia tracta tamen albedine appellatur semen argcntificum seu Argyrogonia , vim & facultatem habens mutandigentum vivum cuiuscumque generis in argentum purum: mouetur. scd maluerunt ulterius pio gredi , & sola concoctione continuata aucto calore aurificum semen producere. Quem- adnio dum autem iactis in agros seminibus caetera Naturae committit agricola , dum inessis tempus aduentarit . Sic Argy:opoeia cultor, ubi primum vasi materiam incluserit: dc conuenientcio calorem exhibuerit de continuo seuerit,
nihil illi laboris impendendum ei it , sed calori committenda caetera , dum semen primum albedinem contraxe- Iit . atque hinc vim et facultatem argentificam, tum demum vero continuata concoctione in puluerem cum prodierit. Huic operi conficiendo pluribus fornaci. bus , vasis , aquis , oleis min: me opus est , sumcit unica minax apta , aurum & suum argentum vivum. Sufficit v-nica ad summum auri uncia , nec posterum alia ad ij cienda est. Nulla etiam possunt incidere pericula. Semel enim incluso semine & calore circumposito , nec tangitur , nec loco Inouetur, dum ad maturitatem peruenerit. Neque asti-duam opus est collocare operam, sed solus ignis foueqdus, minus deserendae sunt propriae professionis sunctiones, ted magna & admiranda moliendo, nihil agi vulgo pG tabitur. Sic apud omnes retinebitur plausibilis existimatio, neq; quicquam illi detrahetur. Porro si lucrem magis eapetendum sir,
56쪽
Λiii: ridi Dςi potvstas iu Operibus naturalibus, quae 1 bo E Omnipotentia fluxere , nullus huic pulueri auri iesco
in hac compara adus e rit thesaurus, quippe cuius drachma, etiamsi arte . semel tantum ortum subierit , argenti vivi a oo. vel plures ex quantitate virium statim igne externo iuuante, constringet, ctus hie L mutabit. Huiusce tam admirabilis admira effectus causa est vis ignea auro, postquam a suo proprio hu-bilis. Mido seu argento vivo fuerit solutum, longa & temperata Concoctione quaesita. Quae vis cum primum in auro sopita es set&potentia tantum, eadem solutione & concoctionem actum erumpit mori secus ac vis in Ou' delitescens calore gallinae excitatur , ut tandem inde pulliis otiatur, qui longe nobiliori & praestantiori forma constat quam ouum. Sic & semen aurificum longe nobilius suo auro, a q uo originem traxit. Vis haec aurifica per qualitates igneas semini longa concoctionei quaesitas redundantem argenti viui vulgaris, aut eius, quod metallis inest,humiditatem coercet & temperat, atq; ex hoc Augmen, temperamento imperfecta argenti viui mistio perficitur, sta-tatio viri- timque aurea forma illi impertitur. Sed quod magis admira-um in in- tione dignum est,uires illius in infinitum ex re iteratione ope-φλις ' ris adaugentur. Si enim semen illud aurificum semel ex auro productum rursus suo humido proprio certa proportione
misceatur, soluatur, temperato calore concoquatur, tandem
etiam in puluerem rubrum,&breuiori quidem tempore pr0dibit, inultiplic alis viribus prioribus, & quo pluries Opus rei terabitur, tanto celerius absoluetur, & enicacioribus viribus opus augebitur. Nam ceu tritici grana iterum atque iterum fata numerum&quantitatem in instat tum augent: sic si menaurificum itcrum atque iterum solutum & concoctum vires
proprias in infinitum augebit. Et ut in seminibus plantarum& animalium proprium hoc munus est , sobolem suam per generationem propagare, sic semini aurifico hoc proprium est , ut primum saepius solutum a suo argento vivo & concoctum, viribus increscat, quibus per mistionem cum argento vivo vulgari vel metallorum , speciem suam auream propa-- get Huiusce incrementi meminit Augurellius sub finem suae Chrysopoeiae his Versibus.
Extremo hic igitur prudens ne cede labori, Nam breuis atque artis minimae e pod diuiti s UM. Ergo relinprimis tuo contunde metasio
57쪽
Et geminos iris et iam simul excoque m. enses, Eoo sern patio cumram prodire colorum
Caria lea, quo non alius color aptim auro Haret, ta aethereo cti plene conuenit aurum.
Postremuin hoc hyperbolice ab Aiis urellio dictum est,
ut intelligatur ortum & propagationem huiusce seminis de auri in proxima materia, scilicet argento vivo, in infinit timabire : non secus ut in propagatione aliorum corporum naturalium euenire solet. Sane huiusce seminis concoquendi& perficiendi ratio adeo est aemula naturae , ut nulla opus scarie, ubi primum aurum suo sumore fuerit mistum , nisi quod calore proprio & conuenienti fouendum ei it semen. Idcirco in administratione aut propagatione seminis suiniusce nihil utilius, quam assidue in contemplatione operum naturae incumbere. Inficiari noli im fecentiole, huiusce artis auctores compendiosam mag's iam edocc re,quae si prae stari
58쪽
possit, nec tam facilis est, nec cum tanto foenore habet exi- ά A. ' tum insistamus vestigijs patrum, cluinusquam nos aberrare libido se posse verissime professi sunt , si naturam ducem sequantur. carior qua Neque tamen ex ijs, ouae dicta sunt , tam facilem existimare
Tecen i ' artem oportet,ut quivis eam statim assequatur. Nam aurum
L 'a is prς parandum est, ut solutioni minime sit contumax, de id qui eui, est dem sta is arduum. Nequc vero exiistimandum est argentum vivum quod soluendi auri obtinet facultatem, esse illud vulgare, quod palam a Pharmacopolis aut mercatoribus venit. Cum enim a corpore, quod similitudinς totius substanti et aurum referat, & temperamento sut calido &humido, solutione in eiusdem auri praestari oporteat, illam quidem similitudinem argentum vivum obtinere negari non potest, temperamento autem esse frigidissimo certum est & maxime inde- Armenta finito. Sed aliunde nobis argentum vivum arte ingeniosa pro-
'ib A N educendum est a corpore paucissimis noto. - homun quod natura concoxit, quod etiam similitudine totius sub
at, a com- stantiae aurum magi S reserat, quam argentum vivam vulgate,
Aa aue est. quodque nulla arte, sed primo quoque contactu & attritu cum auro non minus coeat &misceatur, quam aqua aquae. Toxn Iam contemplare altius, quod nam sit illud corpus. Praeterea res ..' fornaceni, quae continuum &aequalem calorem subministra re, dorsi re pollit, pauci norant. Sed pauciores tripodem arcanorum, Rezi pos . pauetiui mi pabulum caloris, cui aequabilitatem praesta repos 1 ς R in lit. Totum se te arcanum in gradu caloris consistit. Nam ve-iRS *4R pulli effectu ceni &ouo insitam, a calore externo su conuiti t. non oportet, alioqui induresceret ouum, nec pullum
usquam in posserum ederet: sc vis seminis futuri, id est, aurim isti cum suo argento vivo exinanienda non est, alioqui non dissolueretur auru, nec germinabit,nec siet materia auro proxima,sed in aurum calore nimio agente concresceret: rursus sit a ue R defecerit calor laborem artificis frustrabitur. Tandem vero puluis hie aurificus in Dei potestate situs est,que, cui vult lar- est. gitur &subtrahit, &frustra ab ijs quaeritur, cui denegatus est. Palinge- Hinc Palingenius in suo Zodiaco ait, cum puluerem hunc au-- rificum viris p ijs quaerentibus respbndisset Apollo sub aeniagmate α oraculo quodam ob curo & hinc ad convexa caeli Guocasset, sic subdit:
Tunc mentis diu me homines o cuia ea
Viauen:ei animo ancipii ix Iempore lorast. Experia
59쪽
Experti multa ta non paruis sumptibus tam
Inuenere artem, qua non ars dignior Qsta eLI,
Fingen ii lapidem athereum, quem scireprophanis Haudquaquam ocet supra plebi improbis qώaerit. qui habet iri potest sebi Vult habitare decenter,
Nec fortuna iram meturi nec brachia rum. Sed tanto paucos digniantur munere dius.
Videbor forsan plura dixisse quam quae ad quaestit, ne proposinam: An sit ars nec est aria fuissent. Verum adeo connexae sunt qui ctiones, ut, ala esset ars, confirmati non potuerit. quin simul demonstretur, quomodo esset. Tum vero quod his, quae dicta sunt,uelut armis ex penu naturae depromtis, argumentorum Erasti aciem oppugnare propero. Nunc igitur,Eraste, ad te me conuerto, nunc mihi tecium VItima A. com claus congrediendum est , & rationibus physicis opinio pologiae tua in re, cuius ignarus es, scinditus euertenda est. Sed quo-P' β niam in Omnibus ordo necessarii is est, imo instructa utrinque 'f' δ' scie, qui dimicaturi sunt, plerumq, ex ordine Opportune con- mentoriani tuto victoriam referre solent . sic quem prosternendis argu . Erasti. meritis tuis ordinem seruaturus sim , dicam. In primis conui Oxdo in
is, iniurijs & maledictis, quibus Argyropoeiae & Chrysopoei studiosos insectaris passim, cum nihil aliud praestare possis, inent 'Ei
nullum a me responsum accepturus es. Nihil enim haec ad ve- rasti. ritatis cognitionem pertinent, haec modestum &grauem vi Ium minime decent, quem opinioni suae contradite iri es, de-n onstrationum vi & robore conuincere oportet, non vetularum petulantium more acclamare, & furentium hominum Iitu excandescere. Sane in multis, quae tu proponis, iti tuam me iturum sententiam audies, quod sandaria entis de mons fa- tio nuria naturalium innitantur. Sed ut omitio iugis aperta fiant,opportunum esse pura ui, si quern alite in confirn attritie Apologiae continuata orationis serie stylu seruaui, in refelle-dis, quae aduersus eandem afferuntur ab Elasto argumentis, posthac mutauero. Nihil enim ad discernenda, quae proponuntur aut enunciantur, vera an salsa sint, com modius & expeditius eisse puto, quam omnia ad Syllogismi foritiam reducere. In his enim, quae orationis copia dicuntur, plerun- argumenque imprudentes decipi contingit , ut pro certis incer torum adta , pro veris falsa & vana amplectantur. At in his,
60쪽
aperta sunt, nullus sucus, nullus ornatus intermistus est, quiabus veritatas lux , tanquam densi novis tenebris immeis . demeras auditoris aut leg. ntis pei stringitur , ut inrelligere non possit, sed caecutire cogatur. Qzi circa ab omnibus quae confuse &identidem plerumque . Eraste, ad uelsus Chrysopoeiam attulisti , detrahetur ve iborum Sc Grati es nis copia reo illarus,&ad nudam syllogismi i: guram reducentur. Sic ad Dialecticorum normas exacta, velati aurum, cementi, stibiJ. sulphuris aut aquae acris separatoriae examinibu S expositum, explorabitiar, quantum veritatis aut ponderis in ijs contineatur, Sc quidd js , quae a me in contrarium aduersus ea afferuntur, statuendum sit , certo cognoscetur. Sed antequam
ad profligandam Argyro poetam & Cht ysopoeiam accedis,
de natura metallorum, ut in visceribus terra: laa sponit & natura concreuere, di, putas , &Aristotelem de materia eorundem disserentem tueris aduersus Georgium Agricolam de caeteros. autem Aristotelis oc caeterorum esse iit Opinio. Des, supra attigi. Ex his quae ver or sit , certi aliquid pronunciare non ausi in: Sed fri ita, ut vis,& concedatur opinioni Aristotelis potiu; fauendurn. Nihil tamen ad quaestionem propositam perimet, an sat Argyropoeia agi Cht ysopoeia ars vera. quae marzi iam, ζx qua pIOS: Incita mineris metalla oriuntur. non loqui est: ed illa aliam maioriam argento &auro prox t niam naturae liberalitas obtulit , cuiu, mistione ii imperfect Lia perficere polisit causa et siciens, ut exsuperioribus,quae dicta suar, man festam: est. Pro se lucris de natura metallois
rum disserens ipsa ei se specie differentia, &ductilia esse, neq; argentum vivum metallum esse profiteris. Ego quoque in hoc tecum consentio : Sed quam praecipuam metallo disserentiam assignas, quod sit ductile , hanc ego communem omnibus metallis assero, ut ab argento vivo & al 's corporibus discernatur. Sed quod esse duct de sit differentia specifica, nego. Specificae enim rerum discrentiae nobis ignotae sunt, dc loco differentiarum proprijs utimur. Neque quod sint ductilia metalla a seipsis differunt, sed quod persecte magis aut minus mista sint,& quod alia igni exurantur, aut in partes es.se sitiales distrabantur, alia minime, ut argentum &ausum.
Coarguis deinde chimicos , qui unicam tantum metallosum speciem solis accidentibus differentem posuere. Tibi etiam in hoc, non illis adhaereo. Vnumquodque enim metallunt