Gabrielis Naudaei Bibliographia politica, & Casparis Scioppii Pædia politices, ut & eiusdem argumenti alia, noua editio, reliqvis omnibus emendatior curâ Hermanni Conringii

361쪽

- . 'nides , nisi ab iis demum qui herilium tityrannicarum artium sunt gnari Ut auteoptime & plenissime eas intelligas com- modissima utiq; est doctrina. Fere sane hic usu venit quod ille in Comoedia servus palmarium credidit sui facti, cum he rilem filium in meretricias aedes astu deis duxisset quod scilicet reperisset , quomodo

adolescentulin meretricum ingenea es morer posset noscere, mature ut cum cognorit perpe

tuo oderit: nosse enim omnia haec salutem esse adolscentibuι. Neque vero boni quiq; intelligentes simul sunt malarum vitae civi lis artium, quin ex suo ingenio alios aestimantes saepe decipiuntur & circumveniuntur graviter. Ut recte autem vitam cruvilem agas opus profecto est illo etiam Serdatoris nostri aureo monito:ut nemne

us quidem simplices sicut columbrismuttamen etia prudentes velutiserpentes. Quod vero hac doctrina abuti quis etiam possit ad scelera, negari haud notest. Observandum vero est, hanc fere esse communem naturam omnis scientis praeter solam virtutem,utpote quae sola cedere in abusum nequeat: alias item res plurimas posse ab improbis in pravos usus verti , nec tamen

362쪽

propterea no, ob insignia etia commoda, solere in magno haberi pretio, di vita iis carere non posse. Quo ipso & otatoriam doctrinam excusavit Aristoteles Pag 3. I 22. Odium V contemptu. Consentanea haec sunt Aristotelicae doctrinae. t v.Polit. c. '. Eoq; sine caussa Kagnerechius & inepte l. a. f.6. cavillatur. pag. 29.l. 2. ne oratio sua sit lubrisa Quae

hic docet Sciopius usq; ad sequetis pag.l.

vicesimam septima, nullam reprehensionem me quidem iudice,commerentur.Ut proinde hic etia lib. a.*.7. Wangnerechiusnodu in scirpo quaerat, culpans Scioppiuquasi ille de industria S. Petri verba falsa-vieriticum facile appareat,voluisse Sciop pium illa tantum verba recitare, quae ad propositum facere visa sunt, Pag 3od.28. Loquendi modus Sive hypothetice sive cathegorice Ioquaris paru ad rem facit Nec vero etia Cathegoricae prO- positiones de Tyranide conservada quid- qua habent culpae, modo praedicatu semper vero subiecto iungatur,h. e. odo illa. qvae de solo tyrano prenuncianda& verR sunt no reserantiar promiseueladPrincipe ' em vis. Isique scilicet vacaveris culpa si 'hegorice dixeris, exepli caussa: TI U

363쪽

nis conservandi imperii sui ergo interfleere debet sapienter magnos aMimo praeditos:atq fi hypotherree formaveris ex praestripto, Scioppii sermonem: TIramus p quovis

modo imperiam retinere velit, debet inter cere sapientes magno animo praeduos.

Pag.3I.l pro cathegoricis habeat, s rectarffacere) Cathegoricae propositiones non mul affrmat, recte illos facere qui ita sese gerunt. Nec veroCathegorica propositio quaevis mortalem attingit rectitudinem. Ibid.I. aut aliud agendo Non sempeτhoc satis est sed tum demum , si facili negocio ex obiter dictis intima scriptoris mens queat intelligi.inod proiecto non semper fieri potest. iν,32a- .m euo dicat Politum N5 dubito respicere hic voluisseScioppiu Madachia, velis excusatione. quasi scilicetMachiaveli directe turpitudine tyranidis indicaverit adductis primo er caussis,ui & fraudib deinde & effectis, odio nepe popularr&r infamia perpetua. Et vero illud de vulpino ac leonino ingenio legitur αrδ. Princilis. De infamia &odio populari n eode iis bro passim multa reperias. At profecto hec quide est inanis excusatis imo enim' i

364쪽

3a 3 loquitur Machi avellus no de Tyrano , sed de quovis Principe ; quo ille ingenio elle debeat, eiq; spernendam omnem fama sinistram quae dominatui officiat Deinde nemini temere ist haec quide veniat dicta

haec a Machi avello ut turpitudo .lyran nidis innotescat. inantumvis sane hoc fortasse voluerit Machi avellus , oratio tamen excusari non potes b, quin lubrica iudicari debeat,vel jm notMut ex ea facsuis errorem aut falsam opinionem lapsu. sit.

Ibi d. l. s. oblique sententiam P Ista obli-

qua interpretandi ratio itidem saepe non lassiciat ad Iubrica doctrinae culpam dilu- endam: nisi demum perfacile sit conjectu bonum scriptoris consitum. Hinc interduintentio libri generalis pravis opinionibus prς vertendis neutiquam par est cum qui dem Becialis doctrina vitio scribentis non satis generali intentioni respondet. Ibid. I Σ3. specialis intentio debeat Si omnia recte sese habeat, oportet une specialem quamq; doctrinam Generali intentioni convenire 'At vero contingit haud raro , ut scribenti uri vitio minime isthaec sibi sint conformia. Ac proinde non tuto semper de specialis doctrinae intentione

nerali accipi praeiudicium potest,

365쪽

. 32 Ibid. l. 3I. Conatu scriptoris est Etiam haec tanquam pro Machiavello dicta accipi voluisse Scioppiu, quam vis publicas paenas metuens dissimularit,neidio doctior dubitaverit. Et vero hoc,quem ille laudat,animo a MachiavelloPrinciperti con . scriptum edituque , etiam alii persuadere nituntur: quos interfuit quondam & Λlbericus Gentilis & JacobusGaddus,quorum ego verba protuli in Epistola ad ΑΙ- - venslevium editioni meae praesixa.inam vis autem nec ego negaverim, vafro &fraudulento consilio Machiavellum ilI sua de Principe commentatuni esse. Nec enim usqua, laudata ab ipso tyran idem rex adverso hanc damnatam, cum alibi passim tum cumprimis decimo libri capite eius ad Livium dissertationum,traditas item artes evertendae tyranidis serva-daeq; libertatis,legere est. Qx in animo a Mediceo Floretiae patriae principatu alienum Machiavellum fuisse , doceat vel iulud, quod Paulo Jovio testebis fuerit reus initae conspirationis. Saltim a culpa tamen lubricae & pestilentis doctrinae Machiavello defendedo,neutiqua haec etiam

366쪽

33st . . Scioppiana paria sunt. Nec vero vel levis- fimul reperire indicium luerit in toto de Principe libro,ves contra animi sententia, vel ex metu,ves turpium tyranidis artium prodendarum caussa, librum illum con- scriptum esse. Contra ita loqui Machiavel- tu videas,quasi ad priscripta i se neqviter Mormam omnes sine discriminePrincipes contilia ti res suas debeat instituere. Nullas etiam est justus metus, quo minu S tyrannidum malae artes in ricem produci

possint, sine ulla morum labe. Feliciter sane id ab asiis factum est.

Pag. 33.l Ιχ. Nam nisi hoefarian m Nequaqua aliorum istorum exemplo potest exculari Machiavellus. Longe enim aliter improbas artes hic aIiter illi docuerunt. Si ad illoru exemplum doctrinam suam composuisset Machiavellus , non minus atque illi a iusta a reprehensione abesse. Ibid l. 16. Aristotelei Non Aristoteles duntaxat & Thomas ante Machiau ellum, sed ante ipsum Aris otelem Plato etiam &Xenephon tyrannicas artes prodiderunt:

i ac proinde etiam hos potuisset Scioppius

367쪽

laudare auctores.Nihil tamen adinch1a- vel im excusandum horum omnium vestigia faciunt antegressa. Nemo non ill rum simul aperte in iisdem libris docuit, quantum tyrannis ab sit a recta & vera re publica,ab omni item vera civili felicit te r quorum nihil est a Mechiavello factum libro de Principe. inod porro in margine hic a Scioppio est scriptum: ου- stoteles m D. Thonovi satin conservandi caussa docent simultare es puerare ' bono quidem sensu scriptum est: quin tamen potuisset & debuisset aliter formari oratio offendiculi vitandi caussa , nemo probuSprudensque dubit erit. Pag. 3 . l. s. Si ruis πunc AristatesipMerito de Sci planis dixeris: ' Non defesoribm istis. Duem eget. Frustra sane operose adeo Aristotelis&Thomae patrocinium hoc suscipit M chimelius,cum nemo sit qui eos reprehendat,nemini etiam non iam tum liqv at eos iure reprehendi non posse.

368쪽

Thomae etsi suis et categoricus,tamen vacasset culpa. Aristoteles certe hypotheti ca dictione non est usus.Ipsemet imo Sci-oppi' paulo post agnoscit, sine vitio dici Simulatio benevolentie erga plebem furejurando consirmata,est cu3 a conservans satus - popularis. inae proposito est categorica. Reliqua Sciopianae defensionis,pro Α-ristotele & Thoma Oligarchicas artes do centibus heic institutae ustam reprehensionem haud merentur. Uangnerechius sanet 2.caDI. g. Ia. I3. I .l . &I6. non nisi vel cavillatur vel calumniatur; nonnunquam,ut f. I6. aperte etiam nugatur. , Pag. 3 s. l. 2I. Non alia ratione A lo quendi moto hypothetico no potuit Sci-oppius hic invenire vel Aristoteli velThomae patrocinium : cum uterque usus sit propositionibus cathegoricis. moniam tame etiam hic omni vitio caret utriusq; doctri na,iterum liquet , nihil referre utru cathegorica vel hypo hetica fuerit oratio, m lci alias sese recte habeat Ut autem

nec sibi opus sit ullo natricinio, ipsim et illi praeclari magistri caverunt. Nec tamen non etiam hic alias rectum est Sci-

Oppii

369쪽

oppii patrocinium:quamvistiterum a c

runt instituere h1c incipit Scioppius: eoq; forte non fuerit opus , quidquam nostris Animad versionibus addere ; quandoquidem scilicet iam tum errores Sciopianoscensura nostra simus prosequuti. Et vero repetuntur hic nonnulla in quae iam tum animadvertimusmi proinde non sit opusillorum quidem causa quidquam hic addere.Unum & alterum tamen novum Occurrit, quod citra animadversionem praeterire non liceat.

Pag oa.6. Aut aliena tracta se In methodum artis ut Seioppiana utamur peccatur etiam, primo si ea quae argumentu pertinebant non sint plene tradita , fecundo si non ex iis quibus debeat principiis instituta sit tractatio , lsrtio si non austo dictionis charactere doctrina proposita sit. inorum nihil vel alieni vel Dynomine potest accusari. Utiq; enim doctrina illa vitio laborat, quae multum

negligit vel ossicio & instituto suo non Q-

tis,

370쪽

tisfacit: non minus atq; illa quae in alienis Occupatur. Adlaoc vitium est, probabilibus duntaxat aut Oratoriis vel Dialecticis ratiunculis uit cum demonstrationes

ex git doctrina: ut vicillim culpa est, II d producere,in medium, cum Oratoriis aut Dialecticis persuadendum vulgus esset id quod & Artitoteli iam est m

fex commode doceat, nisi apro adhibitio scribendi dicendiq; charactere. Nisi fallor,rectius a nobis,cum alibi tum initio Animadversionum in Machiavelli' Principem, praemonstratae sunt verae cuiuslibet boni scripti virtutes , & iuxta, Quas censura fit instituenda: quam hic aSciop-pio .est factum. Sed & ipsemet MachiaveIIus iam dixerat quinq; esse Rationis vitiar obscurum, Ambiguum, Falsum,Inconsequens & Alienum. Non utaq; hic debuisset ab ipso censura omnis restringi ad Aliena& fatis IbiLLI' Sulvisse in talumitas statae, Agendum sane hoc est,sed non solum. Hinc ipsemet Aristoteles longe altius insurgit format ν optima rempublicam.l.7.& 8-